Năng lực thực thi công vụ của công chức cấp xã, huyện eakar, tỉnh đắk lắk

Chính vì công chức cấp xã có vai trò quan trọng như vậy nên việc xây dựng công chức cấp xã vững vàng về chính trị, có đạo đức trong sạch về lối sống, có trí tuệ, kiến thức và trình độ nă

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO

/

BỘ NỘI VỤ /

HỌC VIỆN HÀNH CHÍNH QUỐC GIA

BÙI PHAN QUANG TUẤN

NĂNG LỰC THỰC THI CÔNG VỤ CỦA CÔNG CHỨC

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO

/

BỘ NỘI VỤ / HỌC VIỆN HÀNH CHÍNH QUỐC GIA

BÙI PHAN QUANG TUẤN

NĂNG LỰC THỰC THI CÔNG VỤ CỦA CÔNG CHỨC

CẤP XÃ HUYỆN EA KAR, TỈNH ĐẮK LẮK

Chuyên ngành : Quản lý công

Mã số : 60 34 04 03

NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC:

TS HÀ QUANG NGỌC

ĐẮK LẮK, NĂM 2018

LỜI CẢM ƠN

Lời đầu tiên, tôi xin được bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc tới TS Hà Quang Ngọc – Phó Hiệu trưởng, Trường Đại học Nội vụ Hà Nội đã trực tiếp hướng dẫn tôi hoàn thành Luận văn này Xin trân trọng cảm ơn các nhà khoa học, các thầy giáo, cô giáo Học viện Hành chính Quốc gia đã nhiệt tình giảng dạy, truyền đạt các chuyên đề trong khoá học và đã tận tình giúp đỡ tôi trong quá trình thực hiện đề tài

Xin chân thành cảm ơn các đồng chí lãnh đạo, công chức Ủy ban nhân dân các xã, thị trấn trên địa bàn huyện Ea Kar, Phòng Nội vụ huyện Ea Kar, cùng các đồng chí lãnh đạo cơ quan Huyện ủy, Ủy ban Kiểm tra Huyện ủy đã luôn động viên, giúp đỡ, tạo mọi điều kiện thuận lợi cho tôi học tập và hoàn thành khoá học này

Mặc dù đã cố gắng hết sức nhưng với thời gian và điều kiện nghiên cứu còn nhiều hạn chế, chắc chắn Luận văn sẽ không tránh khỏi những thiếu sót Tôi rất mong nhận được sự đóng góp chân thành của các nhà khoa học, thầy

cô giáo và đồng nghiệp

Tác giả

LỜI CAM ĐOAN

Tôi xin cam đoan đề tài “Năng lực thực thi công vụ của công chức cấp xã huyện Ea Kar, tỉnh Đắk Lắk” là công trình nghiên cứu của cá nhân

tôi, chưa được công bố ở bất kỳ công trình nào khác Đề tài được thực hiện trên cơ sở vận dụng các kiến thức đã được học, nghiên cứu các tài liệu tham khảo, thực hiện điều tra khảo sát thực tiễn cùng với sự hướng dẫn khoa học của TS Hà Ngọc Quang Số liệu và các kết quả nghiên cứu trong luận văn là trung thực, hoàn toàn dựa theo số liệu đã được thu thập và điều tra Các thông tin trích dẫn và số liệu sử dụng trong luận văn đều được dẫn nguồn từ nhiều tài liệu tham khảo đáng tin cậy

Ea Kar, tháng 03 năm 2018

Học viên

Bùi Phan Quang Tuấn

MỤC LỤC

Trang phụ bìa

Lời cảm ơn

Lời cam đoan

Mục lục

PHẦN MỞ ĐẦU

1 Lý do chọn đề tài 6

2 Tình hình nghiên cứu đề tài 8

3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu 10

4 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu 10

5 Phương pháp luận và phương pháp nghiên cứu 11

6 Ý nghĩa thực tiễn của đề tài 11

7 Kết cấu của Luận văn 11

Chương 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ NĂNG LỰC THỰC THI CÔNG VỤ CỦA CÔNG CHỨC CẤP XÃ 1.1 Công chức cấp xã 13

1.2 Những tiêu chuẩn đối với công chức cấp xã 13

1.3 Vị trí, vai trò của công chức cấp xã 19

1.4 Nhiệm vụ của công chức cấp xã 26

1.5 Công vụ và năng lực thực thi công vụ 26

1.6 Một số tiêu chí đánh giá năng lực thực thi công vụ của công chức cấp xã 29

1.7 Các yếu tố tác động đến năng lực thực thi công vụ của công chức cấp

xã 37

1.8 Sự cần thiết khách quan phải nâng cao năng lực thực thi công vụ của công chức cấp xã 45

Tiểu kết Chương 1 50

Chương 2 THỰC TRẠNG NĂNG LỰC THỰC THI CÔNG VỤ CỦA CÔNG CHỨC CẤP XÃ Ở HUYỆN EA KAR, TỈNH ĐĂK LĂK 2.1 Khái quát chung về huyện Ea Kar 51

2.2 Thực trạng năng lực thực thi công vụ của công chức cấp xã huyện Ea Kar 56

Tiểu kết chương 2 80

Chương 3 MỤC TIÊU, QUAN ĐIỂM VÀ GIẢI PHÁP NÂNG CAO NĂNG LỰC THỰC THI CÔNG VỤ CỦA CÔNG CHỨC CẤP XÃ HUYỆN EA KAR, TỈNH ĐẮK LẮK 3.1 Mục tiêu, quan điểm nâng cao năng lực thực thi công vụ của công chức cấp xã huyện Ea Kar 81

3.2 Các giải pháp nâng cao năng lực thực thi công vụ của công chức 83

Tiểu kết Chương 3 107

KẾT LUẬN 108

DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 110

PHỤ LỤC 110

DANH MỤC CÁC BẢNG BIỂU

Bảng số 2.1 Số lượng công chức cấp xã huyện Ea Kar từ năm 2011 - 2016 57 Bảng số 2.2: Cơ cấu độ tuổi của công chức cấp xã huyện Ea Kar năm 2016 58 Bảng 2.3 Kết quả khảo sát ý kiến công chức cấp xã về mức độ thành thạo các kỹ năng 60 Bảng 2.4 Kết quả khảo sát ý kiến Chủ tịch UBND các xã, thị trấn đánh giá

về các kỹ năng của công chức cấp xã 61 Bảng 2.5 Kết quả nhận xét, đánh giá công chức cấp xã huyện Ea Kar năm

2016 61 Bảng 2.6 Thời gian công tác của công chức cấp xã huyện Ea Kar 65 Bảng 2.7 Trình độ chuyên môn của công chức cấp xã huyện Ea Kar trong năm 2011 và năm 2016 67 Bảng 2.8 Trình độ chuyên môn từng chức danh công chức cấp xã huyện

Ea Kar năm 2016 68 Bảng 2.9 Trình độ quản lý nhà nước của công chức cấp xã huyện Ea Kar năm 2016 70 Bảng 2.10 Trình độ lý luận chính trị của công chức cấp xã từ 2011 – 2016………71 Bảng 2.11a Trình độ tin học, tiếng dân tộc thiểu số của công chức cấp xã huyện Ea Kar năm 2016 73 Bảng 2.11b Khả năng giao tiếp bằng tiếng dân tộc thiểu số của công chức cấp xã huyện Ea Kar năm 2016 73

Chính quyền cấp xã (CQCX) là cấp thấp nhất trong hệ thống chính quyền địa phương ở Việt Nam hiện nay, nhưng CQCX lại có vị trí và vai trò hết sức quan trọng Trong đó, hiệu lực, hiệu quả quản lý của CQCX nói chung phụ thuộc rất nhiều vào năng lực của chính đội ngũ cán bộ, công chức của CQCX, bởi lẽ “Cán bộ là cái gốc của mọi công việc”, “muôn việc thành công hoặc thất bại, đều do cán bộ tốt hoặc kém” Công chức cấp xã là những người gần dân nhất, sát dân nhất, trực tiếp tiếp xúc với nhân dân, hàng ngày triển khai hướng dẫn, vận động nhân dân thực hiện mọi chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước, trực tiếp lắng nghe, giải quyết hoặc kiến nghị lên chính quyền cấp trên những kiến nghị, ý kiến, nguyện vọng của nhân dân Chính vì công chức cấp xã có vai trò quan trọng như vậy nên việc xây dựng công chức cấp xã vững vàng về chính trị, có đạo đức trong sạch về lối sống, có trí tuệ, kiến thức và trình độ năng lực để thực hiện các nhiệm vụ được giao luôn là mối quan tâm hàng đầu của Đảng và Nhà nước ta

