Luận văn tốt nghiệp qtri VLĐ cty vđ sửa 8 5 2020

CHƯƠNG 1:LÝ LUẬN VỀ QUẢN TRỊ VỐN LƯU ĐỘNG CỦADOANH NGHIỆP 1.1.Vốn lưu động và nguồn hình thành vốn lưu động của doanh nghiệp 1.1.1.Khái niệm và đặc điểm vốn lưu động của doanh nghiệp

Nguyễn Thị Hà Vy

BỘ TÀI CHÍNH HỌC VIỆN TÀI CHÍNH -

-✧ -NGUYỄN THỊ HÀ VY CQ54/11.13

Email: vyvonn@gmail.com

Sđt: 0971767798LUẬN VĂN TỐT NGHIỆP

CÁC GIẢI PHÁP CHỦ YẾU NHẰM TĂNG CƯỜNG QUẢN TRỊ VỐN LƯU ĐỘNG TẠI CÔNG TY CỔ PHẦN

LỜI CAM ĐOAN

Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi, các số liệu, kết quả nêu trong luận văn tốt nghiệp là trung thực xuất phát từ tình hình thực tế của đơn vị thực tập – Công ty Cổ phần Sản xuất Thép Việt- Đức.

Tác giả luận văn tốt nghiệp

MỤC LỤC

CHƯƠNG 1:LÝ LUẬN VỀ QUẢN TRỊ VỐN LƯU ĐỘNG CỦA DOANH

1.2.3.Các chỉ tiêu phản ánh tình hình quản trị vốn lưu động của doanh

1.2.4 Các nhân tố ảnh hưởng đến quản trị vốn lưu động của doanh nghiệp 33

CHƯƠNG 2:THỰC TRẠNG QUẢN TRỊ VỐ LƯU ĐỘNG CỦA CÔNG TY

CỔ PHẦN SẢN XUẤT THÉP VIỆT- ĐỨC TRONG THỜI GIAN QUA 372.1 Quá trình hình thành, phát triển và đặc điểm hoạt động kinh doanh của

2.2.7 Hiệu suất và hiệu quả sử dụng vốn lưu động tại Công ty Cổ phần sản

2.3 Đánh giá chung về công tác quản trị vốn lưu động của công ty 74

CHƯƠNG 3: CÁC GIẢI PHÁP CHỦ NHẰM TĂNG CƯỜNG QUẢN TRỊVỐN LƯU ĐỘNG TẠI CÔNG TY CỔ PHẦN SẢN XUẤT THÉP VIỆT

3.1 Mục tiêu và định hướng phát triển của công ty trong thời gian tới 79

3.2 Các giải pháp chủ yếu nhằm tăng cường quản trị vốn lưu động tại Công

Nguyễn Thị Hà Vy

Bảng 2 15.Tốc độ thu hồi công nợ của Công ty 71Bảng 2 16.Các chỉ tiêu đánh giá hiệu suất và hiệu quả sử dụng vốn lưu động

Bảng 3 1: Một số chỉ tiêu kế hoạch của công ty trong năm tới 80

Nguyễn Thị Hà Vy

CQ54/11.13

DANH MỤC HÌNH

Hình1 1: Mô hình tài trợ thứ nhất của doanh nghiệp 18Hình1 2: Mô hình tài trợ thứ hai của doanh nghiệp 19Hình1 3: Mô hình tài trợ thứ ba của doanh nghiệp 20

Nguyễn Thị Hà Vy

LỜI MỞ ĐẦU

1.Bối cảnh nghiên cứu

Nền kinh tế nước ta từ cơ chế kế hoạch hóa tập trung sang cơ chế thịtrường, hoạt động kinh doanh của nước ta có sự thay đổi lớn Với các doanhnghiệp thì ranh giới giữa thành công và thất bại trở nên rõ ràng hơn nhiều Hiệnnay tại Việt Nam có nhiều các doanh nghiệp, các sản phẩm trên thị trường mangtính cạnh tranh cao, khách hàng có nhiều cơ hội lựa chọn các mặt hàng vớinhiều mẫu mã chủng loại Làm thế nào để tồn tại trong một môi trường cạnhtranh như thế, đây là vấn đề mà các doanh nghiệp nước ta luôn phải băn khoăn,trăn trở

Một số doanh nghiệp đã gặp không ít những khó khăn bởi trình độ quản

lý chưa theo kịp với đà của cơ chế thị trường kèm theo là sự phản ứng kém linhhoạt với phương thức và cách thức điều hành doanh nghiệp điển hình trong lĩnhvực tài chính Các doanh nghiệp còn lúng túng trong huy động, quản lý và sửdụng vốn Bất kỳ doanh nghiệp nào khi bắt tay vào hay xem xét một phương ánkinh doanh đều quan tâm đầu tiên đến vốn lưu động của mình và tìm cách sửdụng vốn một cách hiệu quả nhất Muốn vậy, công tác tài chính của doanhnghiệp phải được thực hiện một cách đầy đủ, chính xác kịp thời và đảm bảo thựchiện đúng chế độ chính xác Doanh nghiệp phải biết cách quản lí và điều tiết vốn

để có một cơ cấu vốn hợp lí, góp phần nâng cao hiệu quả hoạt động kinh doanhtrong đơn vị mình Vì thế, vốn đóng một vai trò quan trọng đối với hoạt độngcủa các doanh nghiệp nói chung và doanh nghiệp kinh doanh trong lĩnh vựcthương mại nói riêng

2 Sự cần thiết của đề tài

Việc tăng cường quản trị vốn lưu động có ý nghĩa hết sức quan trọng đốivới quá trình sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp Bởi nó không những đemlại hiệu quả thiết thực cho doanh nghiệp và người lao động mà nó còn ảnhhưởng đến sự phát triển của nền kinh tế quốc dân và toàn xã hội Chính vì thếcác doanh nghiệp phải luôn tìm ra các biện pháp phù hợp để tăng cường quản trịvốn lưu động

Hiệu quả sử dụng vốn lưu động là toàn bộ quá trình công ty sử dụng hợpNguyễn Thị Hà Vy

CQ54/11.13

lý các nguồn lực sẵn có của mình: vốn, lao động, kỹ thuật, trong hoạt độngkinh doanh để đạt kết quả mong muốn, cụ thể là tối đa hóa lợi nhuận Phân tíchhiệu quả sử dụng vốn lưu động nhằm mục đích nhận thức và đánh giá đúng đắn,toàn diện tình hình biến động tăng giảm các chỉ tiêu hiệu quả sử dụng vốn lưuđộng, qua đó cung cấp đầy đủ, kịp thời trung thực những thông tin hữu ích, cầnthiết để phân tích những nguyên nhân làm tăng, giảm và đề ra các chính sách,biện pháp quản lý thích hợp nhằm tăng cường quản trị vốn lưu động của công ty.

Từ những điều nêu trên em đã quyết định chọn đề tài “Giải pháp tăng cường quản trị vốn lưu động tại Công ty cổ phần sản xuất thép Việt Đức” để

tìm hiểu chi tiết thực trạng sử dụng vốn lưu động ở công ty và tìm ra các giảipháp khắc phục

3 Mục đích nghiên cứu của đề tài

Công ty cổ phần sản xuất thép Việt Đức là doanh nghiệp hoạt động kinhdoanh xây dựng cơ bản Hiện tại, vấn đề sử dụng vốn lưu động của công ty làvấn đề rất bức thiết Công ty chưa xác định được mình đang thừa hay thiếu vốnlưu động, nên đầu tư vào đâu để đồng vốn lưu động sinh lợi tốt nhất Công tycần tìm ra được các giải pháp tăng cường quản trị vốn lưu động phù hợp nhấtvới mình, tránh được những bất cập trong công tác quản lý và tăng tính cạnhtranh của doanh nghiệp trong giai đoạn hiện nay

4 Đối tượng, phạm vi nghiên cứu

- Đối tượng nghiên cứu

- Nghiên cứu khái quát chung những vấn đề lý luận về quản trị vốn lưu

-Phương pháp thu thập số liệu và thu thập các tài liệu có liên quan đến đềtài: kế thừa các tài liệu, báo cáo đã có bằng cách lấy qua mạng hoặc xin trực tiếptại các phòng ban công ty; phỏng vấn trực tiếp nhân viên Công ty để hiểu rõ hơnhoạt động của Công ty.

