QUẢN TRỊ RỦI RO Giảng viên: ThS. Nguyễn Ngọc Dương

Khái niệm nhận dạng rủi ro: > Nhận dạng rủi ro là quá trình xác định một cách liên tục và có hệ thống các rủi ro có thê xảy ra trong hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp.. Phương pháp

QUAN TRI RUI RO

BÀI 2 NHAN DANG, PHAN TICH VA

ĐO LƯỜNG RỦI RO

Giảng viên: ThS Nguyễn Ngọc Dương

MỤC TIỂU BÀI HỌC

Bài học sẽ giúp sinh viên sau khi kết thúc có thê:

¢ Tim hiểu được một số phương pháp nhận dạng

rui ro

¢ Puoc trang bi nhirng kién thức và kỹ năng để

có thê phân tích rủi ro

¢ Vận dụng được các phương pháp cơ bản để

nhận dạng, phân tích và đo lường rủi ro trên

CÁC KIÉN THỨC CAN CO

Sinh viên cần có các kiến thức cơ bản liên quan đênmôn =

học sau:

¢ Quan tri hoc:

¢ Quan tri doanh nghiệp;

¢ Kinh té hoc đại cương;

- Ly thuyét xác suất thông kê toán

HƯỚNG DẪN HỌC

¢ Doc tài liệu và tóm tắt những nội dung chính của bài

°ồ - Mở rộng liên hệ thực tê những vấn đề liên quan đến

rủi ro kinh doanh trong doanh nghiệp

¢ Năm được những khái niệm và kiến thức co ban dé

vận dụng trong các bài tiêp theo

Làm bài tập và luyện thi trắc nghiệm theo yêu câu bài

CẤU TRÚC NỘI DUNG

Nhận dạng rủi ro

Phân tích rủi ro

Đo lường rủi ro

2.1 NHẬN DẠNG RỦI RO

2.1.1 Khái niệm và cơ sở

nhận dạng rủi ro

2.1.2 Phương pháp nhận dạng rủi ro

2.1.1 KHÁI NIỆM VÀ CƠ SỞ NHẬN DẠNG RỦI RO

°ồ Khái niệm nhận dạng rủi ro:

> Nhận dạng rủi ro là quá trình xác định một cách liên tục và có hệ thống các rủi

ro có thê xảy ra trong hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp

> Các vẫn đề cơ bản của nhận dạng rủi ro:

=._ Mối hiểm họa: gồm các điều kiện tạo ra hoặc làm tăng mức độ tôn thất của

rủi rO

“ Mối nguy hiểm: là nguyên nhân của tổn thất

=_ Nguy cơ rủi ro: là một tình huỗng có thé tao nên ở bất kỳ lúc nào, có thể gây nên những tốn thất (hay có thể là những lợi ích) mà cá nhân hay tổ chức không thé tiên đoán được

¢ Co soe nhận dạng rủi ro:

> Nguồn rủi ro (phát sinh mỗi hiểm họa và mối nguy hiểm) thường được tiếp cận

từ các yêu tô môi trường hoạt động của doanh nghiệp

> Nhóm đối tượng chịu rủi ro: tài sản, nguồn nhân lực

2.1.2 PHƯƠNG PHÁP NHẬN DẠNG RỦI RO

a Phương pháp chung

Xây dựng bảng liệt kê:

„ồ - Xây dựng bảng liệt kê là việc đi tìm câu trả lời cho các câu hỏi đặt ra trong các tình hudng nhat định, đề từ đó nhà quản trị có những thông tin nhận dạng và xử lý các đôi tượng rủi ro

¢ _ Thực chất của phương pháp sử dụng bảng liệt kê là phương pháp phân tích SWOT

Điểm mạnh

Điểm yêu

SWOT dựa trên

4 yếu tố |

Cơ hội Thách thức

2.1.2 PHƯƠNG PHÁP NHẬN DẠNG RỦI RO (tiếp theo)

b Các phương pháp nhận dạng cụ thê:

Phương pháp phân tích báo cáo tài chính;

Phương pháp lưu đồ;

Phương pháp thanh tra hiện trường;

Phương pháp làm việc với các bộ phận khác của doanh nghiệp;

Phương pháp làm việc với các bộ phận khác bên ngoài doanh nghiệp;

Phương pháp phân tích hợp đồng;

Phương pháp nghiên cứu số lượng các tôn thất trong quá khứ

Lưu ý:

> Nhà quản trị không nên chỉ dựa vào một phương pháp

> Việc nhận dạng rủi ro phải được tiên hành thường xuyên, liên tục

> Việc sử dụng các bảng liệt kê phải linh hoạt để áp dụng từng phương pháp nhận dạng cho thích hợp

2.2 PHAN TICH RUI RO

2.2.1 Khai niém phan tich

rui ro

2.2.2 Noi dung phan tich

rủi rO

2.2.1 KHÁI NIỆM PHÂN TÍCH RỦI RO

Phân tích rủi ro là quá trình nghiên cứu những hiểm họa, xác định các mỗi nguy

hiểm và nguy cơ rủi ro

Cùng với nhận dạng và đo lường rủi ro, đây là giai đoạn quan trọng nằm ở giữa

trong quá trình dự báo rủi ro của doanh nghiệp

Phân tích rủi ro thông qua việc xác định những hiểm họa, mối nguy và nguy cơ

rủi ro sẽ giúp chúng ta xác định được những rủi ro có thê chấp nhận và không

thé chap nhận, những rủi ro nhiều khả năng xảy ra và ít khả năng xảy ra để từ

đó có cơ sở cho những biện pháp né tránh, phòng ngừa hoặc tài trợ, khắc phục

rủi rO

2.2.2 NỘI DUNG PHÂN TÍCH RỦI RO

‹ - Phân tích hiểm họa:

> Nha quản trị tiên hành phân tích những điều kiện tạo ra rủi ro hoặc những điều

kiện làm tăng mức độ tồn thất khi rủi ro xảy ra

> Nha quan tri có thể thông qua quá trình kiểm soát trước, kiểm soát trong và kiêm

soát sau đề phát hiện ra mối hiểm họa

> Phân tích hiểm hoạ không chỉ giới hạn ở các yếu tố đã gây ra tai nạn, mà phải xác định cả các yêu tố có thể gây ra tai nạn theo kinh nghiệm của các tổ chức

khác như các công ty bảo hiểm, các đơn vị của Nhà nước

° Phân tích nguyên nhân rủi ro:

> Phân tích nguyên nhân rủi ro dựa trên quan điểm: Phân lớn các rủi ro xảy ra đều liên quan đến con người

> Phân tích nguyên nhân rủi ro dựa trên quan điểm: Phân lớn các rủi ro xảy ra là

do các yếu tố kỹ thuật, do tính chất lý hóa hay cơ học của đôi tượng rủi ro

> Phân tích nguyên nhân rủi ro dựa trên quan điểm kết hợp cả 2 quan điểm trên:

Nguyên nhân rủi ro một phân phụ thuộc vào yếu tố kỹ thuật, một phần phụ thuộc

vào yêu tô con người

2.2.2 NỘI DUNG PHÂN TÍCH RỦI RO (tiếp theo)

¢ Phan tich t6n that:

> Có thể phân tích tốn that qua 2 cách thức:

“= Phân tích những tôn thất đã xảy ra: nghiên cứu, đánh giá những tốn thất đã xảy ra đề dự đoán những tốn thất sẽ xảy ra

= Căn cứ vào hiểm họa, nguyên nhân rủi ro, người ta dự đoán những tốn that

có thê có

> Đề có thông tin về những tốn thất có thé cd, nha quản trị rủi ro cần triển khai một

mạng các nguôn thông tin và mâu báo cáo rủi ro và suýt xảy rủi ro

2.3 ĐO LƯỜNG RỦI RO

2.3.1 Khái niệm đo lường

rui ro

2.3.2 Các phương pháp

đo lường rủi ro

2.3.1 KHÁI NIỆM ĐO LƯỜNG RỦI RO

¢ _ Khái niệm: Thực chất của đo lường rủi ro là tính toán, xác định tân suất rủi ro và biên

