GIẢI PHÁP TỔ CHỨC KHÔNG GIAN CÔNG CỘNG TRỤC TRUNG TÂM KHU ĐÔ THỊ MỚI TÂY HỒ TÂY-HÀ NỘI LUẬN VĂN THẠC SĨ QUY HOẠCH VÙNG VÀ ĐÔ THỊ

Đánh giá tổng quan về thực trạng không gian công cộng trục trung tâm khu đô thị mới Tây Hồ Tây-Hà Nội.. 40 CHƯƠNG 2 - CƠ SỞ KHOA HỌC TỔ CHỨC KHÔNG GIAN CÔNG CỘNG TRỤC TRUNG TÂM KHU ĐÔ TH

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ XÂY DỰNG

TRƯỜNG ĐẠI HỌC KIẾN TRÚC HÀ NỘI

-o0o -

NGUYỄN NHƯ TUẤN

GIẢI PHÁP TỔ CHỨC KHÔNG GIAN CÔNG CỘNG

TRỤC TRUNG TÂM KHU ĐÔ THỊ MỚI

TÂY HỒ TÂY-HÀ NỘI

LUẬN VĂN THẠC SĨ QUY HOẠCH VÙNG VÀ ĐÔ THỊ

Hà Nội - 2015

LỜI CÁM ƠN

Trong suốt thời gian học tập và nghiên cứu tại trường Đại học Kiến Trúc Hà Nội, tôi đã nhận được sự giảng dạy, giúp đỡ,tạo điều kiện của Khoa đào tạo sau đại học và các giảng viên, để tôi thêm kiến thức khoa học, phục vụ tốt cho công tác nghề nghiệp của mình Sau quá trình học tập ,tôi đã hoàn thành luận văn tốt nghiệp

Trước hết,tôi xin chân thành cảm ơn Ban Giám hiệu nhà trường,Khoa sau đại học và các thầygiáo, cô giáo đã giúp đỡ tôi hoàn thành khóa học

Tôi xin chân thành cảm ơn TS.KTS.Trần Thị Lan Anh người đã tận tình hướng dẫn tôi trong suốt quá trình thực hiện luận văn

Tôi xin chân thành cảm ơn các thầy giáo, cô giáo trong Bộ môn quy hoạch,

và Hội đồng khoa học đã cho tôi những lời khuyên quý giá,tạo điều kiện tốt nhất để tôi hoàn thành luận văn

Cuối cùng,tôi xin chân thành cảm ơn gia đình,bạn bè và đồng nghiệp đã động viên giúp đỡ và tạo điều kiện tốt nhất để tôi hoàn thành khóa học và bảo vệ thành công luận văn tôt nghiệp

Xin chân thành cảm ơn !

Hà Nội,ngày tháng năm 2015 Học viên

Nguyễn Như Tuấn

LỜI CAM ĐOAN

Tôi xin cam đoan Luận văn thạc sĩ này là công trình nghiên cứu khoa học độc lập của tôi Các số liệu khoa học, kết quả nghiên cứu của Luận văn là trung thực

và có nguồn gốc rõ ràng

TÁC GIẢ LUẬN VĂN:

Nguyễn Nhƣ Tuấn

MỤC LỤC

Lời cám ơn

Lời cam đoan

Mục lục

Danh mục các ký hiệu, các chữ viết tắt

Danh mục các bảng biểu

Danh mục các hình vẽ, đồ thị

DANH MỤC CÁC KÝ HIỆU, CÁC CHỮ VIẾT TẮT 7

DANH MỤC CÁC BẢNG, BIỂU 7

DANH MỤC HÌNH, SƠ ĐỒ, ĐỒ THỊ 8

MỞ ĐẦU 1

Lý do chọn đề tài 1

Mục đích nghiên cứu 2

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu 3

Phương pháp nghiên cứu 5

Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài 5

Giải thích các khái niệm và thuật ngữ 6

Cấu trúc luận văn 8

NỘI DUNG 9

CHƯƠNG I: THỰC TRẠNG TỔ CHỨC KHÔNG GIAN CÔNG CỘNG

CỦA HÀ NỘI VÀ KHU ĐÔ THỊ MỚI TÂY HỒ TÂY 9

1.1 Sự hình thành và phát triển không gian công cộng trong bối cảnh quy hoạch chung Hà Nội qua các giai đoạn 9

1.1.1 Thời kỳ phong kiến (1010-1875) 9

1.1.2 Giai đoạn đầu tư thời kỳ Pháp thuộc (1875- 1954) 10

1.1.3 Giai đoạn sau Cách mạng (1954 đến nay) 12

1.2 Quá trình hình thành và phát triển trục Tây Hồ Tây theo quy hoạch chung Hà Nội: 14

1.3 Các xu hướng phát triển không gian công cộng đô thị tại Hà Nội 17 1.3.1 Xu hướng hình thành trục không gian đô thị 17