-Phương pháp xử lý phân tích: sử dụng phương pháp thống kê kinh tế;phương pháp phân tích hoạt động kinh doanh; sử dụng máy vi tính để tính toán

6 Bố cục luận văn: Kết cấu của chuyên đề thực tập tốt nghiệp, ngoài

phần mở đầu và kết luận thì gồm các ba chương chính sau:

Chương 1: Những vấn đề lý luận cơ bản về vốn lưu động và hiệu quả sử dụng vốn lưu động của doanh nghiệp

Chương 2: Thực trạng hiệu quả sử dụng vốn lưu động tại Công ty cổ phần sản xuất thép Việt Đức

Chương 3: Giải pháp tăng cường quản trị vốn lưu động tại Công ty cổ phần sản xuất thép Việt Đức

Do trình độ và kiến thức còn hạn chế nên luận văn của em khó tránh khỏinhững thiếu sót Em rất mong nhận được sự góp ý của các thầy, cô giáo trongkhoa Tài chính doanh nghiệp và anh/chị trong công ty để luận văn của em đượchoàn thiện hơn

Em xin cảm ơn sự giúp đỡ tận tình của các thầy, cô giáo trong khoa Tàichính doanh nghiệp – Học Viện Tài Chính, đặc biệt là sự hướng dẫn nhiệt tình

của thầy giáo TS Lưu Hữu Đức và sự giúp đỡ của Ban lãnh đạo, các anh/chị

công nhân viên của Công ty cổ phần sản xuất thép Việt Đức đã tạo điều kiện cho

em hoàn thành đề tài nghiên cứu này

Sinh viên thực hiện

Nguyễn Thị Hà Vy

CQ54/11.13

CHƯƠNG 1:LÝ LUẬN VỀ QUẢN TRỊ VỐN LƯU ĐỘNG CỦA

DOANH NGHIỆP 1.1.Vốn lưu động và nguồn hình thành vốn lưu động của doanh nghiệp

1.1.1.Khái niệm và đặc điểm vốn lưu động của doanh nghiệp

1.1.1.1.Khái niệm vốn lưu động

Trong quá trình sản xuất kinh doanh, bất kỳ một doanh nghiệp nào muốntồn tại và phát triển được đều cần phải có một số vốn tiền tệ nhất định, phù hợpvới quy mô và điều kiện kinh doanh của doanh nghiệp Vốn có vai trò hết sứcquan trọng đến sự tồn tại và phát triển của doanh nghiệp nói riêng và nền kinh tếnói chung trong đó ngoài vốn TSCĐ các doanh nghiệp còn có các TSLĐ Căn

cứ vào phạm vi sử dụng TSLĐ của doanh nghiệp thường được chia thành:TSLĐ sản xuất và TSLĐ lưu thông

Dưới góc độ các yếu tố sản xuất, TSLĐ sản xuất bao gồm các loại nhưnguyên vật liệu chính, vật liệu phụ, nhiên liệu, phụ tùng thay thế đang trong quátrình dự trữ sản xuất và các loại sản phẩm dở dang, bán thành phẩm đang trongquá trình sản xuất.Còn TSLĐ lưu thông bao gồm các loại tài sản đang nằm trongquá trình lưu thông như thành phẩm trong kho chờ tiêu thụ, các khoản phải thu,vốn bằng tiền.Trong quá trình kinh doanh, TSLĐ sản xuất và TSLĐ lưu thôngluôn vận động, chuyển hóa, thay thế đổi chỗ cho nhau, đảm bảo cho quá trìnhsản xuất kinh doanh được diễn ra nhịp nhàng, liên tục

Để hình thành các TSLĐ, doanh nghiệp phải ứng ra một số vốn tiền tệnhất định để mua sắm các tài sản đó, số vốn này được gọi là vốn lưu động củadoanh nghiệp Từ những vấn đề trên, có thể định nghĩa về vốn lưu động như sau:

Vốn lưu động là toàn bộ số tiền ứng trước mà doanh nghiệp bỏ ra để đầu tư hình thành nên các TSLĐ thường xuyên cần thiết cho hoạt

động SXKD của doanh nghiệp Nói cách khác, vốn lưu động là biểu

hiện bằng tiền của các TSLĐ trong doanh nghiệp

Vốn lưu động còn là công cụ phản ánh và đánh giá quá trình vận động củaNguyễn Thị Hà Vy

vật tư, đó là sự phản ánh quá trình mua sắm, dữ trữ, sản xuất, tiêu thụ của doanhnghiệp, nhìn chung VLĐ nhiều hay ít phản ánh số lượng vật tư, hàng hóa dự trữ

ở các khâu nhiều hay ít, mặt khác VLĐ luân chuyển nhanh hay chậm phản ánh

số lượng vật tư tiết kiệm hay lãng phí, thời gian nằm ở khâu sản xuất và lưuthông có hợp lý không Bởi vậy thông qua tình hình luân chuyển VLĐ còn cóthể đánh giá một cách kịp thời đối với các khía cạnh mua sắm, dự trữ và tiêu thụcủa doanh nghiệp

1.1.1.2 Đặc điểm cơ bản của vốn lưu động

Qua một chu kỳ sản xuất, kinh doanh vốn lưu động chuyển hoá thành nhiềuhình thái khác nhau Đầu tiên khi tham gia vào quá trình sản xuất vốn lưu độngthể hiện dưới trạng thái sơ khai của mình là tiền tệ, qua các giai đoạn nó dầnchuyển thành các sản phẩm dở dang hay bán thành phẩm Giai đoạn cuối cùngcủa quá trình sản xuất kinh doanh vốn lưu động được chuyển hoá vào sản phẩmcuối cùng Khi sản phẩm này được bán trên thị trường sẽ thu về tiền tệ hay hìnhthái ban đầu của vốn lưu động

Để sử dụng vốn có hiệu quả, doanh nghiệp cần phải hiểu thấu đáo các đặc trưngcủa vốn lưu động Vốn lưu động có những đặc trưng cơ bản sau:

- Thứ nhất, do các TSLĐ có thời gian sử dụng ngắn nên vốn lưu động cũng

luân chuyển nhanh

- Thứ hai, hình thái biểu hiện của vốn lưu động cũng luôn thay đổi qua các

giai đoạn trong quá trình sản xuất kinh doanh:

- Thứ ba, kết thúc mỗi chu kỳ kinh doanh,giá trị của vốn lưu động được

chuyển dịch toàn bộ, một lần vào giá trị sản phẩm hàng hóa, dịch vụ sản xuất ra

Nguyễn Thị Hà Vy

CQ54/11.13

SP dở dang, bán TP, thành phẩm

Vật tư, hàng hóa dự trữ sản xuất

Vốn tiền tệ

ban đầu

và được bù đắp lại khi doanh nghiệp thu được tiền bán sản phẩm hàng hóa, dịchvụ.

- Thứ tư, quá trình vận động diễn ra thường xuyên, liên tục và được lặp lại

sau mỗi chu kỳ kinh doanh, tạo thành vòng tuần hoàn, chu chuyển của vốn lưuđộng

- Thứ năm, quá trình vận động của vốn lưu động là một chu kỳ khép kín từ

hình thái này sang hình thái khác rồi trở về hình thái ban đầu với giá trị lớn hơngiá trị ban đầu Chu kỳ vận động của vốn lưu động là cơ sở đánh giá khả năngthanh toán và hiệu quả sản xuất kinh doanh của, hiệu quả sử dụng vốn củadoanh nghiệp

1.1.2.Phân loại vốn lưu động của doanh nghiệp

Để quản lý sử dụng hiệu quả vốn lưu động cần phải tiến hành phân loạivốn lưu động theo những tiêu thức nhất định.Thông thường có những cách phânloại chủ yếu sau:

1.1.2.1 Phân loại theo hình thái biểu hiện của vốn lưu động

Theo tiêu thức này vốn lưu động của doanh nghiệp được chia thành :

✔ Vốn vật tư, hàng hóa: bao gồm vốn tồn kho nguyên vật liệu, sản phẩm dở

dang, bán thành phẩm, thành phẩm

✔ Vốn bằng tiền và các khoản phải thu: Bao gồm tiền mặt tại quỹ, tiền gửi

ngân hàng, các khoản phải thu

Cách phân loại này giúp cho doanh nghiệp đánh giá được mức độ dự trữtồn kho, khả năng thanh toán, tính thanh khoản của các tài sản đầu tư trongdoanh nghiệp, ngoài ra còn giúp cho các doanh nghiệp có cơ sở để tính toán vàkiểm tra kết cấu tối ưu của VLĐ để có quyết định về tận dụng số VLĐ đã bỏ ra

1.1.2.2 Phân loại theo vai trò của vốn lưu động

Theo tiêu thức này vốn lưu động được chia thành ba loại: vốn lưu độngtrong khâu dự trữ sản xuất; vốn lưu động trong khâu sản xuất và vốn lưu độngtrong khâu lưu thông

Nguyễn Thị Hà Vy

- Vốn lưu động trong khâu dự trữ sản xuất: bao gồm vốn nguyên nhiên

vật liệu, phụ tùng thay thế, công cụ dụng cụ nhỏ dự trữ sản xuất

- Vốn lưu động trong sản khâu sản xuất: gồm vốn bán thành phẩm, sản

phẩm dở dang, vốn chi phí trả trước

- Vốn lưu động trong khâu lưu thông:gồm vốn thành phẩm, vốn trong

thanh toán, vốn đầu tư ngắn hạn, vốn bằng tiền

Cách phân loại này giúp cho các doanh nghiệp thấy được vai trò của từng loại vốn lưu động trong quá trình sản xuất kinh doanh, từ đó lựa chọn bố trí cơ cấu vốn đầu tư hợp lý, đảm bảo sự cân đối về năng lực sản xuất giữa các giai đoạn trong quá trình sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp.

