Phân tích những nội dung cơ bản của chính sách kinh tế, văn hóa, xã hội, quốc phòng và an ninh theo quy định của Hiến pháp năm 2013

Phân tích những nội dung cơ bản của chính sách kinh tế, văn hóa, xã hội, quốc phòng và an ninh theo quy định của Hiến pháp năm 2013. Một số giải pháp nhằm phát triển kinh tế, xã hội, văn hóa, bảo vệ quốc phòng và an ninh. Thực trạng hiện nay, một số giải pháp

VIỆN KIỂM SÁT NHÂN DÂN TỐI CAO TRƯỜNG ĐẠI HỌC KIỂM SÁT HÀ NỘI

Hà Nội - 2021

MỤC LỤC

A MỞ ĐẦU 1

B NỘI DUNG 2

I Chính sách kinh tế 2

1 Khái niệm chính sách kinh tế 2

2 Mục đích, phương hướng và nội dung chính sách kinh tế 2

3 Các hình thức sở hữu 3

4 Các thành phần kinh tế 5

5 Các nguyên tắc quản lý nhà nước về kinh tế 6

II Chính sách xã hội 8

1 Khái niệm chính sách xã hội 8

2 Mục đích, phương hướng và nội dung chính sách xã hội 9

III Chính sách văn hóa 11

1 Khái niệm chính sách văn hóa 11

2 Mục đích, phương hướng và nội dung chính sách văn hóa 12

IV Chính sách quốc phòng và an ninh quốc gia 13

1 Khái niệm chính sách quốc phòng và an ninh quốc gia 13

1.1 Khái niệm chính sách quốc phòng 13

1.2 Khái niệm chính sách an ninh quốc gia 13

2 Nguyên tắc của chính sách quốc phòng và an ninh quốc gia 14

3 Nội dung chính sách quốc phòng và an ninh quốc gia 15

V Một số giải pháp nhằm phát triển kinh tế, xã hội, văn hóa, bảo vệ quốc phòng và an ninh quốc gia 17

1 Thực trạng hiện nay 17

2 Một số giải pháp 19

C KẾT LUẬN 21

DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 23

1

A MỞ ĐẦU Tình hình thế giới tiếp tục diễn biến phức tạp, khó lường Hoà bình, hợp tác, liên kết để phát triển vẫn là xu thế lớn nhưng chủ nghĩa dân tộc cực đoan, xung đột cục bộ, sắc tộc, tôn giáo, tranh chấp lãnh thổ, tài nguyên là những thách thức lớn đe doạ sự ổn định và phát triển ở một số khu vực, quốc gia Quan hệ giữa các nước lớn tiếp tục điều chỉnh, cạnh tranh chiến lược giữa các nước lớn gia tăng, đi kèm theo đó là sự điều chỉnh chiến lược, chính sách ở nhiều quốc gia, tập hợp lực lượng ngày càng linh hoạt, phức tạp Đối với nhiều quốc gia trên thế giới nói chung và với Việt Nam ta nói riêng, các chính sách đóng một vai trò hết sức quan trọng để đảm bảo cho đất nước phát triển và bền vững Chính sách bao giờ cũng

đi trước pháp luật, mang tính định hướng và là nền tảng để xây dựng pháp luật: chính sách phản ánh một cách trung thực, khách quan điều kiện kinh tế – xã hội tại thời điểm cụ thể và dự báo xu thế, khả năng phát triển trong tương lai Nếu chính sách không làm tốt vai trò này thì việc thể chế hoá các chính sách thành các quy phạm pháp luật hoặc văn bản quy phạm pháp luật sẽ không có tính khả thi, hoặc kìm hãm sự phát triển của các mối quan hệ kinh tế, chính trị, xã hội Bản Hiến pháp năm 2013 là đạo luật gốc, là văn kiện đặc biệt quan trọng thể hiện tập trung ý chí của toàn Đảng, toàn dân và toàn quân ta, tạo cơ sở chính trị - pháp lý vững chắc cho công cuộc đổi mới toàn diện đất nước trong thời kỳ hội nhập kinh

tế quốc tế nhằm xây dựng đất nước Việt Nam xã hội chủ nghĩa hướng đến mục tiêu dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh Ðây là cơ sở hiến định,

là bảo đảm về mặt chính trị - pháp lý để phát triển kinh tế - xã hội của nước ta trong thời kỳ mới