Nghị quyết Trung ương 5 khóa IX về “đổi mới và nâng cao chất lượng của hệ

thống chính trị ở cơ sở xã, phường, thị trấn” đã nhấn mạnh vai trò quan trọng

của hệ thống chính trị và công chức cấp xã, phường, thị trấn đối với sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa phát triển đất nước Đầu tư xây dựng công chức cấp xã có phẩm chất, đạo đức và năng lực ngang tầng sự nghiệp đổi mới mang ý nghĩa như sự đầu tư cho hạ tầng cơ sở trong công tác cán bộ Do đó, việc nâng cao năng lực thực thi công vụ của đội ngũ công chức cấp xã (CCCX) là yêu cầu bức thiết và cấp bách nhằm bảo đảm ổn định chính trị - xã hội ở điạ phương, tạo ra cơ sở, động lực đáp ứng đòi hỏi của việc nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước, góp phần vào công cuộc đổi mới đất nước bắt đầu từ chính địa bàn cơ sở, góp phần xây dựng công chức cấp xã đủ khả năng thực thi chức năng, nhiệm vụ được giao, thực hiện đúng trọng trách

là "công bộc" của nhân dân và góp phần nâng cao hiệu lực, hiệu quả hoạt động của chính quyền cơ sở, UBND xã, thị trấn, đáp ứng yêu cầu cải cách hành chính nhà nước hiện nay

Ea Kar là một huyện thuộc địa bàn tỉnh Đắk Lắk, có nhiều điều kiện

và tiềm năng để phát triển, song vẫn còn có những khó khăn vướng mắc chưa thể tháo gỡ Một trong những khó khăn lớn nhất là trình độ và năng lực của đội ngũ CBCC huyện Ea Kar, trong đó bao gồm cả năng lực thực thi công vụ của công chức cấp xã, chưa đáp ứng được yêu cầu đổi mới

và phát triển toàn diện của địa phương

Trong những năm gần đây, cấp ủy và chính quyền huyện Ea Kar đã dành nhiều sự quan tâm tới công tác cán bộ Tuy nhiên, đến nay vẫn chưa đạt được kết quả như mong muốn Tác phong làm việc chưa chuyên nghiệp, việc đào tạo bồi dưỡng chưa gắn với sử dụng, chính sách tạo động lực cho công chức cấp xã chưa được quan tâm thích đáng, một số công chức cấp xã tinh thần trách nhiệm, ý thức tổ chức kỷ luật cao chưa, còn có hiện tượng nhũng nhiễu, xa dân, vi phạm pháp luật là những hạn chế vẫn còn tồn tại trong đội ngũ công chức cấp xã huyện Ea Kar hiện nay Chính những điều

này đã làm giảm sút lòng tin của người dân đối với Đảng, Nhà nước, gây ảnh

hưởng đến hiệu lực, hiệu quả hoạt động của UBND các xã, thị trấn trên địa

bàn huyện

Với những lý do trên, tác giả chọn đề tài: “Năng lực thực thi

công vụ của công chức cấp xã ở huyện Ea Kar, tỉnh Đắk Lắk” làm

luận văn Thạc sĩ - chuyên ngành Quản lý Công, nhằm đánh giá thực trạng

và đưa ra một số giải pháp góp phần giải quyết những vấn đề nêu trên

2 Tình hình nghiên cứu đề tài

Về vấn đề công chức cấp xã đã được các Nghị quyết của Đảng,

Đảng bộ địa phương và nhiều nhà khoa học phân tích, đánh giá, tổng kết

và được tác giả lựa chọn để nghiên cứu phục vụ cho việc xây dựng nội

dung đề tài gồm các công trình, các bài viết của tác giả sau:

- Nguyễn Minh Sản (2009), “Pháp luật về cán bộ, công chức CCCX

ở Việt Nam hiện nay – những vấn đề lý luận và thực tiễn”, Nhà Xuất bản

Chính trị - Hành chính, Hà Nội [8]

- Nguyễn Thị Hồng Hải – Chủ biên (2013) “Hỏi – đáp về quản lý cán

bộ, công chức cấp xã”, Nhà xuất bản Chính trị quốc gia – sự thật, Hà Nội

Sách gồm 245 câu hỏi - đáp các vấn đề liên quan đến cán bộ, công chức nói

chung và cán bộ, công chức cấp xã nói riêng về: Tuyển dụng, sử dụng, đào

tạo, bồi dưỡng, đánh giá, khen thưởng, kỉ luật, chế độ chính sách [4]

- Đinh Thị Minh Tuyết – Trịnh Văn Khánh (2011), “Năng lực thực

thi công vụ của đội ngũ công chức cấp xã”, Tạp chí Quản lý nhà nước Học

viện hành chính, số 3 Nghiên cứu của tác giả đã đi sâu phân tích thực trạng

đội ngũ công chức cấp xã Từ việc phân tích thực trạng đội ngũ công chức,

tác giả đã đề xuất các giải pháp chủ yếu xây dựng đội ngũ công chức cấp xã

[7]

- Nguyễn Văn Đồng (2014) “Chất lượng đội ngũ công chức cấp xã,

huyện Lạc Dương, tỉnh Lâm Đồng”, Luận văn Thạc sĩ chuyên ngành Quản

lý công, Học viện hành chính quốc gia Bài viết đã phân tích làm rõ thực trạng chất lượng về hoạt động công vụ của công chức cấp xã, tình hình đào tạo, bồi dưỡng công chức và những giải pháp nâng cao chất lượng đội ngũ công chức cấp trên địa bàn huyện [3]

- Lưu Thị Thu Hạnh (2010), “Nâng cao năng lực đội ngũ cán bộ

công chức cấp xã là người dân tộc ở tỉnh Hòa Bình”, Luận văn thạc sĩ

chuyên ngành Quản lý Công Học viện hành chính, Hà Nội Luận văn đã làm rõ và đưa ra quan điểm về thực trạng đội ngũ công chức, thực trạng tuyển dụng, quy hoạch, tạo nguồn đội ngũ, công chức, công tác bố trí sử dụng, đề bạt, bổ nhiệm công chức, thực trạng tình hình đào tạo, bồi dưỡng công chức phương pháp tuyển dụng, sử dụng, quy hoạch, đào tạo và những giải pháp, kiến nghị, nâng cao chất lượng đội ngũ công chức cấp xã là người dân tộc ở tỉnh Hòa Bình [5]

- Trần Thị Mai (2014), “Chính sách đào tạo, bồi dưỡng công chức

cấp xã, tỉnh Đắk Lắk”, Luận văn thạc sĩ chuyên ngành Quản lý Công, Học

viện Hành chính quốc gia Luận văn đã làm rõ một số vấn đề về đào tạo, bồi dưỡng công chức, đánh giá thực trạng đào tạo, bồi dưỡng công chức qua thực tiễn của công chức cấp xã Luận văn cũng đã đề xuất mục, nhiệm

vụ, giải pháp cơ bản nâng cao chất lượng, hiệu quả đào tạo, bồi dưỡng công chức cấp xã trên địa bàn tỉnh Đắk Lắk [6]

Tuy nhiên, đến nay ở huyện Ea Kar chưa có công trình nghiên cứu nào về năng lực thực thi công vụ của công chức cấp xã Để làm rõ thêm thực trạng năng lực thực thi công vụ của công chức cấp xã và giải pháp nhằm nâng cao năng lực thực thi công vụ của công chức cấp xã của huyện

Ea Kar Do vậy, tác giả lựa chọn đề tài này làm luận văn thạc sỹ của mình

3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

- Đối tượng nghiên cứu: năng lực thực thi công vụ của công chức cấp

xã

- Khách thể nghiên cứu: 05 chức danh: văn phòng - thống kê, tài chính - kế toán, tư pháp - hộ tịch, văn hóa - xã hội, địa chính - xây dựng đang công tác ở huyện Ea Kar, tỉnh Đắk Lắk

- Phạm vi nghiên cứu:

Về nội dung: Năng lực thực thi công vụ được nghiên cứu trên những nội dung như: trình độ, kỹ năng, mức độ hoàn thành nhiệm vụ của đội ngũ công chức cấp xã

Về thời gian, không gian: Nghiên cứu năng lực thực thi công vụ của công chức cấp xã trên địa bàn huyện Ea Kar trong khoảng thời gian từ năm

- Nhiệm vụ:

Phân tích làm rõ những vấn đề lý luận về năng lực thực thi công vụ của công chức cấp xã

Đánh giá thực trạng năng lực thực thi công vụ của công chức cấp

xã ở huyện Ea Kar, qua đó tìm ra những hạn chế cần khắc phục và phân

tích những nguyên nhân của hạn chế đó

Đề xuất các giải pháp thiết thực nhằm nâng cao năng lực thực thi công vụ của công chức cấp xã ở huyện Ea Kar, tỉnh Đắk Lắk

5 Phương pháp luận và phương pháp nghiên cứu

- Phương pháp luận: Luận văn được thực hiện trên cơ sở lý luận của

Chủ nghĩa Mác – Lênin; tư tưởng Hồ Chí Minh và quan điểm của Đảng Cộng sản Việt Nam về công tác cán bộ

- Phương pháp nghiên cứu: Quá trình xây dựng nội dung đề tài, tác

giả đã sử dụng kết hợp nhiều phương pháp nghiên cứu để làm sáng tỏ vấn

đề, trong đó tập trung vào một số phương pháp cơ bản sau đây: Phương pháp phân tích, tổng hợp, so sánh, điều tra xã hội học, thống kê

