Một số biện pháp thiết kế môi trường giáo dục lấy trẻ làm trung tâm cho trẻ nhà trẻ - SKKN

Hơn thế nữa tạo điều kiện cho giáo viên trong trường học tập cách tạo môi trường học tập cho trẻ học tập, vui chơi tại lớp, tận dụng nguyên vật liệu sẵn có của địa phương, tạo sự hấp dẫn

ỦY BAN NHÂN DÂN HUYỆN GIA LÂM TRƯỜNG MẦM NON QUANG TRUNG

SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

3.2 Biện pháp 2: Bồi dưỡng chuân môn nghiệp vụ 7

I ĐẶT VẤN ĐỀ

Trẻ em hôm nay – Thế giới ngày mai, trẻ em là nguồn hạnh phúc của mỗi gia đình, là tương lai của đất nước, là lớp người kế tục sự nghiệp của cha anh, gánh vác mọi công việc xây dựng và bảo vệ tổ quốc – xã hội chủ nghĩa Mọi trẻ

em sinh ra đều có quyền được chăm sóc, nuôi dưỡng, tồn tại và phát triển Khi

xã hội ngày càng phát triển thì giá trị con người ngày càng được nhận thức đúng đắn và được đánh giá toàn diện Vì một tương lai tươi sáng, trẻ em sẽ trở thành chủ nhân hữu ích của tương lai, thì ngay từ tuổi ấu thơ trẻ phải được hưởng nền giáo dục phù hợp, hiện đại và toàn diện về mọi mặt

Mỗi đứa trẻ là một cá thể riêng biệt, chúng khác nhau về thể chất, tình cảm,

xã hội, trí tuệ, hoàn cảnh gia đình, văn hóa và tâm lý Do đó, mỗi trẻ em có hứng thú, cách học và tốc độ học tập khác nhau và chúng đều có thể thành công Trẻ học bằng chơi tốt nhất khi có người lớn hỗ trợ và mở rộng những gì chúng đanghứng thú và đang thực hiện Vì vậy đổi mới môi trường giáo dục, tạo cơ hội cho trẻ chủ động học tập rèn luyện kỹ năng theo trình độ khả năng của mỗi cá nhân trẻ là một trong những tiêu trí của đổi mới chương trình giáo dục hiện nay

Tạo môi trường giáo dục lấy trẻ làm trung tâm là nhằm mục đích giúp trẻ

có một môi trường học tập, vui chơi thoải mái, an toàn, lành mạnh để phát triển mọi mặt: Đức – trí – thể - mỹ Qua đó, hình thành cho trẻ thói quen, nề nếp, những hiểu biết ban đầu về môi trường sống xung quanh, có kỹ năng, hành vi, thái độ tốt với môi trường, phát triển nhân cách trẻ và hơn nữa giúp trẻ hứng thú tham gia vào giờ học đạt kết quả cao Góp phần nâng cao chất lượng, chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục cho trẻ giai đoạn nhà trẻ Hơn thế nữa tạo điều kiện cho giáo viên trong trường học tập cách tạo môi trường học tập cho trẻ học tập, vui chơi tại lớp, tận dụng nguyên vật liệu sẵn có của địa phương, tạo sự hấp dẫn, lôi cuốn trẻ tích cực tới trường, tới lớp, tạo cơ hội cho trẻ được học tập, trải nghiệm, sáng tạo và cùng cô giáo tạo ra những sản phẩm nhằm cải thiện môi trường lớp học mọi lúc, mọi nơi góp phần xây dựng môi trường học tập trong nhà trường trở nên khang trang, thân thiện hơn

Trẻ mầm non không thể tiếp thu các kiến thức một cách bài bản, có hệ thống như trẻ ở Phổ thông Vì thế cần tạo cho trẻ môi trường để trẻ được hoạt động, trải nghiệm vui chơi, từ đó trẻ có thể tiếp thu kiến thức một cách nhẹ nhàng tự nhiên hơn Bởi ở các trường phổ thông, môi trường lớp học là bàn, ghế, phấn, bảng, dụng cụ học tập, thầy cô, bè bạn với không khí lớp học trang nghiêm Riêng môi trường lớp học ở trường mầm non với các mảng tường, các

góc chơi, đồ chơi được sắp xếp, trang trí nổi bật nhằm thu hút sự chú ý của trẻ cùng với không khí lớp học vui tươi, chan hòa, gần gũi giữa cô và trẻ Đơn giản

