Hưởng ứng phong trào thi đua “ Xây dựng Trường học thân thiện - Học sinh tích cực” trong ngành học phổ thông giai đoạn 2008 - 2013 của Bộ GD-ĐT phát động, tôi đã vận dụng tại trường tiểu[r]
Trang 1PHÒNG GIÁO DỤC & ĐÀO TẠO HUYỆN LỤC NGẠN
TRƯỜNG TIỂU HỌC GIÁP SƠN
Trang 2Giáp Sơn, tháng 11 năm 2012 I.TÊN ĐỀ TÀI :
Hưởng ứng phong trào thi đua “ Xây dựng Trường học thân thiện - Học sinhtích cực” trong ngành học phổ thông giai đoạn 2008 - 2013 của Bộ GD-ĐTphát động, tôi đã vận dụng tại trường tiểu học Giáp Sơn huyện Lục Ngạn trongphạm vi Sáng kiến kinh nghiệm bài viết này, tôi muốn chia sẻ cùng đồng
nghiệp một số kinh nghiệm thực tế áp dụng : Một số biện pháp giáo dục tích
cực “Xây dựng trường học thân thiện- học sinh tích cực ”
Nhằm mang đến sự hứng thú, phát triển những kĩ năng học sinh, chủ
động tiếp thu kiến thức, trong đó đặc biệt là phát huy khả năng tự tìm hiểu,khám phá, tư duy sáng tạo cần có cho các em học sinh, làm cho các em cảm
nhận được rằng “ Mỗi ngày học sinh đến trường là một ngày vui”.
Để tiếp tục tăng cường và nâng cao hiệu quả công tác giáo dục toàn diệncho học sinh, theo chỉ thị 40/CT-BGDĐT về việc phát động phong trào thi đua
“Xây dựng Trường học thân thiện-học sinh tích cực” trong ngành học phổthông từ năm học 2008-2009 và giai đoạn 2008-2013, Bộ Giáo dục và Đào tạo
đã chỉ rõ một trong những yêu cầu cần đạt được qua đợt phát động này Thiếtnghĩ để những mục tiêu và yêu cầu của phong trào đạt hiệu quả thì yêu cầumỗi giáo viên chúng ta, cán bộ quản lí giáo dục cần phải ý thức việc chủ độngcùng với hội đồng nhà trường, ngành giáo dục phối hợp với các cấp chínhquyền, các tổ chức đoàn thể xã hội của chính quyền địa phương, phụ huynhhọc sinh và mọi người dân cùng phối hợp “Xây dựng Trường học thân thiện –học sinh tích cực” thành công và hiệu quả
Trang 3III./ CƠ SỞ LÍ LUẬN :
Mục tiêu giáo dục Tiểu học đã chỉ rõ: Giáo dục nhằm đào tạo nên
những con người phát triển toàn diện về : “ Đức, trí, lao, thể, mỹ” Để thực
hiện được điều này, ngành GD&ĐT nước ta đã và đang tiếp tục thực hiện đổimới về nội dung, chương trình SGK ở các bậc học Bước vào năm học 2008– 2009, Bộ GD&ĐT tiếp tục phát động phong trào thi đua : “Xây dựng trườnghọc thân thiện, học sinh tích cực”, là một giáo viên trực tiếp giảng dạy, bảnthân tôi nhận thấy để thực hiện tốt phong trào thi đua nói trên, xây dựng thànhcông “ Trường học thân thiện - học sinh tích cực” trước hết cần phải xâydựng cho được từng lớp học thân thiện Mặt khác, là một lớp học thuộctrường chuẩn quốc gia mức độ 1, việc xây dựng lớp mình trở thành lớp họcthân thiện là vô cùng cần thiết Lớp học thân thiện thể hiện ở nhiều mặt, trong
đó phải kể đến mối quan hệ thân thiện giữa thầy và trò, giữa trò với trò, giữagiáo viên và các mối quan hệ xoay quanh các vấn đề giáo dục Học sinh tíchcực cũng cần thể hiện ở nhiều mặt như tích cực trong học tập, tích cực trongcác hoạt động tập thể, hoạt động vui chơi …
Mục đích chủ yếu và ý nghĩa quan trọng nhất của việc xây dựng trườnghọc thân thiện - học sinh tích cực là tạo nên một môi trường giáo dục an toàn,bình đẳng, tạo hứng thú cho học sinh trong học tập, góp phần bảo đảm quyền
đi học của học sinh Trong môi trường trường học thân thiện, trẻ em sẽ cảmnhận được sự thoải mái khi việc học của mình vừa gắn kiến thức trong sách