6 Ý nghĩa thực tiễn của đề tài

Đề tài cung cấp luận cứ khoa học giúp các cấp lãnh đạo ở huyện

Ea Kar trong công tác xây dựng, hoạch định chính sách và nâng cao hiệu quả hoạt động thực thi công vụ của công chức cấp xã

Đề tài có thể sử dụng làm tài liệu tham khảo cho các đề tài nghiên cứu liên quan sau này

7 Kết cấu của Luận văn

Ngoài phần mở đầu, kết luận, danh mục tài liệu tham khảo và phụ lục; luận văn được kết cấu gồm 3 chương:

Chương 1: Cơ sở lý luận về năng lực thực thi công vụ của công chức cấp xã

Chương 2: Thực trạng năng lực thực thi công vụ của công chức cấp

xã huyện Ea Kar, tỉnh Đắk Lắk

Chương 3: Một số giải pháp nhằm nâng cao năng lực thực thi công

vụ của công chức cấp xã huyện Ea Kar, tỉnh Đắk Lắk

Chương 1

CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ NĂNG LỰC THỰC THI CÔNG VỤ

CỦA CÔNG CHỨC CẤP XÃ 1.1 Công chức cấp xã

1.1.1 Khái niệm công chức

Khái niệm công chức được sự dụng phổ biến ở nhiều quốc gia Nhưng ở mỗi quốc gia lại có cách nhìn nhận riêng về khái niệm công chức, tùy theo đặc điểm riêng của từng quốc gia về lịch sử, hệ thống thể chế chính trị, hệ thống thể chế hành chính, tính truyền thống, cơ chế quản lý kinh tế - xã hội và các yếu tố văn hóa Cho nên, đến nay vẫn chưa có một khái niệm công chức nào chung cho tất cả các nước trên thế giới

Ở Việt Nam, khái niệm về công chức lần đầu tiên được xác định tại Sắc lệnh 76/SL ngày 20/5/1950 về Quy chế công chức Việt Nam Tại Điều

1 của Sắc lệnh 76 đã đưa ra khái niệm về công chức như sau: “Những công

dân Việt Nam được chính quyền nhân dân tuyển để giữ một chức vụ thường xuyên trong các cơ quan Chính phủ, ở trong hay ở ngoài nước, đều là công chức theo Quy chế này, trừ những trường hợp đặc biệt do Chính phủ quy định” [16, tr1] Với cách hiểu như vậy thì công chức được xác định chủ yếu

dựa vào yếu tố “giữ một chức vụ thường xuyên trong các cơ quan Chính

phủ” Như vậy, so với hiện nay, phạm vi công chức được xác định trong

Sắc lệnh này rất hẹp

Theo Pháp lệnh cán bộ công chức năm 1998 (đã được sửa đổi bổ sung năm 2000 và 2003) thì công chức được hiểu là: công dân Việt Nam, trong biên chế do được Nhà nước tuyển dụng, bổ nhiệm hoặc được giao nhiệm vụ thường xuyên, làm việc liên tục trong các cơ quan Nhà nước,

trong các tổ chức chính trị - xã hội hoặc trong các lực lượng vũ trang mà không phải là sĩ quan, quân nhân chuyên nghiệp, công nhân quốc phòng; được xếp vào ngạch bậc và hưởng lương từ ngân sách Nhà nước [27]

Ngày 13/11/2008, Quốc hội Việt nam đã thông qua Luật Cán bộ, công chức, tại khoản 2 Điều 4 quy định: Công chức là công dân Việt Nam, được tuyển dụng, bổ nhiệm vào ngạch, chức vụ, chức danh trong cơ quan của Đảng Cộng sản Việt Nam, Nhà nước, tổ chức chính trị - xã hội ở trung ương, cấp tỉnh, cấp huyện; trong cơ quan, đơn vị thuộc Quân đội nhân dân

mà không phải là sĩ quan, quân nhân chuyên nghiệp công nhân quốc phòng; trong cơ quan, đơn vị thuộc Công an nhân dân mà không phải là sĩ quan, hạ

sĩ quan chuyên nghiệp và trong bộ máy lãnh đạo, quản lý của đơn vị sự nghiệp công lập của Đảng Cộng sản Việt Nam, Nhà nước, tổ chức chính trị

- xã hội (gọi chung là đơn vị sự nghiệp công lập), trong biên chế và hưởng lương từ ngân sách nhà nước; đối với công chức trong bộ máy lãnh đạo, quản lý của đơn vị sự nghiệp công lập thì lương được bảo đảm từ quỹ lương của đơn vị sự nghiệp công lập theo quy định của pháp luật

Các dấu hiệu nhận biết công chức:

Mặc dù chưa có khái niệm chung nào về công chức trên thế giới Tuy nhiên, ở nhiều quốc gia, dấu hiệu chung của công chức thường là:

- Là công dân của nước đó;

- Được tuyển dụng qua thi tuyển;

- Được bổ nhiệm vào một ngạch hoặc một vị trí công việc;

- Được hưởng lương từ ngân sách nhà nước

Ở Việt Nam, để xác định một người là công chức cần phải dựa vào

những dấu hiệu cơ bản sau đây:

- Thứ nhất, là công dân Việt Nam;

- Thứ hai, được tuyển dụng, bổ nhiệm vào ngạch, chức vụ, chức danh;

- Thứ ba, trong biên chế, hưởng lương từ ngân sách nhà nước hoặc được bảo đảm từ quỹ lương của đơn vị sự nghiệp công lập theo quy định của pháp luật;

- Thứ tư, làm việc trong các cơ quan của Đảng Cộng sản Việt Nam Nhà nước, tổ chức chính trị - xã hội; tổ chức thuộc bộ máy quản lý nhà nước; các cơ quan, đơn vị thuộc quân đội nhân dân mà không phải là sĩ quan, quân nhân chuyên nghiệp công nhân quốc phòng; trong cơ quan, đơn

vị thuộc Công an nhân dân mà không phải là sĩ quan, hạ sĩ quan chuyên nghiệp và trong bộ máy lãnh đạo, quản lý của đơn vị sự nghiệp công lập của Đảng Cộng sản Việt Nam, Nhà nước, tổ chức chính trị - xã hội

Theo Thông tư số 08/2011/TT-BNV ngày 02/06/2011 hướng dẫn một

số Điều của Nghị định số 06/2010/NĐ-CP quy định những người là công chức, những trường hợp đủ các căn cứ xác định là công chức quy định ở trên mà kiêm một số chức danh, chức vụ được bầu cử (không chuyên trách) theo quy định của pháp luật hoặc theo điều lệ của tổ chức chính trị, tổ chức chính trị - xã hội thì được xác định là công chức

Những người đang làm việc chuyên trách công tác Đảng, Công đoàn, Đoàn Thanh niên tại các cơ quan nhà nước, ở trong biên chế công chức, hưởng lương từ ngân sách nhà nước, được bổ nhiệm vào một ngạch thì được xác định là công chức

Những người là sĩ quan, quân nhân chuyên nghiệp, công nhân quốc phòng trong Quân đội nhân dân Việt Nam và sĩ quan, hạ sĩ quan chuyên nghiệp trong Công an nhân dân Việt Nam được biệt phái sang làm việc

chuyên trách tại các cơ quan của tổ chức chính trị, tổ chức chính trị - xã hội

và các cơ quan nhà nước thì không phải là công chức

Những người đang làm việc ở các vị trí được pháp luật quy định là công chức trong đơn vị sự nghiệp công lập mà chưa được tuyển dụng (đang thực hiện chế độ hợp đồng lao động) thì không được xác định là công chức [11]

1.1.2 Khái niệm Công chức cấp xã

Tại khoản 3 Điều 4 Luật Cán bộ công chức, ban hành năm 2008 quy

định: “Công chức cấp xã là công dân Việt Nam được tuyển dụng giữ một

chức danh chuyên môn, nghiệp vụ thuộc Ủy ban nhân dân cấp xã, trong biên chế và hưởng lương từ ngân sách nhà nước” [25]

Theo Luật Cán bộ công chức năm 2008 và Nghị định số 92/2009/NĐ-CP ngày 22/10/2009 của Chính phủ về chức danh, số lượng, một số chế độ, chính sách đối với cán bộ, công chức ở xã, phường, thị trấn

và những người hoạt động không chuyên trách ở cấp xã thì công chức cấp

xã gồm các chức danh cụ thể sau đây:

Như vậy, công chức cấp xã là một bộ phận của công chức hành chính nhà nước, là công dân Việt Nam, trong biên chế, được hưởng lương từ ngân sách Nhà nước, được tuyển dụng và giao giữ một chức danh chuyên môn nghiệp vụ thuộc ủy ban nhân dân cấp xã, thực hiện nhiệm vụ cụ thể theo qui định của Hiến pháp và pháp luật, giúp ủy ban nhân dân cấp xã quản lý nhà nước theo chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn của mình