1.3.2 Xu hướng hình thành theo cụm,mô hình tổ chức không gian công cộng trong trung tâm hành chính-chính trị hiện nay ở Việt Nam 19

1.4 Thực trạng phát triển không gian công cộng tại khu trung tâm Tây Hồ Tây 21

1.4.1 Thực trạng phát triển khu trung tâm Tây Hồ Tây 21

1.4.2 Thực trạng xây dựng hệ thống trụ sở làm việc, cơ quan các bộ, ban nghành tại Hà Nội 24

1.5 Đánh giá tổng quan về thực trạng không gian công cộng trục trung tâm khu đô thị mới Tây Hồ Tây-Hà Nội 27

1.5.1 Tổng quan về việc tổ chức KGCC trong quy hoạch chi tiết khu đô thị mới Tây Hồ Tây 27

1.5.2 Đánh giá về không gian mở,cây xanh, mặt nước trong khu vực Tây Hồ Tây 33

1.5.3 Về không gian công viên, cây xanh, đường phố, quảng trường, trục không gian 36

1.5.4 Thực trạng hệ thống giao thông khu vực 37

1.5.5 Tiện ích công cộng 38

1.5.6 Thực trạng dân cư và hoạt động sinh hoạt công cộng của

người dân trong khu vực 38

1.6 Những vấn đề tồn tại trong tổ chức KGCC trục trung tâm khu ĐTM Tây Hồ Tây 40

CHƯƠNG 2 - CƠ SỞ KHOA HỌC TỔ CHỨC KHÔNG GIAN CÔNG CỘNG TRỤC TRUNG TÂM KHU ĐÔ THỊ MỚI TÂY HỒ TÂY 42

2.1 Cơ sở lý luận về tổ chức KGCC trong đô thị 42

2.1.1 Vị trí, vai trò, chức năng của KGCC trong đô thị 42

2.1.2 Tiêu chuẩn để thiết kế không gian công cộng (theo Việt Nam và theo tổ chức Health Bridge): 45

2.1.3 Lý luận về thiết kế đô thị của Kevin Lynch 46

2.1.4 Lý luận về thiết kế cảnh quan của GS Roger Trancik 48

2.2 Cơ sở pháp lý 49

2.2.1 Các quy định pháp lý hiện hành về tổ chức không gian 49

2.2.2 Quy hoạch chung thành phố Hà Nội đến 2030 tầm nhìn 2050 tác động đến tổ chức không gian công cộng trong KĐTM: 50

2.3 Những yếu tố tác động đến tổ chưc không gian công cộng theo trục trung tâm khu đô thị mới Tây Hồ Tây-Hà Nội 62

2.3.1 Vị trí địa lý: 62

2.3.2 Điều kiện tự nhiên 63

2.3.3 Yếu tố văn hóa- kỹ thuật: 64

2.3.4 Yếu tố kinh tế-xã hội : 65

2.3.5 Khai thác sử dụng công trình 66

2.3.6 Yếu tố thẩm mỹ 66

2.3.7 Yếu tố truyền thống 66

2.4 Các bài học kinh nghiệm 67

2.4.1 Kinh nghiệm trên Thế Giới 67

2.4.2 Kinh nghiệm tại Việt Nam 70

CHƯƠNG 3: GIẢI PHÁP TỔ CHỨC KHÔNG GIAN CÔNG CỘNG TRỤC

TRUNG TÂM TÂY HỒ TÂY 77

3.1 Quan điểm, mục tiêu, nguyên tắc 77

3.1.1 Quan điểm 77

3.1.2 Mục tiêu 79

3.1.3 Nguyên tắc 79

3.2 Giải pháp tổ chức không gian công cộng trục trung tâm khu ĐTM Tây Hồ Tây 80

3.2.1 Giải pháp phân khu chức năng KGCC trong khu ĐTM Tây Hồ Tây 80 3.2.2 Giải pháp tổ chức kiến trúc cảnh quan KGCC toàn tuyến 82

