Trả lời: -Đột biến gen là những biến đổi trong cấu trúc của gen liên quan tới một hoặc một số cặp nuclêôtit, xảy ra tại một điểm nào đó trên ADN - Nguyên nhân: Các yếu tố bên trong và bê[r]
Trang 1? §ét biÕn gen lµ g×? Nguyên nhân phát sinh đột biến gen? Kể tên một số dạng đột biến gen?
Trả lời:
-Đột biến gen là những biến đổi trong cấu trúc của gen liên quan tới một hoặc một số cặp nuclêơtit, xảy ra tại một điểm nào đĩ trên ADN
- Nguyên nhân: Các yếu tố bên trong và bên ngồi cơ thể tác
động làm rối loạn quá trình tự sao chép của phân tử ADN gây
Trang 3I Đột biến cấu trúc nhiễm sắc thể là gì?
Quan sát các hình sau và điền vào bảng?
A B C D E F G H a
A B C D E F G
A B C D E F G H b
A B C B C D E F G H
A B C D E F G H c
A D C B E F G H
Trang 4T
Nhiễm sắc thể ban đầu Nhiễm sắc thể bị đột biến cấu trúc
Số đoạn Trình tự các đoạn đoạn Số Điểm khác vớí NST ban đầu Tên dạng đột biến
a
b
c
NST bị đột biến cấu trúc Nhiễm sắc thể ban đầu
8 8 8
ABCDEFGHABCDEFGHABCDEFGH
7108
Mất đoạn H
Lặp lại đoạn BC
Đoạn BCD đảo thành DCB
Trang 5Mất đoạn Lặp đoạn Đảo đoạn
Trang 6I Đột biến cấu trúc nhiễm sắc thể là gì?
Đột biến cấu trúc NST là những biến đổi trong cấu trúc NST.
Các dạng đột biến cấu trúc NST: mất đoạn, lặp đoạn, đảo đoạn
Vậy đột biến cấu trúc nhiễm sắc thể là gì? Gồm mấy dạng?
Trang 7- Có 2 kiểu mất đoạn:
+ Mất đoạn đầu mút: NST mất 1 đoạn ở đầu mút của một cánh+ Mất đoạn trong: đoạn bị mất nằm ở khoảng giữa đầu mút và tâm động
Trang 82 Lặp đoạn: Enzim thuỷ phân tinh bột ở một giống
lúa mạch có hoạt tính cao hơn nhờ hiện tượng lặp
đoạn NST mang gen quy định enzim này.
Trang 9Lúa mạch đột biến cấu trúc NST
Cánh đồng lúa mạch Sản xuất bia từ lúa mạch` Lúa mạch thường
Trang 11Máy bay Mỹ rãi chất độc màu da cam (Dioxin) xuống các cánh rừng Việt Nam
Trang 12Mỹ ném bom nguyên tử xuống hai thành phố Hiroshima và Nagasaki ở Nhật Bản trong chiến tranh thế giới lần thứ II
Trang 13Lạm dụng thuốc bảo vệ thực vật.
Trang 14Công ty Vedan Việt Nam gây ô nhiễm sông Thị Vải
Trang 15-Những người bị nhiễm độc cấp do hóa chất BVTV, phốt pho hữu cơ, gây ra gây ra biến đổi cấu trúc NST.Do mất đoạn là chủ yếu, NST ít hơn 2n=46.Người bị nhiễm độc cấp do hóa chất nói trên có tần số đột biến NST gấp 2 lần so với bình thường.
Tiết 22: ĐỘT BIẾN CẤU TRÚC NHIỄM SẮC THỂ
Người bị đột biến ở mặt Người bị đột biến ở tay
Huyện miền núi Hướng Hoá (Quảng Trị) là địa phương có nhiều nạn nhân chất độc da cam/ dioxin nhất chính chất độc ấy đẫ để lại nhiều hậu quả nặng nề cho con người
Trang 16Biến đổi Protein tương ứng
Biến đổi Kiểu hình
Biến đổi gen
Từ những hình ảnh và sơ đồ trên em hãy cho
biết nguyên nhân nào dẫn tới đột biến cấu trúc NST?
Trang 17 Đột biến cấu trúc NST có thể xuất hiện trong điều kiện tự nhiên hoặc do con người tạo ra.
Nguyên nhân: Do các tác nhân vật lý và hóa học trong ngoại cảnh đã phá vỡ cấu trúc nhiễm sắc thể hoặc gây ra sự sắp xếp lại các đoạn của chúng.
