Lịch sử nghiên cứu vấn đề
Phim hoạt hình Việt Nam, ra đời từ năm 1959, đã đạt nhiều thành tựu đáng kể và trở thành người bạn thân thiết của nhiều thế hệ thiếu nhi Tuy nhiên, hiện tại, các công trình nghiên cứu chuyên sâu về nghệ thuật phim hoạt hình, đặc biệt là thể loại phim hoạt hình búp bê, vẫn còn hạn chế, chủ yếu là các bài viết phê bình và chia sẻ kinh nghiệm trên báo chí Để thực hiện luận văn này, học viên đã nghiên cứu cuốn sách "Hoạt hình, nghệ thuật thứ 8" của PGS/TS/NSND Ngô Mạnh Lân, cung cấp nền tảng cơ bản về phim hoạt hình.
Học viên cũng đã tiếp cận nhiều luận văn cao học Luận văn cao học của Lê Thế Anh (2010) viết về Ảnh hưởng của tranh dân gian Đông
Hồ tới nghệ thuật tạo hình phim hoạt hình Việt nam [1] Luận văn cao học của Lê Huyền Trang (2012), Tạo hình nhân vật trong phim hoạt hình
Việt Nam nghiên cứu các sáng tạo của họa sĩ phim hoạt hình trong việc xây dựng hình ảnh nhân vật, đồng thời nhấn mạnh vai trò của các yếu tố dân tộc trong việc tạo nên nét đặc trưng cho nhân vật hoạt hình Việt Nam.
Bên cạnh đó công trình sưu tầm, hệ thống hóa những bài viết về Điện Ảnh qua báo chí - Phim hoạt hình từ năm 1966-2005 [8][9][10][11] của Viện
Sân khấu - Trường ĐH Sân khấu - Điện ảnh Hà Nội mang đến cái nhìn tổng quan về sự phát triển của hoạt hình Việt Nam, là tài liệu tham khảo quý giá cho độc giả.
Trong quá trình tìm hiểu đề tài, người viết còn tham khảo các sách nghiên cứu về thể loại phim hoạt hình búp bê của nước ngoài như
"StopMotion Craft Skills for Model Animation" by Susannah Shaw (2004) and "StopMotion Passion Process and Performance" by Barry JC Purves (2008) provide a comprehensive overview of the history, creative methods, and various genres of puppet animation, detailing the global processes involved in producing a stop-motion animated film.
Đến nay, vẫn chưa có cuốn sách hay công trình nghiên cứu nào chuyên sâu về thể loại phim hoạt hình búp bê Việt Nam Mặc dù nhận thức được khả năng của bản thân còn hạn chế, tác giả vẫn nỗ lực tìm hiểu và trình bày một cách có hệ thống về nghệ thuật tạo hình trong phim hoạt hình búp bê Việt Nam, với mong muốn đóng góp ý kiến nhằm nâng cao chất lượng của thể loại phim này trong thời gian tới.
Mục đích nghiên cứu
Nghiên cứu về nghệ thuật tạo hình phim hoạt hình búp bê Việt Nam nhằm xác định các đặc điểm nghệ thuật độc đáo, đồng thời khẳng định tiềm năng phát triển, cơ hội và thách thức mà phim hoạt hình búp bê Việt Nam đang đối mặt trong giai đoạn phát triển mới.
Đối tượng nghiên cứu của đề tài tập trung vào các đặc điểm nghệ thuật tạo hình qua phương pháp và thủ pháp nghệ thuật trong phim hoạt hình búp bê Việt Nam Nghiên cứu cũng xem xét cơ hội và thách thức trong lĩnh vực này, đồng thời rút ra những kinh nghiệm phát triển phim hoạt hình búp bê từ các nước trên thế giới Để thực hiện nghiên cứu, luận văn sẽ tiếp thu các thành quả nghiên cứu, phê bình và lý luận trước đó, cùng với việc khảo sát và phân tích các bộ phim hoạt hình Việt Nam tiêu biểu.