là thế nhưng việc thực hiện không hoàn toàn dễ dàng Bởi môi trường giáo dục trong trường mầm non phải tạo cơ hội cho trẻ tìm tòi, khám phá, phát hiện nhiều điều mới lạ, hấp dẫn trong cuộc sống, trẻ được tự lựa chọn hoạt động cá nhân hoặc theo nhóm một cách tích cực Môi trường đó phải đảm bảo an toàn về thể chất, tâm lý cho trẻ vừa có tác dụng giáo dục, có tính thẩm mỹ và phải được xây dựng trong suốt quá trình thực hiện chương trình chăm sóc giáo dục trẻ Đặc biệt, từ khi Bộ Giáo dục và Đào tạo triển khai Chương trình Giáo dục mầm non mới, thì vấn đề xây dựng môi trường giáo dục lấy trẻ làm trung tâm được đặt ra ngày càng cấp thiết hơn Bởi môi trường giáo dục được ví như người giáo viên thứ hai tổ chức và hướng dẫn trẻ chơi, trẻ hoạt động để nhận thức và phát triển Xuất phát từ trong chương trình chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục lứa tuổi nhà trẻ thực nghiệm ở đơn vị trường mầm non mà bản thân tôi đang dạy và các buổi tham dự chuyên đề, tiết mẫu, tham quan cảnh quan sư phạm, môi trường dạy học cho trẻ ở trường, bản thân tôi nhận thấy trong những năm gần đây phần lớn các giáo viên còn hạn chế về việc xây dựng môi trường học tập cho trẻ, giáo viên còn thụ động chưa tích cực, chưa biết tận dụng nguồn nguyên vật liệu sẵn

có từ địa phương, cách trang trí còn vụn vặt, chưa làm nổi bật được chuyên đề trọng tâm, cách sắp xếp môi trường học tập trong và ngoài lớp còn theo cảm tính chưa khoa học dẫn đến môi trường chưa gọn gàng, ngăn nắp, chưa tạo cơ hội cho trẻ được học tập, trải nghiệm, sáng tạo và cùng cô giáo tạo ra những sản phẩm nhằm cải thiện môi trường lớp học mọi lúc, mọi nơi, chưa kích thích được

sự hứng thú của trẻ tham gia vào các hoạt động, trẻ trở nên nhàm chán khi chơi

và học Xuất phát từ tình hình thực tế trên, bản thân tôi luôn băn khoăn trăn trở làm thế nào để xây dựng môi trường học tập phong phú và gây hứng thú cho trẻ

hoạt động tích cực, vì vậy tôi đã mạnh dạn lựa chọn đề tài “Một số biện pháp

thiết kế môi trường giáo dục lấy trẻ làm trung tâm cho trẻ nhà trẻ ” Để cho

trẻ có một môi trường an toàn, thân thiện, phát huy được phương pháp dạy học:

“Lấy trẻ làm trung tâm” và phát huy được tính sáng tạo của cô và trẻ tạo ra nhiều sản phẩm làm phong phú thêm môi trường lớp học đáp ứng được yêu cầu của giáo dục mầm non hiện nay

II GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ

1 Cơ sở lý luận

Căn cứ vào nhu cầu và khả năng phát triển của trẻ tuổi nhà trẻ đây là lứa tuổi kỳ diệu, trẻ rất hiếu động tò mò, muốn giao lưu xúc cảm, hoạt động với đồ vật và vui chơi, muốn học hỏi, tìm hiểu thế giới tự nhiên và xã hội Vì vậy cần xây dựng cho trẻ một môi trường hoạt động tốt nhất đó là xây dựng một môi trường an toàn, thân thiện, ấm cúng gần gũi với khung cảnh gia đình, trình bày đẹp mắt, thu hút, giúp trẻ chủ động tham gia vào các hoạt động, có cơ hội trải nghiệm và giao tiếp một cách tích cực Môi trường giáo dục đó gồm hai bộ phận: môi trường vật chất và môi trường xã hội

kỹ năng của trẻ được hình thành, củng cố và bổ sung, đây là những nhân tố góp phần hình thành và phát triển nhân cách cho trẻ mầm non Khi trẻ được hoạt động trong môi trường giáo dục phù hợp sẽ hình thành và phát triển các giác quan ở trẻ và các chức năng tâm, sinh lý, năng lực và phẩm chất mang tính nền tảng, những kỹ năng sống cần thiết phù hợp lứa tuổi, khơi dậy và phát triển tối

đa những khả năng tiềm ẩn đặt nền tảng cho việc học ở các cấp học tiếp theo và cho việc học tập suốt đời