1.1.3 Nguồn hình thành vốn lưu động của doanh nghiệp

Để tiến hành hoạt động sản xuất kinh doanh đòi hỏi doanh nghiệp phải cómột lượng VLĐ nhằm hình thành nên TSLĐ cần thiết cho hoạt động của doanhnghiệp để đạt được mục tiêu đề ra Điều đó đòi hỏi DN phải tổ chức tốt nguồnvốn, huy động từ nguồn nào, bao nhiêu để đáp ứng kịp thời nhu cầu VLĐ củadoanh nghiệp Để tổ chức và lựa chọn hình thức huy động VLĐ một cách phùhợp, kịp thời và có hiệu quả cần nắm rõ được nguồn hình thành nên VLĐ

* Căn cứ vào thời gian huy động và sử dụng vốn

Nguồn VLĐ được chia thành: Nguồn VLĐ thường xuyên và nguồn VLĐtạm thời

⮚ Nguồn VLĐTX: Là tổng thể các nguồn vốn có tính chất ổn định và dài

hạn mà doanh nghiệp có thể sử dụng để hình thành nên các TSLĐ thường xuyêncần thiết trong hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp (có thể là một phần haytoàn bộ TSLĐ thường xuyên tùy thuộc vào chiến lược tài chính của doanhnghiệp)

Để đảm bảo quá trình sản xuất, kinh doanh được tiến hành thường xuyên,liên tục thì ứng với một quy mô kinh doanh nhất định, thường xuyên phải cóNguyễn Thị Hà Vy

CQ54/11.13

một lượng TSLĐ nhất định nằm trong các giai đoạn luân chuyển như các tài sản

dự trữ về nguyên vật liệu, sản phẩm dở dang, bán thành phẩm, thành phẩm và nợphải thu từ khách hàng Nguồn VLĐ thường xuyên của doanh nghiệp tại mộtthời điểm được xác định như sau:

NguồnVLĐTX = Tổng nguồn vốn thường xuyên của DN - TSDH

Hoặc: Nguồn VLĐTX = Tài sản ngắn hạn - Nợ ngắn hạn

Trong đó:

Tổng nguồn vốn thường xuyên của DN = Vốn chủ sở hữu + Nợ dài hạn

Hoặc = Giá trị tổng tài sản của DN - Nợ ngắn hạn

⮚ Nguồn VLĐTT: là nguồn vốn có tính chất ngắn hạn chủ yếu để đáp

ứng các nhu cầu có tính chất tạm thời về VLĐ phát sinh trong quá trình SXKDcủa các doanh nghiệp.Nguồn vốn này bao gồm các khoản vay ngắn hạn ngânhàng, các tổ chức tín dụng và các khoản nợ ngắn hạn khác

Mỗi doanh nghiệp có cách thức phối hợp khác nhau giữa nguồn VLĐthường xuyên và nguồn VLĐ tạm thời trong công việc đảm bảo nhu cầu chung

về VLĐ của doanh nghiệp

Cách phân loại trên giúp cho nhà quản trị xem xét, huy động các nguồn phùhợp với thực tế của doanh nghiệp nhằm nâng cao hiệu quả sử dụng và tổ chứcnguồn vốn Mặt khác đây cũng là cơ sở để lập kế hoạch quản lý và sử dụng vốnsao cho có hiệu quả lớn nhất với chi phí nhỏ nhất

1.2.Quản trị vốn lưu động của doanh nghiệp

1.2.1.Khái niệm và mục tiêu quản trị vốn lưu động của doanh nghiệp

1.2.1.1.Khái niệm quản trị vốn lưu động

Quản trị vốn lưu động của doanh nghiệp là việc lựa chọn, đưa ra các quyết định và tổ chức thực hiện các quyết định để khai thác, tạo lập, phân bổ và

sử dụng vốn lưu động trong doanh nghiệp một cách tiết kiếm và hiệu quả nhất,

Nguyễn Thị Hà Vy

nhằm đảm bảo cho quá trình sản xuất kinh doanh được tiến hành bình thường, liên tục, tiết kiệm, hiệu quả.

Quản lý, sử dụng hợp lý vốn lưu động có ảnh hưởng rất lớn đối với việchoàn thành các mục tiêu chung của doanh nghiệp Mặc dù hầu hết các vụ phásản trong kinh doanh là hậu quả của nhiều yếu tố chứ không phải chỉ do quản trịvốn tồi Nhưng cũng cần thấy rằng sự yếu kém của các doanh nghiệp trong việchoạch định và kiểm soát vốn là một trong những nguyên nhân chủ yếu dẫn đếnthất bại cuối cùng của những doanh nghiệp này Chính vì vậy, quản trị vốn kinhdoanh nói chung quản trị vốn lưu động nói riêng hiệu quả đóng một vai trò quantrọng trong chiến lược phát triển lâu dài của doanh nghiệp

1.2.1.2 Mục tiêu của quản trị vốn lưu động

Việc quản lý và sử dụng hợp lý vốn lưu động đóng vai trò rất quan trọngđối với hoạt động sản xuất kinh doanh trong doanh nghiệp Chính vì vậy, mỗidoanh nghiệp cần phải đưa ra những định hướng và phương pháp quản trị vốnlưu động một cách hợp lý và hiệu quả cả trong ngắn hạn và dài hạn Tiếp đóphân tích, đánh giá hiệu quả sử dụng vốn, từ đó tìm ra nguyên nhân và đưa ragiải pháp giữ vững, phát huy những điểm mạnh, khắc phục những điểm còn tồntại Vì vậy, có thể việc quản trị tốt nguồn vốn lưu động sẽ giúp doanh nghiệpthực hiện được những mục tiêu sau:

▪Giúp doanh nghiệp nắm bắt được nhu cầu vốn lưu động của mình, từ đóchủ động trong việc huy động cũng như phân bổ nguồn vốn lưu động sao choduy trì được cơ cấu vốn lưu động hợp lý; tránh được việc sử dụng một cách lãngphí hay việc thiếu vốn lưu động gây ảnh hưởng tới sản xuất

▪Đảm bảo an toàn tuyệt đối trong quá trình thanh toán, giúp doanh nghiệp

dự trữ một lượng vốn vừa đủ để duy trì hoạt động sản xuất diễn ra liên tục

▪Giảm thiểu các chi phí phát sinh trong quá trình quản trị vốn bằng tiền, nợphải thu, đặc biệt với dự trữ hàng tồn kho

▪Nâng cao hiệu quả sử dụng và tối đa hóa khả năng sinh lời của vốn lưuđộng

Nguyễn Thị Hà Vy

CQ54/11.13

1.2.2 Nội dung quản trị vốn lưu động của doanh nghiệp

Những nội dung quản trị vốn lưu động của doanh nghiệp bao gồm: xácđịnh nhu cầu vốn lưu động của doanh nghiệp; tổ chức đảm bảo nguồn vốn lưuđộng; phân bổ vốn lưu động; quản trị vốn bằng tiền; quản trị nợ phải thu và quảntrị vốn tồn kho dự trữ

1.2.2.1 Xác định nhu cầu vốn lưu động và tổ chức nguồn vốn lưu động của doanh nghiệp

(1) Xác đinh nhu cầu vốn lưu động của doanh nghiệp

Trong một doanh nghiệp, hoạt động sản xuất kinh doanh diễn ra thườngxuyên, liên tục Trong quá trình đó đòi hỏi doanh nghiệp phải có một lượng vốnlưu đọng cần thiết để đáp ứng các yêu cầu mua sắm vật tư dự trữ, bù đắp chênhlệch các khoản phải thu, phải trả giữa doanh nghiệp với khách hàng, đảm bảocho quá trình sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp được tiến hành bìnhthường, liên tục Đó chính là nhu cầu vốn lưu động thường xuyên,thiết củadoanh nghiệp