Tuy nhiên, theo phạm vi nghiên cứu của đề tài luận văn thì công chức cấp xã của huyện Ea Kar được đề cập trong luận văn là công chức được giao giữ chức danh chuyên môn nghiệp vụ thuộc ủy ban nhân dân xã, thị trấn gồm các chức danh: văn phòng - thống kê, địa chính - xây dựng - môi trường, tài chính - kế toán, tư pháp - hộ tịch, văn hóa - xã hội

1.2 Những tiêu chuẩn đối với công chức cấp xã

1.2.1 Những tiêu chuẩn chung

Theo Nghị định số 112/2011/NĐ-CP ngày 05/12/2011 của Chính phủ về Công chức xã, phường, thị trấn, thì các các tiêu chuẩn chung của các đối tượng này gồm:

- Hiểu biết về lý luận chính trị, nắm vững quan điểm, chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách và pháp luật của Nhà nước

- Có năng lực tổ chức, vận động nhân dân ở địa phương thực hiện có hiệu quả chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước

- Có trình độ văn hóa và trình độ chuyên môn, nghiệp vụ phù hợp với yêu cầu nhiệm vụ, vị trí việc làm, có đủ năng lực và sức khỏe để hoàn thành nhiệm vụ được giao

- Am hiểu và tôn trọng phong tục, tập quán của cộng đồng dân cư

trên địa bàn công tác [15]

1.2.2 Những tiêu chuẩn cụ thể

Theo Thông tư số 06/2012/TT-BNV ngày 30/10/2012 hướng dẫn về chức trách, tiêu chuẩn cụ thể, nhiệm vụ và tuyển dụng công chức xã, phường, thị trấn, các tiêu chuẩn cụ thể của đối tượng này gồm:

- Độ tuổi: đủ 18 tuổi trở lên;

- Trình độ văn hóa: Tốt nghiệp trung học phổ thông;

- Trình độ chuyên môn: tốt nghiệp trung cấp chuyên nghiệp trở lên của ngành đào tạo phù hợp với yêu cầu nhiệm vụ của chức danh công chức được đảm nhiệm;

- Trình độ tin học: có chứng chỉ tin học văn phòng trình độ A trở lên;

- Tiếng dân tộc thiểu số: Ở địa bàn công tác phải sử dụng tiếng dân tộc thiểu số trong hoạt động công vụ thì phải biết thành thạo tiếng dân tộc thiểu số phù hợp với địa bàn công tác đó; nếu khi tuyển dụng mà chưa biết tiếng dân tộc thiểu số thì sau khi tuyển dụng phải hoàn thành lớp học tiếng dân tộc thiểu số phù hợp với địa bàn công tác được phân công;

- Sau khi được tuyển dụng phải hoàn thành lớp đào tạo, bồi dưỡng quản lý hành chính nhà nước và lớp đào tạo, bồi dưỡng lý luận chính trị theo chương trình đối với chức danh công chức cấp xã hiện đảm nhiệm

Công chức cấp xã làm công tác chuyên môn thuộc biên chế của Ủy ban nhân dân cấp xã có trách nhiệm tham mưu, giúp ủy ban nhân dân cấp

xã thực hiện chức năng quản lý nhà nước về lĩnh vực công tác được phân công và thực hiện các nhiệm vụ khác do Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp xã giao [12]

1.3 Vị trí, vai trò của công chức cấp xã

Đội ngũ công chức cấp xã góp phần quyết định sự thành bại của đường lối và nhiệm vụ chính trị của Đảng và Nhà nước Bởi vì, công chức cấp xã là những người trực tiếp đem chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước giải thích cho dân chúng hiểu rõ và thi hành

Đội ngũ công chức cấp xã là một trong những lực lượng “nòng cốt” trong quản lý và tổ chức công việc ở cấp xã Công chức cấp xã là những người gần dân nhất, có vai trò quan trọng trong việc tổ chức tuyên truyền

và vận động nhân dân thực hiện các chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách và pháp luật của Nhà nước, tăng cường khối đại đoàn kết toàn dân, huy động mọi khả năng phát triển kinh tế - xã hội, bảo đảm trật tự xã hội,

an ninh quốc phòng ở địa phương; là lực lượng trực tiếp bảo đảm kỷ cương phép nước tại cơ sở, bảo vệ các quyền tự do dân chủ, quyền con người, quyền và lợi ích hợp pháp của công dân

Công chức cấp xã có vai trò quan trọng trong quản lý và tổ chức công việc của chính quyền cơ sở Nhiệm vụ của họ là thực thi công vụ mang tính

tự quản theo pháp luật và bảo toàn tính thống nhất của thực thi quyền lực nhà nước ở cơ sở thông qua việc giải quyết các công việc hàng ngày có tính chất quản lý, tự quản mọi mặt ở địa phương Họ còn có vai trò bảo đảm “kỷ cương phép nước” tại cơ sở, bảo vệ các quyền tự do dân chủ, quyền con người, quyền và lợi ích hợp pháp của công dân Thông qua hoạt động của đội ngũ công chức cơ sở, nhân dân thể hiện được quyền làm chủ và trực tiếp thực hiện quyền tự quản của mình

Công chức cấp xã có vai trò quan trọng trong xây dựng và hoàn thiện

bộ máy chính quyền cơ sở, trong hoạt động thi hành nhiệm vụ, công vụ Hiệu lực, hiệu quả của bộ máy CCCX nói riêng và cả hệ thống chính trị nói

chung, được xác định một phần không nhỏ bởi phẩm chất, năng lực và hiệu quả công tác của đội ngũ công chức cấp xã Trong nhiều văn kiện của Đảng

đã khẳng định vai trò của cán bộ nói chung và cán bộ, công chức cơ sở nói riêng đối với sự nghiệp cách mạng của toàn Đảng, toàn dân ta Hội nghị

Trung ương 3 khóa VIII đã khẳng định: “Cán bộ là nhân tố quyết định sự

thành bại của cách mạng, gắn liền với vận mệnh của Đảng, của đất nước

và chế độ, là khâu then chốt trong công tác xây dựng Đảng” Cán bộ, công

chức nói chung có vai trò rất quan trọng, cán bộ, công chức cấp xã nói riêng lại đóng vai trò nền tảng trong sự nghiệp xây dựng và phát triển đất nước

Tóm lại, đội ngũ công chức cấp xã có vị trí, vai trò rất quan trọng trong sự nghiệp phát triển kinh tế - xã hội ở cơ sở nói riêng và trong sự nghiệp cách mạng tiến tới xây dựng thành công Chủ nghĩa xã hội của Đảng

và nhân dân ta Vì vậy, Đảng và Nhà nước ta luôn luôn quan tâm và chú trọng đến công tác cán bộ, đặc biệt trong thời kỳ đẩy mạnh CNH, HĐH đất nước, xây dựng Nhà nước pháp quyền XHCN của dân, do dân, vì dân, công tác cán bộ càng được chú trọng Đảng và Nhà nước ta đã ban hành nhiều Nghị quyết, văn bản quy phạm pháp luật quy định về cán bộ như: Nghị quyết hội nghị lần thứ 8 Ban Chấp hành Trung ương Đảng khoá VII, Nghị quyết Hội nghị lần thứ 3, thứ 7 Ban Chấp hành Trung ương Đảng khoá VIII, Văn kiện đại hội Đảng lần thứ X, XI , X II ; đặc biệt là Nghị quyết hội nghị lần thứ 5 - khoá IX c ủ a Ban Chấp hành Trung

ương Đảng “về đổi mới và nâng cao chất lượng hệ thống chính trị ở cơ sở

xã, phường, thị trấn”, trong đó nhấn mạnh: “xây dựng đội ngũ cán bộ ở

cơ sở có năng lực tổ chức và vận động nhân dân thực hiện đường lối của Đảng, pháp luật của Nhà nước, công tâm, thạo việc, tận tuỵ với dân, biết phát huy sức dân, không tham nhũng, không ức hiếp dân, trẻ hoá đội ngũ, chăm lo công tác đào tạo, bồi dưỡng, giải quyết hợp lý và

đồng bộ chính sách đối với cán bộ cơ sở” [17, tr 167-168]

1.4 Nhiệm vụ của công chức cấp xã

Theo Thông tư số 06/2013/TT-BNV ngày 30/10/2012 hướng dẫn “Về chức trách, tiêu chuẩn cụ thể, nhiệm vụ và tuyển dụng công chức xã, phường, thị trấn”, công chức cấp xã có nhiệm vụ sau đây:

1.4.1 Công chức Văn phòng – Thống kê

- Tham mưu giúp ủy ban nhân dân cấp xã tổ chức thực hiện quyền hạn của Ủy ban nhân dân cấp xã trong các lĩnh vực: Văn phòng, thống kê,

tổ chức, nhân sự, thi đua khen thưởng, kỷ luật, tín ngưỡng, tôn giáo, dân tộc

và thanh niên trên địa bàn theo quy định của pháp luật

- Trực tiếp thực hiện các nhiệm vụ sau:

+ Xây dựng và theo dõi việc thực hiện chương trình, kế hoạch công tác, lịch làm việc định kỳ và đột xuất của Hội đồng nhân dân, Thường trực Hội đồng nhân dân, Ủy ban nhân dân, Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp xã;

+ Giúp Thường trực Hội đồng nhân dân và Ủy ban nhân dân cấp xã

tổ chức các kỳ họp; chuẩn bị các điều kiện phục vụ các kỳ họp và các hoạt động của Hội đồng nhân dân, Ủy ban nhân dân cấp xã;

+ Tổ chức lịch tiếp dân, tiếp khách của Ủy ban nhân dân cấp xã; thực hiện công tác văn thư, lưu trữ, cơ chế “một cửa” và “một cửa liên thông” tại

Ủy ban nhân dân cấp xã; nhận đơn thư khiếu nại, tố cáo và gửi đến Thường trực Hội đồng nhân dân, Ủy ban nhân dân xem xét, giải quyết theo thẩm quyền; tổng hợp, theo dõi và báo cáo việc thực hiện quy chế làm việc của

Ủy ban nhân dân cấp xã và thực hiện dân chủ ở cơ sở theo quy định của pháp luật;

+ Chủ trì, phối hợp với công chức khác xây dựng và theo dõi việc

thực hiện kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội; tổng hợp, thống kê, báo cáo tình hình phát triển công nghiệp, thương mại, dịch vụ và các hoạt động kinh

tế - xã hội trên địa bàn cấp xã; dự thảo các văn bản theo yêu cầu của Hội đồng nhân dân, Thường trực hội đồng nhân dân, ủy ban nhân dân, Chủ tịch

Ủy ban nhân dân cấp xã

- Thực hiện các nhiệm vụ khác theo quy định của pháp luật chuyên ngành và do Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp xã giao

1.4.2 Đối với công chức Địa chính – xây dựng – đô thị và môi trường (đối với phường, thị trấn) hoặc công chức Địa chính – nông nghiệp – xây dựng và môi trường (đối với xã)

- Tham mưu giúp Ủy ban nhân dân cấp xã tổ chức thực hiện nhiệm

vụ, quyền hạn của Ủy ban nhân dân cấp xã trong các lĩnh vực: Đất đai, tài nguyên, môi trường, xây dựng, đô thị, giao thông, nông nghiệp và xây dựng nông thôn mới trên địa bàn theo quy định của pháp luật

- Trực tiếp thực hiện các nhiệm vụ:

+ Thu thập thông tin, tổng hợp số liệu, lập sổ sách các tài liệu và xây dựng các báo cáo về đất đai, địa giới hành chính, tài nguyên, môi trường và

đa dạng sinh học, công tác quy hoạch, xây dựng, đô thị, giao thông, nông nghiệp và xây dựng nông thôn mới trên địa bàn theo quy định của pháp luật;

+ Tổ chức vận động nhân dân áp dụng các tiến bộ khoa học kỹ thuật vào sản xuất, bảo vệ môi trường trên địa bàn cấp xã;

+ Giám sát về kỹ thuật các công trình xây dựng thuộc thẩm quyền quản lý của Ủy ban nhân dân cấp xã;

+ Chủ trì và phối hợp với công chức khác thực hiện các thủ tục hành

chính trong việc tiếp nhận hồ sơ và thẩm tra để xác nhận nguồn gốc, hiện trạng đăng ký và sử dụng đất đai, tình trạng tranh chấp đất đai và biến động

về đất đai trên địa bàn; xây dựng các hồ sơ, văn bản về đất đai và việc cấp phép cải tạo, xây dựng các công trình và nhà ở trên đại bàn để chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp xã quyết định hoặc báo cáo Ủy ban nhân dân cấp trên xem xét, quyết định theo quy định của pháp luật

- Thực hiện các nhiệm vụ khác theo quy định của pháp luật chuyên ngành và do Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp xã giao

1.4.3 Đối với công chức Tài chính – Kế toán

- Tham mưu giúp Ủy ban nhân dân cấp xã tổ chức thực hiện nhiệm

vụ, quyền hạn của Ủy ban nhân dân cấp xã trong lĩnh vực tài chính, kế toán trên địa bàn theo quy định của pháp luật

- Trực tiếp thực hiện các nhiệm vụ sau:

+ Xây dựng dự toán thu, chi ngân sách cấp xã trình cấp có thẩm quyền phê duyệt; tổ chức thực hiện dự toán thu chi ngân sách và các biện pháp khai thác nguồn thu chi trên địa bàn cấp xã;

+ Kiểm tra và tổ chức thực hiện các hoạt động tài chính, ngân sách theo hướng dẫn của cơ quan tài chính cấp trên; quyết toán ngân sách cấp xã

và thực hiện báo cáo tài chính, ngân sách theo đúng quy định của pháp luật;

+ Thực hiện công tác kế toán ngân sách (kế toán thu, chi ngân sách cấp xã, kế toán các quỹ công chuyên dùng và hoạt động tài chính khác, kế toán tiền mặt, tiền gửi, kế toán thanh toán, kế toán vật tư, tài sản…) theo quy định của pháp luật;

+ Chủ trì, phối hợp với công chức khác quản lý tài sản công; kiểm tra, quyết toán các dự án đầu tư xây dựng thuộc thẩm quyền quản lý của Ủy

ban nhân dân cấp xã theo quy định của pháp luật

- Thực hiện các nhiệm vụ khác theo quy định của pháp luật chuyên ngành và do chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp xã giao

1.4.4 Đối với công chức Tư pháp – Hộ tịch

- Tham mưu giúp Ủy ban nhân dân cấp xã tổ chức thực hiện nhiệm

vụ, quyền hạn của Ủy ban nhân dân cấp xã trong lĩnh vực tư pháp và hộ tịch trên địa bàn theo quy định của pháp luật

- Trực tiếp thực hiện các nhiệm vụ sau:

+ Phổ biến, giáo dục pháp luật; quản lý tủ sách pháp luật, tổ chức phục vụ nhân dân nghiên cứu pháp luật và tổ chức lấy ý kiến nhân dân trên địa bàn cấp xã trong việc tham gia xây dựng pháp luật;

+ Kiểm tra, rà soát các văn bản quy phạm pháp luật của Hội đồng nhân dân và Ủy ban nhân dân cấp xã báo cáo cơ quan có thẩm quyền xem xét, quyết định; tham gia công tác thi hành án dân sự trên địa bàn cấp xã;

+ Thực hiện nhiệm vụ công tác tư pháp, hộ tịch, chứng thức, chứng nhận và theo dõi về quốc tịch trên địa bàn cấp xã theo quy định của pháp luật; phối hợp với công chức Văn hóa – xã hội hướng dẫn xây dựng hương ước, quy ước ở thôn, buôn, tổ dân phố và công tác giáo dục tại địa bàn cấp xã;

+ Chủ trì, phối hợp với công chức khác thực hiện công tác hòa giải ở

cơ sở

- Thực hiện các nhiệm vụ khác theo quy định của pháp luật chuyên ngành và do Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp xã giao

1.4.5 Đối với công chức Văn hóa – xã hội

- Tham mưu giúp Ủy ban nhân dân cấp xã tổ chức thực hiện nhiệm

vụ, quyền hạn của Ủy ban nhân dân cấp xã trong các lĩnh vực: văn hóa, thể dục, thể thao, du lịch, thông tin, truyền thông, lao động, thương binh, xã hội, y tế, giáo dục theo quy định của pháp luật

- Trực tiếp thực hiện các nhiệm vụ sau:

+ Tổ chức, theo dõi và báo cáo về các hoạt động văn hóa, thể dục thể thao, du lịch, y tế và giáo dục trên địa bàn; tổ chức thực hiện việc xây dựng đời sống văn hóa ở cộng đồng dân cư và xây dựng gia đình văn hóa trên địa bàn cấp xã;

+ Thực hiện các nhiệm vụ thông tin, truyền thông về kinh tế - xã hội

ở địa phương;

+ Thống kê dân số, lao động, việc làm, ngành nghề trên địa bàn; theo dõi, tổng hợp, báo cáo về số lượng và tình hình biến động các đối tượng chính sách lao động, thương binh và xã hội; theo dõi, đôn đốc việc thực hiện và chi trả các chế độ đối với người hưởng chính sách xã hội và người

có công; quản lý nghĩa trang liệt sĩ; thực hiện các hoạt động bảo trợ xã hội

và chương trình xóa đói giảm nghèo trên địa bàn cấp xã;

+ Chủ trì, phối hợp với công chức khác và trưởng thôn, tổ trưởng tổ dân phố xây dựng hương ước, quy ước ở thôn, tổ dân phố và thực hiện công tác giáo dục tại địa bàn cấp xã

Thực hiện các nhiệm vụ khác theo quy định của pháp luật chuyên ngành và do Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp xã giao