Môi trường giáo dục đa dạng, phong phú sẽ kích thích tính tích cực chủ động của trẻ từ việc tự lựa chọn góc chơi, đồ chơi đến việc tự quyết định và tìm cách giải quyết nhiệm vụ Các nhà giáo dục đều phải thừa nhận một điều rằng cách tiếp cận tốt nhất để giáo dục trẻ mầm non đó là xây dựng môi trường giáo dục lấy trẻ làm trung tâm để thúc đẩy sự phát triển tính chủ động, khả năng tư duy cho trẻ Các cách tiếp cận tốt thường thể hiện tính tích hợp cao và kết nối việc học với thực tế đời sống của trẻ

Trên cơ sở đó và cũng căn cứ vào điều kiện thực tế của nhà trường vào khả năng, nhu cầu học tập, kinh nghiệm sống của trẻ, đáp ứng được yêu cầu của GDMN Từ đó tôi lên kế hoạch, và thực hiện xây dựng môi trường lấy trẻ làm trung tâm của lớp tôi phụ trách để trẻ hoạt động tích cực

2 Cơ sở thực tiễn:

Trường mầm non mà tôi đang công tác được xây dựng với diện tích 1.780 m2 Với tổng số phòng 11 phòng học Trường đạt trường tiên tiến vào năm 2018 Trường được công nhận kiểm định chất lượng giáo dục được PGD công nhận Ban giám hiệu nhà trường có trình độ chuyên môn cao và có nhiều kinh nghiệm quản lý, làm việc có khoa học Thường xuyên tổ chức các hoạt động cho giáo viên dự giờ rút kinh nghiệm lẫn nhau trong đó có lưu ý đến việc tổ chức hoạt động góc ở các độ tuổi Lớp được BGH nhà trường tiếp tục đầu tư cơ sở vật chất, đồ dùng dạy học, đồ chơi Trẻ trong lớp bước đầu có sự phát triển ngôn ngữ khá tốt và thích hoạt động BGH đã bổ sung rất nhiều đồ dùng đồ chơi phong phú ở các góc cho từng lớp Nhiều phụ huynh trong lớp quan tâm ủng hộ học liệu và nguyên vật liệu làm đồ dùng đồ chơi trang trí lớp

Với tổng số giáo viên và nhân viên là 40 CBGVNV

- Biên chế: 24 đ/c

- Trình độ chuyên môn:

+ BGH: Trên chuẩn 100%

+ Giáo viên: 20 đồng chí Đạt chuẩn 100% trên chuẩn 80%

+ Nhân viên: 13 đồng chí Đạt chuẩn: 100%; trên chuẩn: 46%

+ Nhân viên bảo vệ: 3 đồng chí

2.1 Thuận lợi:

- Nhà trường nhận được sự quan tâm chỉ đạo sát sao của các cấp lãnh đạo đặc biệt là phòng GD & ĐT huyện Gia Lâm

- Được ban giám hiệu nhà trường hỗ trợ mua sắm trang thiết bị,đồ dùng phục

vụ cho hoạt động đầy đủ

- Nhà trường bổ xung nhiều tài liệu phong phú để tham khảo

- Ban giám hiệu đã tạo điều kiện cho giáo viên kiến tập các chuyên đề về “ Xây dựng môi trường giáo dục lấy trẻ làm trung tâm” do Phòng giáo dục và đào tạo tổ chức, khuyến khích động viên tập thể giáo viên học tập, học hỏi kinh nghiệm lẫn nhau, nhà trường tổ chức thăm lớp, dự giờ của các giáo viên trong trường để góp ý, đúc rút kinh nghiệm

- Bản thân tôi cũng cố gắng trong quá trình tự học, sáng tạo thiết kế các góc các mảng tường mở để sử dụng bàn tay trẻ làm nhiều hơn kích thích sự sáng tạo của trẻ Tôi luôn chú ý ,tìm tòi tích lũy thêm kiến thức để tận dụng những phế liệu làm ra các đồ chơi mới thu hút trẻ đồng thời tôi cũng học hỏi các đồng nghiệp qua các buổi dự giờ hoạt động và tìm hiểu qua các loại sách báo để có

kế hoạch sắp xếp hoạt động góc theo từng chủ đề với sự hứng thú của trẻ

Các giáo viên trong lớp đều có kinh nghiệm chăm sóc, giáo dục trẻ Các cô đều nhiệt tình, yêu nghề, mến trẻ, có khả năng sáng tạo, có năng khiếu hội họa tạo điều kiện thuận lợi trong việc xây dựng môi trường học tập cho trẻ