3.2.3 Giải pháp tổ chức KGCC trong công trình kiến trúc 90

3.2.4 Giải pháp tạo cảnh quan cho các không gian cây xanh, mặt nước, quảng trường 96

3.2.5 Giải pháp bố trí tiện ích đô thị dọc tuyến và từng khu vực 104

3.3 Giải pháp tổ chức thực hiện 107

KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ 109

1 Kết luận 109

2 Kiến nghị 110

TÀI LIỆU THAM KHẢO 1

PHỤ LỤC 1

DANH MỤC CÁC KÝ HIỆU, CÁC CHỮ VIẾT TẮT

Chữ viết tắt Tên đầy đủ

KGCC Không gian công cộng

Số hiệu bảng, biểu Tên đầy đủ

trong các đô thị

cộng

chức năng

trung tâm Tây Hồ Tây

Tây Hồ Tây

dựng

tình” đối với người khuyết tật

quảng trường Cách mạng tháng 8, Hà Nội

khác

Hình 2 13 Sơ đồ ý tưởng không gian tuyến phố đi bộ Đồng Khởi

đường Đồng Khởi

tuyến đường Đồng Khởi

tổ hợp theo từng ô đất

phương án sử dụng chung các tiện ích và KGCC

chung các tiện ích và KGCC

trường

trình

Hình 3.36 Sơ đồ phân bố cây xanh chống tiếng ồn

sắt

Hồ Tây- Trung tâm Tây Hồ Tây - Công viên Hữu nghị, Công viên tượng đài Thành phố vì hoà bình Đặc biệt, trục trung tâm khu đô thị Tây Hồ Tây với chức năng là trục trung tâm hành chính, văn hóa, đóng vai trò điểm nhấn, thông điệp đối với khách quốc tế về một thành phố Hà Nội hiện đại, thành phố xanh, văn minh, văn hiến Để đạt được mục tiêu như vậy việc,nghiên cứu, tổ chức, quy hoạch không gian công cộng trục Tây Hồ Tây là điều vô cùng quan trọng để đóng góp vào công tác quy hoạch xây dựng nhằm hiện thực hóa những chủ trương đã định

- Khu vực Tây Hồ Tây đã dược nghiên cứu lập quy hoạch từ những năm 2000 Đến năm 2005, UBND Thành phố Hà Nội đã phê duyệt quy hoạch chi tiết 1/2000 khu đô thị mới Tây Hồ Tây, tuy nhiên, do nhiều khó khăn mà dự án vẫn chưa được triển khai thực hiện Sau quy hoạch chung Thủ đô Hà Nội năm 2011, quy hoạch khu vực Tây Hồ Tây đã có một số điều chỉnh, cùng với chủ trương di rời, quy hoạch lại

hệ thống trụ sở làm việc,cơ quan các bộ, ban ngành tại Hà Nội về khu vực Mễ Trì

và trục Tây Hồ Tây, theo đó, tại quyết định 5581/QĐ-UBND ngày 13/9/2013của UBND Thành phố Hà Nội đã chấp thuận điều chỉnh quy hoạch chi tiết 1/500 khu

đô thị Tây Hồ Tây với việc bố trí đất dành cho các trụ sở bộ, ngành tại trục trung tâm nhưng hiện nay cấu trúc, bố cục các hạng mục này vẫn chưa được nghiên cứu

cụ thể Vì vậy, việc nghiên cứu chi tiết hệ thống trụ sở làm việc,cơ quan các bộ, ban ngành tại Hà Nội và các cấu trúc KGCC tại các khu trung tâm hành chính, văn hóa

sẽ góp phần tạo nên sự gắn kết giữa các không gian này với nhau

2

- Bên cạnh đó, Hồ Tây có thể xem là một không gian công cộng lớn nhất Hà Nội Tuy nhiên việc quy hoạch, tổ chức không gian công cộng tại đây còn nhiều hạn chế Cùng với đó sự hình thành trục Tây Hồ Tây với vai trò là trục kết nối giữa các không gian công cộng của Hồ Tây và các không gian công cộng mới bên phía khu vực Hà Nội mở rộng đặt ra vấn đề về việc cần phải tổ chức những hoạt động công cộng một cách hợp lý, không những đáp ứng được cho khu đô thị mà còn tạo nhiều không gian hơn, giảm tải các khu vực lân cận

- Vì vậy, việc nghiên cứu chi tiết cách thức tổ chức KGCC tại các khu trung tâm hành chính, văn hóa nhằm gắn kết giữa các không gian này với nhau là hết sức cần thiết

Mục đích nghiên cứu

 Mục tiêu nghiên cứu:

- Nghiên cứu hoàn chỉnh quy hoạch KGCC trục trung tâm khu đô thị mới Tây

- Tạo môi trường công cộng xanh- sạch- đẹp, phù hợp với người dân

 Nhiệm vụ nghiên cứu

- Đánh giá, phân tích các mối liên kết không gian, cảnh quan, cấu trúc không gian, chiều cao, bố cục công trình trong khu Tây Hồ Tây