II Nguyên nhân phát sinh và tính chất cấu trúc NST:
1) Nguyên nhân phát sinh:
2) Tính chất của đột biến nhiễm sắc thể:
Trang 18Hội chứng “mèo kêu”: (mất đoạn NST số 5)
Trang 19HẬU QUẢ CỦA NHIỄM CHẤT ĐỘC MÀU DA CAM ( DIOXIN )
Trang 20Từ những hình ảnh trên, em có biện pháp nào để hạn chế đột biến cấu trúc NST?
2) Tính chất của đột biến nhiễm sắc thể:
Đột iến cấu trúc NST có tính chất như thế nào?
- Trải qua quá trình tiến hóa lâu dài, các gen
được sắp xếp hài hòa trên NST Biến đổi cấu
trúc của NST làm thay đổi số lượng và trình tự sắp xếp các gen trên NST.
- Đa số đột biến cấu trúc NST là có hại, một số
ít có lợi.
Trang 21Chỉ ra đâu là đột biến có lợi, đâu là đột biến có hại?
Phân dạng đột biến trong 3 VD đó?
Ví dụ 1: Mất một đoạn nhỏ ở đầu NST 21 gây ung
thư máu ở người
Ví dụ 2: Enzim thuỷ phân tinh bột ở một giống lúa
mạch có hoạt tính cao hơn nhờ hiện tượng lặp đoạn
NST mang gen quy định enzim này
Ví dụ 3: Thừa một cặp NST thứ 21 gây nên bệnh đao
Tiết 22: ĐỘT BIẾN CẤU TRÚC NHIỄM SẮC THỂ
Mất đoạn
Lặp đoạn
Lặp đoạn
Trang 22Tiết 24: ĐỘT BIẾN CẤU TRÚC NHIỄM SẮC THỂ
Trang 23* Mất đoạn NST:
- Người bị ung thư máu nếu NST 21 bị mất đoạn
- Mất một phần cánh ngắn của NST số 5 ở người gây hội chứng tiếng mèo kêu.
- Mất 1 phần cánh dài ở NST 22 gây ung thư máu ác tính (philadenphia)
Em có biết ?
Trang 24Nhiễm sắc thể gen Tính trạng
Thay đổi cấu trúc
Thay đổi số lượng và cách sắp xếp
Biến đổi kiểu
Trang 25tổ hợp
Di truyền
Trang 26Tiết 22: ĐỘT BIẾN CẤU TRÚC NHIỄM SẮC THỂ
1.Cho 1 nhiễm sắc thể, có trình tự phân bố của các gen như sau:
A B C D E
F
G H
Hãy vẽ sơ đồ NST sau khi bị đột biến trong các trường hợp sau:
a Nếu đột biến làm mất đoạn BC
b Nếu đột biến làm lặp đoạn BC
c Nếu đột biến làm đảo đoạn BCD
d Nếu đột biến làm đảo đoạn EFG
Trang 272 Nguyên nhân chủ yếu gây đột biến cấu trúc NST là:
a Các tác nhân vật lý của ngoại cảnh
b Các tác nhân vật lý và hoá học của ngoại cảnh
c Hoạt động co xoắn và tháo xoắn của NST trong phân bào
d Các tác nhân hoá học của ngoại cảnh
Trang 283 Dạng đột biến cấu trúc NST nào gây hậu
Trang 29- Đột biến cấu trúc NST là những ……… trong cấu trúc NST gồm các dạng: ……… ;
……….; ………
- Tác nhân ………… và ………… của ngoại cảnh là
nguyên nhân chủ yếu gây đột biến cấu trúc NST.
- Đột biến cấu trúc NST thường …………, nhưng cũng
có trường hợp có lợi.
4 Chọn các từ hoặc cụm từ thích hợp điền vào chỗ (… ) Hoàn chỉnh các câu sau:
biến đổi mất đoạn
Ghi nhí
đảo đoạn lÆp ®o¹n
hãa häc vật lý
có hại
Trang 30So sánh đột biến gen và đột biến cấu trúc NST?
Đáp án:
Giống nhau: - Đều là những biến đổi xảy ra trên cấu trúc vật chất
di truyền ( ADN hoặc NST )
- Đều phát sinh từ các tác động của môi trường bên ngoài và môi trường bên trong cơ thể
- Đều di truyền cho thế hệ sau - Phần lớn gây hại cho sinh vật.
Khác nhau: Đột biến gen Đột biến NST
Làm biến đổi cấu trúc của gen Làm biến đổi cấu trúc của
NST Gồm các dạng: mất cặp, thêm
cặp, thay cặp nucleotit Gồm các dạng: mất đoạn, lặp đoạn, đảo đoạn NST
Trang 31* Dặn dò
- Học bài cũ.
và soạn các câu hỏi 1,2,3 SGK trang 68