vở, vừa trải nghiệm của chính bản thân trong các hoạt động ngoại khoá, trongcác trò chơi dân gian, các hoạt động tập thể vui mà học Như thế mỗi ngày trẻ
em đến trường là một ngày vui Trường học thân thiện gắn bó chặt chẽ vớiviệc phát huy tính tích cực của học sinh Trong môi trường phát triển toàndiện đó, học sinh học tập thích thú, chủ động tìm hiểu kiến thức dưới sự dìudắt của giáo viên, gắn chặt giữa học và hành, rèn luyện kĩ năng và phươngpháp học tập, trong đó yếu tố hết sức quan trọng là khả năng tự tìm hiểu,khám phá, sáng tạo
Năm học với chủ đề: “Đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin, đổi mớiquản lý tài chính và triển khai phong trào xây dựng trường học thân thiện, họcsinh tích cực”, tiếp tục thực hiện phong trào “Mỗi thầy giáo, cô giáo là mộttấm gương đạo đức, tự học và sáng tạo” nhằm nâng cao chất lượng đội ngũnhà giáo và cán bộ quản lý giáo dục”
Trong thời kỳ đất nước hội nhập quốc tế, chúng ta đang dần đến nềnkinh tế tri thức của thế kỉ XXI, đó là nơi đòi hỏi học sinh cần có những kĩ năng
tư duy bậc cao, tự tin phát triển năng lực của chính mình Phương pháp giáodục cũ không thể xây dựng và phát triển cho học sinh những kĩ năng đó, vì thếgiáo viên cần phát huy phương pháp dạy học thế kỷ XXI, từng bước sử dụng
có hiệu quả công nghệ dạy học tiên tiến để đổi mới phương pháp dạy học, để
Trang 4yêu cầu trên đạt kết quả hiện thực cần phải có những biện pháp tích cực trongviệc xây dựng mô hình đó là : “Trường học thân thiện - Lớp học thân thiện” Phong trào thi đua “ Xây dựng Trường học thân thiện – học sinh tíchcực” trong ngành học phổ thông năm học 2008-2009 và giai đoạn 2008-2013của Bộ GD-ĐT phát động nhằm xây dựng trường học có chất lượng giáo dụctoàn diện và hiệu quả giáo dục không ngừng được nâng cao Các thầy cô giáophải thân thiện trong giảng dạy, thân thiện trong đánh giá học sinh kết quả họctập và rèn luyện cuả học sinh, công bằng, khách quan với lương tâm và tráchnhiệm cuả nhà giáo Trường học thân thiện gắn bó chặt chẽ với việc phát huytính tích cực cuả học sinh Trong môi trường phát triển toàn diện đó, học sinhhứng thú học tập, chủ động tìm hiểu kiến thức dưới sự dìu dắt cuả người thầy,gắn chặt giữa học và hành, biết tổ chức thư giãn khoa học, biết rèn luyện kỹnăng và phương pháp học tập, trong đó đặc biệt là phát huy khả năng tự tìmhiểu, khám phá, tư duy sáng tạo Trong suốt quá trình thực hiện đổi mới giáodục, thực hiện phong trào thi đua trên, các biện pháp giáo dục tích cực là cơ sở
để hình thành mô hình lớp thân thiện- trường thân thiện
Vì thế ta có thể nói: Để kết quả của phong trào “Xây dựng trường họcthân thiện, học sinh tích cực” đạt hiệu quả thì các biện pháp giáo dục tích cựccần được quan tâm, cụ thể hóa; trong đó các biện pháp giáo dục tích cực đểxây dựng mô hình lớp học, trường học thân thiện từ cơ sở là điều cần thựchiện
IV CƠ SỞ THỰC TIỄN:
- Xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích cực chính là sự cụthể hóa của yêu cầu “Dạy tốt, học tốt” mà chúng ta đã tiến hành thực hiệntrước đây, tuy nhiên trong hoàn cảnh hiện nay dạy tốt không chỉ là hoạt độngcủa các cá nhân giáo viên, mà còn là hoạt động của tập thể thầy cô, là sự thamgia của gia đình, đoàn thể vào quá trình sư phạm, là tạo môi trường thân thiệncho các em Dạy tốt không chỉ là nói cho các em nghe, chỉ cho các em làm màcòn là tạo điều kiện để các em nói, để các em tự đề xuất việc mình cần làm và
