GIỚI THIỆU BÀI HỌC - Tranh dân gian Việt Nam nằm trong dòng nghệ thuật cổ, có từ rất lâu đời, vào mỗi dịp Tết đến, xuân về lại được bày bán nên còn gọi là “tranh Tết” - Ở Việt Nam, tranh[r]
Trang 1Tháng 7/2012
Trang 2GIỚI THIỆU BÀI HỌC
- Tranh dân gian Việt Nam nằm trong dòng nghệ thuật
cổ, có từ rất lâu đời, vào mỗi dịp Tết đến, xuân về lại được bày bán nên còn gọi là “tranh Tết”
- Ở Việt Nam, tranh dân gian được làm ra từ nhiều nơi như: Tranh Đông Hồ (Bắc Ninh), tranh Hàng Trống (Hà Nội), tranh Kim Hoàng (Hà Tây), tranh Nam Hoành
(Nghệ An), tranh làng Sình (Huế)…
- Nổi tiếng nhất là hai dòng tranh Đông Hồ và Hàng
Trống, đã tồn tại hàng mấy trăm năm, trở thành một dòng nghệ thuật riêng biệt, quý giá, là kho báu của
nền nghệ thuật dân tộc Việt Nam…
Trang 3MỤC TIÊU YÊU CẦU BÀI HỌC
- Biết được một số nội dung đề tài thường có trong tranh dân gian: Chúc
tụng, sinh hoạt, trào lộng phê phán, thờ cúng…
- Hiểu được sự gắn kết giữa nội dung và hình thức trong tranh dân gian.
- Nhớ và trình bày sơ lược được một số nội dung, hình thức một vài bức tranh
Trang 4CẤU TRÚC BÀI HỌC
I Tìm hiểu về bức tranh Đông Hồ: “GÀ ĐẠI CÁT”
II Tìm hiểu về bức tranh Đông Hồ: “ĐÁM CƯỚI CHUỘT”
III Tìm hiểu về bức tranh Hàng Trống: “CHỢ QUÊ”
IV Tìm hiểu về bức tranh Hàng Trống: “ PHẬT BÀ QUAN ÂM”
V Giới thiệu thêm một số tranh dân gian khác
Trang 5I GÀ ĐẠI CÁT - Tranh Đông Hồ
Trang 6I GÀ ĐẠI CÁT - Tranh Đông Hồ
Cái mào đỏ tựa
mũ cánh chuồn của trạng nguyên.
Chân có cựa sắc nhọn như kiếm.
Thấy địch thủ không sợ, dũng cảm đối chọi đến cùng.
Kiếm được mồi thì gọi bầy đàn đến.
Hàng ngày gáy báo canh không bao giờ sai.
Trang 7I GÀ ĐẠI CÁT - Tranh Đông Hồ
Đề tài: Chúc tụng.
Nội dung: Tranh vẽ một chú gà trống có dáng oai vệ, hùng dũng, tượng trưng cho sự thịnh vượng và những đức tính tốt của người con trai cần có.
Hình thức thể hiện:
- Bức tranh có bố cục hài hòa, thuận mắt, có chữ minh họa.
- Hình vẽ và màu sắc đơn giản, có tính cách điệu, ước lệ cao.
- Đường nét chắc khỏe, to, rõ mà không bị khô cứng
Trang 8II ĐÁM CƯỚI CHUỘT- Tranh Đông Hồ (Trạng chuột vinh quy)
Trang 9II ĐÁM CƯỚI CHUỘT- Tranh Đông Hồ
Đề tài: Thể loại trào lộng, châm biếm Tên khác là
“Trạng chuột vinh quy”
Nội dung: Tranh diễn tả 1 đám rước rất vui, diễn ra trong không khí trang nghiêm Nhưng họ nhà chuột vẫn
lo sợ, thấp thỏm vì còn có mèo Muốn được yên thân để
tổ chức đám cưới thì họ nhà Chuột phải có lễ vật hậu hĩnh cho Mèo.
Hình thức thể hiện: Đây là bức tranh đặc sắc cả về nội dung và nghệ thuật, nhằm đả kích tệ tham nhũng, ức hiếp dân chúng.
Cách sắp xếp bố cục theo hàng ngang, dàn đều Hình thức diễn tả hợp lí, hóm hỉnh tạo cho bức tranh sự hài
hước sinh động.
Trang 10NGUYÊN LIỆU LÀM TRANH ĐÔNG HỒ
Trang 11GIỚI THIỆU VỀ NGHỆ NHÂN TRANH ĐÔNG HỒ
Trang 12VIDEO NGHỆ NHÂN TRANH ĐÔNG HỒ
Trang 13III CHỢ QUÊ- Tranh Hàng Trống
Trang 14III CHỢ QUÊ- Tranh Hàng Trống
Đề tài: Sinh hoạt, vui chơi.
