Giao an Bo tro kien thuc ngu van 10 giua HKI

2.2.4 Ý nghĩa của đoạn trích : - Miêu tả bức tranh mùa xuân tươi đẹp qua ngôn ngữ và bút pháp nghệ thuật giầu chất tạo hình của Nguyễn Du 2.3 Kiều ở lầu Ngưng Bích : 2.3.1 Vị trí : nằm ở[r]

Trang 1

TTL 1 PHẦN THỨ NHẤT: VĂN XUÔI TRUNG ĐẠI

- HS cần nắm chắc kiến thức cơ bản như nội dung phản ánh hiện thực, số phận tâm

tư con người và một số đặc sắc nghệ thuật xây dựng nhân vật,

2 Kĩ năng :

- Hiểu được đặc trưng về thể loại văn xuôi trung đại

- Biết phân tích một tác phẩm văn xuôi trung đại

3 Giáo dục : Lòng yêu mến cái hay cái đẹp trong văn xuôi trung đại

B PHƯƠNG TIỆN THỰC HIỆN:

- SGK, SGV Ngữ văn 9

- Tài liệu bổ trợ kiến thức , kỹ năng môn ngữ văn 10

C.PHƯƠNG PHÁP THỰC HIỆN:

- Kết hợp các thao tác thuyết minh, thảo luận nhóm, thực hành bài tập

D.TIẾN TRÌNH BÀI GIẢNG:

1.Ổn định lớp:

2.Kiểm tra sĩ số:

CPKP

3 Bài mới :

Hoạt động của GV và HS Thời

-GV: Em hãy nêu tên một số tác

phẩm văn xuôi trung đại ở Ngữ

Ngô Giavăn phái

Tiểuthuyếtlịch sử

2

Đoạn trích:“

Chuyện cũ trong phủ chúa Trịnh

„ Trích „Vũtrung tuỳ bút“

Phạm ĐìnhHổ

Bút ký

3

Chuyện ngườicon gái NamXương

Nguyễn Dữ

Truyệntruyềnkỳ

Trang 2

II Kiến thức cơ bản cần nắm :

1 Hồi 14- Trích tác phẩm Hoàng Lê nhấtthống chí( HLNTC) của Ngô Gia văn phái : 1.1 Tác giả:

-Ngô gia văn phái, một tập thể tác giảthuộc dòng họ Ngô ( Thanh Oai, Hà Tây )1.2 Tác phẩm :

-HLNTC là cuốn sách viết theo thể loạitiểu thuyết lịch sử được viết theo lối chươnghồi- một thể văn vừa có tính chất văn họcvừa có tính chất lịch sử, ghi chép về sự thốngnhất của vương triều nhà Lê, vào thời điểmanh em Nguyễn Nhạc, Nguyễn Huệ lãnh đạonông dân Tây Sơn nổi dậy khởi nghĩa, tiêudiệt nhà Trịnh, trả lại Bắc Hà cho vua Lê

- Đoạn trích Hồi 14 của tác phẩm tái hiệnnhững diễn biến quan trọng trong cuộc đạiphá quân Thanh của vua Quang Trung

-Đoạn trích không chỉ ghi chép lại các sựkiện , sự việc mà đã tái hiện khá sinh độnghình ảnh của vị vua anh hùng dân tộcNguyễn Huệ, sự thảm bại của quân xâm lượccùng với số phận bi đát của đám vua tôi nhà

Lê phản dân, hại nước

1.3 Giá trị của tác phẩm :

- Về ND: tác phẩm là bức tranh hiện thực

rộng lớn về xã hội phong kiến Việt Namkhoảng 30 năm cuối thế kỉ XVIII và mấynăm đầu thế kỉ XIX, trong đó hiện lên cuộcsống thối nát của bọn vua quan triều Lê-Trịnh

- Hồi 14 tập trung miêu tả thành công sứcmạnh , tài năng quân sự của Quang Trung vànghĩa quân Tây Sơn , đồng thời khắc hoạchân thực sự hèn nhát , bất lực của quânThanh và vua tôi Lê Chiêu Thống

- Về NT : Sử dụng thành công nghệ thuật

tương phản Nhờ đó tính cách nhân vật đượckhắc hoạ rất rõ nét, sắc sảo Cũng nhờ đó màngười đọc nhận thấy một cách khách quantinh thần dân tộc và thái độ phê phán của tácgiả