1.5 Công vụ và năng lực thực thi công vụ

1.5.1 Công vụ

Công vụ là một thuật ngữ được xem xét đánh giá từ nhiều góc độ khác nhau nên cũng được hiểu theo các phạm vị rộng, hẹp khác nhau Theo cách hiểu chung nhất, công vụ là các công việc Các việc này được thực hiện vì lợi ích chung, lợi ích cộng đồng, lợi ích xã hội, lợi ích của Nhà nước Trong khi đó, ở một phạm vi hẹp hơn, công vụ chỉ giới hạn trong các hoạt động của Nhà nước – đây cũng là quan niệm chung của nhiều quốc gia

về công vụ

Theo cách hiểu này, công vụ gắn liền với con người làm việc cho Nhà nước và những công việc của Nhà nước do những con người này thực hiện Chính vì vậy, ở nhiều quốc gia hai khái niệm công vụ và công chức luôn gắn liền chặt chẽ với nhau Hẹp hơn nữa, một số quốc gia coi công vụ chỉ giới hạn trong phạm vi hoạt động của các cơ quan hành pháp mà không tính đến các hoạt động lập pháp và tư pháp (xét xử và công tố) trong bộ máy nhà nước

Như vậy, tùy thuộc vào từng điều kiện cụ thể của mỗi quốc gia mà thuật ngữ công vụ được hiểu theo những cách khác nhau

Ở nước ta, công vụ được xem là một loại lao động đặc thù để thực hiện nhiệm vụ quản lý nhà nước, để thi hành pháp luật, đưa pháp luật vào đời sống và để quản lý, sử dụng hiệu quả công sản và ngân sách nhà nước phục vụ nhiệm vụ chính trị do Đảng Cộng sản Việt Nam và Nhà nước giao cho

Tóm lại, công vụ là một loại hoạt động mang tính quyền lực – pháp lý được thực thi bởi đội ngũ cán bộ, công chức nhà nước hoặc những người khác khi mà được nhà nước trao quyền nhằm thực hiện các chức năng

nhiệm vụ của Nhà nước trong quá trình quản lý toàn diện các mặt hoạt động của đời sống xã hội Công vụ là phục vụ nhà nước, phục vụ nhân dân, gắn với quyền lực nhà nước

1.5.2 Năng lực thực thi công vụ

- Theo từ điển Tiếng Việt thông dụng NXB Giáo dục ấn hành thì

năng lực được hiểu là "khả năng làm việc tốt"

- Theo Đại từ điển Tiếng Việt NXB Văn hoá thông tin: Hiểu theo hai nghĩa:

+ Năng lực là những điều kiện đủ hoặc vốn có để làm một việc gì

Ví dụ: Năng lực tư duy của con người;

+ Năng lực là khả năng để thực hiện tốt một công việc Ví dụ: Có năng lực chuyên môn, năng lực tổ chức

Tóm lại, năng lực là khả năng của con người để thực hiện tốt công việc hay làm việc có hiệu quả cao

1.5.2.2 Hoạt động công vụ

Hoạt động công vụ là thực hiện chức năng tổ chức và hoạt động quản

lý nhà nước nhằm ổn định, phát triển xã hội và đời sống công dân thông qua các công sở, đơn vị phục vụ và toàn thể cán bộ, công nhân viên nhà

nước Theo nghĩa rộng là toàn thể các công chức làm việc thường xuyên trong bộ máy nhà nước ở Trung ương và các cơ quan chính quyền địa phương Theo nghĩa hẹp là toàn bộ các quy chế công chức

Hoạt động công vụ là hoạt động công quyền dựa trên cơ sở vận dụng quyền lực được nhà nước cho phép Hoạt động này được thực hiện bởi một pháp nhân công quyền, được quyền lực nhà nước bảo đảm, và sử dụng nó cùng với ngân sách nhà nước để thực hiện các nhiệm vụ quản lý do nhà nước chỉ định trong hệ thống chính trị của quốc gia, vì lợi ích chung của toàn xã hội hay của công dân; có nghĩa vụ, quyền lợi, trách nhiệm do pháp luật quy định

Hoạt động công vụ thuộc khuôn khổ nền hành chính và chịu sự chi phối, điều hành của nền hành chính nên được xem là một loại hình hoạt động có tổ chức cao và tuân theo những quy chế bắt buộc, có trình tự và theo hệ thứ bậc chặt chẽ, chính quy và liên tục

Hoạt động công vụ nhằm mục tiêu phục vụ và đáp ứng những đòi hỏi chính đáng của nhân dân và tổ chức Mục tiêu bao quát này chi phối mọi hoạt động công vụ của cán bộ, công chức trong bộ máy nhà nước, chi phối toàn bộ nền công vụ nhà nước

Trong hoạt động công vụ, các cơ quan nhà nước được sử dụng quyền lực nhà nước Đây là loại quyền lực đặc biệt nhằm thực hiện hoạt động quản lý nhà nước của cả cơ quan nhà nước Đây là một dấu hiệu rất quan trọng để phân biệt hoạt động công vụ với các hoạt động khác

Hoạt động công vụ được bảo đảm bằng ngân sách nhà nước Cán bộ, công chức (những người làm việc cho nhà nước) là những người thực hiện công vụ; ngoài ra, hoạt động công vụ còn được thực hiện bởi các cá nhân được nhà nước trao quyền Hiện nay, sự tham gia của nhân dân vào hoạt

động quản lý nhà nước ngày càng được quan tâm và khuyến khích, vì thế hoạt động công vụ được thực thi bởi những người không phải là cán bộ, công chức cũng ngày càng gia tăng

Trong thực thi công vụ phải đảm bảo các quy trình về tính pháp lý, tuân thủ theo quy định, công khai, bình đẳng, có sự tham gia của các chủ thể có liên quan

Như vậy: Năng lực thực thi công vụ là khả năng thực hiện tốt, hiệu quả chức năng tổ chức và hoạt động quản lý nhằm ổn định, phát triển xã hội và đời sống công dân của đội ngũ cán bộ, công chức (người làm việc cho Nhà nước)

1.6 Một số tiêu chí đánh giá năng lực thực thi công vụ của công chức cấp xã

1.6.1 Phẩm chất chính trị, đạo đức

- Về phẩm chất chính trị

Trong bản “Di chúc”, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã nhấn mạnh “Đảng ta

là một đảng cầm quyền Mỗi cán bộ, đảng viên phải thực sự thấm nhuần đạo đức cách mạng, phải thật sự cần, kiệm, liêm, chính, chí công vô tư Phải giữ gìn Đảng ta thật trong sạch, xứng đáng là người lãnh đạo, người đầy tớ trung thành của nhân dân” [24]

Vì vậy, đây là yếu tố đầu tiên, là điều kiện đối với mỗi người công chức Phẩm chất chính trị của đội ngũ công chức cấp xã được biểu hiện trước hết là phải có tính nhiệt tình cách mạng, có lòng trung thành với lý tưởng của Đảng, với Chủ nghĩa Mác - Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh, luôn tận tụy với công việc, hết lòng phục vụ nhân dân, kiên định với mục tiêu và con đường xã hội chủ nghĩa mà Đảng và nhân dân ta đã chọn

Người công chức cấp xã có phẩm chất chính trị tốt không chỉ bằng những lời tuyên bố, hứa hẹn mà quan trọng hơn là việc chấp hành đường lối, chỉ thị, nghị quyết của Đảng và chính sách, pháp luật của Nhà nước, kiên quyết chống lại mọi lệch lạc, biểu hiện sai trái trong đời sống xã hội đi trái ngược với đường lối, chủ trương của Đảng và chính sách, pháp luật của Nhà nước Ngoài ra còn biểu hiện thông qua việc họ có làm việc với tinh thần trách nhiệm, hiệu quả hay không; có tinh thần độc lập, sáng tạo, không thụ động, ỷ lại trong công tác hay không; có ý chí cầu tiến, ham học hỏi hay không thái độ tận tụy phục vụ nhân dân, tinh thần trách nhiệm đối với đời sống nhân dân tại địa phương

- Về phẩm chất đạo đức

Đây là phẩm chất rất quan trọng đối với đội ngũ công chức cấp xã, nó

là cái “gốc” của người công chức Người công chức muốn xác lập được uy tín của mình trước nhân dân, trước hết đó phải là người công chức có phẩm chất đạo đức tốt Trong bối cảnh nền kinh tế thị trường đang có sự chuyển biến nhanh chóng và xã hội đang nảy sinh nhiều vấn đề hết sức phức tạp, trong đó phải kể đến trình độ dân trí ngày một nâng cao, sự đòi hỏi của xã hội đối với đội ngũ công chức chuyên môn Thêm vào đó công tác quản lý

xã hội cũng đòi hỏi người công chức ở cơ sở phải tạo lập cho mình một uy tín đối với nhân dân

Luôn luôn gương mẫu, có lối sống lành mạnh, thực hiện cần, kiệm, liêm, chính, không tham nhũng, vụ lợi cá nhân, sinh hoạt bê tha, có tinh thần chống tham nhũng, tận tụy phục vụ nhân dân, tôn trọng nhân dân, quan

hệ mật thiết với quần chúng nhân dân, sâu sát với công việc, không quan liêu cựa quyền, gây phiền hà cho dân, tác phong làm việc khoa học, dân chủ, nói đi đôi với làm, làm nhiều hơn nói