- Trẻ lớp tôi đa số đang trong độ tuổi 24-36 tháng tuổi trẻ năng động, đi học chuyên cần có nề nếp

- Đa số phụ huynh nhiệt tình, sẵn sàng hỗ trợ và tìm kiếm về nguyên vật liệu cho việc làm đồ dùng càng thêm phong phú đa dạng giúp tạo môi trường giáo dục kích thích sự hứng thú, tò mò, sáng tạo của trẻ

- Trẻ được tổ chức hoạt động thường xuyên nhưng máy móc Dập khuôn chưa tích cực, chưa sáng tạo

- Phụ huynh đã ủng hộ về nguyên vật liệu cho lớp, song không quan tâm đến hoạt động của lớp, chưa tham gia các hoạt động cùng cô và trẻ

3 Các biện pháp thực hiện:

Muốn tạo môi trường học tập cho trẻ hoạt động một cách tích cực phải đảm bảo thực hiện theo mục tiêu giáo dục, mang tính thẩm mỹ, phải giúp trẻ phát triển trí tưởng tượng, kích thích cho trẻ tính độc lập, sáng tạo, đồng thời phải

phù hợp với từng lứa tuổi và đảm bảo được sự an toàn cho trẻ

Muốn làm được điều này bản thân tôi đã tìm ra những biện pháp mang lại tính khả thi như sau:

3.1 Biện pháp 1: Xây dựng kế hoạch

Môi trường cho trẻ hoạt động nơi có các nguồn thông tin phong phú, khuyến khính tính độc lập và hoạt động tích cực của trẻ Muốn thực hiện các hoạt động một cách có khoa học và có hiệu quả bản thân tôi trược hết lập ra kế hoạch cho mình gồm có: kế hoạch năm, kế hoạch tháng, kế hoạch tuần và kế hoạch ngày Những công việc nào chưa thực hiện được bản thân tôi rút kinh nghiệm cho tháng sau thực hiện tốt hơn

VD: Trước khi thực hiện kế hoạch hoạt động tháng 11 Dựa vào dự kiến chủ đề, sự kiện khối , kế hoạch nội dung của tháng, dựa vào khả năng của trẻ mà giáo viên lên kế hoạch trang trí cho chủ đề theo từng tuần

- Chuẩn bị đồ dùng đồ chơi cho trẻ : + Chơi với búp bê: Cho em ăn, ru em ngủ + Chơi xếp nhà, xếp hàng rào, xâu vòng…

- Chuẩn bị môi trường lớp học đảm bảo sạch sẽ, an toàn cho trẻ

- Chuẩn bị đồ dùng, đồ chơi + Trang phục quần ,áo, giầy, mũ để trẻ thay cho búp bê + Đồ dùng cho cho luyện tập kỹ năng: cài cởi cúc, kéo khóa, tập xâu, luồn dây…

+ Chồng, xếp tháp, xâu vòng, xâu hoa lá…

- Vệ sinh lớp học sạch sẽ, các góc chơi trưng bày sản phẩm của trẻ ngăn nắp, gọn gàng khoa học

bé hàng ngày ở trường lớp

- Chuẩn bị đồ dùng, đồ chơi, các nguyên vật liệu phù hợp với chủ đề trong tuần cho trẻ hoạt động, tạo ra sản phẩm cho riêng mình: Cho trẻ làm thiệp tặng cô nhân ngày 20-11 bằng hoạt động tô màu, dán, in màu ngón tay…

- Vệ sinh lớp học sạch sẽ gọn gàng, cọ rửa đồ dùng đồ chơi để đảm bảo an toàn cho trẻ khi tiếp xúc trực tiếp với đồ dùng đó

- Trang trí các hình ảnh về các đồ dùng quen thuộc, gần gũi

có trong gia đình của bé

- Chuẩn bị các đồ dùng đồ chơi về các đồ dùng, trong gia đình bé Chuẩn bị các nguyên vật liệu có hình dáng phù hợp cho trẻ tạo thành các đồ chơi về đồ dùng gia đình một cách sáng tạo.+ Chơi với các khối gỗ màu xếp bàn , ghế