độ rủi ro, từ đó phân nhóm rủi ro

- _ Đo lường tân số của tốn thất:

> Một phương pháp ước lượng tần số tốn thất là quan sát xác suất để một nguy hiểm sẽ gây ra tổn thất trong một năm

> Nếu nhà quản trị giả định không thể có hơn một tốn thất xảy ra trong một năm,

xác suất tốn that sé la tan số tốn thất hàng năm

- _ Đo lường mức độ nghiêm trọng của tân suất rủi ro:

> Tổn thất lớn nhất có thể có là giá trị thiệt hại lớn nhất có thể xảy ra, có thể nhận

thức được

> Tén thất lớn nhất phụ thuộc vào tính chất của mỗi nguy hiểm gây ra t6n that cũng

như phụ thuộc vào đối tượng của tồn thất

2.3.1 KHÁI NIỆM ĐO LƯỜNG RỦI RO (tiếp theo)

Ma trận vệ tần suất và biên độ rủi ro

Biên độ

Tan sua

- - Dựa vào mức độ cao thấp của sự nghiêm trọng và tân số xuất hiện rủi ro nhà quản

tri > xác định các chỉ thị chiến lược trong quản trị rủi ro

¢ Chi thi do la tap trung quản trị trước hết đối với rủi ro ở nhóm | rdi lan lượt thực hiện

rủi ro ở nhóm II, III, IV

2.3.2 CÁC PHƯƠNG PHÁP ĐO LƯỜNG RỦI RO

°ồ Phương pháp định lượng:

> Phương pháp trực tiếp: là phương pháp xác định tốn thất bằng các công cụ đo

lường trực tiếp như cân đong, đo đếm

> Phương pháp gián tiếp: là phương pháp đánh giá tốn thất thông qua việc suy

đoán tồn thất, thường được áp dụng đôi với những thiệt hại vô hình như là các chi phí cơ hội, sự giảm sút về sức khỏe, tinh thần người lao động

> Phương pháp xác suất thông kê: Xác định tôn that bằng cách xác định các mẫu

đại diện, tính tỷ lệ tốn thất trung bình, qua đó xác định tổng số tổn that

¢ Phương pháp định tính (Phương pháp cảm quan): là phương pháp sử dụng kinh

nghiệm của các chuyên gia để xác định tỷ lệ tổn thất, qua đó ước lượng tổng số

tốn thất

° - Phương pháp tổng hợp: Phương pháp sử dụng tổng hợp các công cụ kỹ thuật và tư

duy suy đoán của con người để đánh giá mức độ tốn thất

2.3.2 CÁC PHƯƠNG PHÁP ĐO LƯỜNG RỦI RO (tiếp theo)

° - Phương pháp dự báo tốn thất:

> Là phương pháp người ta dự đoán những tốn thất có khi rủi ro xảy ra Phương

pháp này dựa trên cơ sở đo lường xác suất rủi ro, mức độ tôn thất trung bình của

mỗi sự cố, từ đó dự báo mức tồn thất trung bình có thể xảy ra trong kỳ kế hoạch

và được tính băng công thức:

T=nxpxt

> Trong đó :

T: Tén thất trung bình có thê có;

n: Số lần quan sát hoặc sự kiện xảy ra trong tương lai;

" D: Xác suất rủi ro;

t: Mức độ tốn thất bình quân của mỗi sự cố

TÓM LƯỢC CUÓI BÀI

Trong bài này chúng ta đã nghiên cứu các nội dung chính sau:

i

+

T

Ẳ °ồ Các phương pháp nhận dạng rủi ro;

¢ Cac ndi dung phân tích rủi ro;

°ồ - Các phương pháp đo lường rủi ro