2 Chuyện cũ trong phủ chúa Trịnh- trích“ Vũtrung tuỳ bút „( VTTB)

2.1 Tác giả : SGK Ngữ văn 9

Trang 3

du triền miên , sống xa hoa vô độ gây baođiều nhiễu nhương cho nhân dân

- Cảm xúc chủ đạo của tác phẩm là thái độphê phán thói ăn chơi xa xỉ và tệ nhũng nhiễunhân dân của vua chúa quan lại thời Lê-Trịnh

2.3 Giá trị của tác phẩm :

- Về nội dung:

+ Tác giả vạch trần thói ăn chơi xa xỉ vô

độ của các quan lại hầu cận trong phủ chúabằng nhiều sự việc và chi tiết gây ấn tượngmạnh

+ Vạch mặt bọn quan lại hầu cận trongphủ chúa đã“ nhờ gió bẻ măng“, nhũng nhiễu

vơ vét của dân,

 Bản chất của bọn hoạn quan chúng khéo xunịnh nên được nhà chúa sủng ái, ỷ thế nhàchúa mà ngang nhiên hoành hành, tác oai tácquái, gây bao tai vạ cho nhân dân

- Về nghệ thuật :

+ Phản ánh con người và sự vật cụ thể,chân thực, sinh động bằng các phương phápliệt kê , miêu tả , so sánh

+ Xây dựng được những hình ảnh đối lập

3 Chuyện người con gái Nam Xương củaNguyễn Dữ :(CNCGNX)

3.1 Tác giả : SGK3.2 Tác phẩm : -CNCGNX là một trong 20 truyện trong tácphẩm nổi tiếng nhất của Nguyễn Dữ

- Thể loại : Truyện truyền kỳ thường môphỏng những cốt truyện dân gian hoặc dã sửvốn được lưu truyền rộng rãi trong nhân dân3.3 Giá trị của tác phẩm :

3.3.1 Về nội dung :

- Giá trị hiện thực : Chuyện phản ánh hiện

thực xã hội phong kiến bất công với chế độnam quyền đã chà đạp lên số phận người phụnữ.Lên án xã hội phong kiến với những cuộcchiến tranh phi nghĩa liên miên , gây bao đauthương cho con người, đặc biệt là người phụ

Trang 4

- Giá trị nhân đạo :

+ Ca ngợi vẻ đẹp của người phụ nữ ViệtNam qua nhân vật Vũ Nương một người phụ

nữ đức hạnh + Thể hiện niềm thương cảm đối với sốphận oan nghiệt của người phụ nữ và ước

mơ, khát vọng về một cuộc sống công bằng ,hạnh phúc cho họ

+ Gián tiếp lên án , tố cáo xã hội phongkiến bất công: chế độ nam quyền độc đoán

đã dung túng, bênh vực những suy nghĩ,hành động ghen tuông mù quáng

- Điểm chung của 3 tác phẩm văn xuôi trung đại

2 Dặn dò :

- Đọc lại 3 văn bản trung đại đã học Ngữ văn 9

- TTL 2: Văn xuôi trung đại ( Luyện tập củng cố )

3 Rút kinh nghiệm bài giảng :

TTL 2+ 3 LUYỆN TẬP CỦNG CỐ

Ngày soạn : 24/9/2012

Trang 5

Ngày giảng : 25/9/2012

Tuần học : 6

A,MỤC TIÊU CẦN ĐẠT:

1 Kiến thức :

- HS cần nắm chắc kiến thức cơ bản như nội dung phản ánh hiện thực, số phận tâm

tư con người và một số đặc sắc nghệ thuật xây dựng nhân vật,

2 Kĩ năng :

- Hiểu được đặc trưng về thể loại văn xuôi trung đại

- Biết phân tích một tác phẩm văn xuôi trung đại

3 Giáo dục : Lòng yêu mến cái hay cái đẹp trong văn xuôi trung đại

- SGK, SGV Ngữ văn 9

- Tài liệu bổ trợ kiến thức , kỹ năng môn ngữ văn 10

CPKP

3 Bài mới :

BÀI TẬP 1: Hình tượng người anh

hùng dân tộc Quang Trung hiện

lên thật cao đẹp trong hồi th 14

của tác phẩm“ Hoàng Lê nhất

thông chí“, Đó là một con người

có khí phách hào hùng, trí tuệ sáng

suốt và tài thao lược hơn người

Em hãy làm rõ điều đó qua việc

phân tích trích đoạn“ Hoàng Lê

nhất thống chí“ được tin trong

SGK Ngữ văn 9

1 Giới thiệu chung:

- Hồi thứ 14 của tác phẩm tái hiện lại lầnthứ 3 ra Bắc của Nguyễn Huệ với chiến côngthần kỳ vào bậc nhất trong lịch sử, đại phá

20 vạn quân Thanh chỉ trong 10 ngày

2 Vẻ đẹp hình tượng vua Quang Trung trong hồi 14:

2.1 Quang Trung là hình ảnh vị hoàng đế

có trí tuệ, có hành động mạnh mẽ quyết đoán.

