Cách đánh vần tiếng Việt theo bộ sách Công nghệ Giáo dục sẽ đem đến cho các bậc phụ huynh cũng như thầy cô giáo có được những thông tin hữu ích nhất đảm bảo đáp ứng tốt nhu cầu học tập của các bé nhà mình, bảng âm vần này sẽ là tài liệu hướng dẫn các bé có thể phát âm đúng ngay từ khi mới tập đọc cũng như hỗ trợ cho việc học tập môn tiếng Việt trở nên đơn giản hơn. Xem thêm các thông tin về Cách đánh vần tiếng Việt theo bộ sách Công nghệ Giáo dục tại đây
Trang 1Cách đánh vần theo bộ sách Công nghệ Giáo dục
1 Âm và chữ trong Công nghệ Giáo dục
/cờ/ c, k (ca), q (cu)
/gờ/ g, gh (gờ kép)
/ngờ/ ng, ngh (ngờ kép)
/ia/ iê, ia, yê, ya
Trang 2Trong Công nghệ Giáo dục, cần phân biệt rõ Âm và Chữ:
- Âm là Vật thật, là âm thanh
- Chữ là Vật thay thế, dùng để ghi lại, cố định lại âm
Theo đó, không phải lúc nào cũng có sự tương ứng 1 : 1 giữa âm và chữ
- Thông thường, 1 âm được ghi lại bằng 1 chữ cái (a, b, d, đ, e, l, m, )
Lưu ý: Theo quan điểm của Công nghệ Giáo dục, 1 âm ghi lại bằng 1 chữ
nghĩa là các chữ ghi âm có vai trò như nhau Do đó, 1 âm /chờ/ được ghi lại bằng 1 chữ ch (chữ: chờ) chứ không phải là được ghép lại từ 2 chữ c và h
- Có những trường hợp 1 âm không phải chỉ được ghi lại bằng 1 chữ mà có thể là 2,
3, 4 chữ, do đó, cần có căn cứ là Luật chính tả
Ví dụ : Âm /ngờ/ được ghi bằng 2 chữ: ng và ngh (ngờ kép)
Âm /cờ/ được ghi bằng 3 chữ: c (cờ), k (ca) và q (cu)
Âm /ia/ được ghi bằng 4 chữ: iê, ia, yê, ya
2 Cách đánh vần trong Công nghệ Giáo dục
2.1 Nguyên tắc đánh vần trong Công nghệ Giáo dục
- Đánh vần theo Âm, không đánh vần theo Chữ
Ví dụ: ca: /cờ/ /a/ ca/ ke : /cờ/
/e/ /ke/ quê : /cờ/ -/uê/ - /quê/
(Do đánh vần theo âm nên khi viết phải viết theo Luật chính tả : Âm /cờ/ đứng trước âm /e/, /ê/, /i/ phải viết bằng chữ k (ca) Âm /cờ/ đứng trước âm đệm phải viết bằng chữ q (cu), âm đệm viết bằng chữ u)
2
Trang 3- Đánh vần theo cơ chế 2 bước :
+ Bước 1: Đánh vần tiếng thanh ngang (Khi đánh vần tiếng thanh ngang, tách ra phần đầu / phần vần)
Ví dụ: ba: /bờ/ - /a/ - /ba/
+ Bước 2: Đánh vần tiếng có thanh (Khi đánh vần tiếng có thanh khác thanh
ngang: tạm thời tách thanh ra, để lại thanh ngang)
Ví dụ:bà: /ba/ - huyền - /bà/
Học sinh chỉ học tiếng có thanh khi đã đọc trơn được tiếng thanh ngang
2.2 Lưu ý
Công nghệ Giáo dục còn hướng dẫn học sinh, khi chưa đọc được tiếng có thanh thì có các bước để đánh vần lại :
Cách 1.
- Dùng tay che dấu thanh để học sinh đọc được tiếng thanh ngang /ba/ Sau đó trả lại dấu thanh để đánh vần /ba/ - huyền - bà
- Nếu che dấu thanh mà học sinh chưa đọc được ngay tiếng thanh ngang thì che tiếp phần vần, để học sinh nhận ra phụ âm /b/ Bỏ dấu che nguyên âm /a/
để nhận ra nguyên âm /a/ và đánh vần bờ - a - ba → ba - huyền - bà
Cách 2.
Trang 4Học sinh phân tích rồi đọc cả tiếng thanh ngang, sau đó thêm thanh vào để được tiếng có thanh: /ba/ - huyền - bà
Nếu các em vẫn lúng túng với tiếng thanh ngang thì phân tích tiếp tiếng thanh ngang: bờ - a - ba Cho trẻ làm và xóa dần từ dưới lên để cuối cùng có tiếng /bà/
2.3 Một số ví dụ cụ thể
Trong tiếng Việt, tiếng gồm có 3 phần: phần đầu - phần vần - phần thanh Phần vần gồm các Âm giữ các vai trò: Âm đệm - Âm chính - Âm cuối
Học sinh học theo Công nghệ Giáo dục sẽ được học 4 kiểu vần:
- Vần chỉ có âm chính, ví dụ: ba, chè,
- Vần có âm đệm và âm chính, ví dụ: hoa, quế,
- Vần có âm chính và âm cuối, ví dụ: lan, sáng,
- Vần có đủ âm đệm - âm chính - âm cuối, ví dụ: quên, hoàng,
Từ các kiểu vần này, có thể tạo nên được rất nhiều loại Tiếng khác nhau
VD1 Tiếng chỉ có âm chính: y
ý: /y/ - sắc - /ý/
VD2 Tiếng có âm đầu và âm chính:
Che: /chờ/ - /e/ - /che/
Chẻ: /che/ - hỏi - /chẻ/
VD3 Tiếng có âm đệm - âm chính :
Uy: /u/ - /y/ - /uy/
Uỷ: /uy/ - hỏi - /uỷ/
VD4 Tiếng có âm đầu - âm đệm - âm chính :
Hoa: /hờ/ - /oa/ - /hoa/
4
Trang 5Quy: /cờ/ - /uy/ - /quy/
Quý: /quy/ - sắc - /quý/
VD5 Tiếng có âm chính - âm cuối:
Em: /e/ - /mờ/ - /em/
Yên: /ia/ - /nờ/ - /yên/
Yến: /yên/ - /sắc/ - /yến/
VD6 Tiếng có âm đầu - âm chính - âm cuối :
Sang: /sờ/ - /ang/ - /sang/
Sáng: /sang/ - sắc - /sáng/
Mát : /mát/ - sắc - /mát/
VD7 Tiếng có âm đệm - âm chính - âm cuối:
Oan: /o/ - /an/ - /oan/
Uyên: /u/ - /iên/ - /uyên/
Uyển: /uyên/ - /hỏi/ - /uyển/
VD8 Tiếng có đủ âm đầu - âm đệm - âm chính - âm cuối:
Quang: /cờ/ - /oang/ - /quang/
Quảng: /quang/ - hỏi - /quảng/
Để nắm được các âm trong tiếng Việt, biết cách dùng chữ ghi âm, đánh vần Tiếng, học sinh học theo Công nghệ Giáo dục sẽ được hướng dẫn học theo Quy trình cụ thể, chi tiết Tất cả những gì học sinh đã học sẽ là phương tiện để học sinh học những điều mới, đảm bảo học sinh học đến đâu chắc đến đấy Do đó, trong Công nghệ Giáo dục có sự tổ chức và kiểm soát chặt chẽ quá trình học và sản phẩm của học sinh, kể cả cách đánh vần