- Việc chấm chữa bài cho học sinh trong vở Tập viết, Chính tả thường phải căn cứ vào mục đích, yêu cầu đặt ra cho từng bài học theo quy trình, chương trình của từng khối lớp, giáo viên b[r]
Trang 1CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VỆT NAM Độc lập - Tự do – Hạnh phúc
MÔ TẢ SÁNG KIẾN
Mã số (do thường trực HĐ ghi): ………
1 Tên sáng kiến: Rèn chữ viết cho học sinh.
2 Lĩnh vực áp dụng sáng kiến: Chuyên môn bậc Tiểu học.
3 Mô tả bản chất của sáng kiến:
3.1 Trình trạng giải pháp đã biết:
* Thực trạng học:
+Học sinh rất thích được học rèn chữ viết đúng, viết đẹp
+ Phụ huynh học sinh rất nhiệt tình, sẵn sàn mua sắm đủ dụng
cụ cho con em học
- Hạn chế:
+ Đa số học sinh viết chữ tùy tiện, không đúng mẫu
+ Phụ huynh học sịnh không quan tâm, chưa thấy được tầm quan trọng của chữ viết
* Thực trạng dạy:
- Ưu điểm:
+ Đa số giáo viên nhiệt tình và quan tâm tốt đến tất cả các đối tượng học sinh trong lớp
+ Giáo viên nắm vững quy trình và mẫu chữ viết
- Hạn chế:
+ Trình độ chuyên môn nghiệp vụ giáo viên không đồng đều nhất là về chữ viết
3.2 Nội dung giải pháp đề nghị công nhận là sáng kiến:
Trang 2- Mục đích của giải pháp:
+ Nhằm nâng cao chất lượng dạy và học, tránh trường hợp học sinh ngồi nhằm lớp Phát hiện học sinh yếu, viết sai không đúng mẫu để kịp thời uốn nắn, sửa sai giúp học sinh đạt chuẩn Đồng thời bồi dưỡng những học sinh viết chữ đẹp để tham gia dự thi các cấp
- Nội dung giải pháp:
Sự khác biệt của giải pháp mới so với giải pháp cũ:
+ Đưa ra một số biện pháp rèn luyện chữ viết đúng, viết đẹp giúp cho học sinh viết đúng mẫu chữ, viết đẹp và giúp học sinh học tập tốt hơn
+ Bằng kênh giáo dục ngôn ngữ tiếng mẹ đẻ, góp phần hình thành phẩm chất đạo đức cho học sinh
+ Khẳng định việc rèn chữ viết đúng, viết đẹp cho học sinh tiểu học
là nhiệm vụ vô cùng quan trọng và cần thiết để giữ gìn sự trong sáng của Tiếng Việt
Cách thức thực hiện, các bước thực hiện của giải pháp mới:
Đối với đội ngũ giáo viên
- Muốn học sinh viết đúng, viết đẹp người giáo viên phải tích cực, nhiệt tình, kiên trì, chịu khó, có phương pháp khoa học và kinh nghiệm đã được đúc kết trong quá trình rèn học sinh Muốn dạy cho học sinh kĩ năng viết chữ đúng yêu cầu, luyện cho học sinh viết chữ ngày càng đẹp; ngoài việc nắm vững nội dung phương pháp dạy học, giáo viên còn cần có năng lực thẩm mĩ
để cảm nhận được vẻ đẹp của chữ viết, có khả năng viết chữ đẹp để học sinh noi theo Vì thế, trong từng năm học , tổ chức các tiết thao giảng, mở các chuyên đề, hội thảo về phương pháp dạy và học phân môn Tập viết, Chính tả
để giáo viên có điều kiện trao đổi tìm ra những biện pháp tối ưu nhất giúp đỡ học sinh viết đúng, viết đẹp
Trang 3- Để làm gương cho học sinh, ngoài việc yêu cầu giáo viên phải viết đúng, viết đẹp bất kì mọi lúc, mọi nơi Cách trình bày ở bảng của giáo viên cũng là cách trình bày ở vở của học sinh Đây là vấn đề có tính quyết định, là nền tảng vững chắc cho việc thực hiện phong trào vở sạch chữ đẹp của nhà
trường Việc ghi và trình bày bảng lớp luôn đòi hỏi những yêu cầu về tính khoa học (nội dung chính xác), tính sư phạm (có tác dụng giảng dạy và giáo dục) và tính thẩm mĩ (viết chữ và trình bày đẹp) Muốn thực hiện tốt những