Chính vì tầm quan trọng đó của các chính sách, em quyết định tìm hiểu chủ

đề “Những nội dung cơ bản của chính sách kinh tế, văn hóa, xã hội, quốc phòng và an ninh theo quy định của Hiến pháp 2013” để làm rõ hơn mục đích phương hướng, nội dung các chính sách này mà nước ta đã quy định trong Hiến pháp 2013

2

B NỘI DUNG

I Chính sách kinh tế

1 Khái niệm chính sách kinh tế

Chế độ kinh tế bao gồm trước hết là chính sách phát triển nền kinh tế Chúng định hướng cho sự phát triển kinh tế phù hợp với điều kiện của đất nước Quan hệ nền tảng quyết định tính chất của chế độ kinh tế là quan hệ sở hữu đối với tư liệu sản xuất Nhà nước phải xác định các loại hình sở hữu thích hợp, qui định chế độ pháp lý đối với từng hình thức sở hữu đó Chính sách về lao động sản xuất, phân phối và tiêu dùng thể hiện quan hệ kinh tế trong quá trình tái sản xuất Chúng cũng là một yếu tố của chế độ kinh tế Cuối cùng là những quan hệ về quản lý kinh tế Quan hệ sản xuất là cơ sở của hệ thống quản lý kinh tế Hệ thống quản lý kinh tế là hình thức cụ thể thể hiện quan hệ sản xuất trên thực tế

“Chính sách” là tập hợp những chủ trương thể hiện mục tiêu phát triển các lĩnh vực kinh tế, xã hội và cách thức thực hiện các mục tiêu đó

“Kinh tế” có thể hiểu là tổng hòa các mối quan hệ tương tác lẫn nhau của con người và xã hội liên quan trực tiếp đến việc sản xuất, trao đổi, phân phối, tiêu dùng các loại sản phẩm hàng hóa và dịch vụ nhằm thỏa mãn nhu cầu ngày càng cao của con người trong một xã hội với một nguồn lực có hạn

Từ những phân tích nêu trên, có thể đưa ra khái niệm “Chính sách kinh tế là những chủ trương, tư tưởng, định hướng mang tính chiến lược của Đảng, được cụ thể hóa bằng các quy định pháp luật nhằm điều chỉnh các quan hệ kinh tế trong một khoảng thời gian nhất định”

2 Mục đích, phương hướng và nội dung chính sách kinh tế

Mục đích, phương hướng và nội dung phát triển kinh tế của Nhà nước được quyết định bởi bản chất của Nhà nước Hiến pháp 2013 khẳng định và làm rõ hơn bản chất của Nhà nước ta là nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa của nhân dân,

do nhân dân và vì nhân dân

Trên cơ sở kế thừa quy định của Hiến pháp năm 1992, Hiến pháp 2013 quy định Nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam xây dựng nền kinh tế độc lập, tự

3

chủ, phát huy nội lực, hội nhập, hợp tác quốc tế; gắn kết chặt chẽ với phát triển văn hóa, thực hiện tiến bộ và công bằng xã hội, bảo vệ môi trường, thực hiện công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước (Điều 50) Quy định như vậy thể hiện khá bao quát và toàn diện về bản chất của nền kinh tế, vừa thể hiện động lực và mục tiêu phát triển lâu dài, bền vững của nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa, độc lập, tự chủ về đường lối, chính sách; có cơ cấu kinh tế hợp lý, có sức cạnh tranh, kếu cấu hạ tằng ngày càng hiện đại, giữ vững ổn định một số ngành công nghiệp then chốt; đảm bảo sự gắn kết chặt chẽ, hài hòa giữa phát triển kinh

tế với phát triển văn hóa, thực hiện các vấn đề xã hội và bảo vệ môi trường, đó là những yếu tố quan trọng không thể thiếu trong định hướng xã hội chủ nghĩa và phát triển một nền kinh tế bền vững ở hiện tại và tương lai