Như vậy, nhu cầu vốn lưu động thường xuyên cần thiết là số vốn lưu động tối thiểu phải có để đảm bảo cho hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh

nghiệp được tiến hành bình thường, liên tục Dưới mức này sản xuất kinh doanh

của doanh nghiệp sẽ khó khăn, thậm chí bị đình trệ, gián đoạn Nhưng nếu trênmức cần thiết lại gây nên tình trạng vốn bị ứ đọng, sử dụng vốn lãng phí, kémhiệu quả

Chính vì vậy, việc xác định chính xác nhu cầu vốn lưu động thườngxuyên cần thiết đối với doanh nghiệp là một yếu tố rất quan trọng trong quátrình quản trị vốn lưu động Với quan niệm nhu cầu vốn lưu động là số vốn tốithiểu thường xuyên cần thiết nên nhu cầu vốn lưu động được xác định theo côngthức:

Nhu cầu VLĐ = Vốn hàng tồn kho + Nợ phải thu – Nợ phải trả nhà cung

cấp

Trong đó : nhu cầu vốn tồn kho là số vốn tối thiểu cần thiết dùng để dự

Nguyễn Thị Hà Vy

trữ nguyên vật liệu, sản phẩm dở dang, bán thành phẩm, thành phẩm của DN

Nhu cầu vốn lưu động của doanh nghiệp chịu ảnh hưởng của nhiều yếu tố

như: Quy mô doanh nghiệp; đặc điểm, tính chất ngành nghề kinh doanh

(chu kỳ sản xuất, tính chất thời vụ); sự biến động của giá cả vật tư, hàng hóa trênthị trường, trình độ quản lý và sử dụng vốn nên việc xác định đúng đắn cácnhân tố ảnh hưởng sẽ giúp doanh nghiệp xác định đúng nhu cầu vốn lưu động và

có biện pháp quản lý, sử dụng vốn lưu động một cách tiết kiệm, hiệu quả

Để xác định nhu cầu vốn lưu động của doanh nghiệp, có thể sử dụng haiphương pháp sau:

✔ Phương pháp trực tiếp:

Nội dung phương pháp này là xác định trực tiếp nhu cầu vốn cho hàng tồnkho, các khoản phải thu, khoản phải trả nhà cung cấp rồi tập hợp lại thành tổngnhu cầu vốn lưu động của doanh nghiệp

Xác định nhu cầu vốn hàng tồn kho, bao gồm:

❖Nhu cầu vốn lưu động trong khâu dự trữ sản xuất: Gồm nhu cầu vốn dựtrữ nguyên vật liệu chính, vật liệu phụ, nhiên liệu, phụ tùng thay thế…

- Với từng loại vật tư dự trữ:

V HTK =

Trong đó:

VHTK : Nhu cầu vốn hàng tồn kho

Mij : Chi phí sử dụng bình quân một ngày của hàng tồn kho i

Nij : Số ngày dự trữ của hàng tồn kho i

n : Số loại hàng tồn kho cần dự trữ

m : Số khâu( giai đoạn) cần dự trữ hàng tồn kho

- Với nguyên vật liệu chính:

V nvlc = M nvlc x N nvlc

Trong đó:

Nguyễn Thị Hà Vy

CQ54/11.13

V nvlc : Nhu cầu vốn dự trữ nguyên vật liệu chính

Mnvlc : Chi phí nguyên vật liệu chính sử dụng bình quân 1 ngày

Nnvlc : Số ngày dự trữ nguyên vật liệu chính

- Với nguyên vật liệu phụ:

Do có nhiều loại và mức tiêu hao cũng khác nhau nên nếu loại nào sửdụng nhiều và thường xuyên thì áp dụng công thức như đối với nguyên liệuchính Còn đối với loại dùng ít, không thường xuyên thì có thể xác định theo tỷ

lệ (%) so với nhu cầu vốn nguyên vật liệu chính hoặc so với tổng mức luânchuyển loại vật liệu đó kỳ kế hoạch hoặc kỳ báo cáo

❖Nhu cầu vốn lưu động trong khâu sản xuất:

Gồm nhu cầu vốn để hình thành các sản phẩm dở dang, bán thành phẩm, cáckhoản chi phí trả trước

- Với sản phẩm dở dang:

V sx = P n x CK sx x H sd

Trong đó: V sx : Nhu cầu vốn lưu động sản xuất

Pn : Chi phí sản xuất sp bình quân một ngày

CKsx: Độ dài chu kỳ sản xuất ( ngày)

Hsp : Hệ số sản phẩm dở dang, bán thành phẩm (%)

- Với chi phí trả trước:

V tt = P đk + P ps + P pb

Trong đó: Vtt : Nhu cầu chi phí trả trước

Pđk : Số dư chi phí trả trước đầu kì

Pps: Chi phí trả trước phát sinh trong kì

Ppb : Chi phí trả trước phân bổ trong kì

❖ Nhu cầu vốn lưu động trong khâu lưu thông: Gồm vốn dự trữ thànhphẩm, vốn phải thu, phải trả

- Nhu cầu vốn thành phẩm: Là số vốn tối thiểu dùng để hình thành

lượng dự trữ thành phẩm tồn kho, chờ tiêu thụ

V tp = Z sx x N tp

Nguyễn Thị Hà Vy

Trong đó: Vtp : Nhu cầu vốn thành phẩm

Zsx : Giá thành sản xuất sản phẩm bình quân một ngày kế hoạch

Ntp : Số ngày dự trữ thành phẩm

- Nhu cầu vốn nợ phải thu: Do vốn đã bị khách hàng chiếm dụng nên để hoạt

động sản xuất kinh doanh được bình thường thì doanh nghiệp phải bỏ thêm vốnlưu động vào sản xuất Được xác định như sau:

V PT = D TN x N PT

Trong đó: VPT : Vốn nợ phải thu

DTN : Doanh thu bán hàng bình quân 1 ngày

NPT : Kỳ thu tiền bình quân( ngày)

- Nhu cầu vốn nợ phải trả nhà cung cấp: Các khoản nợ phải trả được coi

như khoản tín dụng bổ sung từ khách hàng nên doanh nghiệp có thể rút bớt rakhỏi kinh doanh một phần vốn lưu động của mình để dùng vào việc khác Đượcxác định như sau:

V PTr = D MC x N MC

Trong đó: VPTr : Nợ phải trả kì kế hoạch

DMC : Doanh số mua chịu bình quân ngày kì kế hoạch

NMC : Kì trả tiền trung bình cho nhà cung cấp

☞ Tổng nhu cầu vốn lưu động của doanh nghiệp:

V VLĐ = ( V HTK + V SX + V TP ) + ( V PT – V PTr )

Phương pháp trực tiếp có ưu điểm là phản ánh rõ nhu cầu vốn lưu động chotừng loại vật tư hàng hóa và trong từng khâu kinh doanh, do vậy tương đối sátvới nhu cầu vốn của doanh nghiệp Tuy nhiên phương pháp này tính toán phứctạp, mất nhiều thời gian trong xác định nhu cầu vốn lưu động của doanh nghiệp

✔ Phương pháp gián tiếp:

Các phương pháp gián tiếp cụ thể như sau:

- Phương pháp điều chỉnh theo tỷ lệ phần trăm nhu cầu vốn lưu động so

với năm báo cáo: Thực chất là dựa vào thực tế nhu cầu vốn lưu động năm báo

Nguyễn Thị Hà Vy

CQ54/11.13

cáo và điều chỉnh nhu cầu theo quy mô kinh doanh và tốc độ luân chuyển vốnlưu động năm kế hoạch Công thức xác định như sau:

V KH =

Trong đó: V KH : Vốn lưu độngnăm kế hoạch

MKH : Mức luân chuyển vốn lưu động năm kế hoạch

MBC : Mức luân chuyển vốn lưu động năm báo cáo

t % : Tỷ lệ rút ngắn kỳ luân chuyển VLĐ năm báo cáo

Tỷ lệ rút ngắn kỳ luân chuyển vốn lưu đồng (%) phản ánh việc tăng tốc

độ luân chuyển vốn lưu động của năm kế hoạch so với năm báo cáo và được xácđịnh theo công thức:

t % =

Trong đó: t % : Tỷ lệ rút ngắn kỳ luân chuyển vốn lưu động

Kkh : Kỳ luân chuyển VLĐ năm kế hoạch

Kbc : Kỳ luân chuyển VLĐ năm báo cáo

- Phương pháp dựa vào tổng mức luân chuyển vốn và tốc độ luân chuyển

vốn năm kế hoạch: Nhu cầu vốn lưu động được xác định căn cứ vào tổng mức

luân chuyển vốn lưu động và tốc độ luân chuyển vốn lưu động dự tính của năm

kế hoạch

V KH =

Trong đó: Mkh : Tổng mức luân chuyển vốn năm kế hoạch ( DTT)

