1.2.Kĩ năng: HS thực hiện được:Biết vận dụng lý thuyết vào việc tìm các giá trị tham số trong các hàm số bậc nhất sao cho đồ thị của chúng là hai đường thẳng cắt nhau, song song với nhau[r]
Trang 1Tuần 13-Tiết 24
Ngày dạy : 30.10.2012
1 MỤC TIÊU:
1.1Kiến thức:
HS hiểu và nắm vững điều kiện hai đường thẳng y = ax+ b (a 0) và y= a’x + b’ cắt nhau, song song với nhau và trùng nhau
1.2.Kĩ năng:
HS thực hiện được:Biết vận dụng lý thuyết vào việc tìm các giá trị tham số trong các hàm số bậc nhất sao cho đồ thị của chúng là hai đường thẳng cắt nhau, song song với nhau, trùng nhau
HS thực hiện thành thạo:kĩ năng nhận ra các cặp đường thẳng song song, cắt nhau
1.3.Thái độ:
Thói quen:Rèn luyện khả năng so sánh, suy luận
Tính cách: Cẩn thận, chính xác, linh hoạt
2.NỘI DUNG HỌC TẬP
Điều kiện hai đường thẳng y = ax+ b (a 0) và y= a’x + b’ cắt nhau, song song với nhau và trùng nhau
3 CHUẨN BỊ:
3.1.Giáo viên : Thước thẳng , phấn màu
3.2.Học sinh : - Nắm vững dạng và cách vẽ đồ thị hàm số y = ax +b
- Làm các bài tập đã dặn
4 TỔ CHỨC CÁC HOẠT ĐỘNG HỌC TẬP
4.1 Ổn định tổ chức và kiểm diện
9A2
9A3
4.2 Kiểm tra miệng
HS1: Vẽ trên cùng một mặt phẳng đồ thị các hàm số: y = 2x (1) ; y = 2x+ 3 (2)
HS: Nhận xét GV: Nhận xét – cho điểm
4.3.Tiến trình bài học
@ Hoạt động 1: Giới thiệu bài (1 phút )
O
1 1 2
(2) y
x
2
3
ĐƯỜNG THẲNG SONG SONG VÀ ĐƯỜNG THẲNG CẮT NHAU
y=2x 0 2
2
y = 2x+3 3 0
Trang 2GV: Trên cùng một mặt phẳng, hai đường
thẳng có những vị trí tương đối nào?
HS: song song , cắt nhau , trùng nhau
GV: Vậy khi nào hai đường thẳng song song,
cắt nhau , trùng nhau? Đó là nội dung bài học
hôm nay
@ Hoạt động 2: Đường thẳng song song
Thời gian: 8 phút
GV: Trên đồ thị có sẵn Hãy vẽ đô thị hàm số
y = 2x-2
GV : Gọi 1 HS lên bảng làm
GV: Hãy giải thích vì sao hai đường thẳng
y = 2x+ 3 và y = 2x-2 song song với nhau?
HS: Vì đồ thị 2 hàm số này cùng song song
với đồ thị hàm số y = 2x
GV: Xét hai đường thẳng (d) : y = ax+ b (a
0¿ và (d’): y = a’x+ b’ ( a’ 0 )
(d) // ( d’) khi nào?
HS: a = a’ và b b’
GV: Vậy khi a= a’ và b = b’ thì sao?
HS: Đồ thị hai hàm số trùng nhau
@ Hoạt động 3 : Đường thẳng cắt nhau
Thời gian 10 phút.
GV: Cho HS làm ?2/tr53/sgk
(d1) : y = 0,5x + 2
(d2) : y = 0,5x – 1
(d3) : y = 1,5x + 2
Các đường thẳng nào song song, cắt
nhau? Giải thích tại sao?