Hiến pháp bổ sung một điều quan trọng về chính sách tài chính công (Điều 55), nhằm khẳng định vai trò của tài chính công, trách nhiệm của các cơ quan, tổ chức sử dụng tài chính công và tạo cơ sở hiến định cho việc thiết lập kỷ luật tài chính Theo đó, ngân sách nhà nước, dự trữ quốc gia, quỹ tài chính nhà nước và các nguồn tài chính công khác do Nhà nước thống nhất quản lý và phải được sử dụng hiệu quả, công bằng, công khai, minh bạch, đúng pháp luật Ngân sách nhà nước gồm ngân sách trung ương và ngân sách địa phương, trong đó ngân sách trung ương giữ vai trò chủ đạo, bảo đảm nhiệm vụ chi của quốc gia Các khoản thu, chi ngân sách nhà nước phải được dự toán và do luật định

3 Các hình thức sở hữu

3.1 Sở hữu toàn dân

Sở hữu toàn dân là sở hữu trong đó toàn thể nhân dân là chủ sở hữu Quy định về hình thức sở hữu này làm rõ tư cách chủ thể như sau: quyền của nhân dân với tư cách là chủ sở hữu; vai trò và trách nhiệm của Nhà nước với tư cách là đại diện chủ sở hữu để thống nhất quản lý; và các cơ quan nhà nước, các tổ chức, cá nhân được nhà nước trao quyền với tư cách là chủ thể thực hiện các quyền của chủ sở hữu

4

Hiến pháp năm 2013 thể hiện sự ghi nhận, tôn trọng sự đa dạng hình thức sở hữu, bảo hộ quyền sở hữu tư nhân về tư liệu sản xuất, các quyền về tài sản và sở hữu trí tuệ Cơ sở pháp lý hình thành sở hữu toàn dân bao gồm: tiếp thu tài sản của nhà nước, xã hội cũ để lại; quốc hữu hóa những cơ sở kinh tế của địa chủ phong kiến; thu thuế, phí, lệ phí; tích lũy bảo toàn vốn của kinh tế nhà nước; tịch thu, trưng thu tài sản của những người làm ăn phi pháp; cải tạo xã hội chủ nghĩa chuyển hóa sở hữu tư nhân sang sở hữu nhà nước; được tặng cho, viện trợ; các tài sản khác pháp luật quy định là của nhà nước

Tiếp tục kế thừa Hiến pháp năm 1992, Hiến pháp năm 2013 tiếp tục khẳng định: “Đất đai, tài nguyên nước, tài nguyên khoáng sản, nguồn lợi ở vùng biển, vùng trời, tài nguyên thiên nhiên khác và các tài sản do Nhà nước đầu tư, quản

lý là tài sản công thuộc sở hữu toàn dân do Nhà nước đại diện chủ sở hữu và thống nhất quản lý” (Điều 53)

Như vậy, quy định đất đai là tài nguyên đặc biệt của Quốc gia, đất đai thuộc

sở hữu toàn dân do Nhà nước đại diện chủ sở hữu, Nhà nước giao đất đai cho tổ chức và cá nhân sử dụng ổn định lâu dài để khai thác lợi ích của đất đai Tổ chức,

cá nhân được Nhà nước giao đất, cho thuê đất, công nhận quyền sử dụng đất Người

sử dụng đất được chuyển quyền sử dụng đất, thực hiện các quyền và nghĩa vụ theo quy định của luật Quyền sử dụng đất được pháp luật bảo hộ (khoản 2 Điều 54) Tại Điều 54 của Hiến pháp năm 2013 quy định một nội dung quan trọng là việc bảo hộ quyền sử dụng đất, quyền sử dụng đất của tổ chức, cá nhân được pháp luật bảo hộ Do đó Hiến pháp quy định rất rõ là đất do tổ chức, cá nhân sử dụng chỉ có thể bị thu hồi trong trường hợp thật cần thiết do luật định, chỉ có 2 trường hợp: Vì lý do quốc phòng, an ninh; vì mục đích phát triển kinh tế - xã hội, nhưng phát triển kinh tế - xã hội phải phục vụ lợi ích Quốc gia, lợi ích công cộng thì mới thu hồi đất và việc thu hồi đất này phải thực hiện công khai, minh bạch và có bồi thường theo quy định của pháp luật

