Điều đó được khẳng định tại Hội nghị Ban chấp hành trung ương 5 khoá VIII diễn ra vào tháng 7 năm 1998 đã ra Nghị quyết về “Xây dựng nền văn hoá Việt Nam tiên tiến đậm đà bản sắc dân tộc[r]
Trang 1Họ và tên: Dương Trọng Tuệ
Lớp: Trung cấp LLCT – HC TP Vĩnh Yên
Huyện Bình Xuyên 2011 – 2013
Đơn vị công tác: UBND xã Định Trung
BÀI THU HOẠCH Môn Triết Học
Câu hỏi: Đồng chí hãy vận dụng quan điểm triết học Mác – lênin để phân tích
quan điểm của Đảng ta “Xây dựng nền văn hoá Việt Nam tiên tiến đậm đà bản sắc dân tộc” vừa là mục tiêu vừa là động lực thúc đẩy sự phát triển kinh tế xã hội?
Trả lời: Văn hoá Việt Nam là thành quả hàng nghìn năm lao động sáng tạo, đấu
tranh kiên cường dựng nước và giữ nước của cộng đồng các dân tộc Việt Nam, là kết quả giao lưu và tiếp thu tinh hoa của nhiều nền văn minh thế giới để không ngừng hoàn thiện mình Văn hoá Việt Nam đã hun đúc lên tâm hồn, khí phách, bản lĩnh Việt Nam, làm rạng rỡ lịch sử vẻ vang của dân tộc
Trong thời đại Hồ Chí Minh, với đường lối đúng đắn của Đảng ta, nền văn hoá Việt Nam tiếp tục được phát huy, đã góp phần quyết định vào những thắng lợi to lớn của nhân dân ta trong sự nghiệp đấu tranh giải phóng dân tộc và xây dựng chủ nghĩa
xã hội
Trải qua nhiều kỳ Đại hội với những văn kiện mang tính chiến lược của Đang ta
về phát triển kinh tế - xã hội, bảo đảm về an ninh quốc phòng nhằm đưa Việt Nam sánh vai cùng các cường quốc trên thế giới Bên cạnh những chiến lược về phát triển kinh tế - xã hội, an ninh quốc phòng, bảo đảm an sinh xã hội thì lĩnh vực văn hoá cũng được Đảng ta đưa vào là một trong những mục tiêu và động lực thúc đẩy sự phát triển kinh tế xã hội của đất nước tuy nhiên cần phải giao lưu, tiếp thu tinh hoa của những nền văn minh của nhân loại đồng thời giữ được bản sắc văn hoá của dân tộc
Điều đó được khẳng định tại Hội nghị Ban chấp hành trung ương 5 khoá VIII diễn ra vào tháng 7 năm 1998 đã ra Nghị quyết về “Xây dựng nền văn hoá Việt Nam tiên tiến đậm đà bản sắc dân tộc”, toàn bộ tinh thần Nghị quyết đã làm sáng lên bức tranh nền văn hoá của đất nước trong tương lai, đó là nền văn hoá với vai trò là nền tảng tinh thần xã hội, vừa là mục tiêu vừa là động lực thúc đẩy kinh tế xã hội phát triển gắn với sự nghiệp công nghiệp hoá - hiện đại hoá đất nước
Trang 2Đẩy mạnh công nghiệp hoá - hiện đại hoá đất nước thực hiện hai nhiệm vụ chiến lược xây dựng và bảo vệ tổ quốc vì “Dân giàu, nước mạnh, xã hội công bằng, văn minh” là sự nghiệp xây dựng và sáng tạo to lớn của nhân dân ta, đồng thời là một quá trình cải biến xã hội sâu sắc, tình hình đó đòi hỏi Đảng ta cần có phương châm chiến lược cùng các nhiệm vụ và giải pháp để lãnh đạo thực hiện thắng lợi nhiệm vụ xây dựng và phát triển nền văn hoá nước ta theo đúng Cương lĩnh xây dựng đất nước trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội và Nghị quyết Đại hội lần thứ VIII của Đảng
Chăm lo văn hoá là chăm lo củng cố nền tảng tinh thần xã hội Thiếu nền tảng tinh thần tiến bộ và lành mạnh, không quan tâm giải quyết tốt mối quan hệ giữa phát triển kinh tế với tiến bộ và công bằng xã hội thì không thể có sự nghiệp phát triển kinh tế - xã hội bền vững