HS: Xét 2 đường thẳng ( d1) và (d2)
Ta có (d1) // (d2) vì hệ số a bằng nhau và hệ
số b khác nhau nên (d1) // (d2);
Xét 2 đường thẳng ( d1) và (d3)
Ta có hệ số a khác nhau suy ra (d1) không
1 Đường thẳng song song:
?1/tr53/sgk a/
Y = 2x-2
-2 0
b/ Hai đường thẳng y = 2x+ 3 và
y = 2x -2 song song với nhau vì chúng cùng song song với đường thẳng y = 2x và cắt trục tung tại hai điểm khác nhau là ( 0; 3) và ( 0; -2)
Kết luận:
(d) : y = ax+ b ( a 0) (d’): y = a’x+ b (a’ 0) (d) // ( d’) ⇔
(d) (d’) ⇔
2 Đường thẳng cắt nhau:
?2/tr53/sgk
(d1) : y = 0,5x + 2 (d2) : y = 0,5x – 1 (d3) : y = 1,5x + 2
Ta có:
(d1) // (d2); ( d1) cắt (d3); (d2) cắt (d3)
a= a’
b b’
a = a’
b = b’
Trang 3song song (d3) Nên ( d1) cắt (d3)
Xét 2 đường thẳng ( d2) và (d3)
Ta có hệ số a khác nhau suy ra (d2) không
song song (d3) Nên ( d2) cắt (d3)
GV: Vậy hai đường thẳng cắt nhau khi nào?
HS: Khi hệ số a khác a’
GV: Khi nào 2 đường thẳng cắt nhau tại một
điểm trên trục tung ?
HS: Khi hệ số b bằng nhau
GV: Nêu chú ý /tr53/sgk
@ Hoạt động 4 : Bài toán áp dụng
Thời gian 12 phút
GV :Đưa đề toán SGK lên bảng Gọi HS đọc
to đề bài
Nêu các hệ số a, b ; a’, b’
HS: a = 2m ; b = 3 ; a’ = m+1 ; b’ = 2
GV: Tìm điều kiện của m để hai hàm số là
hàm số bậc nhất?
HS : Lên bảng làm
GV: Khi nào thì ( d) cắt ( d’)
HS : Khi 2 m m + 1 hay m 1
GV: Kết hợp với điều kiện m để hàm số là
hàm bậc nhất thì để ( d) cắt ( d’) cắt nhau thì
m phải có điều kiện gì
HS:………
GV: Yêu cầu HS tự làm câu b
GV: Gọi 2 HS lên bảng trình bày
HS: Nhận xét
Gv: Nhận xét
Kết luận:
(d) : y = ax+ b ( a 0) (d’) : y = a’x + b’ ( a’ 0) (d) cắt (d’) ⇔ a a’
Chú ý:
Khi a a’ và b = b’ thì hai đường thẳng
có cùng tung độ gốc , do đó chúng cắt nhau tại một điểm trên trục tung có tung độ bằng 0
SGK/ 53
3 Bài toán áp dụng: SGK/54
(d) : y = 2mx + 3 (d’): y = ( m+ 1)x+ 2 Hai hàm số trên là hàm số bậc nhất khi
a/ ( d) cắt ( d’) ⇔ 2 m m + 1 ⇔ m 1
vậy ( d) cắt (d’) khi và chỉ khi m 0 ;
m -1 ; m 1
b/ (d) // (d’) ⇔ 2m = m + 1 ⇔ m = 1 ( thoả điều kiện) Vậy (d) // (d’) khi và chỉ khi m = 1
4.4 Tổng kết
Bài 20 SGK/54: Chỉ ra 3 cặp đường thẳng cắt nhau và các cặp đường thẳng song
song ?
a/ (d1) : y = 1,5x + 2 ; b/ (d2): y =x+ 2
Trang 4c/ (d3): y = 0,5x- 3 ; d/ (d4) : y = x-3
e/ (d5): y = 1,5x -1 ; g/ (d6) : y = 0,5x+3
HS :
- Ba cặp đường thẳng cắt nhau
( d1) và ( d2) ; ( d1) và ( d3) ;(d4) và ( d5)
- Các cặp đường thẳng song:
(d1) và ( d5) ; (d2) và (d4) ; (d3) và (d6)
GV: Giải thích tại sao?
HS: - Các cặp đường thẳng ( d1) và ( d2) ; ( d1) và ( d3) ;(d4) và ( d5) Có hệ số a khác nhau
- Các cặp đường thẳng (d1) và ( d5) ; (d2) và (d4) ; (d3) và (d6) có hệ số a bằng nhau
4.5 Hướng dẫn học tập
a Đối với bài học ở tiết này
- Lý thuyết : Học thuộc các kết luận Em hãy tìm điều kiện để hai đường thẳng vuông góc với nhau
- Bài tập:22, 23, 24 SGK/ 55; Bài 18, 19 SBT / 59
b Đối bài học ở tiết sau
Tiết sau “luyện tập” mang theo thước thẳng có chia khoảng và máy tính bỏ túi
5 PHỤ LỤC