3.2 Các hình thức sở hữu khác

 Sở hữu tập thể:

5

Sở hữu tập thể là hình thức sở hữu của hợp tác xã hoặc các hình thức kinh tế tập thể ổn định khác do cá nhân, hộ gia đình cùng góp vốn, góp sức hợp tác sản xuất kinh doanh nhằm thực hiện mục đích chung được quy định trong điều lệ hình thành và hoạt động của hợp tác xã Trước khi đổi mới, hợp tác xã chủ yếu là hợp tác xã nông nghiệp và hợp tác xã mua bán, hiện nay hợp tác xã có nhiều hình thức hơn tồn tại như hợp tác xã tín dụng, cơ khí thuỷ lợi,…đóng vai trò quan trong trong việc tạo ra của cải vật chất công ăn việc làm, phát triển sản xuất nhỏ, thủ công mỹ nghệ Tài sản thuộc sở hữu tập thể là tài sản hình thành từ nguồn đóng góp của các thành viên, thu nhập hợp pháp do sản xuất, kinh doanh, được nhà nước hỗ trợ hoặc

từ các nguồn khác phù hợp với quy định của luật pháp Tài sản thuộc sở hữu tập thể giao cho các thành viên khai thác công dụng thông qua các tư liệu sản xuất bằng sức lao động của mình trong hoạt động sản xuất, kinh doanh nhằm phục vụ cho nhu cầu mở rộng sản xuất, phát triển kinh tế chung và lợi ích, nhu cầu của các thành viên

 Sở hữu tư nhân:

Sở hữu tư nhân là sở hữu của từng cá nhân đối với tài sản hợp pháp của mình, bao gồm tư liệu sản xuất, tư liệu sinh hoạt, tư liệu tiêu dùng nhằm đáp ứng nhu cầu vật chất và tinh thần của chủ sở hữu Chủ thể của sở hữu tư nhân là từng cá nhân công dân hoặc có thể là các tổ chức kinh tế tư nhân, Cá nhân có quyền chiếm hữu, sử dụng, định đoạt tài sản thuộc sở hữu của mình nhằm phục vụ nhu cầu tiêu dùng hoặc sản xuất kinh doanh phù hợp với quy định của luật pháp Việc chiếm hữu, sử dụng, định đoạt tài sản thuộc hình thức sở hữu tư nhân bằng cách thu nhập hợp pháp, của cải để dành; được tặng cho, thừa kế; hoặc bằng các con đường khác do pháp luật quy định

4 Các thành phần kinh tế

Từ nhận thức đúng đắn về thời kỳ quá độ, sau các lần chuyển đổi từ nền kinh

tế quốc doanh sang nền kinh tế hàng hóa nhiều thành phần định hướng xã hội chủ nghĩa, thì hiện tại, Đảng ta đã quyết định đổi mới cơ cấu kinh tế, phát triển nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa với nhiều hình thức sở hữu và nhiều thành phần kinh tế Trong đó, kinh tế nhà nước giữ vai trò chủ đạo, và cùng

6

các thành phần kinh tế khác trở thành nền tảng vững chắc của nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa Kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa là nền kinh tế vừa tuân theo các quy luật của kinh tế thị trường vừa chịu sự chi phối của các yếu tố đảm bảo tính định hướng xã hội chủ nghĩa