- Cô và trẻ cùng tham gia vệ sinh, sắp xếp lớp học gọn gàng ngăn nắp

3.2 Biện pháp 2: Bồi dưỡng chuyên môn nghiệp vụ

- Phải nói rằng việc tự học hỏi, nâng cao trình độ chuyên môn nghiệp vụ cho bản thân là điều đặt lên hàng đầu đối với mỗi giáo viên Muốn thực hiện được điều đó mỗi giáo viên phải tự tìm tòi sách báo, các thông tin đại chúng để trau rồi bản thân

- Luôn nắm vững tâm sinh lý của trẻ để có các phương pháp tổ chức các hoạt động cho trẻ không để trẻ nhàm chán, im lặng, phải giúp trẻ hoạt động tích cực

và các hoạt động gây hứng thú và sự chú ý của trẻ

- Thực hiện đầy đủ các đợt chuyên đề do Phòng GD & ĐT tổ chức, các buổi họp chuyên môn, bồi dưỡng của nhà trường

- Ngoài ra tôi còn tranh thủ nghiên cứu sách báo, sưu tầm các loại tranh ảnh, nguyên vật liệu mở, xem các kênh truyền hình, truy cập mạng để thực hành làm một số đồ dùng, đồ chơi tự tạo, tranh ảnh sáng tạo để có vốn kiến thức phong phú, có đồ dùng để phục vụ cho việc dạy của cô, việc học và vui chơi của trẻ được đầy đủ và phong phú hơn

- Luôn có ý thức học hỏi những người đi trước, dự giờ, tham quan các lớp, trường bạn nhằm trau dồi kiến thức, học những điều hay, điều mới lạ để thực hiện dạy trẻ có hiệu quả nhất

- Tham gia vào các hội thi do Phòng GD & ĐT, nhà trường tổ chức

- Tham gia học Đại học để nâng cao trình độ chuyên môn cho bản thân, đáp ứng yêu cầu đổi mới hiện nay

3.3 Biện pháp 3: Phối hợp với phụ huynh

Để phụ huynh giúp đỡ, hỗ trợ, hợp tác một cách tự giác và có hiệu quả, tôi

đã thông qua chương trình giảng dạy đổi mới cho phụ huynh nắm bắt về mục đích yêu cầu của phương pháp dạy mới, về chương trình ứng dụng công nghệ thông tin, sức khỏe của trẻ, cách chăm sóc trẻ khoa học, phòng tránh các bệnh thường gặp theo mùa… qua bảng tuyên truyền của lớp, của trường, qua các cuộc họp phụ huynh định kỳ, để phụ huynh hiểu được tác dụng của việc dạy đổi mới hình thức tổ chức giáo dục trẻ nhà trẻ như thế nào Và đặc biệt tôi nhấn mạnh tầm quan trọng, mục đích, ý nghĩa, yêu cầu của công tác xây dựng môi trường học tập trong lớp đối với trẻ mầm non, thực trạng môi trường của lớp để phụ huynh có ý kiến đóng góp về ý tưởng công sức Vì vậy phụ huynh đã rất đồng thuận, nhất trí và đã ủng hộ rất nhiều các loại xốp, bìa màu, lô tô, thảm dạ, Decan…để trang trí tạo môi trường trong lớp học hấp dẫn trẻ

Ở bảng tuyên truyền của lớp tôi thông báo rõ thời gian biểu, kế hoach giảng dạy, trao đổi trực tiếp với phụ huynh trong các giờ đón và trả trẻ, mời phụ huynh tham quan lớp, tham quan triển lãm đồ dùng đồ chơi tự làm, dự giờ một

số tiết dạy để phụ huynh hiểu rõ sự cần thiết của việc trang trí môi trường và việc làm đồ dùng đồ chơi trong công tác chăm sóc giáo dục trẻ ở trường mầm non Từ đó phụ huynh tự nguyện đóng góp nhiều loại sách báo, tranh ảnh, cây xanh ở góc thiên nhiên, các nguyên vật liệu trong gia đình có thể tái sử dụng được như chai nhựa các loại lon…Trong từng chủ đề sự kiện của tháng, nhiều phụ huynh còn sưu tầm trên mạng nhiều cách làm đồ dùng cho trẻ và giáo viên tham khảo

3.4 Biện pháp 4: Xây dựng môi trường giáo dục lấy trẻ làm trung tâm

3.4.1 Môi trường trong lớp:

Hoạt động ở các góc là một hình thức hoạt động đặc biệt trong đời sống của trẻ mầm non, đó là nơi trẻ thỏa mãn sở thích, nhu cầu vui chơi, nhận thức và cảm nhận thế giới xung quanh Hoạt động góc giúp trẻ rèn luyện, củng cố kiến thức đã học là nơi trải nghiệm, khám phá những cái mới và phát huy khả năng sáng tạo của trẻ vì vậy cần phải:

Từ cửa chính vào là góc sách và góc học tập, tôi xếp nơi yên tĩnh xa góc ồn ào: Góc sách truyện tôi bố trí gần cửa đón ánh sáng tự nhiên nhiều nhất trong phòng học, góc nghệ thuật tạo hình gần nơi có nguồn nước, thuận tiện cho trẻ đi lại.Góc thiên nhiên ( Khám phá khoa học) tôi đã tận dụng khoảng hiên bên ngoài lớp cho trẻ hoạt động thoải mái tránh sự ồn ào cho các góc khác, tiện lợi cho trẻ khám phá, chăm sóc cây hoa…

- Có sự phân chia tạo ranh giới giữa các góc rõ rệt, phù hợp: Tận dụng các giá

đồ chơi, các bàn chơi góc có chân bàn ngắn tạo thành ranh giới các góc, và tạo không gian chơi cho trẻ

VD: Ranh giới giữa góc hoạt động với đồ vật, góc bé em tôi ngăn bằng 1 giá đồ chơi vừa tạo không gian riêng cho trẻ ở góc hoạt động với đồ vật hoạt động, vừa tạo không gian giống như ngôi nhà hay nhà hàng tùy ý tưởng, trí tưởng tượng, sáng tạo của trẻ tùy vào chủ đề trẻ chơi cho trẻ chơi ở góc bế em…Riêng góc vận động tôi ưu tiên không gian rộng,dọc diện tích lớp thuận tiện cho trẻ vận động Góc phân sách truyện phát triển ngôn ngữ tôi phân tách bằng cây xanh tự tạo, kích thước cây phù hợp với không gian hai góc vì tôi muốn tạo một môi trường tự nhiên trong chính lớp học giúp trẻ thấy thoải mái,

hòa hợp với thiên nhiên khi ngồi đọc sách, chơi rối tay bên dưới gốc cây, tạo mối liên kết giữa hai góc để trẻ giao lưu với nhau giữa hai nhóm

- Thiết kế các góc chơi phù hợp diện tích lớp, độ tuổi Đảm bảo cho trẻ di chuyển dễ dàng giữa các góc mà không va chạm vào nhau hoặc vấp ngã hay va chạm vào đồ vật: Khoảng rộng giữa các góc cách nhau hợp lý để đảm bảo an toàn và thuận tiện cho trẻ hoạt động theo khả năng, hứng thú, sở thích riêng Có chỗ cho hoạt động chung và hoạt động cá nhân, có góc cố định, có góc di động hoặc thay đổi theo chủ đề

Qua cách bố trí sắp đặt các mảng, các góc chơi hợp lý ở lớp mình tôi nhận thấy trẻ hoạt động tích cực hơn, có hiệu quả cao hơn Trẻ được trao đổi giao lưu với nhau thoải mái mà không ảnh hưởng đến các góc khác Trẻ có không gian riêng tư yên tĩnh để hoạt động, Thỏa mãn nhu cầu hoạt động, sự sáng tạo của trẻ

* Trang trí theo hướng mở linh hoạt

Trang trí mục đích là phối hợp giữa các mảng hình màu sắc, đường nét sao cho cân đối hài hòa, hợp lý trong một không gian nhất định Đối với mầm non việc trang trí hình ảnh không chỉ đẹp, ngộ nghĩnh, màu sắc nhã nhặt không quá lòe loẹt mang tính giáo dục mà còn phải phù hợp với chủ đề, với từng góc chơi với nội dung chơi của trẻ đáp ứng được nhu cầu khám phá, sáng tạo, trí tò mò thích cái mới, cái lạ của trẻ Vì vậy tôi đã trang trí các góc chơi ở lớp mình một cách sáng tạo theo hướng mở linh hoạt và đảm bảo các yếu tố:

- Trang trí vừa tầm mắt trẻ (không quá cao hoặc quá thấp)

+ Hình ảnh rõ ràng, cụ thể, không quá nhiều hình ảnh Quan tâm đến môi trường chữ viết Dùng chữ in thường và chữ viết thường

+ Góc mở: Có sản phẩm của cô và của trẻ, phong phú về thể loại như vẽ, nặn, xé dán, cắt dán, có sản phẩm của phụ huynh…

+ Màu sắc: Tranh ảnh, màu sắc hài hòa, sinh động, ngộ nghĩnh, không quá rực rỡ, lòe loẹt, tập chung vào 3 gam màu chính phù hợp với lứa tuổi nhà trẻ : Xanh-đỏ-vang

