Phân tích đặc điểm các biện pháp bảo đảm đầu tư theo pháp luật hiện hành và cho ví dụ về việc thực hiện các biện pháp bảo đảm đầu tư ở Việt Nam.

CÁC BIỆN PHÁP BẢO ĐẢM ĐẦU TƯ Các biện pháp bảo đảm đẩu tư là những biện pháp được thể hiện trong những quy định của pháp luật nhằm đảm bảo quyền và lợi ích chính đáng của các nhà đầu tư

MỤC LỤC

A ĐẶT VẤN ĐỀ 1

B GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ 2

I CÁC BIỆN PHÁP BẢO ĐẢM ĐẦU TƯ 2

1 Bảo đảm quyền sở hữu tài sản: 2

2 Bảo đảm hoạt động đầu tư kinh doanh 3

3 Bảo đảm quyền chuyển tài sản của nhà đầu tư nước ngoài ra nước ngoài 4

4 Bảo đảm đầu tư kinh doanh trong trường hợp thay đổi pháp luật 4

5 Giải quyết tranh chấp trong hoạt động đầu tư kinh doanh 5

II Ý NGHĨA CỦA CÁC BIỆN PHÁP BẢO ĐẢM ĐẦU TƯ 6

III MỘT SỐ VÍ DỤ VỀ BIỆN PHÁP BẢO ĐẢM ĐẦU TƯ 8

1 Về bảo đảm quyền sở hữu tài sản: 8

2 Về bảo đảm hoạt động đầu tư kinh doanh: 8

3 Bảo đảm kinh doanh trong trường hợp thay đổi pháp luật: 9

4 Về giải quyết tranh chấp trong hoạt động đầu tư kinh doanh: 9

C KẾT LUẬN 11

A ĐẶT VẤN ĐỀ

Đầu tư luôn là mối quan tâm hàng đầu của bất kỳ quốc gia nào, dù phát triển hay đang phát triển Một trong những vấn đề pháp lý quan trọng mà các nhà đầu tư cần quan tâm khi đầu tư vào một quốc gia đó là quốc gia đó có những biện pháp bảo đảm đầu tư để có thể đảm bảo cho việc đầu tư của họ được diễn ra một cách thuận lợi nhất Nhà nước luôn tìm mọi cách để thu hút, duy trì và phát triển tốt môi trường đầu tư của mình Để làm tốt điều đó, một trong những phương pháp được đưa ra là hàng loạt các chính sách để đảm bảo đầu tư, nhằm tạo uy tín, sự tin tưởng cũng như tạo ra một môi trường đầu tư thật sự có tiềm lực, thu hút tối đa các dự án đầu tư vào nước mình Như một lời cam kết, trong pháp luật đầu tư, nhà nước ta đã quy định các biện pháp bảo đảm đầu tư đối với các nhà đầu tư khi đầu tư tại Việt Nam Các biện pháp giúp cho các nhà đầu tư có một tâm lý an toàn khi quyết định đầu tư tại Việt Nam, giúp cho nhà nước ta thu hút vốn và tài sản của các nhà đầu tư, đồng thời nó cũng mang tới những ảnh hưởng sâu sắc tới hiệu quả đầu tư trong suốt quá trình nó được quy định đến nay Như vậy việc hiểu rõ các quy định về đảm bảo đầu tư là cần thiết để thu hút,thúc đẩy đầu

tư trong nước cũng như nước ngoài

B GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ

I CÁC BIỆN PHÁP BẢO ĐẢM ĐẦU TƯ

Các biện pháp bảo đảm đẩu tư là những biện pháp được thể hiện trong những quy định của pháp luật nhằm đảm bảo quyền và lợi ích chính đáng của các nhà đầu tư trong quá trình thực hiện hoạt động đầu tư với mục đích kinh doanh Các biện pháp bảo đảm đầu tư chính là những cam kết từ phía nhà nước tiếp nhận đầu tư với các chủ đầu tư về trách nhiệm của nhà nước tiếp nhận đầu tư trước một số quyền lợi cụ thể của nhà đầu tư

1 Bảo đảm quyền sở hữu tài sản:

Được quy định tại điều 10 Luật Đầu tư 2020:

“1.Tài sản hợp pháp của nhà đầu tư không bị quốc hữu hóa hoặc bị tịch

thu bằng biện pháp hành chính

2 Trường hợp Nhà nước trưng mua, trưng dụng tài sản vì lý do quốc phòng, an ninh hoặc vì lợi ích quốc gia, tình trạng khẩn cấp, phòng, chống thiên tai thì nhà đầu tư được thanh toán, bồi thường theo quy định của pháp luật về trưng mua, trưng dụng tài sản và quy định khác của pháp luật có liên quan.”