tự làm Dạy tốt không chỉ có các thầy cô là người dạy, mà chính các em, quacác hoạt động tích cực trong học tập, hoạt động tập thể, hoạt động xã hội mà tựgiúp nhau trưởng thành, tự rèn luyện Các em không chỉ là đối tượng cần đượcgiáo dục mà thông qua hoạt động tích cực của các em, các em chính là nhữngngười nuôi dưỡng và phổ biến văn hóa dân tộc, truyền thống cách mạng củađất nước
- Các biện pháp giáo dục trước đây đã cho thấy những mặt hạn chế
là chưa phát huy được tính tích cực và sự hứng thú học tập cho học sinh Quanăm năm học: (2008-2009, 2009-2010, 2010-2-11, 2011-2-12, 2012-2013).hưởng ứng phong trào thi đua “ Xây dựng Trường học thân thiện – học sinhtích cực”, ngay từ đầu đợt phát động, cùng những kinh nghiệm được tích lũyqua phong trào “ dạy tốt học tốt” trước đây, tôi đã có thêm hành trang tự tin đểchỉ đạo đổi mới dạy học áp dụng các biện pháp tích cực nhằm tạo mô hình lớphọc thân thiện ở trường tôi, phát huy cao nhất khả năng tích cực, chủ động vàvốn sống của học sinh
Trang 5- Thực trạng tại Trường tôi là một trường được công nhận Trườngchuẩn Quốc gia mức độ 1 nên kỳ vọng của phụ huynh khi gởi gắm con emmình vào trường rất nhiều Giữ vững uy tín của trường, góp phần thi đua “Xâydựng Trường học thân thiện – học sinh tích cực” trong ngành học phổ thôngnăm học 2008-2009 đã phát động, thiết nghĩ người giáo viên cần phải chủđộng, sáng tạo hơn, tìm các biện pháp tích cực để giúp đỡ các em có được sự
tự tin về bản thân, sự hứng thú, chủ động trong học tập; giúp các em từng bướchoàn thiện để phát triển những kĩ năng cần thiết mà xã hội yêu cầu Từ đó, tôi
đã chủ động, mạnh dạn đề ra những biện pháp tích cực chỉ đạo để xây dựnghình thành mô hình thân thiện-tích cực trong trường học vào thực tế trong quátrình giảng dạy của giáo viên, hoạt động học tập của học sinh
V./ NỘI DUNG NGHIÊN CỨU VÀ CÁC GIẢI PHÁP
1 Nội dung nghiên cứu :
Trường học thân thiện là mô hình do Quỹ Nhi đồng Liên hiệp quốc(UNICEF) đề xướng Năm học 2008-2009, Bộ GD-ĐT quyết định mở rộng
mô hình này không ngoài mục đích nhằm tăng cường và nâng cao hiệu quảcông tác giáo dục toàn diện cho học sinh Phong trào thi đua“Xây dựngTrường học thân thiện – học sinh tích cực” có tính chất gợi ý cho các trường,tuy nhiên trong quá trình nhân rộng và triển khai phong trào, vận dụng mộtcách linh hoạt, chủ động, sáng tạo phù hợp với tình hình thực tế của trườngmình, nhà trường cần phải bám chắc vào các nội dung chính của chị thị, cónhư thế kết quả phong trào đạt được mới tập trung và hiệu quả cao Trên cơ sở
đó, trước tình hình thực tế của trường, tôi mạnh dạn đề ra các nội dụng thiếtthực phù hợp tình hình thực tế của trường, không vượt quá khả năng, khôngsáo rỗng, mang tính khả thi cao, đó là:
* Xây dựng môi trường, trường học thân thiện: bảo đảm các lớphọc an toàn, sạch sẽ, có cây xanh, thoáng mát và ngày càng đẹp hơn Học sinhtích cực tham gia tạocảnh quan lớp học, giữ gìn vệ sinh lớp học và cá nhân
* Giảng dạy tích cực: Các thầy, cô giáo tích cực đổi mới phươngpháp giảng dạy, ứng dụng công nghệ thông tin vào giảng dạy có hiệu quảnhằm khuyến khích sự chuyên cần, tích cực, chủ động, sáng tạo và ý thứcvươn lên, rèn luyện khả năng tự học của học sinh Hiệu quả dạy và học ngàycàng cao
* Rèn luyện kỹ năng học, sinh hoạt theo nhóm và kỹ năng ứng xửhợp lý với các tình huống bằng trò chơi học tập tích cực