- Các góc chơi: Trong lớp học không thể thiếu các góc chơi của trẻ nên cần đảm bảo đủ số lượng góc cho trẻ chơi

+ Tùy theo không gian, diện tích của lớp có thể bố trí góc chơi trong hoặc ngoài lớp

+ Các góc hoạt động chính được duy trì thường xuyên

+ Bố trí các góc linh hoạt để có thể sắp xếp lại

+ Bố trí sắp xếp những hoạt động tương đồng thì ở gần nhau (hoạt động tĩnh xa hoạt động động)

+ Bố trí các góc có thể di chuyển được Cần đảm bảo an toàn cho trẻ

+ Có đủ đồ chơi và phương tiện đặc chưng của từng góc

- Phải trang trí theo hình thức cuốn chiếu theo các chủ đề nhánh của từng tuần

Ví dụ: Tháng 3 về PTGT có các chủ đề - sự kiện nhánh của từng tuần là: + Tuần 1: PTGT đường bộ

+ Tuần 2 : PTGT đường thủy

+ Tuần 3: PTGT đường không

+ Tuần 4: PTGT đường sắt

+ Tuần 5 : Một số luật lệ giao thông

- Mỗi tuần phải cho trẻ làm sản phẩm theo 1 nhánh với ý tưởng và khả năng sáng tạo trí tưởng tượng của trẻ và sử dụng ngay các sản phẩm của trẻ làm để trang trí lớp Khi trang trí 5 nhánh xong qua chủ đề khác thì bỏ hết phần trang trí chủ đề và chủ đề nhánh đi và lưu vào túi sản phẩm chủ đề sau đó lại tiếp tục trang trí những chủ đề kế tiếp

- Hình ảnh sưu tầm phải rõ ràng, màu sắc đẹp, được làm từ nhiều nguyên vật liệu mở, có thể dán tên gọi ở mỗi bức tranh để tích hợp chữ viết vào đó Khuyến khích sản phẩm của bé tự làm

- Hình ảnh mang tính giáo dục thẩm mỹ

- Trang trí phải linh hoạt, hấp dẫn và thay đổi nội dung theo từng chủ đề, không vẽ cố định lên tường, làm theo hình thức trang trí mở để trẻ có thể lấy, cất, chơi dễ dàng

Ví dụ: * Góc hoạt động với đồ vật : Tôi tận dụng những cốc nhựa trà sữa khoét lỗ với kích thước to –nhỏ và gắn lên mảng tường bằng xốp dính theo đường zích zắc cho trẻ thả bóng, hoặc bọc đề can màu xanh- đỏ- vàng thành chiếc lọ màu cho trẻ cắm hoa, tôi cũng phân bố mảng tưởng để treo gắn bảng các chất liệu, nguyên liệu mở cho trẻ khám phá tìm hiểu Một tiện lợi nữa mảng tường này có thể sử dụng cho tất cả các nội dung giúp trẻ phát triển nhận thức : nhận biết, luyện tập và phối hợp các giác quan mà đặc biệt trẻ lại được tạo ra sản phẩm do chính bàn tay của trẻ nên trẻ rất hứng thú khi chơi góc

* Góc vận động : Sử dụng các giá góc để xếp đồ dùng: bóng, boling, tạ tay; bên cạnh đó dùng các móc treo vòng thể dục trẻ dễ tự lấy,cất khi chơi, treo các dụng

cụ âm nhạc sắc xô, trống, phách… Bên dưới chân mảng tường xêp các đồ dùng

có khối lượng nặng hơn: Cổng chui, lốp, cột gôn… vẫn đảm bảo tính thẩm mỹ, thuận tiện và an toàn đối với trẻ

* Góc bé em : Tôi tạo giá bằng tấm Foóc trắng, móc nhỏ gắn lên tường theo hình thức mở nhìn rất thẩm mỹ mà các đồ dùng lại không bị che khuất trẻ có thể nhìn thấy dễ ràng khi chơi và lấy ra cất vào rất dễ Tôi kê giường búp bê sát góc

tường và lựa chọn vải gam màu hồng dễ thương phù hợp với sở thích tâm lí trẻ nhỏ để may thành chiếc màn khung giúp trẻ kéo mở tiện lợi và lạ mắt, không chiếm diện tích không gian góc chơi

