Cơ sở lý luận và thực tiễn của đề tài
Cơ sở lý luận về tiêu thụ sản phẩm của doanh nghiệp
2.1.1.1 Khái niệm về sản phẩm hàng hoá
Theo Mác định nghĩa sản phẩm hàng hóa là những vật hữu hình với các đặc tính vật lý và hóa học, được sản xuất chủ yếu để bán ra thị trường, nhằm đáp ứng nhu cầu của con người.
Theo quan điểm truyền thống, sản phẩm được định nghĩa là sự kết hợp của các đặc tính vật lý và hóa học, tạo thành một hình thức đồng nhất có giá trị sử dụng.
Khi nền kinh tế thị trường phát triển, sự cạnh tranh ngày càng gay gắt đã mở rộng khái niệm về hàng hóa Sản phẩm hàng hóa không chỉ đơn thuần là vật chất mà còn bao gồm sự thoả mãn về tâm lý và xã hội mà người tiêu dùng nhận được từ việc sở hữu và sử dụng chúng.
Khái niệm sản phẩm hàng hoá đã được hoàn thiện để phù hợp với thị trường hiện đại, không chỉ bao gồm các sản phẩm vật chất hữu hình như quan điểm của Các Mác và các nhà kinh tế học cổ điển Ngày nay, sản phẩm hàng hoá được hiểu là bất cứ thứ gì có thể bán trên thị trường, nhằm thoả mãn nhu cầu đa dạng của người tiêu dùng và mang lại lợi nhuận cho người bán.
Mỗi sản phẩm hàng hóa đều có một chu kỳ sống nhất định và không thể tồn tại mãi mãi Để đảm bảo lợi nhuận và bù đắp chi phí, các nhà sản xuất cần phải năng động, nắm bắt thị trường và tìm mọi cách để kéo dài chu kỳ sống của sản phẩm.
Chu kỳ sống của sản phẩm là khoảng thời gian từ giai đoạn nghiên cứu và phát triển, ra mắt thị trường cho đến khi sản phẩm trở nên lạc hậu và bị loại bỏ Thông thường, sản phẩm tiêu dùng trải qua 5 giai đoạn trong chu kỳ sống này.
Giai đoạn I tập trung vào việc dồn tiềm lực vào sản xuất nhằm tạo ra sản phẩm Sang giai đoạn II, sản phẩm được tung ra thị trường, tuy nhiên quá trình tiêu thụ diễn ra chậm và cần thời gian, dẫn đến doanh nghiệp thường gặp khó khăn về tài chính, có thể chịu lỗ hoặc chỉ thu được lợi nhuận rất ít do chi phí sản xuất cao và lượng tiêu thụ hạn chế.
Giai đoạn III đánh dấu sự phát triển mạnh mẽ với mức tiêu thụ và doanh thu tăng nhanh, đồng thời lợi nhuận cũng gia tăng Trong giai đoạn này, doanh nghiệp có thể xem xét giảm giá nhẹ để thúc đẩy tiêu thụ sản phẩm.
Giai đoạn IV, hay giai đoạn chín muồi, đặc trưng bởi việc tiêu thụ giảm dần, hàng tồn kho tăng lên, doanh thu và lợi nhuận đều giảm Giai đoạn này thường kéo dài và yêu cầu các doanh nghiệp áp dụng nhiều chiến lược marketing để duy trì hoạt động hiệu quả.
Giai đoạn V là giai đoạn suy tàn, khi mức tiêu thụ và doanh thu giảm rõ rệt, dẫn đến lợi nhuận sụt giảm và có nguy cơ thua lỗ Trong giai đoạn này, doanh nghiệp phải lựa chọn giữa hai phương án: rút lui khỏi thị trường cạnh tranh hoặc cải tiến sản phẩm để phát triển sản phẩm mới.
Nghiên cứu chu kỳ sống của sản phẩm giúp doanh nghiệp xác định định hướng và giải pháp để kéo dài giai đoạn III và IV, từ đó tăng lượng tiêu thụ Khi lượng tiêu thụ gia tăng, lợi nhuận cũng sẽ tăng theo, đảm bảo sự tồn tại và phát triển của doanh nghiệp.
2.1.2.1 Quan niệm về tiêu thụ sản phẩm
Tiêu thụ sản phẩm được hiểu là quá trình chuyển đổi giá trị và giá trị sử dụng của hàng hóa, theo quan điểm của các nhà phân tích kinh doanh Qua tiêu thụ, sản phẩm chuyển từ hình thái hiện vật sang hình thái tiền tệ, hoàn tất vòng luân chuyển vốn.
Để tiến hành sản xuất và mở rộng, việc tiêu thụ sản phẩm mới là rất quan trọng, giúp tăng nhanh tốc độ luân chuyển vốn và nâng cao hiệu quả sử dụng vốn.
Theo quan điểm của các nhà quản trị, tiêu thụ sản phẩm có thể hiểu theo hai nghĩa Nghĩa hẹp của tiêu thụ sản phẩm, hay còn gọi là bán hàng, là quá trình chuyển giao hàng hoá từ người bán cho người mua kèm theo việc nhận tiền Trong quá trình này, người có nhu cầu về hàng hoá sẽ tìm kiếm người cung cấp tương ứng, hoặc ngược lại, người cung cấp sẽ tìm kiếm người có nhu cầu Hai bên sẽ thương lượng và thống nhất về nội dung cũng như điều kiện mua bán Khi đạt được sự đồng thuận, người bán sẽ trao hàng và người mua sẽ thanh toán, đánh dấu sự kết thúc của quá trình tiêu thụ sản phẩm.
Tiêu thụ sản phẩm là quá trình tìm hiểu nhu cầu khách hàng trên thị trường, tổ chức mạng lưới bán hàng và xúc tiến bán hàng, đồng thời cung cấp các dịch vụ hỗ trợ sau bán hàng.