* Hoạt động tập thể vui tươi, lành mạnh qua các tiết sinh hoạt tậpthể lớp, sinh hoạt Sao nhi đồng, sinh hoạt Đội thân thiện
* Giáo dục truyền thống văn hóa dân tộc và anh hùng cách mạngkhu di tích lịch sử: "Đình làng Hạ Long, Chùa Lim"; Nghĩa trang liệt sĩ Làđiều kiện tốt để giáo dục truyền thống yêu nước, truyền thống Cách mạng,bảo tồn và phát huy truyền thống của địa phương, nơi sinh sống cho học sinh
* qua tủ sách thư viên của trường và các câu chuyện kể; Học sinhtham gia tìm hiểu ý nghĩa, truyền thống của nhà trường…
Trang 6Ngoài những nội dung trên tôi đã mạnh dạn đề xuất xây dựngphát triển mối quan hệ thân thiện giữa: Trò–Thầy, giữa Trò–Trò, giữa Thầy–Trò–Phụ huynh nhằm cũng cố và duy trì, phát huy những thành quả đã xâydựng được từ phong trào thi đua đã đề ra.
2/ Những giải pháp :
2.1: Phong cách giao tiếp thân thiện trong tiết dạy:
Để có được mối quan hệ thân thiện với học sinh, trước hết giáo viên cầnthể hiện phong cách giao tiếp thực sự tôn trọng học sinh Dáng đi, dáng đứng,
cử chỉ, điệu bộ, thái độ, ngôn ngữ góp phần đáng kể tạo nên phong cách conngười Đối với học sinh tiểu học, giáo viên càng cần thận trọng trong phongcách
Trong những năm qua, tôi luôn chú ý và rèn luyện đến phong cách lênlớp của mình Phần nào đó đã tạo nên bầu không khí thiện cảm, tôn trọng lẫnnhau trong lớp học Bản thân tôi đã từng rèn luyện cho mình những kĩ năngsau:
* Về cử chỉ, điệu bộ:
Điệu bộ thể hiện ở cách ngồi, dáng đi và hoạt động đi lại của giáo viên.Trong suốt tiết học, giáo viên chỉ đi lại trên bục giảng là điều cần khắc phục.Chúng ta có thể hiểu rằng bục giảng xây cao hơn là để cho học sinh dễ quansát tốt nội dung bài học được giáo viên thể hiện trên bảng lớp chứ không phải
là ranh giới để tạo sự cách biệt giữa thầy và trò Vì vậy, tôi đã cố gắng phốihợp nhịp nhàng trong quá trình giảng bài và tiếp cận học sinh dưới lớp Khicần ghi bảng dưới hình thức học cả lớp tôi đứng trên bục giảng Đến khi họcsinh làm việc cá nhân, nhóm, tôi thường đến bên học sinh để quan sát và dễdàng uốn nắn , sửa chữa kịp thời Lúc đi lại, tôi đã cố gắng di chuyển rộng vàthể hiện sự khoan thai, nhẹ nhàng nhưng không chậm chạp mà tạo ra một nhịp
độ làm việc khẩn trương
* Về các thao tác của giáo viên: Thao tác của giáo viên là yếu tố quan
trọng tạo nên phong cách lên lớp vì vậy các tháo tác cần rèn luyện đó là:
- Cách ghi bảng, cách cầm sách, vở, cách sử dụng dấu hiệu bằng tay, cách
sử dụng phương tiện dạy học
- Khi trình bày bảng, tôi luôn cố gắng ghi chắt lọc những nội dung cơ bản
và trình bày rõ ràng khoa học, sạch đẹp Khi trình bày bảng, tôi thường đứngnghiêng lệch người với bảng khoảng 600 để học sinh dễ dàng theo dõi liên tục
và cũng tiện cho việc vừa ghi bảng vừa theo dõi học sinh
- Khi cầm sách, tôi luôn cô gắng cầm đúng quy cách như đỡ sách bằnglòng bàn tay trái, ngón trỏ kẹp giữa hai trang sách để thể hiện tính sư phạmtrong giáo dục
- Khi dùng hiệu lệnh như mời học sinh, yêu cầu học sinh làm việc gì đó,giáo viên không nên dùng ngón tay hay cây thuớc chỉ vào mặt học sinh Điều
đó thể hiện sự không tôn trọng nhân cách học sinh Vì vậy, chúng ta nên đưa
cả lòng bàn tay để ngửa ra phía trước theo hướng học sinh được yêu cầu Với đặc điểm tâm lý của học sinh tiểu học thì những yếu tố nêu trên không
Trang 7những tạo nên sự tôn trọng, thân thiện với học sinh mà còn góp phần hìnhthành nhân cách tốt cho học sinh.