Khái quát sự ra đời và phát triển của phim hoạt hình và thể loại phim hoạt hình búp bê trên thế giới cũng như ở Việt Nam
Trên cơ sở lý luận, xác định một số đặc điểm của nghệ thuật tạo hình phim hoạt hình búp bê Việt Nam
Phim hoạt hình búp bê Việt Nam đang đối mặt với nhiều thuận lợi và thách thức Những thuận lợi bao gồm sự phát triển của công nghệ sản xuất và nhu cầu ngày càng cao từ khán giả Tuy nhiên, thách thức lớn nhất là sự cạnh tranh từ các sản phẩm nước ngoài và hạn chế về ngân sách Để nâng cao chất lượng phim hoạt hình búp bê Việt Nam, cần tập trung vào việc cải thiện nội dung, đầu tư vào công nghệ sản xuất hiện đại và xây dựng thương hiệu mạnh mẽ.
- Phim hoạt hình búp bê phải chăng là một hướng phát triển của phim hoạt hình Việt Nam?
- Nghệ thuật tạo hình phim hoạt hình búp bê Việt Nam qua phương pháp tạo hình và thủ pháp nghệ thuật có những đặc điểm gì?
- Phim hoạt hình búp bê Việt Nam cần làm gì để nâng cao chất lượng, đáp ứng yêu cầu ngày càng khắt khe của khán giả
7 Giới hạn phạm vi nghiên cứu
Bài viết này sẽ tập trung vào việc nghiên cứu nghệ thuật tạo hình trong các bộ phim hoạt hình búp bê Việt Nam, đồng thời so sánh với những bộ phim hoạt hình búp bê tiêu biểu từ khắp nơi trên thế giới.
Bài viết phân tích nghệ thuật tạo hình trong phim hoạt hình búp bê Việt Nam dựa trên lý luận cơ bản và thành tựu từ các tác phẩm nổi tiếng thế giới Học viên nghiên cứu đặc điểm của nghệ thuật này, chú trọng vào các yếu tố ảnh hưởng đến quá trình sáng tạo phim hoạt hình búp bê tại Việt Nam.
Nguồn tư liệu cho nghiên cứu về hoạt hình được thu thập từ nhiều nguồn khác nhau như sách báo, tạp chí, phim ảnh, internet, và ý kiến của các nhà nghiên cứu Phương pháp chính được học viên áp dụng là khảo sát, phân tích và tổng hợp thông tin.
Nghiên cứu về phim hoạt hình búp bê tại Việt Nam vẫn còn hạn chế, với ít tài liệu hệ thống và chủ yếu là các bài viết riêng lẻ Luận văn này sẽ giúp nâng cao nhận thức về vai trò và tiềm năng phát triển của phim hoạt hình búp bê Việt Nam, đồng thời cung cấp tài liệu tham khảo quý giá cho các nhà làm phim và những người quan tâm đến lĩnh vực này Thông qua việc chỉ ra những ưu điểm của phim hoạt hình búp bê, tác giả hy vọng sẽ đưa ra những gợi ý hữu ích cho các đạo diễn và họa sĩ nhằm nâng cao chất lượng sản phẩm phim hoạt hình.
Bài viết này nhằm cung cấp cho các nhà làm phim hoạt hình cái nhìn sâu sắc về quy trình sản xuất phim hoạt hình quốc tế, thông qua các phương pháp đối chiếu, từ đó góp phần nâng cao chất lượng phim hoạt hình tại Việt Nam.