Lkh : Số vòng quay VLĐ năm kế hoạch

- Phương pháp dựa vào tỷ lệ phần trăm trên doanh thu: Dựa vào sự biến

động theo tỷ lệ trên doanh thu của các yếu tố cấu thành vốn lưu động của doanhnghiệp năm báo cáo để xác định nhu cầu vốn lưu động theo doanh thu năm kếhoạch

Nguyễn Thị Hà Vy

Bước 1: Tính số dư bình quân các khoản mục trong bảng cân đối kế toán

kỳ thực hiện

Bước 2: Lựa chọn các khoản mục tài sản ngắn hạn và nguồn vốn chiếmdụng trong bảng cân đối kế toán chịu tác động trực tiếp và quan hệ chặt chẽ vớidoanh thu và tính tỷ lệ phần trăm của các khoản mục đó so với doanh thu thựchiện trong kỳ

Bước 3: Sử dụng tỷ lệ phần trăm của các khoản mục trên doanh thu để ướctính nhu cầu vốn lưu động tăng thêm cho năm kế hoạch trên cơ sở doanh thu dựkiến năm kế hoạch

+ Nhu cầu vốn lưu động tăng thêm= Doanh thu tăng thêm x Tỷ lệ % nhu

cầu VLĐ so với doanh thu

+ Doanh thu tăng thêm = DT kỳ kế hoạch –DT kỳ báo cáo

+ Tỷ lệ % nhu cầu VLĐ so với doanh thu= tỷ lệ % các khoản mục TSLĐ

so với doanh thu – Tỷ lệ % nguồn vốn chiếm dụng so với DT

Bước 4: Dự báo nguồn tài trợ cho nhu cầu vốn lưu động tăng thêm củadoanh nghiệp và thực hiện điều chỉnh kế hoạch tài chính nhằm đạt đượcmục tiêu của doanh nghiệp

(2) Tổ chức đảm bảo nguồn vốn lưu động

Tổ chức đảm bảo nguồn vốn lưu động là việc huy động và sử dụng các nguồn vốn lưu động để đáp ứng tốt nhất nhu cầu vốn lưu động của doanh nghiệp.

Nguồn vốn lưu động của doanh nghiệp có thể được tài trợ bởi hai nguồn:Nguồn vốn lưu động tạm thời và nguồn vốn lưu động thường xuyên

- Nguồn vốn lưu động tạm thời: Là nguồn vốn có tính chất ngắn hạn (dưới

một năm) doanh nghiệp có thể sử dụng để đáp ứng các yêu cầu có tính chất tạmthời phát sinh trong hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp Nguồn vốn nàybao gồm vay ngắn hạn ngân hàng và các tổ chức tín dụng, các khoản nợ ngắnhạn khác

Nguyễn Thị Hà Vy

CQ54/11.13

- Nguồn vốn lưu động thường xuyên: Là nguồn vốn ổn định có tính chất

dài hạn để hình thành hay tài trợ cho tài sản lưu động thường xuyên cần thiếttrong hoạt động kinh doanh cuả doanh nghiệp

Nguồn vốn lưu động thường xuyên của doanh nghiệp tại một thời điểm cóthể xác định theo công thức sau:

Nguồn vốn lưu động thường xuyên = Tổng nguồn vốn thường xuyêncủa doanh nghiệp – Tài sản dài hạn

Hoặc:

Nguồn vốn lưu động thường xuyên = Tài sản ngắn hạn – Nợ ngắn hạn

Có thể xem xét nguồn vốn thường xuyên qua sơ đồ 1.1 ( Trang 18 ) để thấy rõ

cơ cấu hình thành và nguồn tài trợ cho hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp

Sơ đồ 1 1: Sơ đồ về nguồn vốn thường xuyên của doanh nghiệp

Có ba trường hợp có thể xảy ra:

- Nếu NWC < 0: Tức là một phần tài sản dài hạn chỉ được tài trợ bởinguồn vốn dài hạn, phần còn lại được tài trợ bởi nguồn vốn ngắn hạn Đây làmột chính sách tài trợ mạo hiểm, không an toàn của doanh nghiệp

Nguyễn Thị Hà Vy

- Nếu NWC > 0: Toàn bộ tài sản dài hạn được tài trợ bởi nguồn vốn dàihạn, phần còn lại nguồn vốn dài hạn sẽ tài trợ cho một phần tài sản ngắn hạn củadoanh nghiệp Đây có thể xem là một chính sách tài trợ an toàn của doanhnghiệp.

- Nếu NWC = 0: Chính sách tài trợ này đem lại cho doanh nghiệp mức độ

an toàn cao, song chưa tạo ra được sự linh hoạt trong việc tổ chức sử dụng vốn

❖ Các mô hình tài trợ vốn của doanh nghiệp:

động thường xuyên được đảm bảo bằng nguồn vốn thường xuyên, toàn bộ tàisản lưu động tạm thời được tài trợ bằng nguồn vốn tạm thời

- Ưu điểm: xác lập được sự cân bằng về thời gian sử dụng tài sản với thờigian huy động nguồn tài trợ; hạn chế những rủi ro trong thanh toán; mức độ antoàn cao hơn, giảm bớt được chi phí sử dụng vốn

- Nhược điểm: chưa tạo ra sự linh hoạt trong tổ chức sử dụng vốn, thườngvốn nào nguồn ấy, tính chắc chắn được đảm bảo hơn song kém linh hoạt hơn

Hình1 1: Mô hình tài trợ thứ nhất của doanh nghiệp

● Mô hình tài trợ thứ hai: Toàn bộ TSCĐ và TSLĐ thường xuyên và

một phần TSLĐ tạm thời được đảm bảo bằng nguồn vốn thường xuyên, mộtphần TSLĐ tạm thời, còn lại được đảm bảo bằng nguồn VLĐ tạm thời

Hình1 2: Mô hình tài trợ thứ hai của doanh nghiệp

- Ưu điểm: sử dụng mô hình này đảm bảo khả năng thanh toán và độ antoàn ở mức cao

- Nhược điểm: việc sử dụng nhiều khoản vay trung và dài hạn làm chi phí

sử dụng vốn cao hơn

● Mô hình tài trợ thứ ba: Toàn bộ TSCĐ và một phần TSLĐ thường

xuyên được đảm bảo bằng nguồn vốn thường xuyên, còn một phần TSLĐ

Nguồn vốn tạm thời

Nguồn vốn thường xuyên

Nguồn vốn tạm thời

Nguồn vốn thường xuyên

thường xuyên và TSLĐ tạm thời được đảm bảo bằng nguồn VLĐ tạm thời.

Hình1 3: Mô hình tài trợ thứ ba của doanh nghiệp

- Ưu điểm: chi phí sử dụng vốn sẽ hạ thấp hơn vì sử dụng nhiều hơn nguồnvốn tín dụng ngắn hạn, việc sử dụng vốn sẽ linh hoạt hơn

- Nhược điểm: mang lại rủi ro cao hơn cho doanh nghiệp nếu có nhữngbiến động bất thường trong sản xuất kinh doanh

Trên thực tế mô hình này thường được các doanh nghiệp lựa chọn nhiềuhơn vì nguồn tín dụng ngắn hạn cũng được xem như dài hạn vì khoản này cótính chất chu kỳ

1.2.2.2 Kết cấu vốn lưu động

Phân bổ vốn lưu động là việc phân bổ sử dụng vốn lưu động trong từng giai đoạn luân chuyển vốn của doanh nghiệp sao cho hợp lý nhất Kết cấu vốn lưu động phản ánh quan hệ tỷ lệ giữa các thành phần vốn lưu động trong tổng

số vốn lưu động của doanh nghiệp.