* Về thái độ của giáo viên trong mọi hoạt động:
Ngoài yếu tố điệu bộ, thao tác thì thái độ là một yếu tố rất quan trọng tạonên mối quan hệ thân thiện giữa thầy và trò Thái độ của giáo viên thể hiệnqua cử chỉ, lời nói, cách nhìn, cách đối xử, cách biểu lộ nét mặt, đôi mắt củagiáo viên trước học sinh
Trước tiên chúng ta cần thống nhất quan điểm: đối với học sinh tiểu học,muốn giáo dục thành công, người giáo viên cần có thái độ tôn trọng, yêuthương, công bằng với mọi học sinh Tuổi của các em còn rất hồn nhiên, thơngây Em nào cũng ngoan, cũng giỏi, cũng cố gắng Chỉ có điều em nàyngoan hơn, giỏi hơn, cố gắng hơn và em kia ngoan, cố gắng ít hơn mà thôi Vìvậy, giáo viên cần phải biết khen ngợi, động viên, khuyến khích kịp thời Nếunhư giáo viên lên lớp với vẻ mặt lạnh lùng, không có một lời khen ngợi, cảm
ơn hoặc thậm chí học sinh trả lời sai thì giáo viên tỏ ra cáu gắt, giận dữ,buông vài câu nói không đẹp và nặng hơn nữa là hình phạt xúc phạm thân thểhọc sinh thì những cử chỉ trên làm cho học sinh sợ sệt, mất đi sự hứng thútrong học tập, đặc biệt làm mất đi bầu không khí thân thân thiện trong lớp.Với những vấn đề nêu trên, trong quá trình giảng dạy, tôi đã cố gắng lênlớp với vẻ mặt vui tươi , rạng rỡ, mỉm cuời thiện cảm, chăm chú dõi theo họcsinh Đồng thời luôn tìm những lời khen thích hợp cho từng học sinh, từngtình huống dạy học Ví dụ: “ Bạn Quang hôm nay đọc có tiến bộ rất nhiều”; “
Hà đọc còn hơi nhỏ, lần sau cố gắng hơn nhé”…
Về cách xưng hô giao tiếp giữa thầy và trò, có ý kiến cho rằng kiểu xưng
hô “cô mời em, thầy mời em ngồi xuống, cảm ơn em, cho phép thầy kiểmtra…” sẽ chiếm nhiều thời gian và làm mất đi sự nghiêm khắc của thầy, làmcho học sinh không sợ, không học Theo tôi nhận thấy trong nhiều năm quatôi thường sử dụng cách xưng hô nói trên đã mang lai hiệu quả rõ rệt Trướchết, tôi nhận thấy học sinh hăng hái phát biểu bài hơn vì các em thấy được sựgần gũi với thầy hơn Các em tự tin hơn và sẽ không sợ khi phát biểu sai Tôinhận thấy cách xưng hô như trên không những càng làm tăng thêm tínhnghiêm túc, tôn trọng mà còn mà còn giáo dục học sinh biết lễ phép Bên cạnh cách xưng hô thiện cảm, chúng ta cần lưu ý đến hành vi đối
xử với học sinh của mình Đâu phải em nào cũng giỏi toàn diện, có bạn giỏimôn toán nhưng không làm nổi một bài văn dẫn đến bị phạt Còn có bạn họctốt môn Tiếng Việt nhưng lại yếu môn Toán cũng bị phạt hoặc nhẹ hơn là bịphê bình thẳng thắn “Ngồi xuống đi! Sai rồi!” hoặc “ Tại sao lại làm vậy?Thày đã dạy chưa?”… Như vậy, các em em trở nên thụ động trong học tậphơn và không dám gần gũi trao đổi với thày giáo vì các em sợ rằng thày lại lamắng tiếp
Với nhận thức như trên, trong những năm qua, khi gặp tình huống nhưvậy, tôi thường động viên bằng động tác xoa đầu hay những câu nói dịu dàngnhư: “ Bài này em chưa đúng rồi , bạn khác giúp em nhé!…” hoặc “ Em chú ýnghe thày hướng dẫn lại là làm được ngay”… Với cách làm như vậy, tôi thấy
Trang 8các em chưa chú ý hoặc học còn yếu sẽ cố gắng hơn, các em chú ý hơn tronglúc tôi hướng dẫn thực hành hoặc giảng bài mới.