10 Cấu trúc của luận văn
Ngoài phần mở đầu, kết luận, phụ lục, tài liệu tham khảo, luận văn được kết cấu gồm 2 chương:
Chương 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN NGHỆ THUẬT TẠO HÌNH PHIM HOẠT HÌNH VÀ KHÁI QUÁT SỰ PHÁT TRIỂN CỦA PHIM HOẠT HÌNH BÚP BÊ TRÊN THẾ GIỚI
1.1 Khái niệm phim hoạt hình
1.2 Nghệ thuật tạo hình phim hoạt hình búp bê
1.3 Sơ lược lịch sử phim hoạt hình búp bê thế giới
1.4 Xu hướng phát triển của phim hoạt hình búp bê thế giới
Chương 2: ĐẶC ĐIỂM NGHỆ THUẬT TẠO HÌNH PHIM HOẠT HÌNH BÚP BÊ VIỆT NAM VÀ GIẢI PHÁP PHÁT TRIỂN
2.1 Khái quát lịch sử hình thành và phát triển phim hoạt hình búp bê Việt Nam
2.2 Một số đặc điểm nghệ thuật tạo hình phim hoạt hình búp bê Việt Nam
2.3 Thuận lợi và thách thức đối với nghệ thuật tạo hình phim hoạt hình búp bê Việt Nam hiện tại
2.4 Giải pháp cho sự phát triển phim hoạt hình búp bê Việt Nam
CƠ SỞ LÝ LUẬN NGHỆ THUẬT TẠO HÌNH PHIM HOẠT HÌNH
VÀ KHÁI QUÁT SỰ PHÁT TRIỂN CỦA PHIM HOẠT HÌNH BÚP BÊ
TRÊN THẾ GIỚI 1.1 Khái niệm phim hoạt hình
Phim hoạt hình là một thể loại nghệ thuật điện ảnh độc đáo, trong đó hình vẽ, tranh ảnh hoặc các hình thức nghệ thuật khác được tạo ra và chuyển động nhờ sự sáng tạo của các họa sĩ.
Phim hoạt hình kết hợp nhiều yếu tố nghệ thuật như văn học, tạo hình, âm nhạc, kiến trúc và diễn xuất, tương tự như các thể loại phim khác trong điện ảnh Tuy nhiên, nó vẫn giữ vị trí độc lập như một thể loại riêng biệt trong nghệ thuật điện ảnh và nghệ thuật tạo hình.
Phim hoạt hình khác biệt cơ bản so với các thể loại phim khác ở chỗ chúng được tạo ra bởi các họa sĩ và mang tính giả định, dù có thể được thể hiện một cách hiện thực Đặc điểm này không chỉ là đặc trưng của phim hoạt hình mà còn là sức mạnh nổi bật của thể loại này.
Sức mạnh của phim hoạt hình nằm ở khả năng diễn xuất tự do của các nhân vật, không bị giới hạn bởi thực tế, cho phép họa sĩ thỏa sức sáng tạo Những hình ảnh có thể biến hóa kỳ diệu, từ con voi khổng lồ thành kiến tí hon, hay từ đồ vật vô tri thành nhân vật sống động với cảm xúc Phim hoạt hình mang đến những trải nghiệm kỳ diệu, biến cây cối bất động thành những lực lượng thần tiên hấp dẫn.
Sức mạnh của các nhân vật trong phim hoạt hình không chỉ thể hiện tính khái quát và tượng trưng cho những nhân vật thần thoại anh hùng, lý tưởng, mà còn bộc lộ nét cá tính độc đáo của từng nhân vật.
Sức mạnh của phim hoạt hình thể hiện qua mối liên hệ chặt chẽ giữa hiện thực và thế giới tưởng tượng, nơi mà những giấc mơ và ý tưởng sáng tạo trở thành hiện thực một cách rõ nét.
Có được sức mạnh đó vì phim hoạt hình dùng phương tiện chủ yếu là hình vẽ chuyển động, là nghệ thuật tạo hình và nghệ thuật diễn xuất
Hình vẽ, con rối, và hình giấy trổ là những sản phẩm nghệ thuật độc đáo, không bị giới hạn bởi sự chuyển động như diễn viên thực thụ Dù bắt nguồn từ thực tế, hình vẽ có thể thể hiện hành động mà không cần phụ thuộc vào các yếu tố thực tế, nhằm mục đích diễn tả hiện thực một cách chân thực nhất.