yêu cầu trên, người giáo viên cần thường xuyên có ý thức luyện tập, rút kinh nghiệm trong viết chữ và trình bày bảng sao cho đạt hiệu quả cao nhất
- Mục đích quan trọng của việc dạy viết là học sinh viết đúng mẫu chữ quy định, có kĩ năng viết nhanh, viết đẹp và biết trình bày một bài viết sạch
sẽ Do vậy, giáo viên cần nắm chắc các yêu cầu sau:
+ Tên gọi các nét cơ bản trong khi hướng dẫn học sinh: nét thẳng (thẳng đứng, thẳng ngang, thẳng xiên); nét cong (cong kín, cong hở, cong phải, cong trái); nét móc (móc xuôi trái, móc ngược phải, móc hai đầu); nét khuyết (khuyết xuôi, khuyết ngược) và nét hất
+ Biện pháp thực hiện chủ yếu là luyện viết từ dễ đến khó theo từng nhóm chữ Người giáo viên phải nắm chắc các nhóm chữ viết để rèn luyện dứt điểm, đúng trọng tâm Cụ thể như sau:
* Đối với chữ viết chữ thường có thể chia thành các nhóm sau:
+ Nhóm có nét móc: n, m, i, u, ư, v, r, t
+ Nhóm có nét khuyết: l, b, h, k, g, y
+ Nhóm có nét cong và có dấu mũ: a, ă, â, o, ô, ơ, e, ê
+ Nhóm các chữ ghép: nh, kh, ch, ngh, ng, ph
* Các nhóm chữ viết hoa cũng tương tự theo cấu tạo nét giống nhau với mức độ từ dễ đến khó, giáo viên phải lựa chọn phương pháp dạy học phù hợp
Trang 4Ví dụ:
+ Khi dạy nhóm chữ: A, Ă, Â, N, M
Nhóm chữ viết hoa này chủ yếu tạo bởi nét cong và sự phối hợp hay biến điệu của những nét cong Vì vậy khi dạy cần luyện kĩ cách điều khiển đầu bút để tạo nét cong cho đúng mẫu
* Đối với chữ số: Việc luyện viết chữ số có phần thuận lợi hơn chữ viết
vì cấu tạo của các số chỉ gồm các nét thẳng và nét cong là chủ yếu Giáo viên
có thể tiến hành lần lượt các chữ số kiểu 1, kiểu 2 theo mẫu, hoặc luyện viết trước các chữ số ở nhóm có nhiều nét thẳng, sau đó đến nét cong
- Việc chấm chữa bài cho học sinh trong vở Tập viết, Chính tả thường phải căn cứ vào mục đích, yêu cầu đặt ra cho từng bài học theo quy trình, chương trình của từng khối lớp, giáo viên bắt kỹ lỗi các nét cơ bản ở bài tập viết Ở bài chính tả, ngoài việc bắt lỗi như trên, giáo viên phải kiểm tra chặt chẽ hơn qui trình nối nét, cách đánh dấu thanh, các dấu phụ
- Qua việc chấm bài, giáo viên giúp học sinh tự nhận thức được những
ưu điểm để phát huy, thấy rõ những thiếu sót để khắc phục, sửa chữa; kịp thời động viên những cố gắng nỗ lực của từng học sinh khi viết chữ
- Bên cạnh việc chấm (bắt lỗi quy trình, nối nét, cách đánh dấu thanh, dấu phụ) giáo viên cần chú ý kết hợp chữa lỗi và đồng thời ghi lời nhận xét (ngắn gọn) để thể hiện sự biểu dương hay góp ý, yêu cầu về chữ viết đối với học sinh Đây là một trong những yêu cầu nghiêm ngặt của nhà trường buộc giáo viên phải thực hiện
- Giáo viên cần chú ý đến tư thế ngồi viết, cách cầm bút của học sinh
- Cần rèn luyện cho học sinh cách trình bày trong vở, từ cách ghi tên bài học, cách trình bày bài làm giấy kiểm tra,…
- Giáo viên tổ chức cho các em thi đua giữ vở sạch, viết chữ đúng, đẹp và giao ước với học sinh: nếu bài làm đúng, trả bài thuộc mà chữ viết không
Trang 5đúng, giữ vở không sạch thì không đạt điểm tối đa, để từ đó học sinh thấy được tầm quan trọng của chữ viết mà tích cực phấn đấu rèn luyện chữ viết cho mình