Trong các doanh nghiệp khác nhau thì kết cấu vốn lưu động cũng khônggiống nhau Việc phân tích kết cấu vốn lưu động sẽ giúp doanh nghiệp hiểu rõhơn những đặc điểm riêng về số vốn lưu động mà mình đang quản lý và sửdụng Từ đó xác định đúng các trọng điểm và biện pháp quản lý vốn lưu động cóhiệu quả, phù hợp với điều kiện cụ thể của doanh nghiệp

Các nhân tố ảnh hưởng tới kết cấu vốn lưu động của doanh nghiệp:

✔ Các nhân tố về mặt cung ứng vật tư như: Khoảng cách giữa doanhnghiệp với nơi cung cấp; khả năng cung cấp của thị trường; kỳ hạn giao hàng vàkhối lượng vật tư được cung cấp mỗi lần giao hàng; đặc điểm thời vụ của chủngloại vật tư cung cấp

✔ Các nhân tố về mặt sản xuất như: Đặc điểm, kỹ thuật, công nghệ sảnxuất của doanh nghiệp; độ dài của chu kỳ sản xuất; trình độ tổ chức quá trìnhsản xuất

Nguyễn Thị Hà Vy

Tiền

Thời gian TSCĐ

TSLĐ tạm thời

Nguồn vốn tạm thời

Nguồn vốn thường xuyên TSLĐ TX

✔ Các nhân tố về mặt thanh toán như: Phương thức thanh toán được lựachọn theo các hợp đồng bán hàng; thủ tục thanh toán; việc chấp hành kỷ luậtthanh toán giữa các doanh nghiệp

❖ Nội dung kết cấu vốn lưu động

Việc phân bổ vốn lưu động sẽ hình thành nên các loại tài sản lưu độngchủ yếu như sau:

● Vốn lưu động trong khâu dự trữ sản xuất: Bao gồm vốn nguyênvật liệu chính, vốn nguyên vật liệu phụ, vốn nhiên liệu, vốn phụ tùng thay thế,vốn công cụ dụng cụ nhỏ, vốn vật đóng gói…

● Vốn lưu động trong khâu sản xuất: Bao gồm vốn sản phẩm dởdang, vốn bán thành phẩm, vốn về chi phí trả trước…

● Vốn lưu động trong khâu lưu thông: Bao gồm vốn thành phẩm,vốn bằng tiền, vốn trong thanh toán( khoản phải thu, tiền tạm ứng…), vốn cáckhoản đầu tư ngắn hạn chứng khoán hay cho vay

1.2.2.3 Quản trị vốn bằng tiền

Vốn bằng tiền (gồm tiền mặt, tiền gửi ngân hàng, tiền đang chuyển) làmột bộ phận cấu thành tài sản ngắn hạn của doanh nghiệp Đây là loại tài sản cótính thanh khoản cao nhất và quyết định khả năng thanh toán nhanh của doanhnghiệp Tuy nhiên vốn bằng tiền bản thân nó không tự sinh lời, hơn nữa còn dễ

bị thất thoát, gian lận, lợi dụng

Yêu cầu cơ bản của quản trị vốn bằng tiền là vừa phải đảm bảo sự an toàn tuyệt đối, đem lại khả năng sinh lời cao nhưng đồng thời cũng phải đáp ứng kịp thời các nhu cầu thanh toán bằng tiền mặt của doanh nghiệp.

✔ Quản trị vốn bằng tiền trong doanh nghiệp thường hướng đến ba mụctiêu cơ bản sau:

- Đáp ứng các yêu cầu giao dịch, thanh toán hàng ngày của doanhnghiệp

- Nắm bắt các cơ hội đầu tư sinh lời hoặc kinh doanh nhằm tối đa hóa lợinhuận

Nguyễn Thị Hà Vy

CQ54/11.13

- Dự phòng hoặc khắc phục các rủi ro bất ngờ có thể xảy ra ảnh hưởngđến hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp.

✔ Quản trị vốn bằng tiền trong doanh nghiệp bao gồm các nội dung chủyếu sau:

● Xác định đúng đắn mức dự trữ tiền mặt hợp lý, tối thiểu để đáp ứng các nhu cầu chi tiêu bằng tiền mặt của doanh nghiệp trong kỳ Có nhiều

phương pháp xác định mức dự trữ tiền mặt hợp lý trong doanh nghiệp Đơn giảnnhất là căn cứ vào số liệu thống kê nhu cầu sử dụng tiền mặt bình quân mộtngày và số ngày dự trữ tiền mặt hợp lý Ngoài ra có thể vận dụng mô hình tổngchi phí tối thiểu trong quản trị vốn tồn kho dự trữ để xác định mức tồn quỹ tiềnmặt mục tiêu của doanh nghiệp Quyết định tồn quỹ tiền mặt mục tiêu của doanhnghiệp được dựa trên cơ sở xem xét sự đánh đổi giữa chi phí cơ hội của việc giữquá nhiều tiền mặt với chi phí giao dịch do giữ quá ít tiền mặt

quản lý chặt chẽ các khoản thu chi bằng tiền tránh bị mất mát Thực hiện nguyêntắc mọi khoản thu chi đều phải qua quỹ Phân định rõ ràng trách nhiệm trongquản lý vốn bằng tiền giữa kế toán với thủ quỹ Việc xuất nhập quỹ tiền mặthàng ngày phải do thủ quỹ thực hiện trên cơ sở chứng từ hợp thức hợp pháp.Phải theo dõi đối chiếu, kiểm tra tồn quỹ tiền mặt với số quỹ hàng ngày Theodõi, quản lý chặt chẽ các khoản tiền tạm ứng, tiền đang trong quá trình thanhtoán, phát sinh do thời gian chờ đợi ở ngân hàng

năm.Có biện pháp phù hợp đảm bảo cân đối thu chi tiền mặt và sử dụng có hiệu

quả nguồn tiền mặt tạm thời nhàn rỗi Thực hiện dự báo và quản lý có hiệu quảcác dòng tiền nhập, xuất ngân quỹ trong từng thời kì để chủ động đáp ứng yêucầu thanh toán nợ của doanh nghiệp khi đáo hạn

1.2.2.4 Quản trị các khoản phải thu

Khoản phải thu là số tiền khách hàng nợ doanh nghiệp do mua chịu hànghóa hoặc dịch vụ

Nguyễn Thị Hà Vy

Nếu các khoản phải thu quá lớn hoặc doanh nghiệp không kiểm soát nổi thì sẽ ảnh hưởng xấu đến hoạt động sản xuất kinh doanh Vì thế quản trị khoản phải thu là một nội dung quan trọng trong quản trị tài chính của doanh nghiệp.

Quản trị khoản phải thu cũng liên quan đến sự đánh đổi giữa lợi nhuận vàrủi ro trong bán chịu hàng hóa, dịch vụ Việc duy trì khoản phải thu một cáchhợp lý sẽ giúp doanh nghiệp đẩy nhanh quá trình tiêu thụ hàng hóa, tạo cơ hội đểtăng doanh thu và lợi nhuận Ngược lại sẽ khiến cho doanh nghiệp phải hứngchịu những rủi ro về tài chính như tăng chi phí quản lý, các khoản nợ phải thukhó đòi hay việc khách hàng mất khả năng thanh toán… sẽ làm doanh nghiệp cókhả năng mất vốn Nếu khả năng sinh lời lớn hơn rủi ro thì doanh nghiệp có thể

mở rộng bán chịu, còn nếu khả năng sinh lời nhỏ hơn rủi ro doanh nghiệp phảithu hẹp việc bán chịu hàng hóa Do đó để quản trị các khoản phải thu, các doanhnghiệp cần chú trọng thực hiện các biện pháp sau đây:

●Xác định chính sách bán chịu hợp lý đối với từng khách hàng Cần

phân loại về mức độ uy tín đối với từng khách hàng đểdoanh nghiệp có thể ápdụng chính sách bán chịu là nới lỏng hay thắt chặt Ngoài ra doanh nghiệp cũngcần xác định chính xác các điều khoản bán chịu (thời hạn bán chịu, tỷ lệ chiếtkhấu thanh toán…)

●Phân tích uy tín tài chính của khách hàng mua chịu Đánh giá được khả

năng tài chính và mức độ đáp ứng yêu cầu thanh toán của khách hàng khi khoảnnợ đến hạn thanh toán Để thực hiện điều này, doanh nghiệp cần thu thập cácthông tin về khách hàng, đánh giá uy tín khách hàng theo các thông tin thu nhậnđược, lựa chọn quyết định nới lỏng hay thắt chặt, thậm chí từ chối bán chịu

●Áp dụng các biện pháp quản lý và nâng cao hiệu quả thu hồi nợ Tùy

theo điều kiện cụ thể mà doanh nghiệp có thể áp dụng một số phương pháp như

sử dụng kế toán thu hồi nợ chuyên nghiệp, xác định trọng tâm quản lý và thu hồinợ trong từng thời kì để có chính sách thu hồi nợ phù hợp, thực hiện các biệnpháp phòng ngừa rủi ro bán chịu như trích lập quỹ dự phòng phải thu khó đòi,quỹ dự phòng tài chính…

Nguyễn Thị Hà Vy

CQ54/11.13

Tuy nhiên, tồn kho dự trữ làm phát sinh chi phí Chi phí tồn kho dự trữthường được chia thành hai loại là chi phí lưu giữ, bảo quản hàng tồn kho và chiphí thực hiện các hợp đồng cung ứng Vì thế trong quản lý hàng tồn kho cầnphải xem xét sự đánh đổi giữa lợi ích và chi phí của việc duy trì lượng hàng tồnkho cao hay thấp, thực hiện tối thiểu hóa tổng chi phí hàng tồn kho dự trữ bằngviệc xác định mức đặt hàng kinh tế hiệu quả nhất.