Hiến pháp không nêu cụ thể tất cả các thành phần kinh tế như Hiến pháp năm

1992 Hiến pháp quy định tại khoản 1, 2 Điều 51: “1 Nền kinh tế Việt Nam là nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa với nhiều hình thức sở hữu, nhiều thành phần kinh tế; kinh tế nhà nước giữ vai trò chủ đạo; 2 Các thành phần kinh

tế đều là bộ phận cấu thành quan trọng của nền kinh tế quốc dân […]” Điều đó thể hiện rõ quan điểm của Đảng và Nhà nước về các thành phần kinh tế là chủ thể của nền kinh tế đều bình đẳng trước pháp luật, tự do kinh doanh, cạnh tranh lành mạnh theo quy định của pháp luật, chứ không có sự phân biệt, đối xử giữa các thành phần kinh tế, các chủ thể kinh tế khác nhau, qua đó nhằm huy động toàn diện, đồng bộ tất các các nguồn lực để xây dựng và phát triển đất nước

Lần đầu tiên trong hiến pháp ghi nhận vai trò của doanh nghiệp, doanh nhân một cách tương xứng với sự đóng góp to lớn đối với sự phát triển của nền kinh tế, đồng thời khẳng định rõ ràng và nhất quán về tài sản hợp pháp để đầu tư, sản xuất kinh doanh được nhà nước bảo vệ và không bị quốc hóa, cụ thể quy định tại Khoản

3 Điều 51 Hiến pháp năm 2013

5 Các nguyên tắc quản lý nhà nước về kinh tế

Quản lý nhà nước về kinh tế là sự tác động có tổ chức và bằng pháp quyền của Nhà nước lên nền kinh tế Quốc dân nhằm sử dụng có hiệu quả các nguồn lực kinh tế trong và ngoài nước, các cơ hội có thể có để đạt được mục tiêu phát triển kinh tế đất nước đặt ra trong điều kiện hội nhập và mở rộng giao lưu quốc tế Các nguyên tắc quản lý Nhà nước về kinh tế được quy định tại Điều 52 Hiến pháp 2013, cụ thể:

- Nhà nước xây dựng và hoàn thiện thể chế kinh tế, điều tiết nền kinh tế trên

cơ sở tôn trọng các quy luật của thị trường

7

Thứ nhất, nhà nước quản lý nền kinh tế bằng pháp luật Pháp luật chính là công cụ hiệu quả nhất để hiện thực hóa các đường lối, chủ trương, chính sách của Đảng trong lĩnh vực kinh tế

Thứ hai, Nhà nước quản lý nền kinh tế trên cơ sở tôn trọng các quy luật của nền kinh tế thị trường Theo đó, nền kinh tế thị trường có các quy luật cơ bản: quy luật giá trị; quy luật cung - cầu; quy luật cạnh tranh; quy luật lưu thông tiền tệ Các quy luật thị trường có tác động vô cùng to lớn đến sự phát triển của nền kinh

tế như: điều tiết lưu thông hàng hoá, kích thích cải tiến kỹ thuật hợp lý hoá sản xuất, tăng năng suất lao động, thúc đẩy lực lượng sản xuất xã hội phát triển Qua nguyên tắc này có thể thấy Đảng Cộng sản và Nhà nước xã hội chủ nghĩa Việt Nam luôn nhận thức, tôn trọng và vận dụng đầy đủ các quy luật cơ bản của nền kinh tế thị trường sao cho phù hợp với điều kiện phát triển của Việt Nam

- Thực hiện sự phân công, phân cấp, phân quyền trong quản lý nhà nước Phân công ở đây là phân công trách nhiệm Nhà nước giao quyền tự chủ động sản xuất kinh doanh, tự chịu trách nhiệm về việc bảo toàn và phát triển vốn cũng như toàn bộ hoạt động của mình, làm tròn các nghĩa vụ đối với nhà nước