Đây chính là sự cụ thể hóa Điều 32 Hiến pháp năm 2013, theo đó Nhà nước không được sự dùng quyền năng cưỡng chế đặc biệt của mình để xâm phạm tới tài sản hợp pháp của nhà đầu tư Quyền sở hữu tài sản của nhà đầu

tư được bảo hộ Để tạo sự tin tưởng, thu hút các nhà đầu tư thì nhà nước ta quy định biện pháp bảo đảm về quyền sở hữu tài sản hợp pháp như một lời cam kết Biện pháp bảo đảm này được áp dụng đối với các nhà đầu tư hoạt động đầu tư theo pháp luật Việt Nam, không phân biệt nhà đầu tư trong nước hay nước ngoài, mức độ bảo hộ nhiều hay ít, sẽ có hiệu lực ngay từ khi các nhà đầu tư triển khai dự án đầu tư

Trong trường hợp trưng mua, trưng dụng tài sản của nhà đầu tư vì những

lý do đặc biệt, chính đáng (Quốc phòng, an ninh, vì lợi ích quốc gia…) Nhà nước sẽ có sự thanh toán, bồi thường theo quy định của pháp luật về trưng mua, trưng dụng tài sản và quy định khác của pháp luật có liên quan Vì vậy, trong trường hợp liên quan mật thiết tới an ninh, quốc phòng, lợi ích quốc gia thì nhà nước sẽ trưng mua, trưng dụng tài sản của nhà đầu tư, nhưng vẫn

sẽ đảm bảo tính khách quan và lợi ích của nhà đầu tư thông qua việc thanh toán hoặc bồi thường theo giá thị trường tại thời điểm công bố việc trưng mua, trưng dụng Việc thanh toán hoặc bồi thường phải bảo đảm lợi ích hợp pháp của nhà đầu tư và không phân biệt đối xử giữa các nhà đầu tư

2 Bảo đảm hoạt động đầu tư kinh doanh

Nhà nước không bắt buộc nhà đầu tư phải thực hiện những yêu cầu sau đây:

 Ưu tiên mua, sử dụng hàng hóa, dịch vụ trong nước hoặc phải mua, sử dụng hàng hóa, dịch vụ từ nhà sản xuất hoặc cung ứng dịch vụ trong nước;

 Xuất khẩu hàng hóa hoặc dịch vụ đạt một tỷ lệ nhất định; hạn chế số lượng, giá trị, loại hàng hóa và dịch vụ xuất khẩu hoặc sản xuất, cung ứng trong nước;

 Nhập khẩu hàng hóa với số lượng và giá trị tương ứng với số lượng và giá trị hàng hóa xuất khẩu hoặc phải tự cân đối ngoại tệ từ nguồn xuất khẩu

để đáp ứng nhu cầu nhập khẩu;

 Đạt được tỷ lệ nội địa hóa đối với hàng hóa sản xuất trong nước;

 Đạt được một mức độ hoặc giá trị nhất định trong hoạt động nghiên cứu và phát triển ở trong nước;

 Cung cấp hàng hóa, dịch vụ tại một địa điểm cụ thể ở trong nước hoặc nước ngoài;

 Đặt trụ sở chính tại địa điểm theo yêu cầu của cơ quan nhà nước có thẩm quyền

Căn cứ định hướng phát triển kinh tế – xã hội, chính sách quản lý ngoại hối và khả năng cân đối ngoại tệ trong từng thời kỳ, Thủ tướng Chính phủ quyết định việc bảo đảm đáp ứng nhu cầu ngoại tệ đối với dự án đầu tư thuộc thẩm quyền quyết định chủ trương đầu tư của Quốc hội, Thủ tướng Chính phủ và những dự án đầu tư phát triển kết cấu hạ tầng quan trọng khác Nguyên tắc ngày thể hiện quyền tự định đoạt của các nhà đầu tư Khi họ thực hiện đầu tư tức là họ phải bỏ tiền hoặc tài sản khác ra để thực hiện hoạt động đầu tư thì họ phải đòi hỏi quyền định đoạt của mình đối với hoạt đông đầu tư kinh doanh đó Nhà nước ghi nhận quyền cơ bản này của họ được xem là hợp lý và tất yếu để đảm bảo quyền cơ bản của các nhà đầu tư