Xây dựng và phát triển kinh tế phải nhằm mục tiêu văn hoá, vì xã hội công bằng, văn minh, con người phát triển toàn diện văn hoá là kết quả của kinh tế đồng thời là động lực của sự phát triển kinh tế Các nhân tố văn hoá phải gắn kết chặt chẽ với đời sống và hoạt động xã hội trên mọi phương diện chính trị, kinh tế, xã hội, luật pháp, kỷ cương biến thành nguồn lực nội sinh quan trọng nhất của phát triển
Tại văn nghị Hội nghị lần thứ 5 Ban chấp hành trung ương đảng khoá VIII đã chỉ rõ “Nền văn hoá mà chúng ta xây dựng là nền văn hoá tiên tiến, đạm đà bản sắc dân tộc Tiên tiến là yêu nước và tiến bộ mà nội dung là cốt lõi là lý tưởng của độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội theo chủ nghĩa Mác – lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, nhằm mục tiêu tất cả vì con người, vì hạnh phúc và sự phát triển phong phú, tự do, toàn diện của con người trong mối quan hệ hài hoà giữa các cá nhân và cộng đồng, giữa xã hội và tự nhiên Tiên tiến không chỉ về nội dung tư tưởng mà cả trong hình thức thực hiện, trong các phương tiện truyền tải nội dung
Bản sắc văn hoá bao gồm những giá trị bền vững, những tinh hoa của cộng đồng các dân tộc Việt Nam được vun đắp nên qua lịch sử hàng ngàn năm đấu tranh dựng nước và giữ nước Đó là lòng yêu nước nồng nàn, ý chí tự cường dân tộc, tinh hoa đoàn kết, ý thức cộng đồng gắn kết cá nhân, gia đình, làng xã, Tổ quốc; lòng nhân ái, khoan dung, trọng nghĩa tình, đạo lý; đức tính cần cù sáng tạo trong lao động; sự tinh tế trong ứng xử, giản di trong lối sống Bản sắc dân tộc còn đậm nét trong cả các hình thức biểu hiện mang tính dân tộc độc đáo Bảo vệ bản sắc dân tộc phải gắn kết với mở rộng giao lưu quốc tế, tiếp thu có chọn lọc những cái hay, cái tiến bộ trong văn hoá các dân tộc khác Giữ gìn bản sắc dân tộc phải đi liền với
Trang 3chống lạc hậu, lỗi thời trong phong tục, tập quán, lề thói cũ Xây dựng và phát triển văn hoá là sự nghiệp của toàn dân do Đảng lãnh đạo, trong đó đội ngũ trí thức đóng vai trò quan trọng
Mọi người dân Việt Nam phấn đấu vì dân giàu, nước mạnh, xã hội công bằng, văn minh đều tham gia vào sự nghiệp xây dựng và phát triển nước nhà Công nhân, nông dân, thương nhâ, trí thức là nền tảng khối đại đoàn kết toàn dân, cũng là nền tảng của sự nghiệp xây dựng và phát triển văn hoá dưới sự chỉ đạo của Đảng, quả lý của Nhà nước
Bảo tồn và phát huy những di sản văn hoá tốt đẹp của dân tộc, sáng tạo nên những giá trị văn hoá mới, xã hội chủ nghĩa, làm cho những giá trị ấy thấm sâu vào cuộc sống toàn xã hội và mỗi con người, trở thành tâm lý và tập quán tiến bộ, văn minh của Việt Nam
Khi những nét đẹp văn hoá thẩm thấu vào trong nền kinh tế thị trường, trong đời sống của xã hội nó sẽ là động lực thúc đẩy kinh tế - xã hội phát triển
Ví dụ: Khi xuất hiện sự cạnh tranh lành mạnh trong kinh doanh từ đó sẽ có tác dụng thúc đẩy nền kinh tế - xã hội phát triển một cách mạnh mẽ và đúng hướng Quan điểm của Đảng ta về xây dựng nền văn hoá Việt Nam tiên tiến đậm đà bản sắc dân tộc, vừa là mục tiêu, vừa là động lực thúc đẩy sự phát triển kinh tế - xã hội
Vì văn hóa có mối quan hệ thống nhất biện chứng với kinh tế, chính trị; Xây dựng và phát triển kinh tế phải nhằm mục đích cuối cùng là văn hóa Trong mỗi chính sách kinh tế - xã hội luôn bao hàm nội dung và mục tiêu văn hoá vì văn hoá có khả năng khơi dậy tiềm năng sáng tạo của con người