- Kịp thời khen thưởng những em làm bài tốt, chữ viết đúng, đẹp như: tuyên dương trước lớp, tổng kết khen thưởng ở tiết sinh hoạt dưới cờ đầu tuần Đồng thời chỉ ra những chỗ sai cụ thể trên bài viết của từng em để các
em thấy và sửa chữa
- Ngoài việc rèn chữ viết ở lớp, giáo viên nên phối hợp với phụ huynh học sinh hỗ trợ thêm về việc rèn chữ viết ở nhà
- Dành riêng một góc học tập trong lớp, trình bày các mẫu chữ đã được qui định, các bài viết đẹp để học sinh xem trong những giờ ra chơi hoặc đầu buổi học
- Liên hệ phụ huynh học sinh tạo mọi điều kiện mua sắm dụng cụ học tập cho các em như: bảng có kẻ ô dòng rõ ràng, chọn tập có ô li, bút cho học sinh,
…
- Đối với học sinh tiểu học tuyệt đối không sử dụng bút bi Học sinh sử dụng bút bi sớm chữ viết của các em sẽ bị xấu Nên cho học sinh sử dụng bút chì, bút máy bơm mực (nếu đảm bảo được vệ sinh)
- Tổ chức Hội giảng phân môn Tập viết ở các khối lớp học hỏi rút kinh nghiệm trong chuyên môn
- Rèn kĩ năng viết cho học sinh là một quá trình lâu dài, phức tạp và đòi hỏi sự nỗ lực cố gắng của cả giáo viên và học sinh Đặc biệt là kĩ năng viết chữ đẹp Đây là một kĩ năng không phải tự nhiên mà có, đòi hỏi sự chăm lo rèn luyện thường xuyên cho các em, phải dạy cho các em một cách có định hướng và có kế hoạch
Đối với học sinh
Trang 6- Thường xuyên làm tốt công tác giáo dục đạo đức, nâng cao ý thức rèn chữ viết cho học sinh, thông qua công tác chủ nhiệm lớp, các hoạt động của Đội và Sao nhi đồng… Bồi dưỡng cho các em tính kiên trì, chịu khó trong học tập cũng như việc luyện chữ viết Thường xuyên chăm lo rèn luyện cho các em nền nếp viết chữ rõ ràng và sạch đẹp
- Muốn vậy, giáo viên cần thường xuyên quan tâm hướng dẫn, nhắc nhở các em một số mặt chủ yếu dưới đây:
- Chuẩn bị và sử dụng hợp lí các đồ dùng học tập như: bảng con, phấn trắng, khăn lau, vở Tập viết, bút chì, bút mực, …
- Thực hiện đúng quy định khi viết chữ từ tư thế ngồi viết, cách cầm bút, cách để vở, xê dịch vở khi viết, … cho đến cách trình bày bài
- Trên cơ sở hướng dẫn của giáo viên, các em thường xuyên rèn luyện
tư thế của mình khi viết Ngồi viết phải ngay ngắn, lưng thẳng, không tì ngực vào mép bàn, đầu hơi cúi, hai mắt cách mặt vở 25 - 30 cm Cánh tay trái đặt trên mặt bàn bên trái vở, bàn tay trài tì vào mép vở giữ vở không xê dịch khi viết Cánh tay phải cùng ở trên mặt bàn Khi viết, các em phải cầm bút và điều khiển bút viết bằng ba ngón tay (Ngón trỏ, ngón cái, ngón giữa) của bàn tay phải Đầu ngón tay trỏ đặt ở phía trên, đầu ngón tay cái giữ bên trái Phía bên phải của đầu bút tựa vào cạnh đốt đầu ngón tay giữa
- Khi viết đặt vở nghiêng so với mép bàn một góc khoảng 30 0 nghiêng
về bên phải
- Đối với học sinh: Đồ dùng học tập phải đầy đủ như giấy, vở, bút, bảng con, phấn, thước đạt tiêu chuẩn quy định Thống nhất sử dụng một loại mực (mực xanh); một loại bút viết (bút viết nét hoa), một loại vở có chất lượng cao, không bị nhoè khi viết Mỗi học sinh có một bảng chữ mẫu để tô được lồng trong giấy bóng theo quy định cụ thể cho từng khối lớp
Trang 73.3 Khả năng áp dụng của giải pháp:
- Sáng kiến kinh nghiệm của tôi đã được thực nghiệm trong quá trình giảng dạy và bước đầu đạt được kết quả tương đối khả quan Sáng kiến có thể