* Về Ngôn ngữ sử dụng:
Ngôn ngữ giáo viên góp phần tạo nên phong cách lên lớp Trong một tiếtdạy, nếu giáo viên có được ngôn ngữ chuẩn, tế nhị, trong sáng, truyền cảm, dễhiểu thì sẽ thu hút học sinh chăm chú lắng nghe Đặc biệt ngôn ngữ thể hiện ởcâu hỏi với lệnh hào hứng, câu trả lời tế nhị, cách giảng giải ôn tồn sẽ hiện rõmột không khí lớp học ấm áp, thân thiện hơn
Với nhận thức như vậy, trong những năm qua, tôi đã cố gắng rèn luyệncách sử dụng ngôn ngữ của mình sao cho chuẩn mực Khi đặt câu hỏi, tôiluôn chú ý tránh cách nói ra lệnh khô khan mà thường nêu lệnh sao cho kíchthích hứng thú cho học sinh Chẳng hạn: “ Nào bây giờ các em hãy chú ý lắngnghe đây, câu hỏi này hơi khó, ai mà trả lời được thì giỏi lắm” hoặc “ bây giờ
em nào có cách giải khác thì xung phong nào!” Trong khi đặt câu hỏi, tôithường lưu ý cho mình là tránh tình trạng vừa đi vừa đặt câu hỏi mà cần đứng
vị trí học sinh dễ quan sát
Với phong cách trên, trong mỗi tiết học, quan hệ giữa giáo viên và học sinhtrở nên gần gũi hơn, các em tích cực phát biểu xây dựng bài hơn
2.2 Phong cách tiếp xúc thân thiện ngoài tiết dạy:
Ngoài phong cách thân thiện trong khi lên lớp, GV phải là một ngườibạn thực sự của học sinh trong các tình huống giao tiếp khác Làm thế nào đểtrở thành một người bạn thực sự của học sinh? Điều đó không khó nếu GVquan tâm, tiếp xúc từng em bằng thái độ ân cần Giáo viên cần bắc một nhịpcầu hết sức tế nhị để gặp gỡ chính tâm hồn bé bỏng của các em, biết mởchuyện hỏi han các em bằng ngôn ngữ của chính các em Khi đó các em mới
dễ bộc lộ một cách hồn nhiên những tâm sự mà không hề e dè, giấu giếm hay
sợ bị người lớn mắng, chế nhạo Hầu như đa số học sinh tiểu học, các em mớibước vào môi trường học tập thực sự nên các em ngại tiếp xúc với thầy cô.Đặc biệt là những em có tính nhút nhát Vậy để các em mạnh dạn hơn thì giáoviên phải gần gũi, tạo thân tình để các em dễ hoà đồng vào môi trường tậpthể, trường lớp, thầy cô Nếu các em nhận ra thầy cô một sự bảo bọc che chở,nhất là sự quan tâm, cảm thông thực sự, các em sẽ dần dần quấn quýt, tin cậygần như tuyệt đối và thầy cô như là thần tượng của các em Nhận thức đượcvấn đề đó, ngay từ đầu năm học, tôi thường xuyên gần gũi, tâm sự trò chuyệnvới học sinh về chuyện gia đình, chuyện học hành để các em thấy thân thiện.Phần nào đó, tôi cũng nắm bắt tâm tư tình cảm cũng như hoàn cảnh của các
em Chẳng hạn: “ Nhà em ở đâu ? Bố mẹ làm gì ? Nhà em có mấy anh (chị)
em ?; Em là con thứ mấy …” Nhiều khi chỉ một câu nói của thầy cô như lờikhen chẳng hạn hay một lời khuyến khích động viên đã làm thay đổi cả cuộcđời của các em Biết vậy nên tôi thường khen hay động viên như: “Chữ emviết đẹp đấy! Cần luyện thêm cho đẹp hơn ! ” hoặc “ Em có giọng ca tốt, nêntham gia đội văn nghệ …”; “ Hôm nay, em ăn mặc gọn gàng, sạch sẽghê!”…
Tóm lại, thông qua những hoạt động về giáo dục, sinh hoạt vui chơi,
Trang 9giáo viên cần tạo cơ hội để gần gũi các em, xoá bỏ mọi ngăn cách về tuổi tác
và tâm lý Từ đó mỗi giáo viên mới trở thành người bạn thực sự của các em Tạo mối quan hệ thân thiện giữa học sinh với học sinh Quan tâm tới