Người công chức phải luôn có ý thức tổ chức kỷ luật và tinh thần tập thể, khiêm tốn, giản dị, trung thực, không cơ hội, có nếp sống văn minh, nêu gương cho quần chúng Như vậy mới tạo được lòng tin từ phía nhân dân, thuyết phục được nhân dân tin vào sự lãnh đạo của Đảng, trung thành với sự nghiệp cách mạng

1.6.2 Tiêu chí về năng lực trình độ

Năng lực là một khái niệm rộng, nó là tổng hợp các đặc điểm phẩm chất tâm lý phù hợp với những yêu cầu đặc trưng của một hoạt động nhất định, đảm bảo cho hoạt động đó đạt được kết quả Năng lực được hình thành một phần trên cơ sở tư chất tự nhiên của mỗi cá nhân, một phần là qua quá trình đào tạo, giáo dục, qua hoạt động thực tiễn cũng như quá trình tự rèn

luyện của cá nhân Chủ tịch Hồ Chí Minh đã khẳng định: “Năng lực của con

người không phải hoàn toàn tự nhiên mà có, mà phần lớn do công tác, do luyện tập mà có” [23, tr.280] Năng lực được phát triển trong quá trình hoạt

động thực tiễn, người lười biếng, trốn tránh lao động thì năng lực không thể phát triển được Năng lực của công chức cấp xã trước hết là năng lực định hướng chính trị, là khả năng chuyển hóa các chủ trương, đường lối, nghị quyết của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước được triển khai thực hiện

và đi vào cuộc sống, thành phong trào của quần chúng, thành lợi ích thực tế của nhân dân; năng lực vận dụng pháp luật để giải quyết các vụ việc cụ thể và khả năng có những phản ứng, những phương án linh hoạt nhằm đáp ứng kịp thời các yêu cầu quản lý Năng lực của công chức cấp xã còn thể hiện ở khả năng biết tập hợp, lôi cuốn mọi người, biết thấu cảm tâm tư nguyện vọng của quần chúng, biết tổ chức, vận động quần chúng để tạo thành sức mạnh tổng hợp trong quá trình thực hiện nhiệm vụ Năng lực của công chức cấp xã là năng lực toàn diện, tổng hợp và luôn thể hiện bằng hiệu quả thực tế của công việc

Công chức cấp xã phải sử dụng thành thạo về nghiệp vụ chuyên môn,

kỹ thuật xử lý thông tin để giải quyết các vấn đề đặt ra trong quản lý nhà nước một cách khôn khéo, minh bạch, đúng pháp luật và hợp lòng dân; phải

có sự đam mê, yêu nghề, chịu khó học hỏi, tích lũy kinh nghiệm, có khả năng thu thập thông tin, chọn lọc thông tin, khả năng quyết định đúng đắn, kịp thời

Do vậy, công chức cấp xã vừa phải có tri thức, hiểu biết và trình độ học vấn, trình độ chuyên môn nghiệp vụ, lý luận chính trị, kiến thức quản lý nhà nước, đồng thời phải có năng lực tổ chức thực hiện

Để có năng lực thì người công chức phải có trình độ Trình độ của công chức bao gồm:

- Trình độ học vấn: là mức độ học vấn giáo dục mà công chức đạt được Hiện nay, trình độ học vấn của công chức ở nước ta được phân thành 3 cấp độ từ thấp đến cao: tiểu học, trung học cơ sở và trung học phổ thông Theo quy định về phổ cập giáo dục của Việt Nam và theo yêu cầu về chất lượng của công chức đòi hỏi 100% công chức cấp xã phải có trình độ học vấn trung học phổ thông

- Trình độ chuyên môn nghiệp vụ: trình độ chuyên môn nghiệp vụ của công chức là trình độ được đào tạo qua các trường lớp, có văn bằng chuyên môn phù hợp với yêu cầu công việc của chức danh mình đảm nhiệm Trình độ chuyên môn đào tạo ứng với hệ thống văn bằng hiện nay được chia thành các trình độ như: trung cấp, cao đẳng, đại học và trên đại học Đây chính là những kiến thức về chuyên môn chuyên sâu ở một lĩnh vực nhất định, rất cần thiết đối với mỗi công chức cấp xã trong quá trình thực thi nhiệm vụ được giao Nếu thiếu kiến thức này thì công chức cấp xã sẽ lúng túng trong việc giải quyết công việc, chắc chắn sẽ khó hoàn thành công việc, hiệu quả quản lý nhà nước sẽ thấp Do vậy, mà trình độ chuyên môn nghiệp vụ sẽ giúp cho công

chức có năng lực tổ chức thực hiện nhiệm vụ được giao Tuy nhiên, khi xem xét về trình độ chuyên môn của công chức cần phải lưu ý đến sự phù hợp giữa chuyên môn đào tạo với yêu cầu thực tế công việc

- Trình độ lý luận chính trị: phản ánh mức độ nhận thức về những vấn

đề cơ bản của chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí minh về chế độ xã hội, bản chất của nhà nước, chủ trương, đường lối, chính sách, về vai trò, sứ mệnh của Đảng Cộng sản trên con đường đi lên chủ nghĩa xã hội Có được những kiến thức đó, công chức cấp xã sẽ hoạt động đúng hướng, không lệnh lạc và đạt được hiệu quả cao Hiện nay, có 3 cấp độ về trình độ lý luận chính trị: sơ cấp, trung cấp, cao cấp Nếu có bằng đại học chuyên ngành về chính trị (có quy định riêng) thì tương đương với trung cấp hoặc cao cấp; nếu có bằng đại học chuyên môn thì trình độ lý luận chính trị tương đương với sơ cấp hoặc trung cấp

- Trình độ tin học: đây là một yêu cầu rất cần thiết trong quá trình thực thi nhiệm vụ của công chức cấp xã trong điều kiện hội nhập hiện nay Bởi vì đây là cách công chức cấp xã có thể thu thập, quản lý thông tin một cách có hiệu quả đồng thời cũng là cách để thích nghi, mở rộng tri thức, đáp ứng xu thế hội nhập sâu rộng với các quốc gia trên thế giới hiện nay

- Trình độ quản lý nhà nước: là sự phản ánh mức độ tri thức mà công chức cấp xã có được về những vấn đề cơ bản nhất về nhà nước và pháp luật, nền hành chính nhà nước, nắm vững và vận dụng thành thạo các công cụ, kỹ năng, phương pháp điều hành, quản lý nhà nước Những kiến thức này sẽ giúp

họ hiểu sâu sắc hơn, cụ thể hơn về nhiệm vụ, quyền hạn của mình để giải quyết công việc có kết quả cao

Ngoài kiến thức chuyên môn được đào tạo thông qua lớp học, mỗi công chức cấp xã phải trang bị cho mình kiến thức hiểu biết về tình hình kinh tế,

văn hoá, chính trị, xã hội và đường lối của Đảng, chính sách, cải cách hành chính của Nhà nước Ngoài ra, đối với một huyện miền núi có nhiều đồng bào Ê Đê sinh sống như huyện Ea Kar thì đòi hỏi công chức cấp xã phải có trình độ tiếng Ê Đê nhất định Điều này giúp cho công chức cấp xã có tầm nhìn bao quát, đa diện, giúp đánh giá và giải quyết vấn đề một cách khách quan và chuẩn xác hơn

Như vậy, để đánh giá chất lượng của công chức cần phải xem xét về năng lực trình độ của người công chức đó Một người công chức có trình độ nhưng năng lực tổ chức và quản lý không tốt thì kết quả công việc đem lại sẽ không cao Ngược lại công chức không thể có năng lực tốt nếu không có trình

độ tri thức để làm nền tảng

1.6.3 Kỹ năng nghề nghiệp

Kỹ năng của công chức cấp xã là khả năng vận dụng khéo léo, thành thạo những kiến thức, kinh nghiệm vào việc thực hiện chức trách nhiệm vụ quản lý nhà nước trên các lĩnh vực ở cơ sở Chỉ một số ít kỹ năng nghiệp vụ của cá nhân được hình thành trong quá trình đào tạo tại trường, lớp, còn phần lớn các kỹ năng mang tính thực tế cần thiết cho quá trình giải quyết công việc được hình thành trong quá trình công tác, đó là kinh nghiệm thực tế Đây là tiêu chí quan trọng để đánh giá chất lượng công chức cấp xã, nó phản ánh tính chuyên nghiệp của công chức trong thực thi công vụ Công chức cấp xã cần phải có một số kỹ năng chính sau:

- Kỹ năng quản lý: bao gồm kỹ năng hoạch định và tổ chức thực hiện

các chương trình, kế hoạch của tổ chức và công việc cá nhân Hoạch định là quá trình thiết lập các mục tiêu, xây dựng các chương trình, kế hoạch để thực hiện các mục tiêu Do vậy, mỗi công chức cấp xã phải tự mình xây dựng được các chương trình, kế hoạch công việc để thực hiện đạt được các mục tiêu đã