- Sự sáng suốt của Nguyễn Huệ chính là ởviệc nhận định tình hình và quyết định lênngôi hoàng đế

+ Khi 20 vạn quân Thanh tràn vào đất Bắc

Hà chiếm giữ kinh thành Thăng Long,Nguyễn Huệ đã định“ thân chinh cầm quân

đi ngay“

+ Quang Trung còn là người mưu lược

Trang 6

- GV chia nhóm thảo luận:

Bài tập 2: Bức tranh hiện thực về

cuộc sống của chúa Trịnh và bọn

- Ở Quang Trung còn có sự sáng suốt, cótầm nhìn xa trông rộng

2.2 Quang Trung , người anh hùng áo vải còn mang vẻ đẹp của vị tướng có tài thao lược hơn người.

+ Tài thao lược của Nguyễn Huệ ở đoạntrích hồi thứ 14 đó là sự nhanh nhẹn của mộtnhà quân sự, một bậc kỳ tài trong việc dùngbinh Nghệ thuật cầm quân và tài năng quân

sự , tài thao lược của Quang Trung chính là

ở phương diện thần tốc bất ngờ

+ Tài thao lược của Quang Trung thể hiện

ở phương diện chỉ huy thần tốc mà cho đếnnay chúng ta vẫn thấy chưa hết ngạc nhiên + Tài thao lược của Quang Trung còn thểhiện rõ khi chọn cách đánh bất ngờ, biết giặckiêu căng khinh suất là tổ chức đánh ngay

2.3 Hình ảnh Quang Trung – khí phách hào hùng lẫm liệt.

- Quang Trung cưỡi voi chỉ huy chiếndịch thần tốc nhưng phong thái ung dung,tỉnh táo khác thường

- Trong lịch sử phong kiến Việt Nam đã cónhiều ông vua từng thân chinh cầm quânđánh giặc nhưng vừa nắm quyền chỉ huy,vừa quyết đoán phương lược, vừa dốc xuấtchiến dịch và đi với 1 mũi tiến công, xôngpha nơi hòn tên mũi đạn thì chỉ duy nhất cóvua Quang Trung

Ông đã trở thành một hình tượng đẹp đẽ vềngười anh hùng với khí phách hiên nganglẫm liệt trong văn học cổ Việt Nam, mộttượng đài bất hủ trong văn học dân tộc

3 Đánh giá chung:

Hình ảnh Quang Trung trong đoạn trích có

vẻ đẹp rang ngời và có sức lan toả bởi trí tuệsáng suốt, tài thao lược hơn người và mộtkhí phách hào hùng lẫm liệt

Ý cơ bản cần có :

1.Cuộc sống xa hoa vô độ của chúa Trịnh và bọn quan hầu cận trong phủ chúa:

Trang 7

quan lại được phản ánh như thế

nào trong đoạn trích Chuyện cũ

trong phủ chúa Trịnh ( trích Vũ

trung tuỳ bút của Phạm Đình

Hổ) ? ( Nhóm 1)

-GV : Bức tranh hiện thực trong

phủ chúa được miêu tả như thế

nào trong đoạn trích ?

- GV: Cái bóng giúp ta hiểu thêm

điều gì về Trương Sinh ?

- Sự việc cụ thể, miêu tả chi tiết, sinh động

Sự suy vong tất yếu của một thời đại phongkiến

2.Thái độ của tác giả :

- Tỏ thái độ phê phán, lên án, không đồngtình với chế độ phong kiến thời Lê- Trịnh

- Cảnh tỉnh về sự suy vong của triều đạiphong kiến đương thời

3.Đặc sắc nghệ thuật:

- Sự việc cụ thể, chân thực và sinh độngbằng các phương pháp liệt kê, miêu tả, sosánh

- Xây dựng được những hình ảnh đối lập

Bài tập 3: các ý cần có :

- Cái bóng là một hình ảnh tạo nên sức ámảnh tâm hồn người đọc Nó làm cho câuchuyện hấp dẫn hơn so với chuyện cổ tích

Nó đưa người đọc vào thế giới hư ảo

- Chiếc bóng giữ vai trò thắt nút mở nút câu chuyện :