Nội dung: Cảnh họp chợ ở một vùng quê sầm uất, vui nhộn có: người bán, kẻ mua, người chơi chợ, người ăn xin, kẻ móc túi, người xem bói… tập trung lại như là 1
xã hội thu nhỏ Cảnh chợ tấp nập, nhộn nhịp, đông vui, đem lại cảm giác gần gũi, thân thiện
Hình thức thể hiện: Nét vẽ thanh mảnh tinh tế, cách diễn tả nhân vật có thần thái, cùng với màu sắc tươi nguyên của phẩm nhuộm tạo nên sự sống động cho bức tranh.
Trang 15IV PHẬT BÀ QUAN ÂM- Tranh Hàng Trống
Trang 16IV PHẬT BÀ QUAN ÂM- Tranh Hàng Trống
Đề tài: Tôn giáo, thờ cúng.
Nội dung: Ngoài nội dung có tính chất tín ngưỡng còn có ý khuyên răn mọi người nên làm điều thiện theo thuyết của đạo Phật Đức Phật ngự trên tòa sen tỏa ánh hào quang rực rỡ có Tiên Đồng, Ngọc Nữ đứng chầu hai bên.
Hình thức thể hiện: Bức tranh có màu sắc tươi tắn, cách vẽ màu có vờn đậm nhạt, lối cản màu tạo được độ đậm nhạt trong mỗi nét bút khiến tranh có độ huyền ảo của không khí thần tiên cách diễn tả nét mềm mại, nhịp nhàng, tình cảm.
Bố cục cân đối, trang nghiêm theo quy tắc nhà Phật
Trang 17GIỚI THIỆU VỀ NGHỆ NHÂN TRANH HÀNG TRỐNG
Trang 18VIDEO NGHỆ NHÂN TRANH HÀNG TRỐNG
Trang 19- Dù phản ánh đề tài nào, tranh dân gian cũng hết sức hồn nhiên, trực cảm, tạo được cái đẹp hài hòa giữa ý tứ và bố cục, nét vẽ và màu sắc.
- Hình tượng trong tranh có sức khái quát cao.
- Bố cục theo lối ước lệ.
- Các nghệ nhân dân gian đã biết khai thác nguyên liệu, họa phẩm dễ tìm kiếm trong thiên nhiên như: hoa hòe, lá cây chàm, than rơm, vỏ sò, phẩm nhuộm…
TỔNG KẾT BÀI HỌC
Trang 20CÂU HỎI TRẮC NGHIỆM
MỘT SỐ CHÚ Ý TRƯỚC KHI BẠN THAM GIA TRẢ LỜI CÂU HỎI
Chúng ta có tất cả 5 câu hỏi
Mỗi câu đúng bạn có 20 điểm.
Bạn phải hoàn thành tất cả các câu hỏi dưới đây.
Nếu trả lời chưa đúng hãy vui lòng thử làm lại.
Đạt 70 điểm trở lên, bạn đã nắm được bài học.
Chúc các bạn thành công!
Nhấn nút Play hoặc nút tiếp tục trên màn hình để bắt đầu
Trang 22Bạn phải hoàn thành câu hỏi này! Bạn chưa trả lời đúng! Bạn hãy làm lại nhé! Bạn trả lời đúng rồi! Chưa đúng! Đúng rồi!
Câu trả lời của bạn là:
A) Thiên nhiên( vỏ sò, hoa hòe, than lá tre ) B) Sơn công nghiệp
C) Sơn dầu
Trang 23Bạn chưa trả lời đúng!
Bạn hãy làm lại nhé!
Bạn phải hoàn thành câu hỏi này! Bạn trả lời đúng rồi! Đúng rồi! Chưa đúng!
Câu trả lời của bạn là:
Trang 24Bạn hãy làm lại nhé! Bạn chưa trả lời đúng! Bạn trả lời đúng rồi! Chưa đúng! Đúng rồi!
Bạn phải hoàn thành câu hỏi này!
Câu trả lời của bạn là:
Đáp án đúng là:
CHỌN LÀM LẠI A) Đúng
B) Sai
Trang 25Bạn phải hoàn thành câu hỏi này! Bạn chưa trả lời đúng! Bạn trả lời đúng rồi! Đúng rồi! Chưa đúng!
Câu trả lời của bạn là:
Đáp án đúng là:
CHỌN LÀM LẠI
Trang 27Điểm đạt được (%) {percent}
Thông tin sau khi kiểm tra sẽ hiện ra ở đây!
TIẾP TỤC XEM LẠI
Trang 28GIỚI THIỆU THÊM MỘT SỐ TRANH DÂN GIAN
Trang 30 Phim tư liệu tại http:// www.google.com : Video: Tranh dân gian Đông Hồ, tâm thức và hiện tại Chương trình Người Hà Nội-Tập 34 (VTV1)
phân phối chương trình môn MT đã giảm tải của Bộ GD & ĐT
TÀI LIỆU THAM KHẢO
Người thực hiện: Lê Thị Tình
tinhthcshamon.dakha@kontum.edu.vn
Trường THCS Xã Hà Mòn, Đắk Hà, Kon Tum
CÁM ƠN CÁC BẠN ĐÃ THAM GIA BÀI HỌC NÀY!