* Góc góc phát triển ngôn ngữ: Tôi trang trí theo dạng các hộp nghệ thuật bắt trên tường rất chắc chắn vừa có thể là hình ảnh trang trí có thể trồng cây xanh nhỏ xinh xăn vào góc tạo cảm giác thoải mái dễ chịu cho trẻ khi chơi lại vừa có thể sử dụng làm giá để trưng bầy rối, đồ dùng… tiết kiệm không gian rộng rãi

hơn cho trẻ khi chơi góc

mê, không còn nhàm chán, dập khuôn máy móc như trước nữa

* Xây dựng các góc hoạt động khác nhau trong lớp:

- Các góc chơi trong lớp học không thể thiếu các góc chơi của trẻ nên cần đảm bảo đủ số lượng góc cho trẻ chơi

- Xây dựng các góc hoạt động khác nhau trong lớp nhằm tạo điều kiện cho trẻ hoạt động cá nhân hoặc theo nhóm nhỏ được nhiều hơn, hình thức hoạt động phong phú, đa dạng hơn Giúp trẻ tìm hiểu và khám phá cái mới, hoạt động với

đồ vật và rèn luyện kỹ năng

+ Tùy theo không gian, diện tích của lớp có thể bố trí góc chơi trong hoặc

động tương đồng thì ở gần nhau (hoạt động tĩnh xa hoạt động động

+ Bố trí các góc có thể di chuyển được Cần đảm bảo an toàn cho trẻ + Có đủ đồ chơi và phương tiện đặc chưng của từng góc

- Các góc có khoảng rộng, cách nhau hợp lý để đảm bảo an toàn và vận động của trẻ Tạo ranh giới giữa các góc hoạt động Ví dụ: Sử dụng giá dựng đồ chơi

quay lại thành ranh giới cho góc chơi Ranh giới ở các góc không che tầm nhìn của trẻ và không cản việc quan sát của giáo viên

- Thay đổi vị trí của góc sau mỗi chủ đề để tạo cảm giác mới lạ, kích thích hứng thú của trẻ

- Đặt tên các góc phải đơn giản, dễ hiểu và phù họp với nội dung từng chủ đề đang thực hiện, có chữ viết để bước đầu làm quen phát triển khả năng, hình thành các biểu tượng về chữ cái cho trẻ

- Đồ dùng đồ chơi đẹp, hấp dẫn trẻ, đảm bảo an toàn, có tính thẩm mỹ cao Thường xuyên vệ sinh các giá và đồ dùng, đồ chơi sạch sẽ

- Các loại đồ dùng của trẻ có nhãn hoặc ký hiệu bằng hình ảnh hoặc chữ cái, chữ số nhằm phát triển ngôn ngữ, nhận thức, hình tượng cho trẻ, giúp trẻ tự lấy

đồ dùng mà không cần sự trợ giúp của cô, trẻ biết giữ gìn đồ dùng, đồ chơi cá nhân của mình, không sử dụng

- Mang tính mở và được bổ sung theo giai đoạn

+ Mỗi đồ dùng đồ chơi phải phù hợp với độ tuổi và mục đích giáo dục trẻ theo từng chủ điểm, kích thích trẻ phát triển các lĩnh vực vận động, nhận thức, ngôn ngữ, tình cảm và mối quan hệ xã hội

+ Đồ dùng đồ chơi, nguyên vật liệu trong từng góc được sắp xếp phải dễ thay, dễ lựa chọn, an toàn cho trẻ

Ví dụ: Những thiết bị đồ chơi nặng đặt ở dưới, những đồ chơi có nhiều bộ phận phải đặt theo bộ

+ Màu sắc, hình dáng đồ của bạn khác Trẻ có thể tự bảo quản đồ dùng cá nhân của mình Ví dụ: Tôi đã chuẩn bị bì đựng hồ sơ màu trong để trẻ để tất cả

đồ dùng như: sách các loại, bút, sáp màu….và ghi ký hiệu ngoài bìa Đến giờ học trẻ chỉ tự lấy tự mở bì hồ sơ lấy sách cần học và tự cất gọn gàng, sạch sẽ

+ Làm đồ chơi từ nguyên vật liệu thiên nhiên phù hợp với từng chủ đề nhưng có thể sử dụng cho nhiều hoạt động khác nhau Ví dụ: Làm con cua bằng hạt gấc, có thể cho trẻ làm quen với số lượng 1- nhiều, cũng có thể cho trẻ chơi hoạt động với đồ vật “ gắp cua bỏ giỏ”, nấu ăn, chơi trò chơi trong các môn học