+ Thắt nút : Lời nói của bé Đản vớiTrương Sinh khi bế con ra thăm mộ mẹ: + Mở nút : Khi nhìn thấy cái bóng củaTrương Sinh vách

- Hình ảnh cái bóng góp phần thể hiện tínhcách nhân vật :

+ Sự ngây thơ của bé Đản + Sự vô học, đa nghi, ghen tuông mù quángcủa Trương Sinh

+ Tình yêu thương chồng con của VũNương

- Góp phần tố cáo xã hội phong kiến:

+ Chiến tranh loạn lạc gây chia lìa

Bài tập 4 : Những ý chính cần có :

- Sự cả ghen của trương Sinh

- Hậu quả của chiến tranh phi nghĩa

- Sự hiểu lấm ngẫu nhiên: từ lời nói ngâythơ, hồn nhiên của bé Đản

Hạnh phúc ở đời thật mong manh

Bài tập 5 : Những ý chính cần có :

Trang 8

- Lên án , phê phán những thế lực chà đạpcon người.

2 Giá trị nhân đạo sâu sắc của tác phẩm

“CNCGNX

- Ngợi ca và khẳng định những vẻ đẹp củangười phụ nữ trong xã hội phong kiến quahình tượng nhân vật Vũ Nương

- Trân trọng khát vọng chính đáng củangười phụ nữ

- Thái độ lên án , phê phán thói namquyền độc đoán và chiến trong phi nghĩa gây

ra những bi kịch đau thương cho kiếp đờingười phụ nữ

- Đoạn kết truyện thấm đẫm tư tưởng nhânđạo:

+ Đưa vào yếu tố kỳ ảo thể hiện ý nghĩanhân văn sâu xa

+ Làm hoàn thiện thêm vẻ đẹp tâm hồn của

- Liên hệ , so sánh với một số tác phẩm giầugiá trị nhân đạo:

1 Củng cố :

- Giá trị hiện thực và giá trị nhân đạo qua các tác phẩm văn xuôi trung đại ?

2 Dặn dò : Tuần 8:

Tăng thời lượng 4: Thơ Trung đại Việt Nam: Kiến thức cơ bản cần nắm

3 Rút kinh nghiệm bài giảng:

TTL 4: PHẦN THỨ HAI: THƠ TRUNG ĐẠI

Ngày soạn : 2/10/2012

Trang 9

3 Giáo dục : Lòng yêu mến cái hay cái đẹp trong thơ ca trung đại

- SGK, SGV Ngữ văn 9 tập 1

- Tài liệu bổ trợ kiến thức , kỹ năng môn Ngữ văn 10

CPKP

3 Bài mới :

Trang 10

- GV: Những tác phẩm thơ trung

đại trong chương trình THCS ?

- HS quan sát tài liệu trả lời :

- GV : Cuộc đời Nguyễn Du cần

nắm những nét chính nào ?

- GV : Sự nghiệp thơ văn của

Nguyễn Du gồm những tập thơ

nào ?

- HSquan sát tài liệu trả lời :

- GV: Theo em Truyện Kiều có

những giá trị gì ?

- HS quan sát tài liệu trả lời

- GV đọc đoạn thơ

- GV: Vị trí, nội dung, nghệ thuật

cơ bản của đoạn trích ?

- Cuộc đời có nhiều biến động dữ dội

- Trải qua nhiều năm tháng thăng trầm1.1.2 Sự nghiệp thơ văn :

- Gồm thơ chữ Hán và chữ Nôm

- Nguyễn Du có đóng lớn cho kho tàng vănhọc dân tộc, nhất là thể loại thơ

1.2 Tác phẩm : 1.2.1 Thể loại : Truyện thơ Nôm 1.2.2 Nguồn gốc : sgk/18

1.2.3 Bố cục : 03 phần

- Gặp gỡ và đính ước

- Gia biến và lưu lạc

- Đoàn tụ 1.2.4 Giá trị của Truyện Kiều :

- Về nội dung : + Giá trị hiện thực: sgk/18 + Giá trị nhân đạo: sgk/18

- Về nghệ thuật : + TK đạt nhiều thành tựu to lớn về ngônngữ và thể loại

+ TK có nhiều sáng tạo trong nghệ thuật

kể chuyện và khắc hoạ nhân vật

2 Các đoạn trích trong TK:

2.1 Chị em Thuý Kiều :

2.1.1 Vị trí: nằm ở phần thứ nhất của truyện2.1.2 Nội dung :

- Thái độ trân trọng, ngợi ca vẻ đẹp, tàinăng của Thuý Vân, Thuý Kiều

- Dự cảm vể cuộc đời của chị em ThuýKiều

2.1.3 Nghệ thuật :

- Sử dụng những hình ảnh tượngtrưng,ước lệ,

- Sử dụng nghệ thuật đòn bẩy

- Lựa chọn và sử dụng ngôn ngữ miêu tả tài

Trang 11

7p

tình2.1.4 Ý nghĩa đoạn trích :