đề ra của tổ chức Trong quá trình này, họ phải dự kiến được những khó khăn, trở ngại, những vấn đề có thể xảy ra và phương án giải quyết, nhất là phải nhận thức và nắm bắt được định hướng phát triển của địa phương mình

- Kỹ năng quan hệ: đây là kỹ năng liên quan đến khả năng về ứng xử,

giao tiếp, phối hợp, thu hút, chia sẻ, động viên người khác với tư cách là cá nhân hoặc nhóm Để có được kỹ năng này, đòi hỏi người công chức phải có

sự tinh tế, linh hoạt về kiến thức cũng như kinh nghiệm xã hội Đây là cơ sở quan trọng của giao tiếp, của việc xử lý các mâu thuẫn và thương lượng để giải quyết công việc, nhất là khi xử lý tình huống phức tạp, tế nhị thường gặp hàng ngày của công chức cấp xã trong thực thi nhiệm vụ Bởi họ là người hàng ngày, trực tiếp tiếp xúc, giải quyết công việc của nhân dân; đồng thời thuyết phục người khác thấy được tính ưu việt, hợp lý trong ý tưởng, tin tưởng vào mình và làm theo, điều này sẽ giúp công chức hoàn thành nhiệm vụ được tốt hơn

- Kỹ năng kỹ thuật: đây là khả năng nắm vững phương pháp sử dụng

các phương tiện, công cụ một cách thành thạo, dễ dàng, khéo léo, cũng như kiến thức về một lĩnh vực cụ thể nào đó Để có khả năng này thì người công chức phải tích lũy thông qua quá trình được đào tạo, bồi dưỡng và tự học tập, trải nghiệm trong quá trình làm việc Đó có thể là kỹ năng soạn thảo văn bản,

kỹ năng nghiệp vụ văn phòng, kỹ năng ứng dụng khoa học công nghệ trong thực thi công vụ, kỹ năng điều tra… Mỗi công chức cần phải thông thạo các

kỹ năng phục vụ trực tiếp cho công việc của mình

Trong thực tiễn cho thấy, công chức cấp xã rất cần các kỹ năng nghề nghiệp trên, tuy nhiên số công chức cấp xã có đủ các kỹ năng này hiện nay không nhiều Chính vì vậy, mà mỗi công chức cấp xã cần nhận thức và chủ

động học tập, rèn luyện, nắm vững và vận dụng linh hoạt các kỹ năng để hoàn thành tốt nhiệm vụ được giao

1.6.4 Kết quả thực thi công vụ của công chức

Kết quả thực thi công vụ của công chức chính là đánh giá năng lực thực thi nhiệm vụ thực tế của công chức đó Nó phản ánh mức độ hoàn thành nhiệm vụ của công chức và mức độ đảm nhận chức trách, nhiệm vụ của công chức Đánh giá kết quả thực thi công vụ của công chức cũng chính là vào đánh giá kết quả hoàn thành chức năng, nhiệm vụ của công chức Đánh giá kết quả hoàn thành công việc là một trong những kỹ thuật của quản trị nguồn nhân lực hiện nay

Đánh giá sẽ giúp công chức chủ động hơn trong công việc nhờ việc phấn đấu để đạt được những mục tiêu, kế hoạch hoạt động mà họ tự xây dựng theo định kỳ, góp phần quan trọng trong việc cải thiện năng lực, chất lượng và hiệu quả công việc mà công chức thực hiện, qua đó phát triển con người Từ đó nâng cao chất lượng phục vụ và hiệu quả hoạt động của bộ máy nhà nước, hướng đến xây dựng một nền hành chính công hiện đại và hiệu quả Bên ca ̣nh đó, kết quả đánh giá có được do hệ thống tiêu chuẩn đánh giá mang đến chính

là căn cứ phục vụ cho công tác thi đua, khen thưởng, giúp nâng cao chất lượng công chức, làm căn cứ cho việc xây dựng kế hoa ̣ch phát triển đô ̣i ngũ

Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ có nhiều phương pháp đánh giá khác nhau như: đánh giá theo nhận xét, cho điểm, dựa trên kết quả đầu ra Song thành tựu chung nhất thì việc đánh giá kết quả thực hiện chức năng, nhiệm vụ của công chức chính là việc so sánh giữa việc thực hiện nhiệm vụ

cụ thể của công chức với những tiêu chuẩn đã xác định cụ thể trong bản mô tả công việc Để đánh giá được chính xác về kết quả thực hiện công việc của

công chức vấn đề đặt ra là phải tiến hành phân tích công việc một cách khoa học, xây dựng được bản mô tả công việc, bản tiêu chuẩn chức danh nghiệp vụ thực thi công việc và bản tiêu chuẩn hoàn thành công việc

Ngoài việc dựa trên kết quả đánh giá việc thực hiện chức năng, nhiệm

vụ của công chức để đánh giá kết quả thực thi công vụ của công chức, thì mức

độ hài lòng của người dân đối với công chức cấp xã cũng là tiêu chí để đánh giá kết quả thực thi công vụ của công chức Mức độ hài lòng của người dân cũng chính là sự thể hiện hiệu quả đem lại từ kết quả của việc thực thi công

vụ của công chức Một công chức có kết quả đánh giá thực hiện nhiệm vụ xuất sắc, kèm theo đó phải được nhân dân đánh giá tốt, đem lại sự hài lòng cho nhân dân Bởi vì hiện nay, chúng ta đang thực hiện cải cách hành chính nhà nước, một nền hành chính phục vụ nhân dân, do vậy cần phải kết hợp với mức độ hài lòng của người dân để đánh giá kết quả thực thi công vụ của công chức đó

1.7 Các yếu tố tác động đến năng lực thực thi công vụ của công chức cấp xã

1.7.1 Đào tạo, bồi dưỡng

Đào tạo là “quá trình tác động đến con người làm cho người đó lĩnh

hội và nắm vững những tri thức, kỹ năng kỹ xảo một cách có hệ thống nhằm chuẩn bị cho người đó thích nghi với cuộc sống và khả năng nhận một sự phân công lao động nhất định” [30, tr 735] Việc đào tạo được coi như là một

quá trình làm cho một cá nhân trở thành người có năng lực theo những tiêu chuẩn nhất định Đào tạo thường dùng chỉ một quá trình giáo dục có hệ thống

để hình thành nên phẩm chất, năng lực của con người Đây là hoạt động có mục đích, có tổ chức để truyền thụ kiến thức, kỹ năng nhằm hình thành và phát triển một cách có hệ thống các tri thức, trình độ, năng lực của con người

Còn bồi dưỡng được xem là quá trình làm cho một cá nhân tăng thêm về năng lực, phẩm chất; là hoạt động trang bị, cập nhật, nâng cao kiến thức đã được đào tạo, nhằm củng cố, mở mang và trau dồi một cách có hệ thống những tri thức, kỹ năng chuyên môn nghề nghiệp Đào tạo, bồi dưỡng chính là tổ chức những cơ hội cho người ta học tập, là tác động đến con người trong tổ chức làm cho họ có thể làm việc tốt hơn, tạo cơ hội cho họ sử dụng tốt hơn các khả năng, tiềm năng vốn có của họ, phát huy hết năng lực làm việc của họ, nhằm giúp tổ chức đạt được mục tiêu của mình bằng việc tăng cường năng lực, làm gia tăng giá trị của nguồn lực cơ bản quan trọng nhất mà con người đang làm việc trong tổ chức

Như vậy, việc đào tạo và bồi dưỡng là trang bị kiến thức cho công chức

để có đủ năng lực, thực hiện ngày càng tốt hơn nhiệm vụ được giao

Hiện nay, về cơ bản, đội ngũ công chức cấp xã có bản lĩnh chính trị vững vàng, trung thành với sự nghiệp cách mạng, có kiến thức, trình độ và năng lực hoạt động thực tiễn Nhưng bên cạnh đó, đội ngũ này còn bộc lộ nhiều hạn chế ở một số mặt như kiến thức, năng lực quản lý về kinh tế, pháp luật, kỹ năng thực thi công vụ, khả năng ứng dụng công nghệ hiện đại trong thực thi nhiệm vụ đã ảnh hưởng nhất định đến kết quả thực hiện nhiệm vụ được giao, đến việc thực hiện chức năng, nhiệm vụ của chính quyền cơ sở Chính vì thế, đội ngũ công chức cấp xã cần phải được đào tạo, bồi dưỡng toàn diện để trở thành những chủ thể của chính quyền cơ sở có nhân cách, năng lực, đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ Thông qua đào tạo, bồi dưỡng mới có thể nâng cao trình độ cho đội ngũ công chức cấp xã Công chức cấp xã phải được trang bị cả kiến thức lý thuyết, kiến thức thực tiễn mới, không chỉ giới hạn ở những kiến thức hành chính mà còn những kiến thức ở các lĩnh vực liên quan, không những đào tạo nâng cao về trình độ chuyên môn nghiệp vụ, lý luận chính trị mà nhất là phải quan tâm đào tạo, bồi dưỡng nâng cao kỹ năng, kỹ