✔ Mô hình quản lý hàng tồn kho

Mô hình quản lý hàng tồn kho dự trữ trên cơ sở tối thiểu hóa tổng chi phítồn kho dự trữ được gọi là mô hình tổng chi phí tối thiểu Nội dung cơ bản của

mô hình này là xác định được mức đặt hàng kinh tế (Economic Order Quantity –EOQ) để với mức đặt hàng này thì tổng chi phí tồn kho dự trữ là nhỏ nhất Cóthể xác định được mức đặt hàng kinh tế như sau:

Q

Trong đó: Q: Mức đặt hàng mỗi lần

C: Tổng chi phí tồn kho

Nguyễn Thị Hà Vy

C1: Tổng chi phí lưu giữ tồn kho.

C2: Tổng chi phí đặt hàng

C2: Chi phí một lần thực hiện hợp đồng cung ứng

C1: Chi phí lưu giữ, bảo quản đơn vị hàng tồn kho

Qn: Số lượng vật tư, hàng hóa cần cung ứng trong năm

⮚ Số lần cần cung ứng trong năm (Lc) L c = Q n /Q E

⮚ Số ngày cung ứng cách nhau giữa 2 lần cung ứng(Nc): N c = 360/L c

Trên thực tế do việc cung ứng có thể không đúng hẹn, vì thế khi tính mức tồnkho trung bình, doanh nghiệp thường cộng thêm lượng dự trữ tồn kho bảohiểm.Xác định thời điểm tái đặt hàng:

⮚ Thời điểm tái đặt hàng(Qđh): Q đh = n × Q n /360

Trong đó: n là số ngày chờ đặt hàng

1.2.3.Các chỉ tiêu phản ánh tình hình quản trị vốn lưu động của doanh

nghiệp

1.2.3.1.Chỉ tiêu đánh giá tình hình tổ chức đảm bảo nguồn vốn lưu động

Để đánh giá về tình hình tổ chức đảm bảo nguồn vốn lưu động, chỉ tiêuđược sử dụng là Nguồn vốn lưu động thường xuyên (NWC) Nguồn vốn lưuđộng thường xuyên (NWC) được xác định như sau:

Nguồn vốn lưu động thường xuyên = Tài sản ngắn hạn – Nợ ngắn hạn

Hoặc

Nguyễn Thị Hà Vy

CQ54/11.13

Nguồn vốn lưu động thường xuyên = Nguồn vốn dài hạn – Tài sản dài hạn

Chỉ tiêu Nguồn vốn lưu động thường xuyên (NWC)có thể sẽ xảy ra cáctrường hợp sau:

●Trường hợp 1: Khi tài sản ngắn hạn lớn hơn nợ phải trả ngắn hạn(NWC > 0) Khi đó sẽ có sự ổn định trong hoạt động kinh doanh của doanhnghiệp vì có một bộ phận nguồn vốn lưu động thường xuyên tài trợ cho tài sảnlưu động để sử dụng cho hoạt động kinh doanh

●Trường hợp 2: Khi tài sản ngắn hạn nhỏ hơn nợ phải trả ngắn hạn(NWC < 0) Thường thì đây là dấu hiệu không tốt đối với doanh nghiệp cho thấynguồn tài sản dài hạn của doanh nghiệp đang được đầu tư bằng nguồn vốn ngắnhạn khiến cán cân thanh toán đang mất thăng bằng

●Trường hợp 3: Khi tài sản ngắn hạn bằng nợ ngắn hạn (NWC = 0) Khi

đó toàn bộ tài sản ngắn hạn được đầu tư bằng nguồn vốn ngắn hạn Trường hợpnày cũng không tạo ra được tính ổn định trong hoạt động sản xuất kinh doanhcủa doanh nghiệp

Khi đã xác định được nguồn vốn lưu động thường xuyên của doanhnghiệp, ta sẽ so sánh kết quả này với nhu cầu vốn lưu động đã được dự báo củadoanh nghiệp Doanh nghiệp có thể tính toán xác định nhu cầu vốn lưu động dựatheo phương pháp trực tiếp hoặc gián tiếp

Ta tiến hành so sánh như sau:

= NWC – Nhu cầu VLĐ

Nếu > 0: Khi đó NWC > nhu cầu VLĐ: doanh nghiệp dự báo thiếu nguồnvốn lưu động thường xuyên, có thể trong năm doanh nghiệp không huy động đủvốn lưu động

Nếu < 0: NWC < Nhu cầu VLĐ: doanh nghiệp dự báo thừa nguồn vốnlưu động thường xuyên gây ra lãng phí

Nếu = 0: NWC = Nhu cầu VLĐ: doanh nghiệp dự báo đủ nguồn vốn lưuđộng thường xuyên

Nguyễn Thị Hà Vy

1.2.3.2 Các chỉ tiêu phản ánh tình hình phân bổ vốn lưu động

❖ Các chỉ tiêu đánh giá kết cấu vốn lưu động theo vai trò.

● Tỷ trọng vốn lưu động dự trữ sản xuất trên tổng vốn lưu động:

● Tỷ trọng vốn lưu động sản xuất trên tổng vốn lưu động:

● Tỷ trọng vốn lưu động lưu thông trên tổng vốn lưu động:

❖ Các chỉ tiêu đánh giá kết cấu vốn lưu động theo hình thái và tính thanh khoản.

● Tỷ trọng vốn bằng tiền trên tổng vốn lưu động:

● Tỷ trọng nợ phải thu trên tổng vốn lưu động:

Nguyễn Thị Hà Vy

CQ54/11.13

● Tỷ trọng hàng tồn kho trên tổng vốn lưu động:

1.2.3.3 Các chỉ tiêu phản ánh tình hình quản trị vốn bằng tiền

❖ Nhóm các chỉ tiêu phản ánh khả năng thanh toán.

● Hệ số khả năng thanh toán hiện thời:

Chỉ tiêu này cho biết doanh nghiệp có khả năng thanh toán được bao

nhiêu nợ ngắn hạn bằng tài sản ngắn hạn hiện có hay một đồng nợ ngắn hạnđược đảm bảo bằng bao nhiêu đồng tài sản ngắn hạn

● Hệ số khả năng thanh toán nhanh:

Chỉ tiêu này cho biết khả năng thanh toán nợ ngắn hạn của doanh nghiệpkhi không cần thanh lý khẩn cấp hàng tồn kho (đây là các tài sản lưu động cótính hóa tệ thấp hơn) Chỉ tiêu này đánh giá chặt chẽ hơn khả năng thanh toáncủa doanh nghiệp so với chỉ tiêu khả năng thanh toán hiện thời

● Hệ số khả năng thanh toán tức thời:

Hệ số này đặc biệt hữu ích để đánh giá khả năng thanh toán của doanhNguyễn Thị Hà Vy

nghiệp trong giai đoạn nền kinh tế gặp khó khăn hàng tồn kho không tiêu thụđược và các khoản nợ phải thu gặp khó khăn khó thu hồi.

● Hệ số khả năng thanh toán lãi vay:

Hệ số này được tính toán dựa vào số liệu của báo cáo kết quả hoạt độngkinh doanh và phản ánh mức độ rủi ro có thể gặp phải đối với các chủ nợ Đây làmột trong những chỉ tiêu được các ngân hàng rất quan tâm khi thẩm định chovay vốn và có ảnh hưởng lớn đến xếp hạng tín nhiệm và lãi suất vay vốn củadoanh nghiệp

❖ Nhóm các chỉ tiêu phản ánh khả năng tạo tiền

● Hệ số tạo tiền từ hoạt động kinh doanh:

Chỉ tiêu này giúp nhà quản trị đánh giá được khả năng tạo tiền từ hoạt độngkinh doanh so với doanh thu đạt được

● Hệ số doanh thu bằng tiền so với doanh thu bán hàng:

Hệ số này phản ánh mức độ thu tiền từ doanh thu bán hàng trong kì Quađây đánh giá khả năng thu hồi tiền từ doanh thu

● Hệ số đảm bảo thanh toán lãi vay từ dòng tiền thuần hoạt động:

Nguyễn Thị Hà Vy

CQ54/11.13

Hệ số này sử dụng để đánh giá được khả năng tạo tiền từ hoạt động sảnxuất kinh doanh có đáp ứng được yêu cầu thanh toán lãi vay hay không.