- Đánh giá, phân tích nhu cầu sử dụng không gian công cộng trục Tây Hồ Tây

- Xây dựng cơ sở khoa họcthiết kế quy hoạch,đề xuất các giải pháp, nguyên tắc tổ chức không gian công cộng trục Tây Hồ Tây

- Nghiên cứu đề xuất điều chỉnh chức năng, quy mô sử dụng đất nhằm đạt được các yêu cầu về không gian cảnh quan và phát triển phố đi bộ kết hợp với xây dựng công trình

3

- Đề xuất tổ chức kiến trúc cảnh quan không gian công cộng của khu đô thị Tây Hồ Tây làm cơ sở cho các nhà quản lý quy hoạch, ứng dụng vào thực tiễn

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

 Đối tượng: Nghiên cứu không gian công cộng trục trung tâm khu đô thị Tây

Hồ Tây thông qua kiến trúc cảnh quan toàn trục

- Các dạng không gian công cộng trong trục trung tâm Tây Hồ Tây

+ Quảng trường và các không gian đi bộ

+ Không gian xanh,mặt nước, vườn hoa, đường dạo

+ Không gian công cộng: dịch vụăn uống, giải khát, vui chơi giải trí, bán quà lưu niệm

+ Giao thông, bến xe, bãi đỗ

- Hình thức kiến trúc, giải pháp tổ chức KGCC trong các công trình công cộng: Công trình trụ sở các bộ ngành, công trình thương mại dịch vụ, công trình nhà hát Thăng Long, bãi đỗ xe, các công trình hạ tầng kỹ thuật

- Tầng cao các loại công trình điểm nhấn

- Các công trình tiện ích đô thị

 Vị trí, phạm vi nghiên cứu

- Khu đô thị Tây Hồ Tây nằm phía Tây của Hồ Tây, thuộc địa giới hành chính của phường Xuân La (quận Tây Hồ), phường Nghĩa Đô (quận Cầu Giấy), xã Xuân Đỉnh và xã Cổ Nhuế (Quận Bắc Từ Liêm)

- Khu Đô thị Tây Hồ Tây cách trung tâm nội đô khoảng 4km, nằm giữa đường vành đai 2 và đường vành đai 3

- Khu đô thị Tây Hồ Tây có diện tích 210,43ha Trong đó, trục trung tâm nghiên cứu có diện tích khoảng 64,23ha

4

Hình a: Vị trí nghiên cứu

- Theo quy hoạch chi tiết 1/500 đƣợc phê duyệt tại quyết định UBND ngày 13/9/2013 của UBND Thành phố Hà Nội Trục trung tâm khu đô thị Tây Hồ Tây có chức năng là khu trung tâm hành chính, văn hóa, công cộng

5581/QĐ-Hình b:Phạm vi nghiên cứu

5

Phương pháp nghiên cứu

- Phương pháp tổng hợp hệ thống từ các đồ án quy hoạch chung thủ đô Hà Nội đến các đồ án Quy hoạch chi tiết rồi đến các dự án đang xây dựng.Khu đô thị mới Tây Hồ Tây có quy hoạch sử dụng đất với nhiều chức năng, tầng cao khác nhau nên việc phân tích, đánh giá hình thức kiến trúc là rất quan trọng Từ đó đưa ra giải pháp quy hoạch tổng thể phù hợp với tính chất của khu vực

- Phương pháp thu thập số liệu từ thực tế: điều tra khảo sát thực địa, quan sát ghi chép thực địa, lấy ý kiến người dân, ý kiến chuyên gia

- Phương pháp thu thập số liệu gián tiếp: Thu thập tài liệu về cải tạo, chỉnh trang, thiết kế đô thị qua sách báo, tài liệu và các đề tài có liên quan trong và ngoài nước,

- Phương pháp tổng hợp: phân tích xử lý số liệu và đề xuất các giải pháp , kết luận và kiến nghị

- Phương pháp tách – chập bản đồ: đưa ra các lớp bản đồ để phân tích tổng hợp lai,đánh giá

- Phương pháp điều tra xã hội học ( Phương pháp lấy ý kiến chuyên gia, cộng đồng )

Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài

- Ý nghĩa khoa học:

+ Đưa ra được những giải pháp quy hoạch có cơ sở khoa học và thực tiễn để quy hoạch xây dựng một khu trung tâm hành chính, văn hóa văn minh hiện đại phù hợp với quy hoạch mở rộng thành phố thủ đô

+ Góp phần nghiên cứu lý luận để quy hoạch, thiết kế các không gian công cộng tại các khu trung tâm hành chính, chính trị trong đô thị