Phân cấp ở đây là phân cấp quản lý Thực chất của phân cấp quản lý về kinh

tế xác định là sự phân chia thẩm quyền theo các cấp hành chính phù hợp với yêu cầu của tình hình nền kinh tế Phân cấp quản lý nhà nước là một nội dung của cải cách hành chính và rộng hơn là đổi mới tổ chức và hoạt động của Nhà nước Phân quyền ở đây được hiểu là “phân chia thẩm quyền theo lãnh thổ” Phân quyền theo cấp lãnh thổ là nguyên tắc tổ chức thực hiện quyền lực, theo đó, trung ương chuyển giao (thông qua hiến pháp và luật) cho các hội đồng dân biểu địa phương những quyền hạn độc lập và toàn vẹn (bao gồm cả phương tiện vật chất, tài chính, nhân sự ) trong phạm vi đó nó thực hiện một cách chủ động, độc lập

và tự chịu trách nhiệm

- Thúc đẩy liên kết kinh tế vùng, bảo đảm tính thống nhất của nền kinh tế quốc dân

8

Hiện nay Việt Nam có bảy vùng kinh tế quan trọng, bên cạnh những sự tương đồng nhất định, giữa các vùng cũng có sự khác biệt, có những thế mạnh đặc thù, tạo ra những lợi thế tuyệt đối và tương đối nhất định trong sự phân công lao động

xã hội Vì thế, một cách tự nhiên, để phát triển sản xuất, đặc biệt là trong kinh tế thị trường, các vùng tất yếu có nhu cầu liên kết (cả nội vùng lẫn liên vùng) Hơn nữa, liên kết vùng sẽ giúp giảm áp lực về cơ sở hạ tầng, nâng cao chất lượng dịch

vụ đô thị và năng lực cạnh tranh của toàn vùng; góp phần giải quyết các thách thức về biến đổi khí hậu và thúc đẩy phát triển kinh tế bền vững; nâng cao hiệu quả đầu tư, tránh tình trạng đầu tư dàn trãi, lãng phí và sự cạnh tranh không lành mạnh giữa các vùng kinh tế

Định hướng xã hội chủ nghĩa của nền kinh tế thị trường ở nước ta được giữ vững trên cơ sở phát huy vai trò của Nhà nước thông qua việc ban hành và thực thi các chính sách xã hội, bảo đảm phúc lợi và an sinh xã hội, chủ yếu thông qua ngân sách nhà nước và các nguồn lực khác của quốc gia

II Chính sách xã hội

1 Khái niệm chính sách xã hội

Chính sách xã hội là sự tổng hợp các phương thức, các biện pháp của Nhà nước, của các đảng phái và tổ chức chính trị khác nhằm thỏa mãn nhu cầu vật chất

và tinh thần của nhân dân phù hợp với trình độ phát triển kinh tế, văn hoá, xã hội, chính trị, góp phần thực hiện mục tiêu chiến lược phát triển kinh tế - xã hội của đất nước Chính sách xã hội là chính sách đối với con người, nó tìm cách tác động vào hệ thống các quan hệ xã hội tác động vào hoàn cảnh sống của con người và của nhóm xã hội, bao trùm mọi mặt đời sống của con người, từ điều kiện lao động

và sinh hoạt, giáo dục và văn hóa đến quan hệ gia đình, quan hệ giai cấp và quan

hệ xã hội nhằm điều chỉnh các quan hệ xã hội, bảo đảm và thiết lập được công bằng xã hội trong điều kiện xã hội nhất định

Chính sách xã hội là sự cụ thể hoá và thể chế hoá bằng pháp luật những chủ trương, đường lối của Đảng và Nhà nước Ở nước ta hiện nay chính sách xã hội thường được nhìn nhận ở hai cấp độ:

2 Mục đích, phương hướng và nội dung chính sách xã hội

Chính sách xã hội với những nhiệm vụ khám phá ra các quy luật, các điều kiện và mối quan hệ qua lại giữa các quan hệ xã hội, quan hệ chính trị, quan hệ kinh tế giữa nhu cầu và lợi ích của những nhóm xã hội trong một cơ cấu xã hội cụ thể Từ đó chính sách xã hội có thể phát hiện ra tính quy luật của xã hội, tính quy luật chính trị là sự vận động của hệ thông chính trị trong xã hội Tính quy luật của đời sống tinh thần xã hội, nó phản ánh đời sống văn hoá và các quan hệ văn hoá

xã hội khác Tất cả các tính quy luật này đều phản ánh nội dung của chính sách

và đóng vai trò quy định nội dung, phương hướng của chính sách xã hội, nên việc nhận thức nó là điều hết sức quan trọng của chính sách xã hội