sự phát triển nhân cách của học sinh bằng cách cư xử lịch sự, lễ phép khi giaotiếp là điều không thể thiếu Con người giao tiếp thân thiện với nhau bằngnhiều phương tiện khác nhau như cử chỉ, điệu bộ, ánh mắt nhưng giao tiếpbằng ngôn ngữ vẫn là quan trọng hơn cả Để học sinh có được mối quan hệthân thiện với bạn trong lớp, giáo viên cần hướng dẫn học sinh sử dụng lờinói với bạn sao cho thể hiện sự tôn trọng, tế nhị, lịch sự trong giao tiếp
Nhận thức việc dạy cho học sinh cách thể hiện lời nói thân thiện cùngbạn là cần thiết, trong những năm qua cũng như đầu năm học này, thông quatiết dạy, tôi đã cố gắng uốn nắn, sửa chữa lời nói cho học sinh Chẳng hạn:trong tiết kể chuyện, khi trao đổi nội dung với bạn kể, tôi thường hướng các
em sử dụng đại từ xưng hô tôi và bạn cũng như: “ Xin mời bạn, bạn cho tôibiết…., cảm ơn bạn…” Hay trong tiết sinh hoạt lớp, khi nhận xét bạn, tôihướng các em nhận xét bằng từ ngữ tế nhị, lịch sự Chẳng hạn: “ Tôi thấy bạn
A chưa mang khăn quàng, bạn cố gắng mang thường xuyên để lớp ta đạtthành tích tốt trong phong trào thi đua”; "Bạn B để bố mẹ đi xe máy lên sântrường đón, lần sau mong bạn bảo bố mẹ đón ở cổng trường để khỏi bị trừđiểm thi đua lớp nhé!"…
Ngoài việc hướng dẫn học sinh sử dụng ngôn ngữ tế nhị, thiện cảm, tôicũng đã sử dụng “đôi bạn cùng tiến”, “các nhóm năng khiếu”, “ nhóm cùng sởthích” thông qua các đội, nhóm, các em đã có trách nhiệm giúp đỡ nhau cùngtiến bộ Từ đó, các em trở nên thân thiết, gắn bó với nhau hơn và đã hạn chế
sự gây gổ, cãi nhau trong lớp học
2.3) Xây dựng môi trường lớp học thân thiện:
Một trường học thân thiên thì kiến trúc của toàn bộ trường học cũngcần được thiết kế phù hợp với lứa tuổi và tâm sinh lý học sinh Cảnh quan vàmôi trường trong trường cũng cần được quan tâm khi thiết kế để tạo một môitrường thân thiện và an toàn cho học sinh khi ra chơi và các hoạt động ngoàitrời
Không chỉ chú trọng phát triển mảng xanh trong khuôn viên trường,xây dựng môi trường học tập hiệu quả còn được đặt ra ở từng lớp học Vànhiệm vụ này do chính giáo viên, học sinh đảm nhận Tìm cây xanh, hoa látrang trí trong lớp đối với giáo viên và học sinh không khó Cây cỏ quanhnhà, ngay trong sân vườn trường Quan trọng là tạo lập, rèn luyện cho họcsinh thói quen quan tâm đến tập thể, môi trường, thiên nhiên Đến lúc các em
có thể cảm nhận: có thêm chậu cây cảnh, lớp học như thêm bạn
Một trường học, lớp học xanh mát, ngập tràn sắc màu thiên nhiên, đểmỗi ngày đến lớp, các em học sinh có cảm giác như mình đang vào công viên.Quả là tâm trạng tuyệt vời Ở góc độ đời sống tinh thần, màu xanh thiên nhiên
có tác dụng giúp tâm hồn thư giản, sảng khoái …
Trong trường học hai hoạt động chính đó là dạy và học Hai hoạt độngnày thực hiện chủ yếu trong lớp học nhưng môi trường học tập này thật đơn
Trang 10điệu và kém hấp dẫn Trang bị trong một lớp học phổ biến ngoài bàn ghế họcsinh, bàn ghế giáo viên, bục giảng, bảng chống loá, giá để mũ nón cuối lớp vàbốn bức tường Học sinh phải ngồi trong lớp học cả ngày thì tránh sao khỏinhàm chán Học sinh cần được khuyến khích tự tạo ra môi trường học tậptrong lớp theo sở thích của các em Hãy để các em trang trí lớp học bằng tranhảnh hay các vật trang trí khác để lớp học thật gần gũi và ấm cúng như là góchọc tập ở nhà của các em để tạo thêm hứng thú học tập cho các em Hãy đểcác em tự nêu ra khẩu hiệu học tập và rèn luyện cho chính các em.