3 Bảo đảm quyền chuyển tài sản của nhà đầu tư nước ngoài ra nước ngoài

Sau khi thực hiện đầy đủ nghĩa vụ tài chính đối với Nhà nước Việt Nam theo quy định của pháp luật, nhà đầu tư nước ngoài được chuyển ra nước ngoài các tài sản sau đây:

 Vốn đầu tư, các khoản thanh lý đầu tư;

 Thu nhập từ hoạt động đầu tư kinh doanh;

 Tiền và tài sản khác thuộc sở hữu hợp pháp của nhà đầu tư

Mục đích của hoạt động đầu tư, kinh doanh suy cho cùng là hướng tới lợi nhuận Do vậy, Nhà nước ngoài việc bảo hộ quyền sở hữu tài sản của nhà đầu tư nước ngoài thì còn cam kết cho họ được chuyển tài sản hợp pháp của mình ra khỏi Việt Nam Chế định này hướng tới một bộ phận riêng, đó là các

nhà đầu tư ngoài nước Đây là chế định phù hợp với thông lệ quốc tế, liên

mật thiết tới quyền lợi thiết thực của các nhà đầu tư nước ngoài, phù hợp với nguyện vọng chính đáng của họ khi đầu tư vào Việt Nam Nội dung là sau khi

thực hiện đầy đủ nghĩa vụ tài chính đối với nhà nước Việt Nam, nhà đầu tư được chuyển ra nước ngoài khoản thu hợp pháp Việc chuyển thu nhập ra nước ngoài được thực hiện bằng tiền tự do chyển đổi theo tỷ giá giao dịch ngân hàng thương mại do nhà đầu tư lựa chọn

4 Bảo đảm đầu tư kinh doanh trong trường hợp thay đổi pháp luật

Trong mọi trường hợp, nếu có sự thay đổi về chính sách hay pháp luật của Nhà nước Việt Nam liên quan trực tiếp đến quyền lợi của các nhà đầu tư thì nguyên tắc duy nhất được thực hiện là cam kết đảm bảo tối đa quyền lợi của các nhà đầu tư Nhà nước ta sẵn sàng nhận về mình một số bất lợi và dành cho các nhà đầu tư sự chủ động lựa chọn phương pháp giải quyết khi

có sự thay đổi từ phía nhà nước Điều này được thể hiện cụ thể trong Điều

11 LĐT 2005 Theo đó, trường hợp pháp luật, chính sách mới được ban hành có các quyền lợi và ưu đãi cao hơn so với quyền lợi, ưu đãi mà nhà đầu

tư đã được hưởng trước đó thì nhà đầu tư được hưởng các quyền lợi, ưu đãi theo quy định mới kể từ ngày pháp luật, chính sách mới đó có hiệu lực; Trường hợp pháp luật, chính sách mới ban hành làm ảnh hưởng bất lợi đến lợi ích hợp pháp mà nhà đầu tư đã được hưởng trước khi quy định của pháp luật, chính sách đó có hiệu lực thì nhà đầu tư được bảo đảm hưởng các ưu đãi như quy định tại Giấy chứng nhận đầu tư

Tuy nhiên, trường hợp này không áp dụng trong trường hợp thay đổi quy định của văn bản pháp luật vì lý do quốc phòng, an ninh quốc gia, trật tự, an toàn xã hội, đạo đức xã hội, sức khỏe của cộng đồng, bảo vệ môi trường Trường hợp nhà đầu tư không được tiếp tục áp dụng ưu đãi đầu tư vì lý do trên thì khi nhà đầu tư có yêu cầu bằng văn bản trong thời hạn 03 năm kể từ

ngày văn bản pháp luật mới có hiệu lực thi hành được xem xét giải quyết bàng một hoặc một số biện pháp được quy định tại điểm a, b, c, khoản 4 điều

13 Luật này

Có thể thấy đây là một chế định thể hiện sự mềm mỏng và ưu đãi của Việt Nam đối với các nhà đầu tư Có thể thấy trong mọi trường hợp có thể thay đổi về chính sách hoặc quy định pháp luật từ phía Nhà nước thì quyền lợi tối đa của các nhà đầu tư đều được đảm bảo Về phần mình, Nhà nước nhận về một số bất lợi và giành cho các nhà đầu tư quyền chủ động trong lựa chọn các giải quyết sao cho thỏa đáng với nguyện vọng và quyền lợi hợp pháp của họ Điều này thể hiện rõ nét thiện chí và mong muốn của nhà nước Việt Nam đối với việc khuyến khích và thu hút vốn đầu tư trong nước cũng như nước ngoài