Một chính sách xã hội khoa học gắn liền với thực tiễn xã hội sẽ giúp cho các nhà quản lý, lãnh đạo phân tích, dự báo những vấn đề xã hội trong một tương lai gần, hoặc xa, làm cơ sở để đề xuất một chính sách mới phù hợp Chính sách xã hội phản ánh đúng thực tiễn, phù hợp với thực tiễn và xâm nhập vào thực tiễn một các thích hợp, nó sẽ làm cho xã hội luôn ở trạng thái ổn định, góp phần hoàn chỉnh

cơ cấu xã hội, đẩy mạnh tính tích cực của các thành viên trong xã hội, sử dụng tốt tiềm năng lao động của đất nước Sự hoàn thiện chính sách xã hội phụ thuộc vào

sự tăng trưởng kinh tế và phát triển xã hội, nhưng chính sách xã hội không hoàn toàn phụ thuộc một cách máy móc mà có tính độc lập tương đối

Mục đích, phương hướng phát triển xã hội của Nhà nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam theo Hiến pháp năm 2013 là:

- Nhà nước khuyến khích, tạo điều kiện để tổ chức, cá nhân tạo việc làm cho người lao động (Khoản 1 Điều 57);

10

- Nhà nước bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của người lao động, người sử dụng lao động và tạo điều kiện xây dựng quan hệ lao động tiến bộ, hài hòa và ổn định (Khoản 2 Điều 57);

- Hoàn thiện hệ thống bảo hiểm y tế, bảo hiểm xã hội; ưu tiên thực hiện việc chăm sóc sức khỏe cho đồng bào dân tộc thiểu số, đồng bào miền núi, hải đảo và vùng có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn (Điều 58);

- Nhà nước và xã hội tôn vinh, khen thưởng, thực hiện chính sách ưu đãi đối với người có công với nước (Khoản 1 Điều 59);

- Nhà nước tạo bình đẳng về cơ hội để công dân thụ hưởng phúc lợi xã hội, phát triển hệ thống an sinh xã hội, có chính sách trợ giúp người cao tuổi, người khuyết tật, người nghèo và người có hoàn cảnh khó khăn khác (Khoản 2 Điều 59);

- Nhà nước có chính sách phát triển nhà ở, tạo điều kiện để mọi người có chỗ

ở (Khoản 3 Điều 59)

Bên cạnh đó, mục đích và phương hướng phát triển xã hội của Nhà nước ta còn thể hiện ở đường lối mở rộng giao lưu và hợp tác quốc tế trên các lĩnh vực văn hóa, thông tin, văn học, nghệ thuật, khoa học, công nghệ, giáo dục, y tế, thể dục, thể thao vì đó là xu hướng phù hợp với quá trình hội nhập quốc tế và toàn cầu hóa đang diễn ra hiện nay

Nội dung chính sách xã hội được quy định tại Chương III Hiến pháp 2013,

cụ thể bao gồm:

Về lao động, việc làm, Hiến pháp quy định công dân có quyền làm việc, lựa chọn nghề nghiệp, việc làm và nơi làm việc Người làm công ăn lương được bảo đảm các điều kiện làm việc công bằng, an toàn; được hưởng lương, chế độ nghỉ ngơi Nghiêm cấm phân biệt đối xử, cưỡng bức lao động, sử dụng nhân công dưới

độ tuổi lao động tối thiểu (Ðiều 35) Nhà nước khuyến khích, tạo điều kiện để tổ chức, cá nhân tạo việc làm cho người lao động và bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của người lao động, người sử dụng lao động, tạo điều kiện xây dựng quan hệ lao động tiến bộ, hài hòa và ổn định (Ðiều 57)