Trong lớp, môi trường học tập thân thiện đã được quan tâm thực hiện:ngoài các bàn ghế và diện tích lớp học đạt chuẩn quy định, các biện pháp tíchcực khác cô trò và phụ huynh cùng kết hợp thực hiện các biện pháp tích cực,
đã thực sự đem lại một môi trường thân thiện ở lớp học, đã gây hứng thú vàphát huy tính tích cực trong học tập ở các em như :
Biện pháp tích cực
thực hiện
Hoạt động tích cực của học sinh
Các biện pháp tích cực hỗ trợ
1) Trang trí góc cửa
sổ của lớp học theo
chủ đề
Các em chủ động tìmkiếm, suy nghĩ tìm đồ vậthợp chủ đề, phối hợp trongnhóm tổ cùng trang trí thiđua
Giáo viên gợi ý, phâncông các chủ đề yêu thíchcho các tổ
Phụ huynh hỗ trợ tìmkiếm đồ vật yêu thíchgiúp các em
để trang trí
Giáo viên hướng dẫn tổ,nhóm thảo luận nội quylớp và phụ huynh thamkhảo đóng góp
Môi trường thân thiện của
cả lớp được thể hiện như ở
ở gia đình Khuyến khích
tự phấn đấu thi đua của các
em, tổ nhóm để nhận đượchoa đỏ gắn trên bảng thiđua
Giáo viên thể hiện biểudương khen thưởng tổngkết theo tuần, tháng, vàkhuyến khích trực quanthi đua giữa các em
Phụ huynh đóng góp hìnhảnh cá nhân các em vàthường xuyên theo dõiđược sự tiến bộ của conem
4) Góc tủ sách lớp
em
Các em tự đóng góp, và ýthức việc tự quản lý Pháthuy khả năng ham đọcsách, tự tìm hiểu qua sáchbáo
Giáo viên hướng dẫn vàphát huy khả năng tựtham gia quản lý tủ sách,
và thể hiện những điềuhay qua sách
Phu huynh yên tâm về nộidung và khuyến khích con
Trang 11em tự tìm hiểu qua sáchbáo
* Kết quả chất lượng giáo dục 3 năm học được tăng dần:
hoá
HS Giỏi 98/812 = 12,1% 126/820 = 15,3% 161/784 = 20,5%HSTT 330/812 =
mỹ thuật, tập viết, đã thực sự kích thích các em thi đua sáng tạo, thi đua họctập tốt để có được sản phẩm đẹp, tác phẩm hay và tự được dán, trưng bày chocác bạn cùng lớp xem đã tạo được một môi trường lớp học thân thiện như ởnhà của mình
Ví dụ: Trưng bày " Sản phẩm của em ": các sản phẩm đẹp do các em làm
ra sau khi học thủ công, mĩ thuật, hay các tác phẩm đi thi đạt giải v.v.v đượctrang trí trên tường để học sinh trong lớp cùng xem, học tập lẫn nhau, kíchthích học sinh phấn đấu hoàn thiện làm đẹp sản phẩm của mình để được biểudương trước lớp Hay là: Góc văn thơ – kết hợp ở tủ sách lớp: Tôi chỉ đạo choGVCN các lớp chọn những học sinh viết chữ đẹp trong các bài tập viết, viết