+ Nghiên cứu lý luận lựa chọn tổ chức không gian công trình kiến trúc, công trình điểm nhấn, không gian trống, đảm bảo sự hài hòa và phù hợp với yêu cầu của quy hoạch chung

Giải thích các khái niệm và thuật ngữ

- Không gian công cộng:

+ David Koh nhận định rằng không gian công cộng không chỉ là những không gian vật chất cố định với các chức năng cụ thể mà còn là không gian công cộng do người sử dụng tạo ra (Koh 2007)

+ Là không gian cảnh quan, như không gian các trục phố chính, các quảng trường Ðồng thời cũng là không gian giao tiếp nơi các đường đi bộ, các hẽm phố, các tiền sảnh của dinh thự, v.v Nếu không gian công cộng hiểu theo nghĩa là nơi mọi người có thể tiếp cận và hưởng dụng thì không gian công cộng có thể là toàn bộ không gian của các công trình công cộng

+ Không gian công cộng là nơi mọi người đi bộ, đi xe, hoặc đến từ nơi khác Chúng là nơi mà các hoạt động chính diễn ra hoặc đó từng diễn ra.Là nơi mà mọi người gặp mặt, nói chuyện, giao thương và giải trí.Những đặc điểm trong phạm vị không gian công cộng thường gồm cây, ghế ngồi, chậu hoa, tượng, ký hiệu giao thông, đường ray, bậc thềm, tiện ích về nước và biển quảng cáo

- Kiến trúc cảnh quan: là khoa học đa ngành gồm không gian vật thể đô thị: nhà, công trình kỹ thuật, nghệ thuật, không gian công cộng, cây xanh, biển báo và

tiện nghi đô thị Kiến trúc cảnh quan là hoạt động định hướng của con người để

tạo lập môi trường cân bằng tổng thể giữa thiên nhiên, hoạt động của con người và không gian vật thể được xây dựng

- Cảnh quan đô thị: là môi trường nhân tạo, là hình ảnh con người thu nhận

được qua tiếp xúc với không gian đô thị Được xác lập bởi 3 yếu tố: Cảnh quan

thiên nhiên, công trình xây dựng và hoạt động của con người trong đô thị

7

- Thiết kế đô thị là việc cụ thể hóa nội dung quy hoạch chung, quy hoạch chi tiết xây dựng đô thị về mặt tổ chức không gian chức năng bên ngoài công trình, bố cục không gian, tạo cảnh quan và trang trí trong không gian đô thị, hình thành và cải thiện môi trường, hoàn thiện thiết bị bên ngoài Như vậy, bản chất của thiết kế đô thị là thiết kế kiến trúc của không gian đô thị

8

Cấu trúc luận văn

THÔNG BÁO

Để xem được phần chính văn của tài liệu này, vui

lòng liên hệ với Trung Tâm Thông tin Thư viện

– Trường Đại học Kiến trúc Hà Nội

Địa chỉ: T.13 – Nhà H – Trường Đại học Kiến trúc Hà Nội Đ/c: Km 10 – Nguyễn Trãi – Thanh Xuân Hà Nội

Email: digilib.hau@gmail.com

TRUNG TÂM THÔNG TIN THƯ VIỆN

Đây là một đề tài mang ý nghĩa thực tiễn cao.Việc quy hoạch hệ thống KGCC trong khu trung tâm Tây Hồ Tây là việc tái thiêt lập chất lượng cuộc sống, tạo tiền đề cho một cuộc sống mới đầy đủ vật chất và tinh thần.Mặt khác nó cũng tạo bộ mặt kiến trúc, cảnh quan đô thị văn minh hiện đại, bền vững tạo điểm nhấn cho Thành phố

Nội dung của đề tài đề cập những vấn đề mang ý nghĩa điển hình của công tác quy hoạch:

+ Đúc rút được những cơ sở lý luận cơ bản, cơ sở khoa học công tác quy hoạch đô thị trên thế giới , áp dụng vào mô hình đô thị Việt Nam nhằm nâng cao chất lượng môi trường sống của người dân Việt Nam hiện nay

+ Đúc rút được những giải pháp chính và những hướng dẫn gợi ý đặt ra trong vấn đề nghiên cứu lập quy hoạch đô thị có hướng đi có vấn đề trọng tâm khi đặt ra yêu cầu cần phải thiết kế hệ thống KGCC tại các trục không gian lớn trong thành phố

Đề xuất các giải pháp cụ thể của việc quy hoạch đồng bộ các công trình kiến trúc, hạ tầng ký thuật, xã hội đảm bảo tối ưu hệ thống KGCC nhằm nâng cao chất lượng sống của con người