5 Giải quyết tranh chấp trong hoạt động đầu tư kinh doanh

Nhằm đảm bảo quyền lợi chính đáng của các nhà đầu tư một cách tối đa trong hoạt động đầu tư kinh doanh, pháp luật đưa ra cơ chế giải quyết tranh chấp quy định cụ thể tại Điều 14 Luật Đầu tư năm 2020 Đây là nguyên tắc

cơ bản được ghi nhận và áp dụng rộng rãi trên toàn thế giới Với đa số các quốc gia, nhà đầu tư được lựa chọn và thỏa thuận cơ chế giải quyết thích hợp, bao gồm: Thương lượng; Hòa giải; Trọng tài; Tòa án Bên cạnh đó, việc áp dụng pháp luật nước ngoài để giải quyết tranh chấp đầu tư có yếu tố nước ngoài cũng được thừa nhận rộng rãi Pháp luật Việt Nam dựa trên nguyên tắc tôn trọng ý chí và sự thỏa thuận tự nguyện giữa các bên đã đưa ra

sự đảm bảo cần thiết cho sự lựa chọn cơ chế giải quyết của các bên khi xảy

ra tranh chấp trong quá trình đầu tư Theo đó, trừ trường hợp có thỏa thuận khác trong hợp đồng được kí giữa đại diện cơ quan nhà nước có thẩm quyền với nhà đầu tư nước ngoài hoặc tromg điều ước quốc tế mà Việt Nam là thành viên, thì tranh chấp giữa các nhà đầu tư với cơ quan nhà nước Việt Nam sẽ được giải quyết tại cơ quan trọng tài hoặc Tòa án Việt Nam Nếu các

bên đã thỏa thuận lựa chọn phương thức giải quyết tranh chấp bằng trọng tài thì Tòa án sẽ không thụ lý các tranh chấp đó Ngoài ra tranh chấp về đầu tư

có yếu tố nước ngoài, thì sự lựa chọn cơ quan tranh chấp thường được mở rộng hơn với các cơ quan: Tòa án Việt Nam, trọng tài Việt Nam, trọng tài quốc tế, trong tài nước ngoài hoặc trọng tài do các bên đề cử lập ra

Việt Nam ghi nhận biện pháp đảm bảo đầu tư này như một nguyên tắc

cơ bản và hoàn toàn phù hợp với thông lệ quốc tế, tạo sự yên tâm cho các nhà

đầu tư về tính an tòa và ổn định của ngay cả khi quá trình hoạt động kinh doanh

gặp những sự cố khách quan hay chủ quan, đã lường trước hay không lường trước được

II Ý NGHĨA CỦA CÁC BIỆN PHÁP BẢO ĐẢM ĐẦU TƯ.

Có thể nói những biện pháp đảm bảo đầu tư là những quy định tối thiểu,

là nền tảng, cơ sở mà dựa trên đó các nhà đầu tư có thể lựa chọn hình thức, lĩnh

vực cũng như địa bàn đầu tư Bằng các biện pháp cụ thể nêu trên, pháp luật đầu

tư đã tạo ra những đảm bảo cần thiết về mặt pháp lý để các nhà đầu tư trong và

ngoài nước có thể yên tâm trong quá trình thành lập và triển khai dự án Các biện pháp này được xây dựng trên tiêu chí: tính đơn giản minh bạch trong các

quy định và cách thức áp dụng chúng trong thực tế; tính công bằng trong tương

quan so sánh với các nhà đầu tư khác và tính hiệu quả đối với việc giảm bớt chi

phí về tài chính và thời gian của các nhà đầu tư

Hơn nữa, quyền lợi của các nhà đầu tư được bảo vệ một cách tối đa và nhất quán trong hệ thống pháp luật của mỗi quốc gia Thật vậy, các biện pháp đảm bảo đầu tư thường bao gồm các biện pháp đảm bảo về tài sản và vốn hợp pháp của các nhà đầu tư, các biện pháp đảm bảo công bằng cho các nhà đầu tư, đảm bảo quyền tự do kinh doanh của các nhà đầu tư khi tiến hành thực hiện dự án đầu tư của mình

Chính từ những mục đích đó mà có thể nhận thấy, việc ghi nhận các biện pháp đảm bảo đầu tư trong các văn bản pháp lý thừa nhận trên thực tiễn có một ý nghĩa vô cùng quan trọng, có sức ảnh hưởng rất lớn đến hiệu quả hoạt động đầu tư cả về số lượng và chất lượng của nước ta

Các biện pháp bảo đảm đầu tư góp phần không nhỏ tạo ra môi trường đầu

tư bình ổn Môi trường đầu tư bình ổn sẽ là “lời mời gọi đầy hấp dẫn” với các nhà đầu tư từ đó hiệu quả thu hút đầu tư sẽ tăng cao Xu hướng quốc tế hóa về đầu tư đã tạo ra những luồng đầu tư không chỉ giới hạn trong khuôn khổ biên giới một quốc gia, các nhà đầu tư đã thực hiện những dự án đầu tư

ở nhiều quốc gia khác nhau Do có sự ổn định trong các quy định về các biện pháp bảo đảm đầu tư mà hầu như ở quốc gia nào các nhà đầu tư cũng có thể yên tâm đầu tư trong môi trường đầu tư không có sự xáo trộn, ít nhất là các vấn đề cơ bản liên quan đến những lợi ích trực tiếp của các nhà đầu tư

Sự thay đổi một cách linh hoạt và đúng đắn của các biện pháp bảo đảm đầu tư sẽ đồng nghĩa với việc cải tạo môi trường đầu tư một cách tích cực hơn Điều này còn cho thấy nỗ lực của Nhà nước Việt Nam trong việc hoàn thiện hệ thống các biện pháp đảm bảo đâu tư đã ảnh hưởng không nhỏ tới việc tạo lập niềm tin đối với môi trường đầu tư ở Việt Nam của các nhà đầu

tư trong và ngoài nước Hơn nữa, thực hiện hiệu quả các biện pháp đầu tư sẽ góp phần tăng thu hút đầu tư một cách hiệu quả cả về số lượng và chất lượng Nhìn nhận các biện pháp bảo đảm đầu tư trong tương quan so sánh

với môi trường đầu tư có thể nhận thấy rằng, hệ thống các biện pháp bảo đảm đầu tư tốt chính là một trong những yếu tố giúp nhà nước có môi trường đầu tư tốt được đánh giá thông qua khả năng thu hút vốn đầu tư mạnh mẽ và

Khi các biện pháp đảm bảo đầu tư được ban hành đã thể hiện thái độ đầy thiện chí cũng như những nỗ lực của nhà nước trong việc mời gọi các nhà đầu tư đầu tư vào và tìm kiếm lợi nhuận Những quy định ưu đãi này sẽ tạo được niềm tin cũng như cho các nhà đầu tư cảm giác an toàn khi đầu tư vì có nhiều khía cạnh đầu tư sẽ được“đảm bảo một cách chắc chắn” thông qua các biện pháp bảo đảm đầu tư khiến cho các hoạt động đầu tư càng trở nên thông thoáng và phát triển hơn và như thế chắc chắn hiệu quả đầu tư sẽ được nâng cao

Các biện pháp bảo đảm đầu tư có thể tác động trực tiếp hoặc gián tiếp tới hiệu quả đầu tư Bởi khi có môi trường đầu tư thông thoáng và giàu tiềm năng thì các biện pháp đảm bảo lại càng trở nên thiết thực Mỗi một nhà kinh

doanh- một nhà đầu tư cần một lời hứa hẹn về sự an toàn cho vốn và tài sản của

họ thì họ mới xây dựng nên những dự án đầu tư có quy mô phù hợp và chất lượng đảm bảo Đồng thời, những biện pháp đảm bảo này còn xây dựng niềm tin cho các nhà đầu tư và tạo ra một một cơ chế thủ tục hành chính thông thoáng, giúp cho các dự án đầu tư diễn ra minh bạch, hiệu quả, công bằng

Như vậy, các biện pháp đảm bảo đầu tư là những bằng chứng rõ ràng và thuyết phục nhất cho sự an toàn cũng như sự ổn định của nguồn vốn đầu tư, góp

phần tăng thu hút vốn đầu tư trong và ngoài nước, là công cụ phản án rõ nét nhất thái độ của Nhà nước đối với các nhà đầu tư và dự án của họ đồng thời nhằm vào một mục đích cao hơn đó là thúc đẩy sự phát triển chung vào nền kinh tế xã hội của đất nước