áp dụng rộng rãi trong các khối ở tiểu học
3.4 Hiệu quả, lợi ích thu được hoặc dự kiến có thể thu được do áp dụng giải pháp.
- Qua nghiên cứu, tìm hiểu bản thân nhận thấy có rất nhiều đơn vị trường trong huyện đã tập vào việc rèn chữ viết đúng Viết đẹp cho học sinh và đạt được nhiều thành tích trong các lần thi viết chữ đẹp Cụ thể Trường Tiểu học
An Thuận trong những năm qua đều có học sinh đạt giải huyện, trong đó có những em học ở điểm An Ninh Trường Tiểu học An Thuận
- Qua khảo sát chất lượng đầu năm, chấm vở tập viết, chính tả của học sinh tôi nhận thấy các em có nhiều tiến bộ
+ Những em viết sai lỗi nhiều, viết không đúng mẫu đã giảm
+ Các em viết đúng, đẹp tăng lên
+ Số lượng học sinh được chấm vở sạch chữ đẹp loại A tháng sau tăng hơn tháng trước
- Qua thời gian áp dụng sáng kiến kinh nghiệm cho thấy việc giữ vở rèn chữ cho các em có tăng lên, từ đó “Rèn luyện kỹ năng viết “ mà chất lượng giáo dục được nâng cao Tuy vậy việc rèn luyện kỹ năng viết cho các em không phải một sớm một chiều thực hiện ngay được mà đòi hỏi mỗi giáo viên phải suy nghĩ, tìm tòi và áp dụng phương pháp dạy học một cách linh hoạt, mềm dẻo, bền bỉ thì kết quả mới được nâng cao Với cách hướng dẫn , theo dõi, kiểm tra cộng với sự ham mê rèn luyện của các em cùng với sự quan tâm của phụ huynh đến cuối năm lớp tôi sẽ có học sinh đạt giải trong kỳ thi “Viết chữ đẹp”
3.5 Những người tham gia tổ chức áp dụng sáng kiến lần đầu
Trang 8TT Họ và tên
Năm sinh
Nơi công tác (hoặc nơi thường trú)
Chức danh
Trình độ chuyên môn
Nội dung công việc hỗ trợ
1 Trần Thị Song 1966 Trường TH
An Thuận GV CĐSPTH
2 Lê Thị Trúc Linh 1969 Trường TH
An Thuận GV CĐSPTH
3 Trần Bình Triệu 1958 Trường TH
An Thuận GV CĐSPTH
4 Nguyễn Thị Xuân Liễu 1968 Trường TH
An Thuận GV THSPTH
3.6 Những thông tin cần được bảo mật: Không có.
3.7 Các điều kiện cần thiết để áp dụng sáng kiến:
- Để đạt dược kết quả tốt trong giảng dạy thì trước hết mỗi giáo viên phải biết tự nâng cao kiến thức nghiệp vụ của bản thân, học hỏi kinh nghiệm giảng dạy của đồng nghiệp, sử dụng hợp lý các phương pháp dạy học theo từng nội dung bài học phù hợp với đặc điểm nhận thức của học sinh theo vùng miền
- Muốn thực hiện việc rèn luyện kỹ năng viết cho học sinh tiểu học đạt kết quả cao mỗi giáo viên tiểu học phải tích cực học hỏi, nâng cao tay nghề Điều hết sức quan trọng nữa là mỗi giáo viên cần rèn kỹ năng viết ngay trong tất cả các môn học Xem mỗi lần viết bảng là mỗi lần viết mẫu cho học sinh viết theo
- Bàn ghế phải bố trí phù hợp với lứa tuổi học sinh Phòng học phải đầy
đủ ánh sáng
- Phụ huynh phải mua sắm đầy đủ dụng cụ học tập cho học sinh nhất là viết luyện viết vào vở ô li
Trang 9- Ban giám hiệu rà soát, bố trí đội ngũ giáo viên nhất là giáo viên lớp 1 phải viết chữ đúng mẫu, đẹp Tổ chức thi giáo viên viết chữ đẹp
3.8 Tài liệu kèm theo gồm:
- Đơn yêu cầu công nhận sáng kiến (01 bản)
An Thuận, ngày 10 tháng 3 năm 2013