- Thể hiện tài năng nghệ thuật và cảm hứngnhân văn ngợi ca vẻ đẹp và tài năng của conngười của tác giả Nguyễn Du

2.2 Cảnh ngày xuân :

2.2.1 Vị trí : Nằm ở phần thứ nhất của TK( sau đoạn chị em Thuý Kiều )

2.2.2 Nội dung : -Vẻ đẹp thiên nhiên mùa xuân qua cái nhìnmới mẻ tinh khôi ( 4 câu đầu )

- Quang cảnh hội mùa xuân rộn ràng, náonức và nghia thức truyền thống ( 8 câu tiếp )

- Chị em Thuý Kiều từ lễ hội đầy lưu luyếntrở về ( 6 câu cuối )

- Sử dụng ngôn ngữ miêu tả giầu hình ảnh,giầu nhịp điệu, diễn tả tinh tế tâm trạng nhânvật

- Miêu tả theo trình tự thời gian du xuâncủa chị em Thuý Kiều

2.2.4 Ý nghĩa của đoạn trích :

- Miêu tả bức tranh mùa xuân tươi đẹp quangôn ngữ và bút pháp nghệ thuật giầu chấttạo hình của Nguyễn Du

2.3 Kiều ở lầu Ngưng Bích :

2.3.1 Vị trí : nằm ở phần thứ 2 của TK2.3.2 Nội dung :

- Tâm trạng của Kiều khi ở lầu NgưngBích ( 14 câu đầu )

+ Cảm nhận cô đơn , tội nghiệp của Kiều + Nỗi nhớ người yêu, nhớ cha mẹ của Kiều

- Hai bức tranh thiên nhiên trước lầu NgưngBích trong cảm nhận của Thuý Kiều :

+ Bức tranh thứ nhất: phản chiếu tâm

trạng hoang vắng, xa lạ và cách biệt

+ Bức tranh thứ hai : phản chiếu tâm

trạng trở về thực trạng phũ phàng của Kiều 2.3.3 Nghệ thuật :

- Nghệ thuật miêu tả nội tâm : diễn biếntâm trạng được thể hiện qua ngôn ngữ độcthoại và tả cảnh ngụ tình đặc sắc

- Lựa chọn từ ngữ, sử dụng các biện pháp

tu từ2.3.4 Ý nghĩa đoạn trích:

- Đoạn trích thể hiện tâm trạng cô đơn,

Trang 12

7p

buồn tủi và tấm lòng, hiếu thảo của TK

3.Lục Vân Tiên cứu Kiều Nguyệt Nga :

3.1 Tác giả sgk/203.2 Truyện Lục Vân Tiến :

- Thể loại : truyện thơ Nôm

- Sáng tác : đầu những năm 50 của TKXIX

- Truyện có 2082 câu thơ lục bát

3.3 Đoạn trích Lục Vân Tiên cứu Kiều Nguyệt Nga

3.3.1 Vị trí : nằm ở phần đầu của truyện:3.3.2 Nội dung :

- Đoạn trích thể hiện đạo lí nhân nghĩa quahai hình tượng nhân vật Lục VânTiên( LVT) và Kiều Nguyệt Nga (KNN)

+ Nhân vật LVT: hành động dũng cảm

đánh cướp cứu người

+ Nhân vật KNN: thuỳ mị, nết na

- Đoạn trích thể hiện lí tưởng đạo đức vàkhát vọng hành đạo giúp đời của tác giảNguyễn Đình Chiều

- Miêu tả nhân vật chủ yếu thông qua cửchỉ, hành động, lời nói

- Sử dụng ngôn ngữ bình dị, mộc mạc3.3.4 Ý nghĩa của đoạn trích :

- Đoạn trích ca ngợi phẩm chất cao đẹp củahai nhân vật LVT và KNN và khát vọnghành đạo cứu đời của tác giả

3 Rút kinh nghiệm bài giảng:

Tiết 5,6,7 THƠ TRUNG ĐẠI VIỆT NAM -LUYỆN TẬP CỦNG CỐ

Ngày soạn : 8/10/2012

Ngày giảng : 10/2012

Định dạng
Số trang	25
Dung lượng	57,93 KB