Văn hoá là nền tảng tinh thần xã hội, theo Unessco thì văn hoá phản ánh một cách tổng quát, sống động mọi mặt của cuộc sống diễn ra trong quá khứ cũng như trong hiện tại, nó cấu thành hệ thống các giá trị truyền thống, thẩm mỹ và lối sống
mà trên đó từng dân tộc tự khẳng định bản sắc riêng của mình Các giá trị nói trên tạo thành nền tảng tinh thần của xã hội vì nó được thấm nhuần trong mỗi con người
và trong cả cộng đồng, được truyền lại, tiếp nối và phát huy các thế hệ, được vật chất hoá và khẳng định vững chắc trong cấu trúc xã hội của từng dân tộc, đồng thời nó tác động hàng ngày đến cuộc sống, tư tưởng, tình cảm của mọi thành viên trong môi trường xã hội – văn hoá Tóm lại văn hoá là một sợi chỉ đỏ xuyên suốt trong toàn bộ lịch sử của dân tộc, nó làm nên sức sống mãnh liệt, giúp cộng đồng dân tộc vượt qua mọi khó khăn để phát triển
Trang 4Vì vậy Đảng ta đã chủ trương làm cho văn hoá thấm sâu vào mọi lĩnh vực của đời sống xã hội đê các giá trị văn hoá trở thành nền tảng tinh thần bền vững của xã hội, trở thành động lực phát triển kinh tế - xã hội Đó là cong đường xây dựng con người mới, xây dựng môi trường văn hoá lành mạnh đử sức đề kháng đẩy lùi tiêu cực xã hội, đẩy lùi sự xâm nhập của tư tưởng, văn hoá phản tiến bộ Biện pháp tích cực là đẩy mạnh cuộc vận động “Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hoá”, đẩy mạnh cuộc vận đồng văn hoá, môi trường kinh doanh văn hoá
Nguồn lực nội sinh của sự phát triển của một dân tộc thấm sâu trong văn hoá
Sự phát triển của mỗi dân tộc phải vươn tới cái mới, tiếp nhận cái mới, nhưng lại không tách rời cội nguồn Phát triển phải dựa trên cội nguồn bằng cách phát huy cội nguồn Cội nguồn đó của mỗi Quốc gia dân tộc là văn hoá
Động lực của sự phát triển kinh tế là một phần quan trọng nằm trong những giá trị văn hoá đang được phát huy (Hàm lượng văn hoá trong các lĩnh vực của đời sống con người cang cao bao nhiêu thì khả năng phát triển kinh tế xã hội càng thực hiện
và bền vững bấy nhiêu)
Trong nền kinh tê thị trường, một mặt văn hoá dựa vào tiêu chuẩn cái đúng, cái tốt, cái đẹp để hướng dẫn và thúc đẩy người lao động phát huy sáng kiến, cải tiến kỹ thuật, nâng cao tay nghề mặt khác, văn hoá sử dụng sức mạnh của các giá trị truyền thống, của đạo lý dân tộc để hạn chế xu hướng sùng bái lợi ích vật chất, sùng bái tiền tệ
Nền văn hoá Việt Nam đương đại với những giá trị mới sẽ là tiền đề quan trọng đưa nước ta hội nhập ngày càng sâu hơn, toàn diện hơn vào nền kinh tế thế giới Trong vấn đề bảo vệ môi trường vì sự phát triển bền vững, văn hoá giúp hạn chế lối sống chạy theo ham muốn quá mức của “xã hội tiêu thụ”, dẫn đến chỗ làm cạn kiệt tài nguyên, ô nhiễm môi trường sinh thái Văn hoá còn cổ vũ và hướng dẫn cho một lối sống có chừng mực, hài hoà, nó đưa ra mô hình ứng xử thân thiện giữa con người với thiên nhiên vì sự nghiệp phát triển bền vững và tương lai
Chính vì vậy mà tại Hội nghị Ban chấp hành trung ương 5 khoá VIII diễn ra vào tháng 7 năm 1998 đã ra Nghị quyết về “Xây dựng nền văn hoá Việt Nam tiên tiến đậm đà bản sắc dân tộc”, qua toàn bộ tinh thần Hội nghị đã khẳng định bước đi đúng đắn, đầy vững chắc của Đảng ta về mục tiêu xây dựng một xã hội Việt Nam, dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh./