- Khắc sâu một số kiến thức cơ bản về xã hội thời Lê Sơ; những thành tựu và đóng góp của Lê sơ đã đạt đợc; nguyên nhân làm cho nhà Lê suy yếu; tình hình kinh tế- chính trị văn hoá - giáo[r]
Trang 1Ngày soạn:14/08/2011
Tuần 1-Tiết 1
PHẦN MỘT KHÁI QUÁT LỊCH SỬ THẾ GIỚI TRUNG ĐẠI
Bài 1 SỰ HÌNH THÀNH VÀ PHÁT TRIỂN CỦA XÃ HỘI
PHONG KIẾN Ở CHÂU ÂU (Thời Sơ Kì-Trung Kì Trung Đại)
I MỤC TIÊU CẦN ĐẠT:
1 Kiến thức :
- Quá trình hình thành xã hội phong kiến ở Châu Âu
- Hiểu khái niệm “lãnh địa phong kiến” đặc trưng của kinh tế lãnh địa phong kiến
- Nguyên nhân xuất hiện thành thị trung đại Phân biệt sự khác nhau giữa kinh tế lãnh địa vànền kinh tế trong thành thị trung đại
2 Kĩ năng :
- Rèn kĩ năng xác định vị trí các quốc gia PK Châu Âu trên bản đồ Vận dụng phương pháp so
sánh, đối chiếu để thấy rõ sự chuyển biến từ XHCHNL đến XHPK
- Nêu vấn đề, trực quan, thuyết trình, vấn đáp
IV TIẾN TRÌNH HOẠT ĐỘNG :
1 Ổn định TC: (1 phút)-KTSS.
2 KT Bài cũ: (Kiểm tra điều kiện học tập) (3 phút)
3 Bài mới :
Lịch sử xã hội loài người đã phát triển liên tục qua nhiều giai đoạn từ XHCXNT đến
CHNL đến XHPK….Quá trình đi lên từ CHNL đến XHPK của loài người nói chung và củaChâu Âu nói riêng như thế nào cô cùng các em tìm hiểu qua bài học hôm nay
*Hoạt động 1: -Thời gian (12 phút) 1 Sự hình thành xã hội phong
Trang 2- Phương pháp: Nêu vấn đề, thuyết trình.
- Kĩ thuật: Động não
? Người Giecman tiến vào các quốc gia cổ đại phương
Tây vào thời gian nào và nhằm mục đích gì ?
? Sau đó người Giec - man đã làm gì?
-> Chia ruộng đất, phong tước vị cho nhau
? Hãy kể tên và xác định vị trí của các vương quốc
mới trên bản đồ ?
GV: Mở rộng thêm cho hs về các vương quốc mới sau
này phân chia thành những quốc gia hiện đại nào
? Những việc làm trên có ảnh hưởng như thế nào đến
xã hội phương Tây lúc bấy giờ ?
->
? Từ hai dấu hiệu vừa ghi thì ta có thể kết luận được
điều gì ?
H-> Bộ máy nhà nước chiếm hữu nô lệ sụp đổ Các
tầng lớp mới xuất hiện
? Phân biệt sự khác nhau giữa XH Cổ đại và XHPK?
-> XH Cổ đại: Chủ nô – Nô lệ
XHPK: Lãnh chúa – Nông nô
Hoạt động 3: (12 phút)
- Phương pháp: Nêu vấn đề, trực quan, thuyết trình
- Kĩ thuật: Động não
- HS: Đọc đoạn in nghiêng
? Nêu vai trò của lãnh địa?
? Thành thị trung đại xuất hiện như thế nào ?
kiến Châu Âu:
- Cuối thế kỉ V, người Giec-mantiêu diệt các quốc gia cổ đại …
- Lập nhiều vương quốc mới
- Xã hội : Chia ra hai giai cấpNông nô và lãnh chúa
=> XHPK Châu Âu đã xuất hiện.
2 Lãnh địa phong kiến:
- Là vùng đất rộng lớn do lãnhchúa làm chủ Trong đó có lâuđài, thành quách
- Đời sống trong lãnh địa:
+ Lãnh chúa: xa hoa, đầy đủ+ Nông nô: đói nghèo, khổ cực chống lãnh chúa
- Đặc điểm kinh tế: tự cấp, tự túckhông trao đổi với bên ngòai
3 Sự xuất hiện các thành thị trung đại:
- Cuối TK XI, sản xuất phát triển
hàng hóa thừa đưa ra bán Thịtrấn ra đời Thành thị trung đạixuất hiện
Trang 3- HS quan sát hình 2
? Trong thành thi trung đại diễn ra các hoạt động gì ?
? Trong thành thị người ta xây dựng những gì ?
? Cư dân của thành thị gồm những tầng lớp nào, họ
làm gì để sống ?
? Thành thị xuất hiện có tác dụng như thế nào đến
XHPK phương Tây ?
- GV: Nhận xét kết luận:
+ Do sản xuất phát triển và nhu cầu mua bán tăng đồng
thời nhằm thoát khỏi sự kìm kẹp của các lãnh chúa
+ Kinh tế lãnh địa sản xuất theo kiểu tự cung tự cấp
không trao đổi mua bán, còn thành thị trung đại hoạt
động kinh tế chủ yếu là mua bán
- Tổ chức: Thợ thủ công –Thương nhân
- Vai trò: Thúc đẩy XHPK pháttriển
4 Củng cố: (5 phút)
- XHPK ở Châu Âu được hình thành như thế nào?
- Vì sao lại có sự xuất hiện của thành thị trung đại? Kinh tế thành thị có gì mới? ý nghĩa
sự ra đời của thành thị?
5 Hướng dẫn VN: (2 phút)
- Học bài theo câu hỏi SGK
- Chuẩn bị bài “Sự suy vong của chế độ phong kiến và sự hình thành chủ nghĩa tư bản ở
châu Âu”
Bài 2 SỰ SUY VONG CỦA CHẾ ĐỘ PHONG KIẾN
VÀ SỰ HÌNH THÀNH CHỦ NGHĨA TƯ BẢN Ở CHÂU ÂU
Trang 4- Biết sử dụng bản đồ châu Âu để xác định các quốc gia PK.
- Biết vận dụng phương pháp so sánh, đối chiếu để thấy rõ sự chuyển biến từ XH CHNL sang
1.Giáo viên: Những tư liệu đề cập tới chính trị, kinh tế, xã hội trong các lãnh địa PK
2.Học sinh: Chuẩn bị bài theo nội dung câu hỏi SGK
III PHƯƠNG PHÁP:
- Nêu vấn đề, trực quan, thuyết trình, vấn đáp, so sánh sự kiện lịch sử
IV TIẾN TRÌNH HOẠT ĐỘNG :
1 Ổn định TC: (1 phút)
2 KT Bài cũ: (5 phút)
a Hãy nêu sự hình thành XH PK ở châu Âu ?
b Nguyên nhân xuất hiện các thành thị trung đại ?
Trả lời:
a Sự hình thành XH PK ở châu Âu:
- Cuối thế kỉ V, người Giecman tiêu diệt các quốc gia cổ đại …
- Lập nhiều vương quốc mới
- Xã hội : Chia ra hai giai cấp Nông nô và lãnh chúa
=> XHPK Châu Âu đã xuất hiện.
b Nguyên nhân xuất hiện các thành thị trung đại:
- Cuối TK XI, sản xuất phát triển hàng hóa thừa đưa ra bán Thị trấn ra đời Thành thị trungđại xuất hiện
3 Bài mới:
Các thành thị trung đại ra đời thúc đẩy sản xuất phát triển, vì vậy yêu cầu về thị trườngđược đặt ra Nền kinh tế hàng hóa phát triển đã dẫn đến sự suy vong của chế độ PK sự hìnhthành chủ nghĩa tư bản ở Châu Âu
- Nguyên nhân:
Trang 5? Nguyên nhân dẫn đến các cuộc phát kiến địa lí là gì?
->
? Các cuộc phát kiến được tiến hành trong điều kiện
khoa học kĩ thuật ra sao?
GV: Nhận xét kết luận: Đây là cuộc cách mạng về
giao thông vân tải và tri thức nó thuc đẩy thương
nghiệp phát triển
Hoạt động 2: (15 phút)
- Phương pháp: Nêu vấn đề, trực quan, thuyết trình
- Kĩ thuật: Động não
- Cho HS đọc đọan in nghiêng /7 SGK
? Ý nghĩa của cuộc phát kiến địa lý đem lại những gì
cho các thương nhân châu Âu?
nào trong XHPK châu Âu ?
? So sánh quan hệ sản xuất Pk với quan hệ sản xuất tư
bản chủ nghĩa ?
-> Hoạt động nhóm
GV: Kết luận:
- Quan hệ sản xuất PK không có sự phân công lao
động, chủ yếu mang tính tự cấp tự túc nên sản lượng
không cao
- Quan hệ sản xuất tư bản chủ nghĩa thì ngược lại
+ Giữa thế kỉ XV sản xuất pháttriển
+ Cần nguyên liệu, thị trường
- Điều kiện: Khoa học kĩ thuậttiến bộ (có tàu lớn, la bàn…)
+ Có nguồn nguyên liệu mới,quí
+ Mở rộng thi trường, tư sảnChâu Âu thu được món lờikhổng lồ
2 Sự hình thành chủ nghĩa tư bản:
- Sự ra đời của g/c TS:Qúitộc,thương nhân trở lên giàu cónhờ cướp bóc của cải và tàinguyên ở các nước thuộc địa.Họ
mở rộng sản xuất,kinh doanh,lậpđồn điền,bóc lột sức lao độngngười làm thuê=>g/c TS ra đời
- Giai cấp vô sản :Được hìnthành tư những người nông nôbijtuwowcs đoạt ruộng đất,buộcphải vào làm việc trong các xínghiệp của TS.- Chính trị: Tư
sản > < quý tộc PK , đấu tranh
chống PK
=> Quan hệ sản xuất tư bản chủ
Trang 6nghĩa hình thành.
4 Củng cố: (7 phút)
Hãy điền thời gian của các cuộc phát kiến địa lí đã học vào bảng sau ?
Thời gian Các cuộc phát kiến lớn về đia lí
- Điaxơ đi vòng qua cực Nam của Châu Phi
- Vacxcơđơ Gama cập bến Calicut ở Tây Nam Ấn Độ
- Côlômbô tìm ra Châu Mĩ
- Magienlan đi vòng quanh Trái Đất
? Quan hệ sản xuất TBCN ở châu Âu được hình thành như thế nào ?
5 Hướng dẫn tự học: (2 phút)
- Học bài theo câu hỏi SGK
- Chuẩn bị bài “Cuộc đấu tranh của giai cấp tư sản chống phong kiến thời hậu kì trung đại
ở châu Âu”
Ngày soạn:21/08/2011
Tiết 3-Bài 3 CUỘC ĐẤU TRANH CỦA GIAI CẤP TƯ SẢN CHỐNG
PHONG KIẾN THỜI HẬU KỲ TRUNG ĐẠI Ở CHÂU ÂU
I MỤC TIÊU CẦN ĐẠT:
1 Kiến thức:
- Nguyên nhân xuất hiện và nội dung tư tưởng của Phong trào VHPH
- Nguyên nhân PTCC Tôn giáo và những tác động trực tiếp của phong trào này đến CHPKchâu Âu lúc bấy giờ
2 Kĩ năng:
- Phân tích cơ cấu giai cấp mâu thuẫn XH Nguyên nhân sâu xa cuộc đấu tranh của giai cấp Tưsản chống PK
Trang 7- Bản đồ thế giới (hoặc bản đồ châu Âu).
- Tranh ảnh về thời kì Văn hóa Phục hưng
- Một số tư liệu nói về những nhân vật LS và danh nhân văn hóa tiêu biểu thời Phục hưng
2.Học sinh: Chuẩn bị bài theo câu hỏi SGK
III PHƯƠNG PHÁP:
- Nêu vấn đề, trực quan, thuyết trình, vấn đáp, XYZ (413)
IV TIẾN TRÌNH HOẠT ĐỘNG DẠY VÀ HỌC:
1 Ổn định TC: (1 phút)
2 KT Bài cũ: (5 phút)
? Các cuộc phát kiến địa lý đã tác động như thế nào đến XH châu Âu?
? Quan hệ sản xuất TBCN ở châu Âu được hình thành như thế nào?
3 Bài mới :
Ngay trong lòng XHPK, CNTB đã được hình thành Giai cấp Tư sản ngày càng lớnmạnh, tuy nhiên họ lại kh”ng có địa vị XH thích hợp Do đó giai cấp Tư sản đã chống lại PKtrên nhiền lĩnh vực PTRHPH là minh chứng cho cuộc đấu tranh của giai cấp Tư sản chống PK
? Vì sao có phong trào Văn hóa Phục hưng? Nơi xảy ra
đầu tiên của phong trào này ?
- HS đọc phần in nghiêng SGK/8
GV : Nêu nguyên nhân: Do PK kìm hãm sự phát triển
của kinh tế XH Họ phá hủy các di sản VH cổ đại trừ
nhà thờ và tu viện còn các trường học chỉ đào tạo giáo
sĩ Những hành động này đối lập với tư sản nhưng vì
tư sản chỉ có thế lực kinh tế không có địa vị XH nên
không ngăn cản được các hành động đó đấu tranh
chống PK giành địa vị xã hội
Phân tích kênh hình 6 SGK/8
? Văn hóa phục hưng là gì ?
(Hoạt động nhóm).
-> Là khôi phục những tinh hoa văn hóa cổ đại Hy
Lạp và Rôma; đồng thời phát triển nó ở tầm cao mới
1 Phong trào Văn hóa Phục hưng (thế kỉ XIV – XVII) :
- Nguyên nhân : Giai cấp TS cóthế lực kinh tế nhưng không có
địa vị XH họ đấu tranh giành
địa vị XH , mở đầu là cuộc đấutranh trên lĩnh vực văn hóa
Trang 8? Tại sao tư sản lại chọn văn hóa làm cuộc mở đường
cho đấu tranh chống PK ?
-> Do TS không có địa vị XH và VH là lĩnh vực tác
động sâu sắc vào tư tưởng nhân dân trong việc khôi
phục lại những giá trị VH cổ đại là tinh hoa của nhân
loại Vì thế sẽ tập hợp được đông đảo dân chúng để
chống lại phong kiến
? Ở giai đoạn này xuất hiện những nhà văn hóa phục
hưng tiêu biểu nào ?
-> Các nhà văn hóa khoa học tiêu biểu có tư tưởng
chống PK: Rabơle, Đêcactơ, Lêônađơvanxi,
- GV nêu một số nhà khoa học và những tác phẩm nổi
tiếng thời bấy giờ ( Tư liệu SGV/24)
?Nêu ý nghĩa của phong trào văn hóa Phục hưng?
?Diễn biến cải cách Lu-thơ?
- HS thảo luận : nội dung Cải cách của Luthơ ?
- Tác động của tư tưởng Cải cách Lu-thơ như thế nào ?
? Ngoài Lu-thơ ra còn có cải cách tôn giáo của ai ?
=>cải cách của Can-vanh(Thụy sĩ): chịu ảnh hưởng
những cải cách của Lu-thơ,hình thành một giáo phái
mới gọi là đạo Tin lành
- Nội dung phong trào Văn hóaPhục hưng :
+ Lên án Giáo hội Kitô,đả phátrật tự XH PK,
+ Đề cao giá trị con người,đề caokhoa học tự nhiên,xây dựng thếgiới quan duy vật
-Ý nghĩa:
+Phát động quần chúng đấu tranh chống lại XHPK.
+Mở đường cho sự phát triển của
văn hóa châu Âu và nhân loại
2 Phong trào Cải cách tôn giáo:
- Nguyên nhân: sự thống trị về tưtưởng,giáo lí của chế độ PK làlực cản đối với giai cấp TS.Yêucầu đặt ra phải tiến hành cảicách
+ Đòi quay về với giáo lí Kitônguyên thuỷ
-Hệ quả:
Trang 9? Phong trào ảnh hưởng như thế nào đối với văn hóa
châu Âu và nhân loại ?
Hoạt động 3: (7phút)
Phương pháp: Nêu vấn đề, trực quan, thuyết trình,
vấn đáp, XYZ (413)
*GV hướng dẫn hs tìm hiểu nguyên nhân,diễn biến và
ý nghĩa của chiến tranh nông dân Đức
+Đạo ki -tô bị chia thành haigiáo phái:cựu giáo là Ki-tô giáo
cũ và Tân giáo,mâu thuẫn vàxung đột với nhau.Bùng lên cuộcchiến tranh nông dân Đ ức
3.Chiến tranh nông dân Đức:
Muyn Do nội bộ của nghĩa quân khôngthống nhất,bọn phong kiến tậptrung lực lượng đàn áp,phongtrào thất bại
4 Củng cố: (3 phút)
1.Vì sao giai cấp TS đứng lên đấu tranh chống giai cấp quý tộc PK ?
2 Em hãy nêu nội dung tư tưởng Cải cách của Luthơ và Canvanh ?
5 Hướng dẫn tự học: (2 phút)
- Học bài theo câu hỏi SGK
- Chuẩn bị bài “Trung Quốc thời phong kiến”.
Ngày soạn: 24/08/2011
Tiết 4
I MỤC TIÊU CẦN ĐẠT:
Trang 101 Kiến thức:
-Một số điểm nổi bật về kinh tế,chính trị,những thành tựu tiêu biểu nhất về văn hóa của Trung
Quốc trong thời kì phong kiến
- XH PK Trung Quốc được hình thành như thế nào ?
- Tên gọi và thứ tự của các triều đại PK ở Trung Quốc
- Nhận thức được TQ là một quốc gia PK lớn ở phương Đông Là láng giềng của Việt Nam và
có ảnh hưởng tới quá trình lịch sử của ta
- Nêu vấn đề, trực quan, thuyết trình, vấn đáp
IV TIẾN TRÌNH HOẠT ĐỘNG DẠY VÀ HỌC :
1 Ổn định TC: (1 phút)-KTSS.
2 KT Bài cũ: (5 phút)
? Nguyên nhân dẫn đến phong trào Văn hóa Phục hưng? Nội dung phong trào?
? Nêu nội dung Cải cách tôn giáo của Luthơ? Tác động của nó?
? Vùng phía Bắc Trung Quốc có đặc điểm gì? Ở đây
người Trung Quốc đã làm gì? ( chỉ bản đồ )
? Đến thời Xuân Thu – Chiến Quốc có sự kiện gì xảy
ra ? Cụ thể ?
-> Từ thời Xuân Thu – Chiến quốc : công cụ bằng sắt
xuất hiện diện tích gieo trồng mở rộng năng suất
lao động tăng
? Những biến đổi về mặt sản xuất đã có tác động tới xã
hội như thế nào?
? Những ai được gọi là địa chủ và tá điền?
-> Là giai cấp thống trị trong XHPK vốn là những quý
1 Sự hình thành xã hộiphong kiến ở Trung Quốc :
Trang 11tộc cũ và nông dân giàu có, có nhiều ruộng đất.
-> Nông dân bị mất ruộng, phải nhận ruộng của địa
chủ và nộp địa tô
GV: Mở rộng sự phân hóa của nông dân gồm: Địa
chủ, nông dân tự canh, nông dân lĩnh canh
? Những thay đổi trên là dấu hiệu của sự xuất hiện chế
độ xã hội nào ?
- Toàn bộ quá trình nói trên là cơ sở cho sự thống nhất
đất nước dưới thời Tần-Hán ngày càng được thúc đẩy
Kĩ thuật: động não, bảng biểu.
=> Xã hội phong kiến được hình
? Kể tên một số công trình mà Tần Thủy Hoàng bắt
nông dân xây dựng?
-> Vạn Lí Trường Thành, Cung A Phòng, lăng Li Sơn
? Em có nhận xét gì về những tượng gốm ở hình 8
Hình này thể hiện điều gì ở Tần Thủy Hoàng?
GV: Tượng gồm phản ánh trình độ thủ công của người
TQ lúc này rất cao Đồng thời cũng cho thấy được sự
xa hoa của vua Tần
GV Nhận xét kết luận: Nêu nguồn gốc và biểu hiện
của chính sách bành trướng ở thời Tần
- Kinh tế thời Tần phát triển mạnh, có biện pháp
thôn tính các nước xung quanh
- Đây là chế độ PK chuyên chế tồn tại trong 15 năm
? Nêu các chính sách đối nội và đối ngoại của nhà
- Kinh tế: thống nhất tiền tệ và
đo lường
* Đối ngoại: Gây chiến tranh,
mở rộng lãnh thổ phía Bắc, Nam
b.Nhà Hán:
*Đối nội:
- Chính trị: Xóa bỏ luật pháp hà khắc
- Kinh tế: Giảm thuế và sưu dịch
*Đối ngoại: Mở rộng xâm lược.
Trang 12GV: Sau khi nhà Tần-Hán sụp đổ thì trải qua một thời
gian dài mới xuất hiện được một nhà nước tiến bộ và
thịnh vượng đó là nhà Đường
? Bộ máy nhà nước thời Đường có gì tiến bộ so với
các triều đại trước?
->
? Về kinh tế nhà Đường đã có những chính sách gì?
->
? Với các chính sách đối nội như trên thì có tác động
như thế nào đến kinh tế nhà Đường?
? Về đối ngoại nhà Đường có những chính sách gì?
3 Sự thịnh vượng của TQ dưới thời Đường:
2 Nhà Đường củng cố bộ máy nhà nước bằng nhiều biện pháp đó là những biện pháp gì ?
a Cử người thân đi cai quản các địa phương
b Mở khoa thi chọn người tài
c Giảm tô thuế
d Phát triển thủ công nghiệp, thương mại với các nước
*Đáp án đúng: Câu 1- a,b,c câu 2:a,b
5 Hướng dẫn tự học: (2 phút)
- Học bài theo câu hỏi SGK
- Chuẩn bị phần 4,5,6
Trang 13
- Tổ chức bộ máy chính quyền PK: Thời Tống, Nguyên, Minh, Thanh.
- Những đặc điểm văn hóa khoa học – kĩ thuật của XH PK Trung Quốc
2 Kĩ năng:
- Rèn kĩ năng lập niên biểu các triều đại phong kiến TQ và phân tích các chính sách của cáctriều đại TQ
3 Thái độ:
- Bước đầu biết vận dụng phương pháp lịch sử để phân tích và hiểu giá trị của các chính sách
XH của mỗi triều đại cùng những thành tựu văn hóa
- Nêu vấn đề, trực quan, thuyết trình, vấn đáp, lập bảng biểu
IV TIẾN TRÌNH HOẠT ĐỘNG DẠY VÀ HỌC :
GV: Tóm tắt nội dung của giai đoạn này (SGK).
4 Trung Quốc thời Nguyên :
Tống-a Nhà Tống:
Trang 14GV: Nhà Tống phát triển không bằng nhà Đường Nhà
Tống tồn tại từ 960-1279 và được thay thế bởi nhà
? Trình bày những thay đổi về chính trị của TQ từ sau
thời Nguyên đến cuối thời nhà Thanh?
- Đọc đoạn in nghiêng (SGK trang 13)
? Xã hội TQ cuối thời Minh - Thanh có gì thay đổi ?
-> Xuất hiện nhiều xưởng dệt lớn…với chuyên môn
hóa cao “chủ xuất vốn”, “thợ xuất sức”…Buôn bán với
- Miễn giảm thuế, sưu dịch
- Mở mang thủy lợi
- Phát triển thủ công nghiệp: khaimỏ,luyện kim,dệt lụa
- Có nhiều phát minh: La bàn,thuốc súng,nghề in,giấy viết,kĩthuật đóng thuyền có bánh lái
…
b Nhà Nguyên:
- Phân biệt đối xử giữa người haidân tộc dẫn đến chiến tranh Tống-Nguyên
5 Trung Quốc thời Minh -Thanh:
- Chính trị :+ Chu Nguyên Chương lập nhàMinh 1368
+ Lý Tự Thành lật đổ nhà Minh(1644)
+ 1644 nhà Thanh được thànhlập
- Xã hội :+ Vua quan sa đọa
+ Nông dân đói khổ
- Kinh tế: Mầm mống kinh tế tưbản chủ nghĩa xuất hiện
6 Văn hóa, khoa học - kĩ thuật TQ thời PK:
* Văn hóa:
- Tư tưởng: Nho giáo
Trang 15? Trên lĩnh vực văn hóa tư tưởng người TQ có thành
GV: Giới thiệu tác giả lý Bạch, tác phẩm Tây Du Kí
của Ngô Thừa Ân Còn sử học có Tam quốc diễn
nghĩa…
? Quan sát hình 9, 10 và cho biêt em có nhận xét gì về
nghệ thuật kiến trúc, hội họa, điêu khắc và làm gốm
của người TQ ?
->
? Nêu tên các thành tựu khoa học kĩ thuật của người
TQ từ đó rút ra nhận xét về nền khoa học kĩ thuật của
* Khoa học - kĩ thuật:
- Tứ đại phát minh (KT làm giấy,
KT in, thuốc súng, kim chỉ nam.)
- KT đóng tàu, luyện sắt, khaithác dầu mỏ…
=> Có nhiều phát minh lớn đónggóp cho sự phát triên của lịch sửnhân loại
- Học bài theo câu hỏi SGK
- Chuẩn bị bài “Ấn Độ thời phong kiến”
Ngày soạn: 31/08/2011
Tiết 6-Bài 5 ẤN ĐỘ THỜI PHONG KIẾN
Trang 16I MỤC TIÊU CẦN ĐẠT:
1 Kiến thức:
-Các vương triều,văn hóa Ấn Độ.
- Các giai đoạn lớn của Lịch sử Ấn Độ từ thời cổ đại đến giữa thế kỉ XIX
- Những chính sách cai trị của các vương triều và những biểu hiện của sự phát triển thịnh đạtcủa Ấn Độ thời PK
- Một số thành tựu của văn hóa Ấn Độ thời cổ, trung đại
2 Kĩ năng:
- Giúp HS biết tổng hợp những kiến thức ở trong bài (và cả bài “Các quốc gia PK Đông NamÁ”) để đạt được mục tiêu bài học
3 Thái độ:
- Giúp HS thấy được đất nước Ấn Độ là một trong những trung tâm của văn minh nhân loại và
có ảnh hưởng sâu rộng tới sự phát triển LS và VH của nhiều dân tộc Đông Nam Á
- Nêu vấn đề, trực quan, thuyết trình, vấn đáp
IV TIẾN TRÌNH HOẠT ĐỘNG :
1 Ổn định TC: (1 phút)-ktss.
2 KT Bài cũ: (5 phút)
? Những mầm mống KT TBCN dưới thời Minh - Thanh đã được nảy sinh như thế nào?
? Em hãy nêu những thành tựu lớn về văn hóa, KH-KT của NDTQ thời PK?
3 Bài mới :
Ấn Độ - một trong những trung tâm văn minh lớn nhất của nhân lọai cũng được hìnhthành từ rất sớm Với một bề dày LS và những thành tựu văn hóa vĩ đại, Ấn Độ đã có nhữngđóng góp lớn lao trong LS nhân lọai
GV: Treo bản đồ Ấn Độ - Đông Nam Á lên bảng Nêu
xuất xứ của tên Ấn Độ (SGK)
? Các tiểu quốc đầu tiên được hình thành bao giờ, ở
đâu Sau này thống nhất thành quốc gia nào ?
? Magađa trở nên hùng mạnh vào thời gian nào?
->
1 Những trang sử đầu tiên
- 2500 năm TCN thành thị xuấthiện (S Ấn), sau đó 1500 nămTCN thành thị xuất hiện (S.Hằng) về sau thống nhất thànhnước Ma-ga-đa (thế kỉ VI-TCN)
rồi trở nên hùng mạnh (cuối thế
Trang 17? Sự sụp đổ của vương triều Gúp-ta diễn ra như thế
nào và được thay thế bằng triều đại nào?
->
? Người Hồi giáo thi hành những chính sách gì?
->
GV: Đến thế kỉ XVI Ấn Độ bị Mông Cổ tấn công và
lật đổ sau đó lập nên một vương triều mới
? Vương triều mới của người Mông Cổ lập ra là gì?
->
? Vua Acơba đã áp dụng những chính sách gì để cai trị
Ấn Độ ?
GV: Giới thiệu thêm về A-cơ-ba.
? Đến giữa thế kỉ XIX tình hình Ấn Độ ra sao?
Hoạt động: (10 phút)
Phương pháp: Nêu vấn đề, trực quan, thuyết trình,
vấn đáp
Kĩ thuật: động não.
? Được xem là trung tâm của văn minh nhân loại, vậy
văn hóa Ấn Độ đã đạt được những thành tựu lớn gì?
-> (Tư liệu SGV/32)
? Chữ viết đầu tiên người Ấn Độ sáng tạo là lọai chữ
gì? Dùng để làm gì?
-> Chữ Phạn => sáng tác văn học, thơ ca, sử thi, các
bộ kinh và là nguồn gốc của chữ Hin-đu
2 Ấn Độ thời phong kiến :
- Vương triều Gúp-ta (thế kỉ VI):
IV-+ Luyện kim rất phát triển
+ Nghề thủ công, dệt, chế tạokim hoàn, khắc trên ngà voi
- Vương triều Hồi giáo Đê-li (thế
3 Văn hóa Ấn Độ :
- Chữ viêt: Chữ Phạn
- Kinh: Vê -đa
Trang 18GV giảng cho HS hiểu Kinh Vê-đa là bộ kinh cầu
nguyện cổ nhất (Vê-đa->hiểu biết), gồm 4 tập
? Kể tên các tác phẩm văn học nổi tiếng của Ấn Độ?
-> 2 bộ sử thi: Ma-ha-bha-ra-ta và Ra-ma-ya-na
? Kiến trúc Ấn Độ có gì đặc sắc?
-> Kiếntrúc Hin-đu tháp nhọn nhiều tầng…
-> Kiếntrúc Phật giáo: chùa xây hoặc khoét sâu vào
vách núi, tháp có mái tròn như bát úp…
GV giới thiệu tranh ảnh về kiến trúc Ấn Độ như chùa
1 Viết chữ Đ (đúng) hoặc S (sai) vào các ý sau ?
Các tiểu quốc ở Ấn Độ ra đời khoảng 2500 đến 1500 TCN
Magađa ra đời vào thế kỉ III TCN và hùng mạnh dưới triều đại Asôca
Lịch sử PK Ấn Độ trải qua các triều đại Gupta, Đêli…
Văn hóa Ấn Độ chỉ có vai trò quan trọng đối với văn hóa Châu Á
2 Ấn Độ là một quốc gia có nhiều tôn giáo Trong các tôn giáo dưới đây tôn giáo nào ra đời ở
Ấn Độ ?
Đạo Bà La Môn Đạo Ki Tô Đạo Hồi Đạo Phật Đạo Hinđu
Giới thiệu
A-CƠ-BA HOÀNG ĐẾ HÙNG CƯỜNG NHẤT CỦA TRIỀU ĐẠI MÔ-GÔN
Acơba lên ngôi hoàng đế ở Đêli năm 14 tuổi Acơba một mặt thiết lập chính quyền chuyênchế tập trung, chinh phục và đàn áp các vùng lân cận không chịu quy thuận, mặt khác lại thihành chính sách khoan dung đối với mọi tôn giáo Ông ra lệnh bãi bỏ “thuế đầu người” hay
“thuế ngọai đạo”, một thứ thuế đánh vào bất cứ người dân nào kh”ng theo Đạo hồi Ông khuyếnkhích quý tộc Mông Cổ kết thân với quý tộc Ấn Độ Acơba thực hiện chính sách trọng đãingười tài, trí thức và văn nghệ sỹ mặc dù bản thân “ng không biết chữ…
(Trích “ Nhân vật LS và danh nhân văn hóa thế giới”)
5 Hướng dẫn VN: (2 phút)
- Học bài theo câu hỏi SGK
- Chuẩn bị bài “Các quốc gia phong kiến Đông nam Á”.
Trang 19- Khu vực Đông Nam Á hiện nay gồm những nước nào? Tên gọi và vị trí địa lý của các nướcnày có những điểm gì tương đồng với nhau để tạo thành một khu vực riêng biệt?
- Các giai đọan phát triển LS lớn của khu vực
- Nhận rõ vị trí địa lý của Cam - pu - chia và Lào các giai đọan phát triển của hai nước
II CHUẨN BỊ:
1.Giáo viên: Đọc tài liệu tham khảo,soạn giáo án
2.Học sinh: Đọc bài,trả lời câu hỏi theo sgk
III PHƯƠNG PHÁP:
- Nêu vấn đề, trực quan, thuyết trình, vấn đáp
IV TIẾN TRÌNH HOẠT ĐỘNG DẠY VÀ HỌC:
1 Ổn định TC: (1 phút)-ktss.
2 KT Bài cũ: (5 phút)
? Sự phát triển của Ấn Độ dưới vương triều Gupta được biểu hiện như thế nào?
? Trình bày những thành tựu về mặt văn hóa mà Ấn độ đã đạt được thời trung đại?
3 Bài mới :
GV hỏi khu vực ĐNA hiện nay gồm những nước nào?GV chỉ bản đồ giúp hs xác nhận đúng vịtrí từng nước.Hôm nay cô cùng các em sẽ tìm hiểu qus trình phát triển của các nước trong khuvực ĐNA,trong thời kì phong kiến
*Hoạt động: (10 phút)
- Phương pháp: Nêu vấn đề, trực quan
- Kỹ thuật: Động não
GV giới thiệu tên và vị trí trên bản đồ 10 quốc
gia hiện nay ở Đông Nam Á Từ tháng 5/2002
có thêm nước Đông - Ti - mo
? Em hãy chỉ ra đặc điểm chung về tự nhiên
của các nước đó?
-> Ảnh hưởng gió mùa
? Điều kiện tự nhiên ấy tác động như thế nào
đến phát triển nông nghiệp?
-> + Thuận lợi: cung cấp đủ nước tưới, khí hậu
nóng ẩm => thích hợp cho cây cối sinh trưởng
và phát triển
1 Sự hình thành các vương quốc
cổ ở Đông Nam Á :
- Khu vực ĐNA gồm 11 nước
- ĐKTN: Chịu ảnh hưởng của gío mùamùa khô và mùa mưa
+ Thuận lợi: Nông nghiệp phát triển
+ Khó khăn: Có nhiều thiên tai
Trang 20+ Khó khăn: gây ra lũ lụt, hạn hán…
? Các quốc gia cổ ở Đông Nam á xuất hiện từ
bao giờ?
-> Từ những TK đầu sau CN
GV: Giải thích vì sao lại nói trừ Việt Nam: Vì
nước ta xuất hiện đầu tiên khoảng thế kỉ III
trước công nguyên (sự kiện Âu Cơ và Lạc
GV: Phát phiếu HT cho HS thảo luận theo
nhóm (15 phút.) Nhóm cử đại diện trả lời
Lập niên biểu các giai đọan phát triển LS lớn
của khu vực ĐNA đến giữa TK XIX
Thời gian Các giai đọan pháttriểnNửa sau TK X -
đầu TK XVIII:
Thời kỳ thịnhvượng
TK XVIII Dòng vua Giava
mạnh lên, thốngnhất Inđônêxia
vào thời Ăngco.Giữa TKXI Quốc gia Pa-gan
mạnh lên -> vươngquốc Pa-gan (Mi-an-ma)
TK XIII Thành lập vương
quốc Su-khô-thay(Thái Lan)
Giữa TK XIV Thành lập vương
quốc Lào
Sau TK XVIII Các quốc gia PK
ĐNA suy yếu
Trang 21GV: Sau thời kì phát triển thịnh vượng thì từ
nửa sau thế kỉ XVIII, các quốc gia PK ĐNA
bước vào thời kì suy yếu đến giữa thế kỉ XIX
trở thành thuộc địa của chủ nghĩa tư bản thực
dân trừ Thái Lan
4 Củng cố: (7 phút)
a Đông Nam Á chịu ảnh hưởng của khí hậu như thế nào, hệ thực vật ở đây ra sao? Học sinhhãy điền chữ Đ hoặc S vào các ý đưới đây:
Chịu ảnh hưởng của gió mùa
Có hai mùa rõ rệt: Khô, mưa
Trồng lúa và nhiều loại cây ăn quả
Tất cả đều sai
b Kể tên một số vương quốc phong kiến ĐNA ?
5 Hướng dẫn tự học: (2 phút)
- Học bài theo câu hỏi SGK
- Chuẩn bị mục “Campuchia và Lào” cho tiết học sau.
1.Giáo viên: Lược đồ các nước ĐNA, bản đồ ĐNA, TLLS
2.Học sinh: Đọc bài trước theo câu hỏi SGK
III PHƯƠNG PHÁP:
- Nêu vấn đề, trực quan, thuyết trình, vấn đáp
IV TIẾN TRÌNH HOẠT ĐỘNG DẠY VÀ HỌC:
1 Ổn định TC: (1 phút)
2 KT Bài cũ: (5 phút)
? Trình bày sự hình thành các vương quốc cổ ở ĐNA ?
? Cho biết sự hình thành và phát triển của các quốc gia PK ĐNA ?
Trang 22GV: Thời tiền sử trên đất Campuchia ngày nay có một bộ
phận dân cư cổ ĐNA (gọi là người Mông Cổ) sinh sống.
Cư dân này đã xây dựng nên nhà nước Phù Nam Trong
qua trình xuất hiện nhà nước thì tộc người Khơme hình
thành Đến khi nước Phù Nam suy yếu và tan rã thì người
Khơme đã xây dựng một vương quốc riêng cho mình.
? Vương quốc mới có tên là gì? Được xây dựng vào
thời gian nào? Tồn tại bao lâu?
? Những chi tiết nào cho thấy sự phát triển của
Campuchia thời kì Ăngco?
-> NN phát triển, có nhiều công trình KT độc đáo, QĐ
hùng mạnh
GV: Dùng hình 14 để chứng minh sự phát triển của
Campuchia thời kì Ăngco
? Sau thời kì Ăngco tình hình nước Campuchia lúc này
- Từ thế kỉ IX đến XV là thời kìĂng-co huy hoàng
- 1863 là thuộc địa của Pháp
4 Vương quốc Lào :
- Các bộ tộc của người LàoThơng và Lào Lùm thống nhấtthành nước Lạn Xạng
Trang 23? Chủ nhân của nước Lào bấy giờ là ai, họ sống như
thế nào?
? Ai thống nhất các bộ tộc của người Lào Thơng và
Lào Lùm Sự thống nhất trên dẫn đên sự xuất hiện của
quốc gia nào?
? Sau khi đc thành lập nc Lạn Xạng phát triển ra sao?
? Nêu các chi tiết thể hiện sự phát triển thịnh vượng
của vương quốc Lạn Xạng?
GV: Một trong những thành tựu của sự thịnh vượng ở Lào
đó là Thạt Luổng được xây dựng 1566 dưới triều Xệt Tha
Thi Lạt Đây là công trình kiến trúc đồ sộ gồm một tháp
lớn hình nậm rượu, đặt trên đế hoa sen, phô ra 12 cánh hoa.
Bên dưới là một bệ khổng lồ hình bán cầu, nhưng lại tạo
thành 4 múi có đáy vuông, mỗi cạnh dài 68m, được ốp
bằng 323 phiến đá và có 4 cổng dưới dạng miếu thờ Xung
quanh tháp chính là 30 ngọn tháp nhỏ, mỗi cái khắc một lời
dạy của phật Tháp chính cao 45m.
? Sự thịnh vượng này kéo dài bao lâu?
? Nguyên nhân nào đẫn đến sự suy yếu vủa vương
quốc Lạn Xạng?
-> Do có sự tranh chấp quyền lực trong hòang tộc, đất
nước suy yếu, vương quốc Xiêm xâm chiếm
- Ở các thế kỉ XV-XVII là thời kìthịnh vượng của vương quốc LạnXạng
- Thế kỉ XVII bị Xiêm xâm lược,cuối thế kỉ XIX là thuộc địa củaPháp
- 1863
- Có một bộ phận cư dân cổ sinh sống
- Vương quốc người Khơme hình thành (Chân Lạp)
- Giai đoạn nhà nước Ăng-Co phát triển
- Thực dân Pháp xâm lược cai trị
- Chủ nhân là người Lào Thơng
- Người Thái di cư đến người Lào Lùm
- Pha Ngừm thống nhất các bộ lạc thành lập nước LạnXạng
- Giai đoạn phát triển thịnh vượng của quốc gia LạnXạng
- Lạn Xạng suy yếu
- Trở thành thuộc địa của Pháp
Trang 245 Hướng dẫn tự học: (2 phút)
- Học bài theo câu hỏi SGK
- Chuẩn bị bài “Những nét chung về xã hội phong kiến”.
- Thời gian hình thành và tồn tại của XHPK
- Nền tảng kinh tế và các giai cấp cơ bản trong XH
1.Giáo viên: Bản đồ châu Âu, châu Á
2.Học sinh: Sưu tầm các tranh ảnh LS
III PHƯƠNG PHÁP:
- Nêu vấn đề, trực quan, thuyết trình, vấn đáp
IV TIẾN TRÌNH HOẠT ĐỘNG DẠY VÀ HỌC:
Trang 25- 1863
- Có một bộ phận cư dân cổ sinh sống
- Vương quốc người Khơme hình thành (Chân Lạp)
- Giai đoạn nhà nước Ăng-Co phát triển
- Thực dân Pháp xâm lược cai trị
- Chủ nhân là người Lào Thơng
- Người Thái di cư đến người Lào Lùm
- Pha Ngừm thống nhất các bộ lạc thành lập nước LạnXạng
- Giai đoạn phát triển thịnh vượng của quốc gia LạnXạng
? Nền kinh tế phong kiến ở phương Đông và châu Âu
còn khác nhau ở điểm nào?
-> Ở châu Âu xuất hiện thành thị trung đại thương
nghiệp, công nghiệp phát triển
GV: Ngoài ra ở phương Tây còn có thành thị đó chính
là cở sở của nền KTTBCN nảy sinh và phát triển về
1 Cơ sở kinh tế xã hội của xã hội phong kiến:
Phương Đông
Phương Tây
Kinh tế
Chăn
nuôi, thủcông đóngkín trongcông xãnông thôn
Đóngkín tronglãnh địa
Xã hội
- Địa chủ
- Nôngdân lĩnhcanh
- Lãnhchúa
- Nôngnô
Trang 26? Như vây với hai hình thức tổ chức nhà nước như trên
của PK phương Đông và phương Tây được gọi là gì ?
GV: Chế độ quân chủ là: Thể chế Nhà nước do Vua
đứng đầu
* Lưu ý chế độ phân quyền ở phương Tây chỉ tồn tại
trong giai đoạn đầu của XHPK về sau cũng giống như
phương Đông
2 Nhà nước phong kiến :
- Phương Đông: Quân chủchuyên chế tập quyền
- Phương Tây: Quân chủ chuyênchế phân quyền
4 Củng cố: (3 phút)
- Cơ sở kinh tế xã hội của XHPK phương Đông và Tây ra sao ?
- Nhà nước PK phương Đông và Tây được tổ chức dưới hình thức nào? giải thích ?
Trang 27Ngày soạn: 12/09/2011.
Tiết 10- ễN TẬP
I.MỤC TIấU CẦN ĐẠT:
1 Kiến thức:
-Hệ thống lại toàn bộ phần lịch sử thế giới
- HS củng cố lại kiến thức đó học về chế độ PK ở phương Đụng và phương Tõy
2 Kỹ năng: Rèn thêm kĩ năng phân tích, tổng hợp kiến thức đã học Biết vận dụng kiến thức
để làm bài kt
3 Thái độ: Giáo dục cho hs yêu thích môn học, có thái độ nghiêm túc trong học tập.
II CHUẨN BỊ:
1 Giáo viên: Giáo án, sách giáo khoa,
2 Học sinh: Sách giáo khoa,vở ghi, bút, vở bài tập
Cõu 1: Hóy nờu những đặc điểm chớnh của XHPKPĐ?
Cõu 2: Trỡnh bày những nột chớnh về cơ sở KT-XH của XHPKPĐ và PT?
*Yờu cõ̀u trả lời:
Cõu 1:- XHPK hỡnh thành từ TCN
- XHPK phỏt triển từ thế kỉ VII-VIII, nhưng cú quốc gia lại đến sau thế kỉ X
-XHPK suy vong từ thế kỉ XVI-XIX
- Sản xuất nụng nghiệp bị bú hẹp,đúng kớn trong cụng xó nụng thụn
-Xó hội cú 2 giai cấp cơ bản: Địa chủ và nụng dõn lĩnh canh
- Thiết lập chế độ quõn chủ chuyờn chế
Cõu 2:
* Cơ sở kinh tế PĐ và PT: nền kinh tế nụng nghiệp là chủ yếu.Một nền nụng nghiệp đúng
kớn,tự tỳc tự cấp là chớnh.Ở PĐ sản xuất nụng nghiệp đúng kớn trong cỏc cụng xó nụng thụn,ở PT đúng kớn trong cỏc lónh địa
* XHPK ở PĐ và PT: đều cú 2 giai cấp cơ bản( thõn phận của mỗi giai cấp khụng giống
nhau)
+ Ở PĐ : địa chủ và nụng dõn lĩnh canh
+ Ở PT :lónh chỳa và nụng nụ
* Phương thức búc lụ̣t : đều búc lột bằng tụ thuế.Tuy nhiờn nếu như ở PĐ , thành thị ra đời
muộn và ớt phỏt triển thỡ ở PT, thành thị ra đời sớm và phỏt triển nhanh chúng, tương đối tự
do, dẫn đến sự hỡnh thành của CNTB
3 Bài mới:( 1 phỳt)
chỳng ta đó học phần khỏi quỏt lịch sử trung đại: để hiểu rừ hơn cỏc thời
đại, văn húa xó hội, hụm nay chỳng ta đi sơ lược về phần lịch sử thế giới qua tiết “ễn tập”
HĐ CỦA THẦY-TRề NỘI DUNG CẦN ĐẠT
Trang 28Hoạt động: (12 phút)
- Phương pháp: Nêu vđề, thuyết trình
- Kỹ thuật: Động não,
GV: giao bài tập cho HS suy nghĩ -> lên
trình bày trên bảng, cho điểm
*Bài tập 1:
?Xã hội phong kiến Châu Âu được hình
thành như thế nào?
*Bài tập 2:
? Vì sao xuất hiện thành thị trung đại? Nền
kinh tế trong các thành thị có gì khác với
nền kinh tế lãnh địa
I.XHPK CHÂU ÂU:
1 Xã hội phong kiến Châu Âu:
-Người giéc-Man thành lập nhiều vương quốc
-Họ cướp đất của chủ nô Rô Ma-Công tước,bá tước,nam tước vừa có địa vi
đã lập ra xưởng sản xuất Từ đó họ lập racác thị trấn, sau đó thành các thành phố lớn,gọi là thành thị trung đại
Trong thành thị dân cư chủ yếu lànhững thợ thủ công và thương nhân Họ lập
ra các phường hội, các thương hội để cùngnhau sản xuất và buôn bán
- Sự khác nhau:
Kinh tế lãnh địa Kinh tế thành thị
- SX chủ yếu lànông nghiệp
- SX ra SP chỉ đểtiêu dùng trong lanh
- SX chủ yếu lànghề thủ công
- SX ra SP thủ công
để trao đổi mua bán
Trang 29Bài tập 3:
? Quan hệ SX TBCN ở Châu Âu được
hình thành như thế nào?
*Bài tập 4:
-Thế nào là lãnh địa phong kiến? nêu đặc
điểm chính trị,kinh tế lãnh địa?
*GV: Phần đất xung quanh pháo đài lãnh
chúa giao cho nông nô cày cấy và tô (
thuế)-thuế nặng.Lãnh chúa không bao giờ phải lao
động,suốt ngày luyện tập cung kiếm tổ chức
tiệc tùng,hội hè.Lãnh chúa đối xử tàn bạo
+ Đề cao khoa học tự nhiên
+ Xây dựng thế giới quan duy vật tiến bộ
- Kìm hãm sự pháttriển của XH PK
=> Nền KT hànghóa
- Tạo điều kiện cho
4.Lãnh địa phong kiến: là những vùng đất
đai rộng lớn mà các quí tộc tước đoạt được
đã nhanh chóng bị chúng biến thành khu đất riêng của mình
-Đặc điểm kinh tế : mang tính tự cấp tự túc.+ Thủ công nghiệp gắn chặt với nông nghiệp
5.Phong trào văn hóa Phục Hưng:
a.Nguyên nhân xuất hiện phong trào văn hóa phục hưng: giai cấp tư sản có thế lực kinh tế,nhưng không có địa vị xã hội nên đấu tranh giành địa vị xã hội,mở đầu bằng cuộc đấu tranh trên lĩnh vực văn hóa
Trang 30- Hãy nêu thành tựu lớn về văn hóa của
nhân dân Trung Quốc?
? Hãy nêu những nét đặc sắc trong
kiến trúc của các quốc gia PK ở ĐNA?
+ Thương nghiệp, thành thị phát triển vàphồn thịnh như ở Bắc Kinh, Nam Kinh.+ Quảng Châu là thương cảng lớn nhất, từ đây các thương nhân TQ buôn bán với nhiềunước ĐNA, Ấn Độ, Ba Tư, Ả Rập
2.Văn hóa Trung Quốc:
Nho giáo trở thành hệ tư tưởng đạo đức giáo giai cấp phong kiến
Nhiều nhà thơ, nhà văn nổi tiếng
phát minh ra giấy viết,nghề in,la bàn,thuốc sáng
3.Sự hình thành các quốc gia phong kiến Đông Nam Á:
- Khoảng 10 thế kỉ đầu SCN hình thành vương quốc cổ Chăm pa, phù Nam
-Vương quốc Chăm pa hình thành sớm nhất Đông Nam Á
4 Cam-pu-chia (từ thế kỉ IX đến hết TK XV), còn gọi là thời kì Ăng-co?
Hướng dẫn trả lời:
- Sở dĩ như vậy vì kinh đô của Vươngquốc là Ăng-co (một địa điểm vùng XiêmRiệp ngày nay)
- Ở đây, người Khơ-me đã xây dựngnhiều công trình lớn nổi tiếng, điển hình làkhu đền tháp Ăng-co Vát, Ăng-co Thom.Khu đền Ăng-co là một công trình độc đáocủa người Khơ-me vào kho tàng văn hóa củaĐNA và TG
5 Những nét đặc sắc trong kiến trúc của các quốc gia PK ở ĐNA?
Hướng dẫn trả lời:
- Các đền, chùa với kiến trúc độc đáo
Trang 31chịu ảnh hưởng của lối kiến trỳc truyềnthống Ấn Độ.
- Chựa thay thế cho đền, thỏp Tuythỏp thờ phật tớch nhưng vẫn mang dấu vếtkiến trỳc Ấn Độ
Địa tụ
Nụng nghiệp đúng kớntrong lónh địa
Địa tụCỏc giai cấp cơ bản Địa chủ và nụng dõn lĩnhcanh Lónh chỳa và nụng nụ
5 Hướng dẫn VN: (1 phỳt)
- Hoàn thành cỏc bài tập vào vở
-Chuẩn bị giấy,bỳt giờ sau làm bài kt
1 kiến thức: Học sinh biết tổng hợp các kiến thức đã học qua đó giáo viên kiểm tra đánh giá
sự tiếp thu kiến thức của học sinh
Trang 322 Học sinh: giấy, bút, ôn tập.
III tiến trình tổ chức dạy- học:
1 ễ̉n định tổ chức lớp: ktss ( 1phút)
2 Kiểm tra bài cũ : ( khụng)
3 Bài mới: (1 phút) GV đưa ra yờu cầu của tiết kt.
MATRẬN
Mức độ Nụ̣i dung
Nhận biết TNKQ TL
Thông hiểu
Vận dụng TNKQ TL
Tổng số cõu
1.Bài 1:Sự hỡnh thành
và phỏt triển của
XHPK ở Chõu Âu
2.Bài 3:Cuộc đấu tranh
của giai cấp tư sản
3.Bài 4:Trung Quốc
111
1 1
3đ
10đ
Trang 33*Hoạt động:( 2phút) I.Đề bài:
-GV giao đề in sẵn bài làm cho hs A.Phần I-Trắc nghiệm: ( 2 điểm)
-Khoanh vào đáp án em cho là đúng?
Câu 1:các quốc gia cổ đại phương Tây bị bộ tộc Giéc-man tràn xuống xâm chiếm vào:
A.Cuối thế kỉ IV C.Cuối thế kỉ V
B.Đầu thế kỉ V D.Đầu thế kỉ IV
Câu 2:Xã hội phong kiến Châu Âu hình thành dựa trên cơ sở các giai cấp:
A.Tăng lữ,quý tộc và nông dân C.Chủ nô và nô lệ
B.Lãnh chúa phong kiến và nông nô D.Địa chủ và nông dân
Câu 3:Phong trào văn hóa phục hưng diễn ra vào :
A Thế kỉ XIV-XVII C Cuối TK XIV-XVII
B Giữa TK XIV-XVII D Đầu TK XVII-XVIII
Câu 4 : Người khởi xướng phong trào cải cách tôn giáo là:
A: Lu- thơ C Ra-bơ-le
B Can-vanh D.Cô-péc-ních
Câu 5: Người thành lập triều đại phong kiến nhà Minh ở Trung Quốc là :
A Lý Tự Thành C Hốt Tất Liệt
B Chu Nguyên Chương D Lưu Bang
Câu 6 : Đạo phật ra đời ở ẤN Độ từ bao giờ ?
A Thế kỉ III TCN C.Thế kỉ V TCN
B Thế kỉ IV TCN D Thế kỉ VI TCN
Câu 7 : Vương quốc Su- khô-thay là tiền thân của quốc gia nào?
A.Thái Lan C.Ma-lai-xi-a.
B My-an-ma D Sin-ga-po
Câu 8 : Các giai cấp cơ bản trong XHPK Châu Âu gồm :
A Địa chủ và nông dân lĩnh canh
B Lãnh chúa phong kiến và nông nô
C Qúi tộc, địa chủ và nông nô, nô tì
D Lãnh chúa phong kiến và nông dân lĩnh canh
B.PhầnII-Tự luận:( 8 điểm)
Câu 1: Vì sao xuất hiện thành thị trung đại? Nền kinh tế trong các thành thị có gì khác với nền
kinh tế lãnh địa?
Câu 2:Nêu sự hình thành các quốc gia phong kiến Đông Nam Á? Vương quốc nào hình thành
sớm nhất Đông Nam Á? Khu vực Đông Nam Á gồm những nước nào?
II.Đáp án-biểu điểm:
1.Phần trắc nghiệm: ( 2đ-mỗi câu đúng: 0,25đ)
*HS trả lời đúng:
Trang 34Câu 1 2 3 4 5 6 7 8
2.Phần tự luận: (8đ)
*yêu cầu trả lời:
Câu 1: ( 5đ) - Sự xuất hiện thành thị: ( 3đ)
Cuối thế kỉ XI, do hàng thủ công sản xuất ra ngày càng nhiều, sản phẩm của thợ thủ côngkhông những phục vụ cho bọn chủ phong kiến mà còn trao đổi với nông dân quanh vùng.Những thợ thủ công tìm cách thoát khỏi lãnh địa phong kiến Một số thợ thủ công đã đưa hànghóa của mình đến những nơi đông người qua lại để bán và họ đã lập ra xưởng sản xuất Từ đó
họ lập ra các thị trấn, sau đó thành các thành phố lớn, gọi là thành thị trung đại
Trong thành thị dân cư chủ yếu là những thợ thủ công và thương nhân Họ lập ra cácphường hội, các thương hội để cùng nhau sản xuất và buôn bán
- Sự khác nhau:(2đ)
- SX chủ yếu là nông nghiệp
- SX ra SP chỉ để tiêu dùng trong lanh địa,
không trao đổi, mua bán ra bên ngoài => KT
- Khoảng 10 thế kỉ đầu SCN hình thành vương quốc cổ Chăm pa, phù Nam
-Vương quốc Chăm pa hình thành sớm nhất Đông Nam Á
-Khu vực ĐNÁ có 11 nước( VN,Lào,Cam-pu-chia,Thái po,In-đô-nê-xi-a,Phi-líp-pin,Bru-nây và Đông-ti-mo)
*Hoạt động: ( 35 phút) III.Giaó viên coi-học sinh làm bài
4.Củng cố: ( 3 phút) -Nhận xét giờ làm bài.
-Thu bài,đếm tổng số
5.Hướng dẫn tự học:( 2 phút)
-Làm lại bài kt vào vở ghi
-Chuẩn bị PHẦN II: Lịch sử VN
- Soạn bài “Nước ta buổi đầu độc lập”, theo hệ thống câu hỏi SGK
******************************************
Ngày soạn: 21/09/2011
PHẦN HAI: LỊCH SỬ VIỆT NAM
Trang 35(Từ thế kỉ X đến giữa thế kỉ XIX)
CHƯƠNG I BUỔI ĐẦU ĐỘC LẬP THỜI NGÔ - ĐINH - TIỀN LÊ (Thế kỉ X) TIẾT 12-Bài 8 NƯỚC TA BUỔI ĐẦU ĐỘC LẬP
I MỤC TIÊU CẦN ĐẠT:
1 Kiến thức:
-Biết được những nét lớn về mặt chính trị,kinh tế,văn hóa của buổi đầu độc lập thời TiềnLê
Ngô-Đinh Ngô Quyền xây dựng nền độc lập không phụ thuộc vào các triều đại PK Trung Quốc
- Nắm được quá trình thống nhất đất nước của Đinh Bộ Lĩnh
2 Kĩ năng:
- Bồi dưỡng cho HS kĩ năng lập biểu đồ, sơ đồ, sử dụng bản đồ khi học bài.
3 Thái độ:
- Giáo dục ý thức độc lập tự chủ và thống nhất đất nước của dân tộc
- Ghi nhớ công ơn của Ngô Quyền và Đinh Bộ Lĩnh đã có công giành quyền tự chủ, thống nhấtđất nước, mở ra thời kì độc lập lâu dài cho nước ta
II CHUẨN BỊ:
1.Giáo viên: Sơ đồ tổ chức bộ máy nhà nước, các hình trong SGK
2.Học sinh: đọc bài trả lời theo câu hỏi SGK
III PHƯƠNG PHÁP:
- Nêu vấn đề, trực quan, thuyết trình, vấn đáp
IV TIẾN TRÌNH HOẠT ĐỘNG :
1 Ổn định TC: (1 phút) ktss
2 KT Bài cũ: (5 phút)
? Trình bày đặc điểm KT - XH của PK Phương Dông và châu Âu?
- Phương Đông: Chăn nuôi, thủ công đóng kín trong công xã nông thôn - Địa chủ; Nông dânlĩnh canh
- Phương Tây: Đóng kín trong lãnh địa PK - Lãnh chúa; Nông nô.
? Vì sao PK châu Âu lại sớm suy vong so với phương Đông?
-> Do quá trình hình thành của chủ nghĩa TB ở Châu Âu
3 Bài mới:( 1phút)
Năm 938 với lối đánh sáng tạo Ngô Quyền đã làm nên chiến thắng lịch sử trên sông BạchĐằng đem lại tự chủ cho nước nhà, chấm dứt 30 năm Bắc thuộc Trong buổi đầu độc lập tìnhhình nước ta diễn tiến ra ta cùng nhau tìm hiểu qua bài 8
Trang 36? Chiến thắng Bạch Đằng 938 có ý nghĩa như thế nào?
-> Đánh bại âm mưu xâm lược của quân Nam Hán,
chấm dứt hơn 10 thế kỷ thống trị của triều đại phong
? Tại sao Ngô Quyền lại bãi bỏ bộ máy cai trị của họ
khúc để thiết lập triều đình mới?
-> Họ Khúc mới chỉ dành được quyền tự chủ, trên
danh nghĩa vẫn phụ thuộc vào nhà Hán Ngô Quyền
quyết tâm xây dựng một quốc gia độc lập
? Hướng dẫn HS vẽ sơ đồ bộ máy nhà nước
GV: Ngô Quyền không xưng tiết độ sứ mà lại xưng
vương, không muốn lệ thuộc
? Vua có vai trò gì trong bộ máy nhà nước?
-> Đứng đầu triều đình, quyết định mọi công việc
chính trị, ngoại giao, quân sự
? Em có nhận xét gì về bộ máy nhà nước thời Ngô?
-> Còn đơn giản, sơ sài nhưng đã bước đầu thể hiện ý
thức độc lập tự chủ
Hoạt động: (10 phút)
- Phương pháp: Nêu vđề, thuyết trình, trực quan
- Kỹ thuật: Động não,
? Ngô Quyền mất năm bao nhiêu ?
GV: Ngô Quyền mất năm Giáp Thìn thọ 47 tuổi tại vị
6 năm (VN sử lược)
? Sau khi Ngô Quyền mất thì ngôi vua thuộc về tay ai?
Đất nước dưới thời Dương Tam Kha ra sao ?
GV: Dương Tam Kha cướp ngôi, Ngô Xương Văn trốn
sang Nam Sách (Hải Dương) ở với Phạm Lịnh Công (Trà
Hương) còn Ngô Xương Ngập được Dương Tam Kha nhận
làm con nuôi, đất nước không ổn định.
? Tại sao dưới thời Dương Tam Kha đất nước không
ổn định?
-> Cướp ngôi
? Dương Tam Kha bị lật đổ vào năm nào, bởi ai?
->
GV: Năm 950 nhân dịp đi dẹp loạn ở Thái Bình cùng với
- Năm 939 Ngô Quyền lênngôi vua,
-chọn Cổ Loa là kinh đô
- Bộ máy nhà nước:
2 Tình hình chính trị cuối thời Ngô:
- 944 Ngô Quyền mất
-Dương Tam Kha cướp ngôi
- 950 Ngô Xương Văn giành lạingôi vua từ họ Dương
Trang 37Dương Cát Lợi và Đỗ Cảnh Thạc đến từ Liêm thì Ngô
Xương Văn cùng 2 tướng trở lại lật đổ DTK giáng xuống
làm chức Trương Dương Công.
? Tình hình đất nước đưới thời Ngô Xương Văn như
thế nào? giải thích?
-> Không mấy ổn định, do NgXV không được tín
nhiệm của người dân bằng cha của mình
GV: NgXV tại vị được 15 năm thì mất.
? NgXV mất năm nào, lúc này tình hình chính trị ở
? Việc chiếm đóng của các sứ quân có ảnh hưởng như
thế nào tới đất nước?
-> Các sứ quân chiếm đóng ở nhiều vị trí quan trọng trên
khắp đất nước, liên tiếp đánh lẫn nhau -> đất nước loạn lạc
-> là đk thuận lợi cho giặc ngoại xâm tấn công đất nước.
Hoạt động: (10 phút)
- Phương pháp: Nêu vđề, thuyết trình, đánh gia nv LS
- Kỹ thuật: Động não.
GV: Loạn 12 sứ quân gây biết bao tang tóc cho nd, trong
khi đó nhà Tống đang có âm mưu XL nước ta Do vậy,
việc thống nhất đất nước trở nên cấp bách hơn bao giờ hết.
? Đinh Bộ Lĩnh là ai?
-> Con của thứ sử Đinh Công Trứ, người Ninh Bình,
có tài thống lĩnh quân đội
? Ông đã làm gì để dẹp yên 12 sứ quân?
-> Tổ chức lực lượng, rèn luyện vũ khí, xây dựng căn
cứ ở Hoa Lư
GV trình bày quá trình thống nhất đất nước của Đinh
Bộ Lĩnh trên lược đồ
-> Quan sát, lắng nghe.
? Vì sao Đinh Bộ Lĩnh lại dẹp yên được các sứ quân?
-> Được nhân dân ủng hộ, có tài đánh đâu thắng đó =>
các sứ quân xin hàng hoặc lần lượt bị đánh bại
? Việc Đinh Bộ Linh dẹp loạn 12 sứ quân có ý nghĩa
- Liên kết với sứ quân Trần Lãm
- Được nhân dân ủng hộ
Trang 38=> tạo điều kiện xây dựng đất nước vững mạnh, chống
lại âm mưu xâm lược của kẻ thù
? Vì sao người ta hay gọi Đinh Bộ Lĩnh là “vạn thắng
Vương” ?
-> Vì ông đánh thắng rất nhiều trận liên tiếp để đi đến
thống nhất đất nước
GV: Dùng hình 18 để giới thiệu việc tôn kính của
nhân dân ta đối với Đinh Bộ Lĩnh
- Học bài theo nội dung vở ghi, trả lời các câu hỏi SGK
- Chuẩn bị bài “Nước Đại cồ việt thời Đinh - Tiền Lê”, theo hệ thống câu hỏi SGK.
Trang 39- Biết ơn các vị anh hùng có công xây dựng và bảo vệ đất nước.
- Nêu vấn đề, trực quan, thuyết trình, vấn đáp
IV TIẾN TRÌNH HOẠT ĐỘNG :
GV: Tên nước: "Đại":lớn; "Cồ" cũng có nghĩa là "lớn"
Nước Việt to lớn có ý đặt ngang hàng với Trung Hoa
? Tại sao Đinh Tiên Hoàng lại đóng đô ở Hoa Lư?
-> GV: dùng hình 19 để giới thiệu địa thế của Hoa Lư
Là quê hương của Đinh Tiên Hoàng, đất hẹp, nhiều đồi
núi => thuận lợi cho việc phòng thủ
? Việc nhà Đinh không dùng niên hiệu của phong kiến
Trung Quốc để đặt tên nước nói lên điều gì?
-> Đinh Bộ Lĩnh muốn khẳng định nền độc lập, ngang
hàng với Trung Quốc chứ không phụ thuộc vào TQ
- GV giải thích khái niệm "vương" và "đế".
+ "Vương": tước hiệu của vua (dùng cho nước nhỏ,
chư hầu)
+ "Đế": là tước hiệu của vua nước lớn mạnh, có nhiều
nước thần phục (chẳng hạn: Trung Quốc sau khi thống
nhất thì xưng Đế)
? Niên hiệu nước ta dưới thời Đinh là gì? Được đặt vào
thời gian nào? Quan hệ ngoại giao với Tống ra sao?
1 Nhà Đinh xây dựng đất nước:
- Năm 968: Đinh Bộ Lĩnh lênngôi vua
- Đặt tên nước là Đại Cồ Việt,đóng đô ở Hoa Lư
Trang 40-> Xuân 970, vua Đinh đặt niên hiệu là Thái Bình và
đặt quan hệ bình thường với Tống
? Đinh Tiên Hoàng còn áp dụng biện pháp gì để xây
dựng đất nước?
->
Giảng: Thời Đinh nước ta chưa có luật pháp cụ thể,
vua sai đặt vạc dầu và chuồng cọp trước điện răn đe kẻ
? Vì sao Lê Hoàn lại được suy tôn làm vua?
-> Là người có tài, có chí lớn, mưu lược, lại đang giữ
chức Thập đạo tướng quân thống lĩnh quân đội =>
lòng người quy phục
? Việc Thái Hậu Dương Văn Nga trao áo bào cho Lê
Hoàn nói lên điều gì? (thảo luận)
-> Thể hiện sự thông minh, quyết đoán, đặt lợi ích
quốc gia lên trên lợi ích dòng họ, vượt lên quan niệm
phong kiến để bảo vệ lợi ích dân tộc
- GV phân biệt khái niệm "Tiền Lê" và "Hậu Lê"
- Chính quyền nhà Lê được tổ chức như thế nào?
-> Vua đứng đầu, dưới vua là quan văn, quan võ và
tăng quan Cả nước chia thành 10 lộ, dưới lộ là phủ và
châu
- GV hướng dẫn HS vẽ sơ đồ
? Quân đội thời Tiền Lê được tổ chức như thế nào?
-> Gồm 10 đạo, chia thành 2 bộ phận:
+ Cấm quân (quân của triều đình)
+ Quân địa phương
phương thức tổ chức theo phép “ngụ binh ư nông”
- Phong vương cho con
- Cắt cử quan lại
- Dựng cung điện, đúc tiền, xửphạt nghiêm với kẻ phạm tội
2 Tổ chức chính quyền thời Tiền Lê:
* Sự thành lập của nhà Lê
- Năm 979: Đinh Tiên Hoàng bịgiết nội bộ lục đục
- Nhà Tống lăm le xâm lược
Lê Hoàn được suy tôn lên làmvua
* Tổ chức chính quyền Trungương