● Hệ số đảm bảo thanh toán nợ từ dòng tiền thuần hoạt động:

Chỉ tiêu này sử dụng để xem xét khả năng chi trả các khoản nợ ngắn hạncủa doanh nghiệp thông qua dòng tiền thuần hoạt động Qua đó đánh giá khảnăng tạo tiền từ hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp có đủ chi trả nợ haykhông

1.2.3.4 Các chỉ tiêu phản ánh tình hình quản lý nợ phải thu

● Số vòng quay nợ phải thu:

Đây là chỉ tiêu phản ánh trong một kỳ, nợ phải thu luân chuyển được baonhiêu vòng Nó phản ánh tốc độ thu hồi công nợ của doanh nghiệp như thế nào

● Kỳ thu tiền trung bình:

Chỉ tiêu này phản ánh trung bình độ dài thời gian thu tiền bán hàng củadoanh nghiệp kể từ lúc xuất giao hàng cho đến khi thu được tiền bán hàng

Nguyễn Thị Hà Vy

1.2.3.5 Các chỉ tiêu phản ánh tình hình quản lý hàng tồn kho.

● Số vòng quay hàng tồn kho:

Đây là một chỉ tiêu khá quan trọng phản ánh một đồng vốn tồn kho quayđược bao nhiêu vòng trong một kì Chỉ tiêu này chỉ ra được rằng việc tổ chức vàquản lý dự trữ của doanh nghiệp là tốt hay không tốt Chỉ tiêu cũng chịu ảnhhưởng lớn của đặc điểm ngành nghề kinh doanh và chính sách về vốn tồn khocủa doanh nghiệp

● Số ngày một vòng quay hàng tồn kho:

Chỉ tiêu này cho biết thời gian cần thiết để hàng tồn kho quay hết được mộtvòng luân chuyển là bao nhiêu ngày Số ngày một vòng quay hàng tồn kho càngthấp thì hiệu quả sử dụng vốn của doanh nghiệp càng cao

1.2.3.6 Các chỉ tiêu phản ánh hiệu suất và hiệu quả sử dụng vốn lưu động

Nguyễn Thị Hà Vy

CQ54/11.13

❖ Tốc độ luân chuyển vốn lưu động

Tốc độ luân chuyển vốn lưu động phản ánh mức độ luân chuyển vốn lưuđộng nhanh hay chậm và thường được phản ánh qua các chỉ tiêu số vòng quayvốn lưu động và kỳ luân chuyển vốn lưu động

● Số vòng quay vốn lưu động:

Chỉ tiêu này phản ánh số vòng quay vốn lưu động trong một thời kì nhấtđịnh, thường là một năm Số vốn lưu động bình quân được xác định theophương pháp bình quân số học Vòng quay vốn lưu động càng lớn thể hiện hiệusuất sử dụng vốn lưu động càng cao

● Kỳ luân chuyển vốn lưu động:

Chỉ tiêu này phản ánh để thực hiện một vòng quay vốn lưu động cần baonhiêu ngày Kỳ luân chuyển càng ngắn thì vốn lưu động luân chuyển càngnhanh và ngược lại

❖ Hàm lượng vốn lưu động

Chỉ tiêu này phản ánh để thực hiện một đồng doanh thu thuần cần baonhiêu đồng vốn lưu động Hàm lượng vốn lưu động càng thấp thì vốn lưu động

sử dụng càng hiệu quả và ngược lại

❖ Mức tiết kiệm vốn lưu động

Nguyễn Thị Hà Vy

Chỉ tiêu này phản ánh số vốn lưu động tiết kiệm được do tăng tốc độ luânchuyển vốn lưu động Nhờ tăng tốc độ luân chuyển vốn lưu động nên doanhnghiệp có thể rút ra khỏi một số vốn lưu động để dùng cho các hoạt động khác.

❖ Tỷ suất lợi nhuận vốn lưu động

Chỉ tiêu này phản ánh một đồng vốn lưu động bình quân sinh ra bao nhiêuđồng lợi nhuận trước (sau) thuế trong kì Chỉ tiêu này là thước đo đánh giá hiệuquả sử dụng vốn lưu động của doanh nghiệp

1.2.4 Các nhân tố ảnh hưởng đến quản trị vốn lưu động của doanh nghiệp

● Chiến lược và định hướng kinh doanh của doanh nghiệp Đó là các

mục tiêu tổng thể trong ngắn, trung và dài hạn của doanh nghiệp Nó quyết địnhtới quy mô sử dụng vốn lưu động, tỷ trọng từng yếu tố cấu thành nên vốn lưuđộng…

● Ngành nghề kinh doanh: Mỗi ngành nghề kinh doanh lại có một đặc

trưng về kinh tế - kĩ thuật riêng biệt đòi hỏi việc quản trị vốn lưu động phải có

sự phù hợp Mỗi doanh nghiệp cần phải nghiên cứu kĩ đặc thù ngành nghề củamình để đưa ra các giải pháp quản trị phù hợp nhất

● Xác định nhu cầu vốn lưu động: Việc xác định không chính xác nhu

cầu vốn lưu động dẫn tới việc doanh nghiệp hoàn toàn bị động trong việc huyđộng nguồn vốn để tài trợ cho nhu cầu vốn lưu động cần thiết, gây ra tình trạng

ứ đọng dư thừa quá nhiều vốn hoặc thiếu vốn

Nguyễn Thị Hà Vy

CQ54/11.13

● Trình độ tổ chức bộ máy quản lý, năng lực chuyên môn của nhà quản trị tài chính Điều này được thể hiện từ việc xác định nhu cầu vốn lưu

động chính xác, đảm bảo nguồn vốn lưu động vừa đủ cho quá trình sản xuất, xâydựng được cơ cấu vốn lưu động hợp lý, quản trị chặt chẽ các khoản vốn bằngtiền, nợ phải thu, hàng tồn kho… Nhờ đó mà hoạt động sản xuất kinh doanh củadoanh nghiệp diễn ra một cách liên tục, nhịp nhàng và hiệu quả cao

xưởng, máy móc, trang thiết bị càng hiện đại càng giúp rút ngắn thời gian cácquy trình kĩ thuật, hiệu suất sử dụng cao, giảm lượng sản phẩm lỗi, hỏng cũng làmột yếu tố ảnh hưởng tới việc quản trị vốn lưu động

những người trực tiếp sản xuất ra sản phẩm, trực tiếp tham gia vào từng côngđoạn trong quá trình quản trị vốn lưu động của doanh nghiệp Một đội ngũnguồn lao động tay nghề cao, giỏi, nhiệt huyết cộng thêm việc sử dụng khoa họccông nghệ hiện đại vào khâu sản xuất sẽ nâng cao hiệu quả sản xuất kinh doanh.Nhờ đó mà việc quản trị vốn lưu động cũng sẽ dễ dàng và hiệu quả hơn nhiều

1.2.4.2 Nhân tố khách quan

Đây là các nhân tố ở bên ngoài doanh nghiệp, doanh nghiệp không thểkiểm soát cũng như điều chỉnh các nhân tố này được Có thể kể đến một số nhân

tố khách quan như sau:

●Nền kinh tế vĩ mô và môi trường kinh doanh của doanh nghiệp Đó là

tổng thể các yếu tố thuộc về nền kinh tế như tốc độ tăng trưởng kinh tế, thu nhậpcủa người tiêu dùng, các văn bản pháp luật, nghị định, thông tư, chính sách,hành lang pháp lý và định hướng phát triển kinh tế của nhà nước… Tất cả cácyếu tố nêu trên đều có ảnh hưởng trực tiếp tới quá trình quản trị vốn lưu độngcủa doanh nghiệp Mỗi doanh nghiệp cần phải nắm bắt thật kỹ các yếu tố này đểgắn nó vào việc quản trị vốn lưu động của mình sao cho đem lại được hiệu quảcao nhất

●Rủi ro trong kinh doanh: Đây là yếu tố không thể tránh khỏi trong bất

Nguyễn Thị Hà Vy

kì ngành nghề kinh doanh nào Có những rủi ro có thể dự báo được nhưng cónhững rủi ro mà doanh nghiệp không thể kiểm soát được Có thể kể tới các loạirủi ro như rủi ro thanh khoản, rủi ro lạm phát, rủi ro tỷ giá… sẽ gây ra nhiều khókhăn cho công tác quản trị vốn lưu động của doanh nghiệp.

●Các nhân tố khác: Đó có thể là các nhân tố như thiên tai, hỏa hoạn,

dịch bệnh… Đó hoàn toàn là các nhân tố mà doanh nghiệp không thể nào lườngtrước được và đôi khi nó lại có một sự ảnh hưởng rất lớn tới công tác quản trịvốn lưu động đối với doanh nghiệp

Nguyễn Thị Hà Vy

CQ54/11.13