Đào tạo, bồi dưỡng cán bộ đoàn cấp xã trên địa bàn tỉnh thái nguyên

Mục đích Căn cứ kết quả nghiên cứu cơ sở khoa học và thực tiễn công tác đào tạo, bồi dưỡng cán bộ Đoàn cấp xã ở Thái Nguyên, đề tài sẽ đề xuất những giải pháp nâng cao chất lượng công t

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ NỘI VỤ …………/………… ……/……

HỌC VIỆN HÀNH CHÍNH QUỐC GIA

LƯU THỊ SƠN TRÀ

ĐÀO TẠO, BỒI DƯỠNG CÁN BỘ ĐOÀN CẤP XÃ

TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH THÁI NGUYÊN

LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ CÔNG

LỜI CAM ĐOAN

Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi Các

số liệu nêu trong luận văn là trung thực Những kết luận khoa học của luận văn chưa từng được ai công bố trong bất kỳ công trình nào khác

TÁC GIẢ LUẬN VĂN

Lưu Thị Sơn Trà

LỜI CẢM ƠN

Trong quá trình học tập, nghiên cứu và thực hiện đề tài, tác giả luận văn đã được rất nhiều sự giúp đỡ, động viên của cá nhân và tổ chức Xin được nói lên lời tri ân sâu sắc của tác giả luận văn đến:

- Các giáo sư, phó giáo sư, tiến sĩ, các thầy cô giáo Khoa sau đại học Học viện Hành chính đã tận tình giảng dạy và giúp đỡ tôi trong suốt thời gian học tập và nghiên cứu

- Gia đình, bạn bè, đồng nghiệp, những người luôn sát cánh giúp

đỡ tôi trong quá trình học tập, nghiên cứu và hoàn thành luận văn này

- Đặc biệt là sự quan tâm, hướng dẫn khoa học tận tình và trách nhiệm của TS Nguyễn Hải Đăng đã hết lòng chỉ bảo và dành nhiều thời gian quý báu để hướng dẫn, gúp đỡ tôi hoàn thành luận văn tốt nghiệp

Với những cố gắng của bản thân, song kinh nghiệm và khả năng còn hạn chế nên luận văn khó tránh khỏi những thiếu sót Tôi rất mong nhận được ý kiến đóng góp của quý thầy cô, bạn bè, đồng nghiệp để luận văn được hoàn thiện hơn

Xin chân thành cảm ơn

Hà Nội, tháng 02 năm 2020

Tác giả

Lưu Thị Sơn Trà

MỤC LỤC

Lời cam đoan

Lời cảm ơn

Mục lục

Danh mục từ, cụm từ viết tắt trong luận văn

Danh mục các bảng biểu

Mở đầu 1

CHƯƠNG 1: CƠ SỞ KHOA HỌC VỀ ĐÀO TẠO, BỒI DƯỠNG CÁN BỘ ĐOÀN CẤP XÃ 10

1.1 Cơ sở khoa học về đào tạo, bồi dưỡng cán bộ đoàn cấp xã 10

1.2 Các yếu tố ảnh hưởng đến đào tạo, bồi dưỡng cán bộ đoàn cấp xã 29

1.3 Kinh nghiệm đào tạo, bồi dưỡng cán bộ đoàn cấp xã của một số địa phương 34

Tiểu kết chương 1 39

CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG ĐÀO TẠO, BỒI DƯỠNG CÁN BỘ ĐOÀN CẤP XÃ TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH THÁI NGUYÊN 40

2.1 Khái quát đặc điểm tự nhiên và tình hình kinh tế - xã hội của tỉnh Thái Nguyên 40

2.2 Thực trạng đội ngũ cán bộ đoàn cấp xã trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên 42

2.3 Thực trạng công tác đào tạo, bồi dưỡng cán bộ đoàn cấp xã trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên 55

2.4 Đánh giá công tác đào tạo, bồi dưỡng cán bộ đoàn cấp xã trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên 69

Tiểu kết chương 2 76

CHƯƠNG 3: MỤC TIÊU, PHƯƠNG HƯỚNG VÀ GIẢI PHÁP NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG CÔNG TÁC ĐÀO TẠO, BỒI DƯỠNG CÁN BỘ ĐOÀN CẤP XÃ TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH THÁI NGUYÊN 77

3.1 Mục tiêu, phương hướng công tác đào tạo, bồi dưỡng cán bộ đoàn cấp xã trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên trong thời gian tới 77

3.2 Giải pháp nâng cao chất lượng công tác đào tạo, bồi dưỡng cán bộ đoàn cấp xã trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên 82

Tiểu kết chương 3 101

Kết luận 102

Danh mục tài liệu tham khảo 103

DANH MỤC TỪ, CỤM TỪ VIẾT TẮT TRONG LUẬN VĂN

DANH MỤC CÁC BẢNG BIỂU

Bảng 2.1 Số lượng, cơ cấu cán bộ Đoàn cấp xã của tỉnh Thái

Bảng 2.2 Trình độ chuyên môn của cán bộ Đoàn cấp xã giai

Bảng 2.6 Trình độ nghiệp vụ, kỹ năng công tác Đoàn, Hội,

Đội của cán bộ Đoàn cấp xã giai đoạn 2016 - 2019 51

Bảng 2.7

Số lượng lớp bồi dưỡng nghiệp vụ, kỹ năng công tác Đoàn, Hội, Đội cho cán bộ Đoàn cấp xã do Tỉnh đoàn và huyện, thị, thành Đoàn tổ chức giai đoạn 2016 - 2019

51

Bảng 2.8 Kết quả điều tra mức độ phù hợp của kiến thức đào

Bảng 2.9 Mức độ đáp ứng chung so với yêu cầu của đào tạo,

Bảng 2.10 Nhu cầu được bổ sung kiến thức của cán bộ Đoàn

Bảng 2.11 Mức độ hài lòng của cán bộ Đoàn cấp xã đối với

Bảng 2.12 Những lợi ích có được sau khi được đào tạo 68 Bảng 2.13 Đánh giá mức độ truyền đạt kiến thức của giảng

MỞ ĐẦU

1 Lý do chọn đề tài

Đoàn thanh niên cộng sản (TNCS) Hồ Chí Minh là tổ chức chính trị -

xã hội của thanh niên Việt Nam do Đảng Cộng sản Việt Nam và Chủ tịch Hồ Chí Minh sáng lập, lãnh đạo và rèn luyện Đoàn bao gồm những thanh niên tiên tiến, phấn đấu vì mục tiêu, lý tưởng của Đảng là độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội, dân giàu nước mạnh, xã hội dân chủ, công bằng, văn minh Trong suốt quá trình lịch sử của mình, tổ chức Đoàn luôn khẳng định tinh thần xung kích, tình nguyện, sáng tạo trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ

tổ quốc, xứng đáng là đội dự bị tin cậy của Đảng và là người bạn đồng hành của thanh niên Việt Nam

Hệ thống tổ chức Đoàn TNCS Hồ Chí Minh được tổ chức chặt chẽ và thống nhất gồm 4 cấp từ trung ương đến cơ sở Trong đó, Đoàn TNCS Hồ Chí Minh ở xã, phường, thị trấn là đoàn cấp cơ sở (gọi tắt là Đoàn cấp xã) được xem là nền tảng của tổ chức Đoàn, có vai trò đặc biệt quan trọng quyết định hiệu quả việc triển khai thực hiện các chủ trương chính sách của Đảng, pháp luật của nhà nước và nghị quyết của các cấp bộ Đoàn Nhận thức rõ điều này, Đoàn TNCS Hồ Chí Minh tỉnh Thái Nguyên trong nhiều năm qua đã chú trọng lấy cấp xã là nơi tổ chức thu hút, tập hợp, giáo dục đoàn viên thanh niên trên địa bàn dân cư; là cầu nối quan trọng nhất, thể hiện rõ nhất mối quan hệ giữa tổ chức Đoàn với thanh niên

Nếu coi Đoàn cấp xã là nền tảng của tổ chức Đoàn, thì cán bộ đoàn cấp

xã chính là linh hồn, là người cầm lái có vai trò quyết định đến chất lượng hoạt động của tổ chức Đoàn ở cơ sở Cán bộ đoàn cơ sở là người thủ lĩnh dẫn dắt mọi phong trào, có vai trò quyết định trực tiếp triển khai chương trình công tác đoàn và phong trào thanh thiếu nhi tại cơ sở; tham mưu với cấp ủy,

đề xuất với chính quyền, tranh thủ sự ủng hộ và giúp đỡ của các ngành, đoàn thể để tạo nên sức mạnh đồng bộ, tổng hợp nhằm thực hiện nhiệm vụ chăm lo, giáo dục thế hệ trẻ

Trong nhiều năm qua, tỉnh Đoàn Thái Nguyên đã quan tâm nâng cao chất lượng tổ chức Đoàn cấp xã, nhất là các giải pháp đào tạo, bồi dưỡng nâng cao năng lực đội ngũ cán bộ Đoàn ở cơ sở Tuy nhiên, hiện nay không ít cán bộ Đoàn cấp xã ở tỉnh Thái Nguyên chưa thực sự đáp ứng được yêu cầu nhiệm vụ, chưa được chuẩn hóa, trình độ, năng lực còn nhiều bất cập Một trong những nguyên nhân quan trọng là công tác đào tạo, bồi dưỡng cán bộ Đoàn cấp xã chưa phù hợp với thực tế, thiếu tập trung, chưa hoàn thiện, chỉ giải quyết được yêu cầu trước mắt mà chưa đáp ứng được mục tiêu cơ bản, lâu dài Một bộ phận cán bộ Đoàn đã được đào tạo, bồi dưỡng nhưng chưa phát huy tốt, lúng túng trong triển khai các hoạt động, phong trào Mặt khác, nhiều cán bộ Đoàn cấp xã chưa được đào tạo, bồi dưỡng công tác thanh vận bài bản, phần lớn là sinh viên mới tốt nghiệp các trường Trung cấp, Cao đẳng, Đại học với các chuyên ngành khác nhau Tại một số đơn vị, cán bộ Đoàn kiêm nhiệm công tác quân sự, văn hoá, tư pháp, lao động - thương binh - xã hội… nên ít có điều kiện, thời gian tham gia các chương trình đào tạo, bồi dưỡng dài hạn về công tác Đoàn Chính vì vậy, đội ngũ cán bộ Đoàn cấp xã chưa phát huy được vai trò, trách nhiệm cũng như sức mạnh của tổ chức Đoàn

cơ sở trong việc tham gia vào công tác quản lý nhà nước ở địa phương Muốn khắc phục được những bất cập trên thì việc nâng cao chất lượng đội ngũ cán

bộ Đoàn, nhất là cán bộ Đoàn cấp cơ sở có vai trò đặc biệt quan trọng, là khâu đột phá, then chốt, quyết định chất hiệu quả công tác Đoàn và phong trào thanh thiếu nhi ở Thái Nguyên, góp phần thực hiện tốt chức năng quản lý nhà nước, nhiệm vụ phát triển kinh tế xã hội của địa phương

Xuất phát từ những lý do trên, tác giả đã lựa chọn đề tài “Đào tạo, bồi dưỡng cán bộ Đoàn cấp xã trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên” để làm luận văn

thạc sĩ chuyên ngành Quản lý công

2 Tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài

Thời gian qua, đã có nhiều tác giả quan tâm nghiên cứu về công tác Đoàn, phong trào thanh thiếu nhi, về đội ngũ cán bộ Đoàn và đã đề cập đến công tác đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ cán bộ Đoàn ở các mức độ khác nhau

Doãn Đức Hảo (2009), “Xây dựng đội ngũ cán bộ Đoàn cơ sở trong

giai đoạn hiện nay”, luận văn thạc sĩ chính trị học, Đại học Khoa học xã hội

và nhân văn Luận văn khái quát cơ sở lý luận, các nhân tố tác động đến đội ngũ cán bộ Đoàn cơ sở trong đó làm rõ khái niệm, vị trí, vai trò, nội dung, phương thức hoạt động của Đoàn cơ sở; đánh giá thực trạng đội ngũ cán bộ Đoàn cơ sở về số lượng, chất lượng; công tác tuyển chọn, đào tạo, bồi dưỡng, tập huấn, quy hoạch, luân chuyển cán bộ Đoàn cơ sở; chỉ ra mặt mạnh, mặt yếu và nguyên nhân Trên cơ sở dự báo tình hình công tác Đoàn và phong trào thanh thiếu nhi trên phạm vi toàn quốc để đề xuất phương hướng, mục tiêu, yêu cầu và giải pháp cụ thể xây dựng đội ngũ cán bộ Đoàn cơ sở; trong

đó tập trung vào công tác đào tạo, bồi dưỡng, tuyển chọn, quy hoạch cán bộ Đoàn cơ sở, đổi mới nội dung, phương thức hoạt động của Đoàn cơ sở và tác phong, lề lối làm việc của đội ngũ cán bộ Đoàn cơ sở trên phạm vi toàn quốc

PGS.TS Vũ Hồng Tiến (2011), “Đổi mới công tác đào tạo cán bộ

Đoàn trong điều kiện hiện nay”, tham luận tại Hội thảo khoa học với chủ đề

“Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh - 80 năm xây dựng, cống hiến và trưởng thành” do Trung ương Đoàn TNCS Hồ Chí Minh tổ chức Tham luận khẳng định nhiệm vụ không chỉ của Đoàn Thanh niên mà của cả hệ thống chính trị đó là cần đặc biệt chú trọng đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ cán bộ Đoàn, Hội, nhất là cán bộ chuyên trách có phẩm chất đạo đức, trình độ, năng lực,

gương mẫu, có khả năng vận động, đoàn kết, tập hợp thanh niên; nhằm xây dựng một đội ngũ cán bộ làm công tác thanh niên giỏi, thực sự trở thành

những thủ lĩnh tin cậy của thanh niên; góp phần tạo bước chuyển biến mới về

chất lượng tổ chức và hoạt động của Đoàn, Hội Tham luận cũng chỉ ra những hạn chế trong công tác đào tạo, bồi dưỡng cán bộ Đoàn về nội dung đào tạo, bồi dưỡng; quản lý chương trình đào tạo, bồi dưỡng; đội ngũ giảng viên; hệ thống giáo trình, tài liệu; phương thức đào tạo và đề xuất 5 giải pháp nâng cao chất lượng đào tạo cán bộ Đoàn, trong đó khẳng định tầm quan trọng trong công tác chỉ đạo của Trung ương Đoàn, xây dựng Học viện Thanh thiếu niên Việt Nam cũng như hoàn thiện và nâng cao chất lượng cơ sở vật chất, đội ngũ cán bộ quản lý, giảng viên, chương trình đào tạo, loại hình, phương thức đào tạo của Học viện Thanh thiếu niên Việt Nam

Triệu Thị Thu Hà (2012), “Đánh giá thực trạng và một số giải pháp về

quản lý nhân sự nhằm nâng cao năng lực cán bộ Đoàn chuyên trách trên địa bàn tỉnh Hòa Bình”, Luận văn thạc sĩ khoa học ngành Quản trị kinh doanh,

Trường Đại học Bách Khoa Hà Nội Luận văn đã làm rõ khái niệm quản trị nhân sự, nêu 5 nội dung của quản trị nhân sự và ảnh hưởng của các nội dung quản trị nhân sự đến chất lượng đội ngũ cán bộ Đoàn, khẳng định sự cần thiết của việc hoàn thiện quản trị nhân sự trong tổ chức Đoàn TNCS Hồ Chí Minh tỉnh Hòa Bình Luận văn phân tích thực trạng chất lượng đội ngũ cán bộ Đoàn chuyên trách trên địa bàn tỉnh Hoà Bình thông qua việc đánh giá chất lượng đội ngũ cán bộ Đoàn chuyên trách tỉnh Hoà Bình qua 4 tiêu chí sau: Về phẩm chất chính trị, đạo đức, lối sống; trình độ, kiến thức; độ tuổi; năng lực công tác, các kỹ năng cơ bản của cán bộ Đoàn Luận văn đã phân tích những nội dung trong quản trị nhân sự tác động và ảnh hưởng đến chất lượng đội ngũ cán bộ Đoàn, đó là: Công tác tuyển dụng; bố trí, sử dụng; đánh giá; đào tạo, bồi dưỡng; chế độ, chính sách đãi ngộ; luân chuyển, điều động cán bộ Trên

cơ sở đó, luận văn đề xuất một số biện pháp về quản lý nhân sự nhằm nâng cao chất lượng cán bộ Đoàn chuyên trách trên địa bàn tỉnh Hòa Bình

Nguyễn Đình Hùng (2014), “Xây dựng và nâng cao năng lực của

người cán bộ Đoàn cấp cơ sở trong thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa - hiện đại hóa đất nước hiện nay qua thực tiễn tại tỉnh Nghệ An”, Luận văn thạc sĩ

khoa học quản trị kinh doanh, Trường Đại học Bách khoa Hà Nội Nội dung luận văn đã khái quát được cơ sở lý luận và thực tiễn về năng lực đội ngũ cán

bộ đoàn cơ sở; phân tích rõ thực trạng thanh niên và công tác thanh niên trong thời kỳ đổi mới nhất là những năm gần đây: Thực trạng năng lực đội ngũ cán

bộ đoàn cơ sở, con đường gây dựng và nâng cao năng lực của đội ngũ cán bộ đoàn cơ sở Trên cơ sở đó, luận văn đã đưa ra những yêu cầu, giải pháp, kiến nghị nhằm củng cố và nâng cao năng lực đội ngũ cán bộ đoàn cơ sở ở tỉnh Nghệ An trong thời kỳ đẩy mạnh sự nghiệp CNH-HĐH

Mai Xuân Hòa (2015), “Biện pháp quản lý hoạt động bồi dưỡng đội

ngũ cán bộ Đoàn chuyên trách huyện Hải Hậu, tỉnh Nam Định”, Luận văn

thạc sĩ Quản lý giáo dục, Trường Đại học Giáo dục Luận văn đi sâu nghiên cứu về quản lý hoạt động bồi dưỡng cán bộ Đoàn chuyên trách, hệ thống lý thuyết liên quan đến quản lý hoạt động bồi dưỡng cán bộ Đoàn chuyên trách, làm rõ các khái niệm về quản lý, quản lý giáo dục, quản lý hoạt động bồi dưỡng cán bộ Đoàn chuyên trách, về hoạt động, nội dung và các yếu tố ảnh hưởng đến quản lý hoạt động bồi dưỡng cán bộ Đoàn chuyên trách Luận văn

đã phân tích thực trạng hoạt động bồi dưỡng và công tác quản lý hoạt động bồi dưỡng cán bộ Đoàn chuyên trách tại huyện Hải Hậu, tỉnh Nam Định; từ

đó đề xuất các biện pháp nâng cao hiệu quả quản lý hoạt động bồi dưỡng cán

bộ Đoàn chuyên trách của địa phương

Hoàng Vĩnh Phú (2017): “Quản lý nhà nước về công tác thanh niên

trên địa bàn tỉnh Thừa Thiên - Huế”, luận văn thạc sĩ Quản lý công, Học viện

hành chính Quốc gia Luận văn đã khái quát lý thuyết về quản lý nhà nước về công tác thanh niên, trong đó tập trung làm rõ về chủ thể, nội dung, mục tiêu quản lý nhà nước về thanh niên; đánh giá thực trạng quản lý nhà nước về thanh niên tại tỉnh Thừa Thiên - Huế về công tác giáo dục chính trị tư tưởng, truyền thống, lý tưởng đạo đức và lối sống; công tác đào tạo nghề, giải quyết việc làm cho thanh niên; nhu cầu hưởng thụ văn hóa văn nghệ, vui chơi giải trí; ý thức trách nhiệm của gia đình đối với thanh niên và hoạt động của các cấp bộ Đoàn tham gia công tác quản lý nhà nước về thanh niên Trên cơ sở đó các tác giả đã đề xuất giải pháp hoàn thiện, nâng cao hiệu quả công tác quản

lý nhà nước về thanh niên tại tỉnh Thừa Thiên - Huế

Nhìn chung, các công trình nêu trên mặc dù đã đề cập đến các lĩnh vực của công tác Đoàn, phong trào thanh thiếu nhi và đội ngũ cán bộ Đoàn; một số công trình đã nghiên cứu sâu về đội ngũ cán bộ Đoàn cơ sở ở phường, xã, thị trấn Tuy nhiên, chưa có công trình nào nghiên cứu chuyên sâu về công tác đào tạo, bồi dưỡng cán bộ Đoàn cấp cơ sở, nhất là nghiên cứu một cách toàn diện, sâu sắc về công tác đào tạo, bồi dưỡng cán bộ Đoàn cấp xã trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên

3 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu của luận văn

3 1 Mục đích

Căn cứ kết quả nghiên cứu cơ sở khoa học và thực tiễn công tác đào tạo, bồi dưỡng cán bộ Đoàn cấp xã ở Thái Nguyên, đề tài sẽ đề xuất những giải pháp nâng cao chất lượng công tác đào tạo, bồi dưỡng cán bộ đoàn cấp xã trên địa bàn tỉnh, góp phần xây dựng đội ngũ cán bộ đoàn cấp xã trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên có trình độ chuyên môn, nghiệp vụ và kỹ năng đáp ứng yêu cầu công tác Đoàn và phong trào thanh thiếu nhi hiện nay

3.2 Nhiệm vụ

Để đạt được mục đích nghiên cứu, luận văn cần thực hiện các nhiệm vụ

cơ bản như sau:

- Hệ thống hóa cơ sở khoa học về đào tạo, bồi dưỡng cán bộ Đoàn cấp xã

- Phân tích, đánh giá thực trạng công tác đào tạo, bồi dưỡng cán bộ Đoàn cấp xã trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên

- Trên cơ sở đó đề ra mục tiêu, phương hướng, nhiệm vụ và giải pháp để nâng cao chất lượng công tác đào tạo, bồi dưỡng cán bộ Đoàn cấp xã trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên

4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

4.1 Đối tượng nghiên cứu: Công tác đào tạo, bồi dưỡng cán bộ Đoàn

cấp xã trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên

4.2 Phạm vi nghiên cứu

- Thời gian: Đề tài nghiên cứu công tác đào tạo, bồi dưỡng cán bộ

Đoàn cấp xã trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên từ năm 2016 đến năm 2019

- Không gian: Đề tài nghiên cứu trên địa bàn 180 xã, phường, thị trấn

của tỉnh Thái Nguyên

- Nội dung nghiên cứu: Đề tài tập trung nghiên cứu công tác đào tạo,

bồi dưỡng cũng như các hoạt động liên quan đến đào tạo, bồi dưỡng cán bộ Đoàn cấp xã trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên

- Khách thể nghiên cứu: Đề tài nghiên cứu trên các khách thể là Bí thư,

Phó Bí thư Đoàn xã, phường, thị trấn và tổ chức Đoàn cấp xã ở tỉnh Thái Nguyên

5 Phương pháp luận và phương pháp nghiên cứu của luận văn

5.1 Phương pháp luận: Trong quá trình nghiên cứu, tác giả luận văn

dựa trên cơ sở vận dụng phương pháp luận của chủ nghĩa Mác - Lênin như phương pháp duy vật biện chứng, logic, lịch sử; quán triệt các quan điểm, chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước về công tác đào tạo, bồi dưỡng cán

bộ Đoàn

5.2 Phương pháp nghiên cứu

5.2.1 Phương pháp nghiên cứu và phân tích tài liệu: Được tác giả sử

dụng để nghiên cứu, phân tích các công trình nghiên cứu liên quan (tư liệu, báo cáo, các kết quả nghiên cứu khoa học,…) để luận văn kế thừa, phát triển kết quả nghiên có liên quan đến đề tài

Số liệu thứ cấp là các số liệu có sẵn, được thu thập từ các công trình nghiên cứu trước, gồm các giáo trình, sách báo, tạp chí, văn bản pháp luật, văn kiện nghị quyết, báo cáo, tài liệu trên internet, công trình nghiên cứu khoa học liên quan đến đào tạo, bồi dưỡng cán bộ Đoàn cấp xã

5.2.2 Phương pháp thu thập số liệu

Căn cứ yêu cầu của hướng nghiên cứu, nội dung phiếu điều tra gồm

những thông tin chủ yếu như: năm sinh, giới tính, chức vụ, đơn vị công tác, trình độ chuyên môn, lý luận chính trị, quản lý nhà nước của người được phỏng vấn và các nội dung câu hỏi liên quan đến đào tạo, bồi dưỡng cán bộ Đoàn cấp xã Mẫu nghiên cứu được lựa chọn ngẫu nhiên là 156 phiếu, gồm Bí thư, Phó Bí thư Đoàn cấp xã Tổng số Bí thư cấp xã của Thái Nguyên là 180

và 171 người là Phó Bí thư Đoàn cấp xã; mẫu điều tra, được phân bổ cho các

đối tượng điều tra như sau:

giá kết quả điều tra Các thông tin liên quan phản ánh hiện trạng công tác đào tạo, bồi dưỡng của đội ngũ cán bộ Đoàn cấp xã trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên được tổng hợp và sắp xếp vào các bảng thống kê số liệu

6 Ý nghĩa lý luận và thực tiễn của luận văn

- Về lý luận: Đề tài góp phần hệ thống hóa một số cơ sở lý luận, pháp

lý về đào tạo, bồi dưỡng cán bộ Đoàn và cán bộ Đoàn cấp xã Luận văn có thể

là tài liệu tham khảo có ích cho những ai quan tâm đến công tác đào tạo, bồi dưỡng cán bộ Đoàn cấp cơ sở

- Về thực tiễn: Các kết luận cũng như các giải pháp chủ yếu được đề

xuất trong luận văn là căn cứ khoa học có thể có hữu ích cho các cấp bộ Đoàn

để hoàn thiện công tác đào tạo, bồi dưỡng cán bộ Đoàn cấp cơ sở hiện nay

7 Kết cấu của luận văn

Ngoài phần mở đầu, kết luận, phụ lục, danh mục tài liệu tham khảo, luận văn gồm 3 chương:

Chương 1: Cơ sở khoa học về đào tạo, bồi dưỡng cán bộ Đoàn cấp xã Chương 2: Thực trạng đào tạo, bồi dưỡng cán bộ Đoàn cấp xã trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên

Chương 3: Mục tiêu, phương hướng và giải pháp nâng cao chất lượng

công tác đào tạo, bồi dưỡng cán bộ Đoàn cấp xã trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên

1.1.1 Một số khái niệm cơ bản

1.1.1.1 Khái niệm đào tạo

Trong bất kỳ tổ chức nào, muốn nâng cao năng lực, hiệu quả hoạt động thì phải quan tâm, coi trọng công tác đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ cán bộ, nhân

sự, vì suy cho cùng, con người là cái gốc của mọi hoạt động

Từ điển Tiếng Việt do Viện Ngôn ngữ học chủ biên, định nghĩa đào tạo

là “làm cho trở thành người có năng lực theo những tiêu chuẩn nhất định”

Tại Điều 5, Nghị định số 18/2010/NĐ-CP ngày 5/3/2010 của Chính phủ

về đào tạo, bồi dưỡng cán bộ, công chức giải thích: “Đào tạo là quá trình truyền thụ, tiếp nhận có hệ thống những tri thức, kỹ năng theo quy định của từng cấp học, bậc học”

Thông thường, hoạt động đào tạo được tổ chức trong những cơ sở giáo dục và đào tạo như: trường đại học, học viện, trung tâm dạy nghề hoặc cơ sở sản xuất với nội dung, chương trình và thời gian khác nhau cho các cấp bậc

đào tạo khác nhau Sau khi hoàn thành đầy đủ nội dung, chương trình đào tạo theo quy định, cuối mỗi khóa học, người học sẽ được cấp bằng tốt nghiệp

Từ các cách tiếp cận trên có thể hiểu: “Đào tạo là một hoạt động có

mục đích, có tổ chức, được thực hiện theo những quy trình, yêu cầu nhất định nhằm trang bị những kiến thức, kỹ năng nghề nghiệp thích hợp để người được

đào tạo có thể đảm nhận một công việc nhất định”

1.1.1.2 Khái niệm bồi dưỡng

Theo Từ điển Tiếng Việt: “Bồi dưỡng là làm cho tăng thêm năng lực hoặc phẩm chất” [28, tr 82]

Theo UNESCO định nghĩa bồi dưỡng với ý nghĩa nâng cao nghề nghiệp Quá trình này chỉ diễn ra khi cá nhân và tổ chức có nhu cầu nâng cao kiến thức hoặc kỹ năng chuyên môn nghiệp vụ của bản thân nhằm đáp ứng nhu cầu lao động nghề nghiệp [1, tr.162]

Theo quy định tại Điều 5, Nghị định 18/2010/NĐ-CP của Chính phủ ban hành ngày 05/03/2010 về đào tạo, bồi dưỡng công chức, thì “bồi dưỡng” được hiểu “là hoạt động trang bị, cập nhật, nâng cao kiến thức, kỹ năng làm việc” Bồi dưỡng thực chất là bổ sung, “bồi đắp” những thiếu hụt về tri thức, cập nhật cái mới trên cơ sở “nuôi dưỡng” những cái cũ còn phù hợp để mở mang có hệ thống những tri thức, kỹ năng, nghiệp vụ, làm giàu vốn hiểu biết, nâng cao hiệu quả lao động Người tham gia các khóa bồi dưỡng thường được xác nhận bằng chứng chỉ

Như vậy có thể hiểu, “Bồi dưỡng là hoạt động nhằm nâng cao phẩm

chất và năng lực chuyên môn để mỗi cá nhân củng cố, mở mang hoặc nâng cao hệ thống tri thức, kỹ năng kỹ xảo chuyên môn nghiệp vụ có sẵn nhằm nâng cao chất lượng và hiệu quả công việc đang làm”

1.1.1.3 Khái niệm đào tạo, bồi dưỡng

Từ khái niệm về “đào tạo” và “bồi dưỡng” ở trên ta thấy, về tổng quát

thì khái niệm “đào tạo” bao hàm cả ý nghĩa “bồi dưỡng”, vì vậy cụm từ “đào tạo, bồi dưỡng” (ĐTBD) thường được sử dụng trong thực tế

Về thời gian, đào tạo thường có thời gian dài hơn, khoảng từ một năm trở lên Về bằng cấp, sau khi hoàn thành khóa đào tạo, đảm bảo đầy đủ nội dung, yêu cầu của chương trình đào tạo, người học được cấp bằng chứng nhận trình độ được đào tạo Bồi dưỡng có những đặc điểm cơ bản khác với đào tạo: bồi dưỡng chủ yếu là bổ sung, cập nhật kiến thức, thông tin vào những tri thức mà cán bộ đã có; nội dung bồi dưỡng chủ yếu hướng vào những quan điểm, chủ trương, chính sách mới của Đảng và Nhà nước, cập nhật những kiến thức chuyên môn, nghiệp vụ, kỹ năng; hình thức bồi dưỡng đa dạng, linh hoạt: có bồi dưỡng nâng cao, cập nhật, chuyên sâu theo chức danh; có bồi dưỡng nhiều lần, hằng năm và khi hoàn thành được cấp chứng nhận; thời gian bồi dưỡng cán bộ khoảng một vài tuần đến một vài tháng Như vậy, đào tạo và bồi dưỡng là hai khái niệm khác nhau, nhưng cùng mục đích đó là làm cho cán

bộ có phẩm chất, năng lực công tác tốt

Tóm lại, “Đào tạo, bồi dưỡng là quá trình nhằm trang bị những phẩm

chất, kiến thức, kỹ năng cần thiết để mỗi cá nhân thực hiện tốt nhất chức trách, nhiệm vụ, công việc được giao”

1.1.1.4 Khái niệm cán bộ Đoàn

Cán bộ đoàn là cán bộ của Đảng; được Đảng, Nhà nước giao cho nhiệm

vụ đoàn kết, tập hợp thanh niên, thông qua tổ chức Đoàn, Hội Liên hiệp thanh niên Việt Nam để giáo dục, rèn luyện, bồi dưỡng họ; tổ chức các phong trào hành động cách mạng của thanh niên tham gia xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, phụng sự nhân dân Cán bộ Đoàn là thủ lĩnh thanh niên, đi đầu trong công tác tập hợp, vận động thanh thiếu niên, đồng thời là người hiến kế tổ chức thực hiện các phong trào, các nghị quyết của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước và các chương trình, kế hoạch của tổ chức Đoàn; họ là cầu nối giữa

thanh niên với cấp ủy Đảng, chính quyền và các đoàn thể nhân dân

Theo Điều 1, Quy chế cán bộ Đoàn ban hành kèm theo Quyết định số 289-QĐ/TW, ngày 08/02/2010 của Ban Bí thư Trung ương Đảng [1] , cán bộ Đoàn gồm: Những người giữ chức danh bí thư chi đoàn, phó bí thư, bí thư đoàn cấp cơ sở trở lên; Những người làm việc trong các cơ quan chuyên trách của Đoàn và trực tiếp làm công tác Đoàn, Hội, Đội, phong trào thanh thiếu nhi từ cấp huyện và tương đương trở lên; Trợ lý thanh niên, cán bộ ban thanh niên trong Quân đội nhân dân; uỷ viên ban công tác thanh niên các cấp trong Công an nhân dân

Tóm lại, cán bộ Đoàn bao gồm những người được đại hội, hội nghị đại biểu; đại hội, hội nghị đoàn viên; Ban chấp hành, Ban Thường vụ Đoàn các cấp bầu cử hoặc được cấp bộ Đoàn có thẩm quyền chỉ định giữ các chức danh trong hệ thống tổ chức của Đoàn và những công chức không giữ các chức danh trong tổ chức Đoàn nhưng công tác tại cơ quan chuyên trách của Đoàn

từ cấp huyện trở lên và trực tiếp làm công Đoàn, Hội, Đội

1.1.1.5 Khái niệm cán bộ Đoàn cấp xã

Điều 6, Điều lệ Đoàn Thanh niên cộng sản Hồ Chí Minh quy định: “Hệ thống tổ chức của Đoàn gồm 4 cấp: Cấp Trung ương, cấp tỉnh và tương đương, cấp huyện và tương đương, cấp cơ sở (gồm Đoàn cơ sở và chi đoàn cơ sở)” Điều 17, Điều lệ Đoàn Thanh niên cộng sản Hồ Chí Minh quy định:

“Tổ chức cơ sở Đoàn gồm: Đoàn cơ sở và chi đoàn cơ sở, là nền tảng của Đoàn, được thành lập theo địa bàn dân cư, theo ngành nghề, theo đơn vị học tập, công tác, lao động, nơi cư trú và đơn vị cơ sở trong lực lượng vũ trang nhân dân”

Đoàn xã, phường, thị trấn là Đoàn cơ sở và được gọi chung là Đoàn cấp

xã Theo Quy chế cán bộ Đoàn thì cán bộ Đoàn cấp xã là những người giữ chức danh Bí thư, Phó Bí thư Đoàn xã, phường, thị trấn

1.1.1.6 Khái niệm đào tạo, bồi dưỡng cán bộ đoàn cấp xã

Cán bộ Đoàn, trong đó có cán bộ Đoàn cấp xã là cán bộ của Đảng, được Đảng giao trách nhiệm làm công tác thanh niên, muốn hoàn thành tốt nhiệm vụ phải thực sự trở thành thủ lĩnh của thanh niên Ngoài tố chất, sự nhiệt tình, người cán bộ Đoàn cấp xã phải có trình độ chuyên môn, kiến thức,

kỹ năng và nghiệp vụ cơ bản về công tác Đoàn thanh niên Điều này có thể có được thông qua nhiều kênh: tự học tập, rèn luyện, tích lũy kiến thức, đúc rút kinh nghiệm hoạt động thực tiễn… Trong đó, thông qua đào tạo, bồi dưỡng bài bản là một trong những phương pháp tiết kiệm thời gian và đem lại hiệu quả cao

Đối với cán bộ Đoàn cấp xã, việc đào tạo, bồi dưỡng được xác định là một nhiệm vụ thường xuyên, có ý nghĩa quan trọng, góp phần tích cực trong việc nâng cao trình độ chuyên môn, kỹ năng, nghiệp vụ, năng lực công tác, cũng như chất lượng và hiệu quả làm việc, tạo được sự thay đổi về chất trong việc thực hiện nhiệm vụ chính trị của tổ chức Đoàn cũng như phong trào thanh thiếu nhi ở cơ sở

Từ các khái niệm nêu trên có thể quan niệm: “Đào tạo, bồi dưỡng cán

bộ Đoàn cấp xã là quá trình trang bị kiến thức, kỹ năng cơ bản và cập nhật, bổ sung những kiến thức mới về lý luận chính trị, quản lý hành chính nhà nước, chuyên môn nghiệp vụ, kỹ năng công tác Đoàn và phong trào thanh thiếu nhi cho những cán bộ Đoàn cấp xã nhằm nâng cao trình độ, năng lực lãnh đạo, năng lực tham mưu, quản lý điều hành, khả năng thanh vận và tổ chức phong trào hành động cách mạng cho thanh thiếu nhi, hoàn thành chức trách, nhiệm vụ được giao, từng bước xây dựng đội ngũ cán bộ Đoàn cấp xã chuyên nghiệp, có phẩm chất và năng lực đáp ứng tốt yêu cầu của công tác Đoàn và phong trào thanh thiếu nhi ở cơ sở”

1.1.2 Đặc điểm, vai trò, phân loại và yêu cầu của cán bộ Đoàn cấp xã

1.1.2.1 Đặc điểm của cán bộ Đoàn cấp xã

Cán bộ đoàn cấp xã là người thủ lĩnh của mọi phong trào ở cơ sở, tham mưu với cấp ủy, đề xuất với chính quyền, tranh thủ sự ủng hộ và giúp đỡ của các ngành, đoàn thể để tạo nên sức mạnh đồng bộ, tổng hợp nhằm thực hiện nhiệm vụ đoàn kết, tập hợp đoàn viên, thanh thiếu nhi, chăm lo, giáo dục thế

hệ trẻ Cán bộ đoàn cấp xã còn là nguồn cán bộ trẻ bổ sung cho hệ thống chính trị ở cơ sở Việc xác định đặc điểm của cán bộ Đoàn cấp xã sẽ giúp công tác đào tạo, bồi dưỡng phù hợp, đáp ứng được nhu cầu và khả năng tham gia của đội ngũ cán bộ Đoàn cấp xã Căn cứ mục tiêu nghiên cứu, trong phạm

vi đề tài chỉ nêu những đặc điểm có tính chất nổi bật, ảnh hưởng trực tiếp đến công tác đào tạo, bồi dưỡng cán bộ Đoàn cấp xã

Cán bộ Đoàn cấp xã ở tỉnh Thái Nguyên có những đặc điểm cơ bản như sau:

Thứ nhất, trình độ đầu vào của cán bộ Đoàn cấp xã còn thấp Cán bộ

đoàn cấp xã là do bầu cử, đa số trưởng thành từ phong trào thanh niên ở địa bàn dân cư (xóm, bản, tổ dân phố) Quá trình tham gia hoạt động đoàn từ chi đoàn cũng đồng thời là khoảng thời gian theo học tại các cơ sở đào tạo để đáp ứng trình độ chuyên môn, nghiệp vụ Điều 11, Quy chế cán bộ Đoàn ban hành kèm theo Quyết định số 289-QĐ/TW, ngày 08/02/2010 của Ban Bí thư Trung ương Đảng quy định tiêu chuẩn cán bộ Đoàn cấp xã có trình độ chuyên môn

từ trung cấp trở lên, trình độ lý 1uận chính trị sơ cấp Đối với vùng đặc biệt khó khăn, đối tượng chính sách, trình độ văn hoá nói chung từ tốt nghiệp trung học phổ thông trở lên, đã được bồi dưỡng chương trình lý luận chính trị

sơ cấp Do đó, trình độ đầu vào của cán bộ Đoàn cấp xã chưa đáp ứng trình độ

chuẩn hóa của cán bộ, công chức cấp xã hiện nay

Thứ hai, trình độ chuyên môn, kỹ năng nghiệp vụ được đào tạo của cán

bộ Đoàn cấp xã rất đa dạng Mặc dù là cán bộ làm công tác thanh vận nhưng

rất ít người được đào tạo ngành công tác xã hội hoặc đào tạo về nghiệp vụ Đoàn, Hội, Đội chính quy tại Học viện Thanh thiếu niên Việt Nam; quá trình công tác chủ yếu bằng kinh nghiệm, lớp cán bộ trước hướng dẫn lớp cán bộ sau, “học từ trong phong trào” Nhiều cán bộ Đoàn cấp xã tốt nghiệp các chương trình đào tạo trình độ đại học, cao đẳng theo hình thức tại chức, đào

tạo từ xa nên kiến thức, nghiệp vụ, kỹ năng công tác Đoàn không đồng đều

Thứ ba, Cán bộ Đoàn cấp xã bị giới hạn bởi độ tuổi giữ chức vụ Theo

quy định của Quy chế cán bộ Đoàn, cán bộ Đoàn cấp xã giữ chức vụ không quá 35 tuổi; vùng đặc biệt khó khăn, đối tượng chính sách giữ chức vụ không quá 37 Cùng với thu nhập thấp, điều kiện công tác và hướng phát triển sau khi hết tuổi làm công tác Đoàn khó khăn, không ít cán bộ Đoàn cấp

xã công tác một thời gian đã xin thôi chức vụ, không tham gia công tác Đoàn, đặc biệt là Phó Bí thư Đoàn cấp xã - cán bộ bán chuyên trách, dẫn đến đội ngũ cán bộ Đoàn cấp xã thường xuyên thay đổi Điều này đặt ra yêu cầu của công tác đào tạo, bồi dưỡng cần linh hoạt, phù hợp cả về nội dung, hình

thức và phương thức thực hiện

Thứ tư, cán bộ Đoàn cấp xã là cán bộ dự nguồn, là lực lượng bổ sung

cho hệ thống chính trị ở địa phương Đây là điều cán bộ Đoàn cấp xã mong muốn, làm mục tiêu phấn đấu và gắn bó với tổ chức Đoàn, nhưng trình độ một bộ phận lại chưa đáp ứng với tiêu chuẩn cán bộ, công chức cấp xã nên khó bố trí công tác khác khi trưởng thành Đoàn Hầu hết cán bộ Đoàn cấp xã trong độ tuổi thanh niên, độ tuổi lập gia đình, sinh con và đang trong bước đầu lập nghiệp Thu nhập từ lương và phụ cấp thấp, thời gian hoạt động Đoàn

cả trong và ngoài giờ hành chính; ngoài thực nhiệm vụ của cán bộ phong trào, cán bộ đoàn cấp xã phải tham gia các ban chỉ đạo, tổ công tác của cấp ủy, chính quyền, mặt trận tổ quốc Điều kiện thời gian, kinh tế hạn chế nên việc học tập, bồi dưỡng nâng cao trình độ khó khăn Đây là những khó khăn, thách

thức trong công tác đào tạo, bồi dưỡng cán bộ Đoàn cấp xã

1.1.2.2 Vai trò của cán bộ Đoàn cấp xã

Cán bộ Đoàn cấp xã có những vai trò sau:

Thứ nhất, Cán bộ Đoàn cấp xã là người giữ vai trò nòng cốt trong xây

dựng tổ chức Đoàn ở cơ sở, góp phần xây dựng hệ thống chính trị ở cơ sở vững mạnh; tổ chức phong trào hành động cách mạng cho thế hệ trẻ và quyết định hiệu quả hoạt động của Đoàn ở cơ sở Cán bộ Đoàn cấp xã là người giữ chức vụ, vị trí quan trọng trong tổ chức Đoàn ở địa bàn dân cư, có vai trò ảnh hưởng lớn đến hoạt động của cấp bộ Đoàn Cán bộ Đoàn cấp xã là người chịu trách nhiệm tiếp nhận, cụ thể hóa chủ trương chỉ đạo của cấp ủy, chính quyền cấp xã, chỉ đạo của Đoàn cấp trên; điều hành công việc của Ban Thường vụ, Ban Chấp hành, cùng với Ban Thường vụ, Ban Chấp hành tiến hành các biện pháp triển khai tổ chức thực hiện nghị quyết của đại hội, các chương trình, kế hoạch của Đoàn cấp mình và chỉ đạo, hướng dẫn hoạt động cho các chi đoàn trực thuộc Sự vững mạnh của tổ chức Đoàn ở cơ sở cả về chính trị, tư tưởng, tổ chức và hoạt động phụ thuộc rất lớn vào việc phát huy phẩm chất, năng lực của cán bộ Đoàn cấp xã

Thứ hai, Cán bộ Đoàn cấp xã là người định ra chủ trương, phong trào

hành động cách mạng cho tuổi trẻ, đồng thời trực tiếp chỉ đạo tổ chức các hoạt động nhằm thực hiện các chủ trương, phong trào đó; vừa thực hiện vai trò lãnh đạo, tổ chức, quản lý, đồng thời cũng là người tiên phong trong các phong trào cách mạng, là hình mẫu, tấm gương sáng lôi cuốn, cổ vũ, động viên

đoàn viên, thanh thiếu nhi tham gia các phong trào, hoạt động

Thứ ba, cán bộ Đoàn cấp xã là người đại diện cho tổ chức Đoàn cấp xã

giữ mối liên hệ với cấp ủy, chính quyền, các tổ chức trong hệ thống chính trị

và Đoàn cấp trên; là “cầu nối” giữa đoàn viên, thanh niên với cấp ủy, chính quyền và tổ chức Đoàn Cán bộ Đoàn cấp xã trực tiếp tuyên truyền, tổ chức,

động viên đoàn viên, thanh niên thực hiện đường lối của Đảng, chính sách và pháp luật của Nhà nước, chỉ đạo của Đoàn cấp trên, đồng thời họ cũng là chủ thể trực tiếp nắm bắt và phản ánh tâm tư, nguyện vọng của đoàn viên, thanh niên với Đảng Đường lối, chủ trương của Đảng, chính sách và pháp luật của Nhà nước, chỉ đạo của Đoàn cấp trên có đi vào cuộc sống của thanh niên hay

không phần rất lớn và quyết định nhờ vào đội ngũ cán bộ Đoàn cấp xã

Thứ tư, cán bộ Đoàn cấp xã là người đại diện cho ý chí, bảo vệ quyền

và lợi ích hợp pháp, chính đáng của đoàn viên, thanh thiếu nhi ở địa phương Phần đông cán bộ Đoàn cấp xã là những người cùng địa phương, được sinh ra

và lớn lên trên quê hương mình, là người có cùng tiếng nói, phong tục tập quán, nắm bắt được sâu sắc những tâm tư, tình cảm, lối sống, ý chí, nguyện vọng của đoàn viên, thanh niên Hơn nữa, họ là những người có uy tín, năng lực, được tổ chức đảng, đoàn viên lựa chọn, giới thiệu, bầu ra để đại diện cho

ý chí và bảo vệ quyền lợi chính đáng của đoàn viên, thanh niên

1.1.2.3 Phân loại cán bộ Đoàn cấp xã

Cán bộ đoàn cấp xã bao gồm: cán bộ Đoàn chuyên trách, không chuyên

trách và kiêm nhiệm công tác Đoàn

Quy chế cán bộ Đoàn quy định: “Cán bộ đoàn chuyên trách” là những người được hưởng lương để chuyên làm công tác Đoàn, Hội, Đội, phong trào

thanh thiếu nhi”

Theo Nghị định số 92/2009/NĐ-CP ngày 22/10/2009 của Chính phủ [9] quy định về chức danh, số lượng, một số chế độ, chính sách đối với cán bộ, công chức ở xã, phường, thị trấn và những người hoạt động không chuyên trách ở cấp xã thì cán bộ cấp xã bao gồm các chức vụ sau: Bí thư, Phó Bí thư Đảng ủy; Chủ tịch, Phó Chủ tịch Hội đồng nhân dân; Chủ tịch, Phó Chủ tịch

Ủy ban nhân dân; Chủ tịch Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam; Bí thư Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh; Chủ tịch Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt

Nam; Chủ tịch Hội Nông dân Việt Nam (áp dụng đối với xã, phường, thị trấn

có hoạt động nông, lâm, ngư, diêm nghiệp và có tổ chức Hội Nông dân Việt

Nam); Chủ tịch Hội Cựu chiến binh Việt Nam

Như vậy, chỉ có Bí thư Đoàn cấp xã là cán bộ chuyên trách, được

hưởng lương theo ngạch, bậc và các chế độ, chính sách theo quy định Phó Bí

thư Đoàn xã là cán bộ không chuyên trách, chỉ được hưởng phụ cấp; thực hiện các nhiệm vụ theo sự phân công của Bí thư, Ban Thường vụ, Ban Chấp hành Đoàn xã; hàng tuần được Bí thư Đoàn xã phân công trực văn phòng Đoàn một

1.1.2.4 Yêu cầu đối với cán bộ Đoàn cấp xã trong tình hình mới

Thứ nhất, Cán bộ Đoàn cấp xã phải có phẩm chất chính trị, đạo đức

cách mạng Trong tình hình hiện nay, phẩm chất chính trị của cán bộ Đoàn cấp xã chính là sự hiểu Chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, kiên định với mục tiêu, lý tưởng của Đảng, có niềm tin vào sự nghiệp đổi mới đất nước, có bản lĩnh chính trị, nhạy bén, luôn nêu cao cảnh giác, có thái độ đúng đắn trước những diễn biến phức tạp của tình hình kinh tế - xã hội Bản lĩnh chính trị của cán bộ Đoàn cấp xã sẽ góp phần tạo nên sức mạnh của uy tín, sự thống nhất ý chí, hành động của Đoàn; là cơ sở để đoàn kết, quy tụ, dẫn dắt và giáo dục thanh niên Muốn vậy, cán bộ Đoàn cấp xã phải có trình độ hiểu biết

về lý luận chính trị, quan điểm, đường lối của Đảng, chính sách và pháp luật của Nhà nước, về tình hình đất nước và địa phương mình

Thứ hai, Cán bộ Đoàn cấp xã phải có năng lực chuyên môn, vững về kỹ

năng nghiệp vụ công tác Đoàn, công tác thanh niên Năng lực chuyên môn

được thể hiện cụ thể ở các tiêu chí sau: (1) Trình độ văn hóa và chuyên môn

nghiệp vụ (được đánh giá thông qua bậc học, ngành nghề đào tạo, hình thức

đào tạo, ngạch, bậc) Đây cũng là đòi hỏi đối với đội ngũ cán bộ Đoàn cấp xã

cần chuẩn hóa trình độ, tiêu chuẩn của đội ngũ cán bộ, công chức hiện nay, đặc biệt là đối với cán bộ, công chức cấp xã; sẵn sàng đáp ứng các vị trí công tác khác trong hệ thống chính trị khi trưởng thành Đoàn (2) Kinh nghiệm làm việc được đánh giá thông qua thâm niên công tác và các vị trí đã từng đảm nhận (3) Khả năng hoàn thành nhiệm vụ được thể hiện thông qua mức độ hoàn thành công việc Ngoài ra, năng lực ở đây còn là khả năng tiếp thu tri thức khoa học, công nghệ tiên tiến, kiến thức về kinh tế thị trường, kiến thức

về pháp luật, kiến thức về quản lý nhà nước, ngoại ngữ và tin học, kỹ năng, phương pháp công tác Đoàn…để nắm bắt kịp thời những thay đổi của tình hình thanh niên, những biến động của thực tiễn ở cơ sở, theo kịp những thay

đổi và sự phát triển của đất nước

Thứ ba, cán bộ Đoàn cấp xã phải có năng lực tổ chức Năng lực tổ chức

bao gồm khả năng lãnh đạo, chỉ đạo, phối hợp công tác trong Ban Thường vụ, Ban chấp hành Đoàn; năng lực tham mưu đối với cấp ủy, chính quyền, Đoàn cấp trên; trong kết hợp, điều phối, xây dựng các mối quan hệ với cấp ủy, chính quyền, các tổ chức, đoàn thể và đoàn viên, thanh niên để huy động nguồn lực, lập chương trình, kế hoạch, tổ chức phong trào, hoạt động một cách hiệu quả, đạt được mục tiêu của tổ chức Năng lực tổ chức còn thể hiện ở

tư duy nhạy bén, sáng tạo, có phương pháp làm việc dân chủ khoa học, có tính quyết đoán, dám nghĩ, dám làm

Thứ tư, cán bộ Đoàn cấp xã phải là người không ngừng bồi đắp nhiệt

tình công tác xã hội, chăm lo lợi ích quần chúng thanh niên, phải có hiểu biết sâu sắc về đối tượng quần chúng thanh niên Muốn tập hợp, giáo dục thanh niên là phải hiểu thanh niên, hiểu nội dung công tác thanh niên trong từng giai

đoạn Đối với cán bộ Đoàn cấp xã, phương pháp công tác muốn đạt hiệu quả cao cần phải hiểu đối tượng tác động Đoàn viên, thanh niên cần người cán bộ biết nghe, hiểu điều họ nói, hiểu tâm lý, nắm bắt được nhu cầu, sở thích, năng khiếu và diễn biến tư tưởng, tâm lý của họ; có khả năng điều tra, phân tích, tổng hợp các ý kiến từ quần chúng thanh niên để có biện pháp chỉ đạo tốt hơn

Đó cũng chính là tiêu chí để quần chúng thanh niên tín nhiệm suy tôn, gửi

gắm và lựa chọn; là cơ sở để cấp ủy xem xét, bồi dưỡng

1.1.3 Nội dung và vai trò của đào tạo, bồi dưỡng cán bộ Đoàn cấp xã 1.1.3.1 Nội dung của đào tạo, bồi dưỡng cán bộ Đoàn cấp xã

* Xác định nhu cầu đào tạo, bồi dưỡng

Xác định nhu cầu đào tạo, bồi dưỡng là một phần quan trọng của quá trình đào tạo, bồi dưỡng, làm cơ sở cho việc xây dựng kế hoạch đào tạo, bồi dưỡng Nhu cầu đào tạo, bồi dưỡng là sự thiếu hụt khả năng thực hiện công việc của đội ngũ cán bộ Đoàn cấp xã so với yêu cầu công việc của tổ chức Việc xác định nhu cầu đào tạo, bồi dưỡng là xác định: Khi nào thì đào tạo, bồi dưỡng? Cần phải đào tạo cấp bậc học nào? Bồi dưỡng kiến thức, nghiệp vụ,

kỹ năng gì và số lượng bao nhiêu người?

Nhu cầu đào tạo, bồi dưỡng cán bộ Đoàn cấp xã được xác định dựa

trên cơ sở phân tích hai yếu tố cơ bản: một là, đào tạo, bồi dưỡng để đáp ứng yêu cầu công tác Đoàn và phong trào thanh thiếu nhi; hai là, do đặc

thù độ tuổi giữ chức danh của cán bộ Đoàn cấp xã nên cần đào tạo, bồi dưỡng để cập chuẩn trình độ cho cán bộ Đoàn cấp xã theo tiêu chuẩn cán

bộ, công chức nói chung, đặc biệt là tiêu chuẩn cán bộ, công chức cấp xã

để khi hết tuổi công tác Đoàn, cán bộ Đoàn cấp xã có thể luân chuyển, điều động giữ các vị trí công tác trong tổ chức Đảng, chính quyền và các đoàn thể chính trị - xã hội khác Trên cơ sở đó đưa ra những nội dung và hoạt động đào tạo, bồi dưỡng phù hợp

Để xác định nhu cầu đào tạo, bồi dưỡng chung, trước hết cần phải căn

cứ vào nhu cầu đào tạo, bồi dưỡng của từng người; từng đơn vị (có thể thông qua điều tra khảo sát, thống kê, tổng hợp ) Nhu cầu đào tạo của cán bộ Đoàn cấp xã bao gồm:

- Đào tạo, bồi dưỡng về lý luận chính trị: Trang bị các kiến thức về lý

luận chính trị theo tiêu chuẩn quy định cho các chức danh cán bộ, ngạch công chức và chức danh lãnh đạo quản lý; tổ chức phổ biến các văn kiện, nghị quyết của Đảng; bồi dưỡng cập nhật, nâng cao trình độ lý luận theo quy định của cơ quan có thẩm quyền

- Đào tạo, bồi dưỡng kiến thức về quản lý nhà nước (QLNN): Bồi

dưỡng kiến thức, kỹ năng QLNN theo tiêu chuẩn chức danh công chức; tiêu chuẩn chức vụ lãnh đạo, quản lý; cập nhật kiến thức, kỹ năng, phương pháp quản lý chuyên ngành; kiến thức, phương pháp thực hiện nhiệm vụ, công vụ được giao; cập nhật kiến thức pháp luật, văn hóa công sở, nâng cao ý thức đạo đức công vụ, đạo đức nghề nghiệp; cập nhật và nâng cao kiến thức, năng lực hội nhập quốc tế

- Bồi dưỡng kiến thức quốc phòng - an ninh: theo các chương trình quy

định cho cán bộ, công chức

- Đào tạo, bồi dưỡng kiến thức tin học, ngoại ngữ: theo tiêu chuẩn quy

định; tiếng dân tộc cho cán bộ Đoàn công tác tại vùng có đồng bào dân tộc thiểu số sinh sống

- Đào tạo về trình độ chuyên môn: nâng cao trình độ chuyên môn theo trình độ cao đẳng, đại học, sau đại học

- Bồi dưỡng kiến thức, nghiệp vụ, kỹ năng công tác Đoàn: cập nhật kiến

thức mới về nghị quyết, phong trào mới, quy định mới của Đoàn, Hội, Đội; kỹ

năng, phương pháp công tác Đoàn, công tác thanh niên, công tác Đội

* Xác định mục tiêu đào tạo, bồi dưỡng

Với mỗi chương trình đào tạo, bồi dưỡng, cần xác định rõ, cụ thể và

chính xác mục tiêu cần đạt được Điều này có nghĩa là mục tiêu chung của một chương trình đào tạo, bồi dưỡng phải nêu được cả kết quả thực hiện công việc và các tiêu chuẩn thực hiện

Mục tiêu đào tạo, bồi dưỡng của cán bộ Đoàn cấp xã là góp phần xây

dựng đội ngũ cán bộ Đoàn cấp xã có trình độ chuyên môn đạt chuẩn; vững

vàng về chính trị, tinh thông về nghiệp vụ, giỏi về kỹ năng, có đủ năng lực lãnh đạo và tổ chức thực hiện tốt các nhiệm vụ của tổ chức cơ sở Đoàn

* Lựa chọn đối tượng đào tạo, bồi dưỡng

Là xác định đối tượng nào, bao nhiêu người cần được đào tạo, bồi dưỡng Việc xác định đối tượng đào tạo, bồi dưỡng có ảnh hưởng rất lớn đến kết quả của chương trình đào tạo, bồi dưỡng Nếu xác định đối tượng,

số lượng không đúng sẽ gây ảnh hưởng xấu đến kết quả đào tạo, bồi dưỡng, mục tiêu của chương trình đào tạo, bồi dưỡng có thể không đạt được, thậm chí gây hình thức, lãng phí không cần thiết

* Xây dựng chương trình đào tạo, bồi dưỡng

Khi xác định được nhu cầu, đối tượng đào tạo, bồi dưỡng cần xây

dựng chương trình đào tạo, bồi dưỡng phù hợp cho cán bộ Đoàn cấp xã

nhằm bổ sung kiến thức, nâng cao trình độ, tránh trùng lặp nội dung

Xây dựng chương trình đào tạo, bồi dưỡng là việc thiết kế một cách

hệ thống các môn học, các chuyên đề về kiến thức, nghiệp vụ, kỹ năng nào cần được dạy, cùng với đó là xác định thời gian, địa điểm đào tạo, bồi dưỡng Chương trình đào tạo, bồi dưỡng và hệ thống giáo trình, tài liệu được xác định và xây dựng trên cơ sở nhu cầu đào tạo, bồi dưỡng, bao gồm: Chương trình đào tạo, bồi dưỡng về lý luận chính trị; Chương trình đào tạo, bồi dưỡng kiến thức và kỹ năng chuyên môn; Chương trình đào tạo, bồi dưỡng kiến thức QLNN; Chương trình đào tạo, bồi dưỡng kiến thức bổ trợ…

* Lựa chọn phương pháp đào tạo, bồi dưỡng

Phương pháp đào tạo, bồi dưỡng cán bộ Đoàn cấp xã chính là các

hình thức đào tạo, bồi dưỡng Hình thức đào tạo, bồi dưỡng là cách thức tổ

chức một khóa học Các khóa đào tạo, bồi dưỡng cán bộ Đoàn cấp xã

thường được tổ chức dưới các hình thức sau:

- Đào tạo, bồi dưỡng bồi dưỡng theo hình thức tập trung hoặc bán tập trung;

- Đào tạo, bồi dưỡng dài hạn;

- Các khóa bồi dưỡng ngắn hạn

Mỗi hình thức đào tạo, bồi dưỡng trên đều có những ưu và nhược điểm nhất định Việc lựa chọn hình thức tổ chức cụ thể nào dành cho từng khóa học không phụ thuộc vào ý muốn chủ quan của người tổ chức lớp học

mà phải xem xét các yếu tố liên quan đến khóa học

* Lựa chọn giảng viên

Đội ngũ giảng viên, báo cáo viên có vai trò quan trọng trong việc nâng cao chất lượng cán bộ Đoàn, đặc biệt là định hướng về chính trị, tư tưởng cho người học Đội ngũ giảng viên quyết định chất lượng của công tác đào tạo, bồi dưỡng Họ là đội ngũ trực tiếp truyền tải kiến thức, nghiệp

vụ, kỹ năng và truyền cả sự nhiệt huyết, đam mê cho đối tượng được đào tạo, bồi dưỡng

Yêu cầu đối với giảng viên, báo cáo viên tham gia đào tạo, bồi dưỡng phải là người có năng lực chuyên môn, có kiến thức thực tế, có kỹ năng sư phạm Các nội dung cần thực hiện để lựa chọn, xây dựng đội ngũ giảng viên: lựa chọn những cán bộ có chuyên môn nghiệp vụ tốt, kinh nghiệm qua các công việc liên quan đến nội dung giảng dạy

Giảng viên được lựa chọn có trách nhiệm soạn giáo án, bài giảng căn

cứ vào tài liệu chuẩn hoặc dựa trên nội dung được phân công Cần có đơn

vị chức năng làm công tác giám sát và đánh giá chất lượng giảng viên, trong

đó bao gồm cả giám sát và đánh giá chất lượng bài giảng

* Xác định thời gian và địa điểm đào tạo, bồi dưỡng

Đối với đào tạo, bồi dưỡng cán bộ Đoàn cấp xã, việc xác định thời

gian và địa điểm là yếu tố quan trọng nhằm đảm bảo yêu cầu đào tạo, bồi

dưỡng Thời gian và địa điểm phù hợp giúp cán bộ Đoàn cấp xã sắp xếp

công việc thuận lợi, bố trí thời gian hợp lý, tập trung, chuyên tâm học tập

Đối với cán bộ Đoàn cấp xã, các phong trào, hoạt động diễn ra trong

thời gian cả năm; ngoài thời gian dành cho công tác Đoàn họ còn tham gia các nhiệm vụ khác do cấp ủy, chính quyền phân công Tuy nhiên cần tránh một số dịp cao điểm như trong Tháng Thanh niên (tháng 3); vào dịp hè là khoảng thời gian diễn ra Chiến dịch tình nguyện Hè, tổ chức sinh hoạt hè cho thiếu niên, nhi đồng; vào dịp cuối năm, giáp Tết là thời gian cao điểm cho Chiến dịch tình nguyện mùa đông và các hoạt động mừng Đảng, mừng xuân Việc tổ chức đào tạo, bồi dưỡng tập trung cần xem xét đến yếu tố thuận lợi về địa điểm Nhóm những đối tượng có cùng địa điểm hoặc gần về mặt địa lý để tổ chức cùng một khóa đào tạo, bồi dưỡng

* Tổ chức và quản lý lớp

Công tác tổ chức và quản lý lớp có vai trò quan trọng trong triển khai hoạt động ĐTBD, đây là khâu cụ thể hóa tất cả các bước trước đó, là khâu tổ

chức thực hiện các ý tưởng của mục tiêu đào tạo, bồi dưỡng

Nội dung tổ chức thực hiện và quản lý lớp là những công việc cụ thể nhằm đạt được hiệu quả trong quá trình đào tạo, bồi dưỡng, đó là: tổ chức đón tiếp học viên, bố trí địa điểm, cơ sở vật chất, phương tiện; tổ chức quản

lý học viên; tổ chức giảng dạy, thi cử và đánh giá kết quả đào tạo, bồi

dưỡng Đội ngũ cán bộ tham mưu, thực hiện tổ chức và quản lý lớp là những

người phải có trách nhiệm, năng lực, hiểu biết và kinh nghiệm nhất định

trong công tác tham mưu, tổ chức đào tạo, bồi dưỡng

* Đánh giá hiệu quả của đào tạo, bồi dưỡng cán bộ Đoàn cấp xã

Đánh giá hiệu quả, rút ra những kinh nghiệm là khâu cuối trong việc thực hiện đào tạo, bồi dưỡng Hoạt động này là để đánh giá kết quả đào tạo,

bồi dưỡng cán bộ Đoàn cấp xã, xác định mức độ đạt được các mục tiêu đã

đề ra từ trước, giúp cho các cơ quan quản lý, các cấp bộ Đoàn, các đơn vị tham gia vào công tác đào tạo, bồi dưỡng đưa ra các quyết định phù hợp

tiếp theo cho công tác đào tạo, bồi dưỡng cán bộ Đoàn cấp xã, nhất là phát

hiện những lỗ hổng, sự bất hợp lý, thiếu thực tế của công tác đào tạo, bồi dưỡng Nội dung đánh giá kết quả đào tạo, bồi dưỡng cần làm rõ bốn vấn đề

chính: một là, khóa học đã đạt mục tiêu đào tạo, bồi dưỡng ở mức độ nào;

hai là, các vấn đề xác định trong chương trình, nội dung học tập đã được

giải quyết thông qua đào tạo, bồi dưỡng ở mức độ nào; ba là, những nội dung gì cần hoàn thiện trong những khóa đào tạo, bồi dưỡng tiếp theo; bốn

là, công tác lãnh đạo, quản lý, tổ chức cần điều chỉnh gì

Sau mỗi khóa đào tạo, bồi dưỡng cần đánh giá chương trình đào tạo, bồi dưỡng như: đánh giá phản ứng của người học về nội dung, chương trình, giảng viên, cách tổ chức…; đánh giá kết quả học tập thông qua những bài

kiểm tra, thực hành kỹ năng… để biết cán bộ Đoàn cấp xã tiếp thu được gì

từ khóa đào tạo, bồi dưỡng Đây là việc đánh giá kết quả đào tạo, bồi dưỡng theo phương pháp truyền thống Cách thức đánh giá này có ưu điểm: dễ đánh giá vì chỉ cần căn cứ vào kết quả điểm học tập và nhận xét của cơ sở, đơn vị đào tạo, bồi dưỡng Tuy nhiên, ở một mức độ nhất định, cách thức đánh giá này chưa phản ánh chính xác kết quả học tập của người học thông qua nhận thức và vận dụng các kiến thức đã được đào tạo, bồi dưỡng vào thực tế, thậm chí có trường hợp kết quả học tập được đánh giá, nhận xét cao nhưng thực chất nhận thức của người học chưa phản ánh đúng kết quả đó

Hiện nay, cách thức đánh giá kết quả, hiệu quả đào tạo, bồi dưỡng cần xem việc vận dụng kiến thức đã học vào thực tế công tác để giải quyết những

vấn đề đặt ra trong thực tiễn công tác của cán bộ Đoàn cấp xã, những thay

đổi đối với việc thực hiện công việc như thế nào Từ đó, đánh giá tác động,

hiệu quả của tổ chức xem việc đào tạo, bồi dưỡng cán bộ Đoàn cấp xã tác

động, ảnh hưởng đến kết quả hoạt động của tổ chức Đoàn ở cơ sở hay không

1.1.3.2 Vai trò của đào tạo, bồi dưỡng cán bộ Đoàn cấp xã

Một là, công tác đào tạo, bồi dưỡng cán bộ Đoàn cấp xã là công việc,

nhiệm vụ đặc biệt quan trọng của các cấp ủy đảng, chính quyền và các cấp

bộ Đoàn Công tác đào tạo, bồi dưỡng cán bộ Đoàn cấp xã góp phần nâng cao trình độ mọi mặt của đội ngũ cán bộ Đoàn cấp xã, từ lý luận chính trị

đến chuyên môn nghiệp vụ, kỹ năng, phương pháp công tác thanh niên, công tác Đoàn, phẩm chất đạo đức, tác phong công tác , từ đó sẽ chuẩn hóa

đội ngũ cán bộ Đoàn cấp xã, tạo sự đồng bộ trong bộ máy của Đoàn Theo

quan điểm Đảng thống nhất lãnh đạo công tác cán bộ và quản lý đội ngũ cán

bộ, các cấp ủy đảng phải quan tâm, thống nhất lãnh đạo công tác đào tạo, bồi dưỡng cán bộ; bên cạnh đó với chức năng, nhiệm vụ của mình, các cấp

bộ Đoàn từ cấp huyện đến Trung ương Đoàn cần chủ động, đặt công tác đào

tạo, bồi dưỡng cán bộ Đoàn cấp xã là nhiệm vụ quan trọng, thường xuyên

Hai là, công tác đào tạo, bồi dưỡng cán bộ Đoàn cấp xã là nhiệm vụ

trọng yếu góp phần chuẩn hóa, tạo nguồn cán bộ trẻ có đủ trình độ, năng lức công tác, vừa đáp ứng yêu cầu công tác Đoàn và phong trào thanh thiếu nhi

ở cơ sở trong tình hình mới, vừa giải quyết yêu cầu của công tác cán bộ,

công chức cấp xã nói chung Trên thực tế, không ít cán bộ Đoàn cấp xã hiện nay mới đáp ứng tiêu chuẩn chức danh cán bộ Đoàn cấp xã, nhưng chưa đạt

chuẩn trình độ chuyên môn, lý luận chính trị, quản lý nhà nước của đội ngũ cán bộ, công chức cấp xã Cần chú trọng đào tạo, bồi dưỡng cho đội ngũ

này để thực hiện chuẩn hóa cán bộ theo mặt bằng chung, mặt khác chú

trọng quy hoạch đội ngũ cán bộ Đoàn cấp xã đưa đi đào tạo, bồi dưỡng, xây dựng lực lượng kế cận

Ba là, công tác đào tạo, bồi dưỡng góp phần nâng cao trình độ giác

ngộ chính trị, đạo đức, lối sống, kỹ năng, chuyên môn nghiệp vụ của đội

ngũ cán bộ Đoàn cấp xã đáp ứng yêu cầu trong tình hình mới Cán bộ Đoàn

cấp xã với trách nhiệm là người tổ chức động viên đoàn viên, thanh niên ở

cơ sở tích cực tham gia xây dựng hệ thống chính trị ở cơ sở, đi đầu trong phát triển kinh tế - xã hội ở địa phương; thông qua phong trào, hoạt động Đoàn để xây dựng thế hệ trẻ ở địa phương giàu lòng yêu nước; có đạo đức,

ý thức chấp hành pháp luật, sống có văn hóa, vì cộng đồng; có sức khỏe, tri thức, trở thành những công dân tốt Đào tạo, bồi dưỡng giúp nâng cao kiến thức lý luận, bản lĩnh chính trị, đạo đức cách mạng, kỹ năng, chuyên môn

nghiệp vụ cho đội ngũ cán bộ Đoàn cấp xã đủ năng lực, trình độ, phẩm chất

“thủ lĩnh” để hoàn thành vai trò, nhiệm vụ của mình

Bốn là, công tác đào tạo, bồi dưỡng cán bộ là cơ sở, nền tảng để nâng

cao năng lực tham mưu cho cấp ủy, chính quyền địa phương; năng lực tổ chức phong trào, hoạt động, đoàn kết, tập hợp, giáo dục đoàn viên, thanh

thiếu nhi ở địa phương cho đội ngũ cán bộ Đoàn cấp xã trước mắt và chuẩn

bị đội ngũ cán bộ trẻ bổ sung cho hệ thống chính trị ở cơ sở trong tương lai Công tác đào tạo, bồi dưỡng giúp người cán bộ Đoàn cấp xã có khả

năng xem xét và giải quyết các tình huống lãnh đạo, quản lý một cách khoa học, phù hợp với quan điểm, chính sách của Đảng và Nhà nước; phát huy tốt hơn năng lực công tác và hoạt động có hiệu quả cao hơn; khắc phục

được lối làm việc theo kinh nghiệm, thủ công, sự vụ, thiếu khoa học…

Nội dung đào tạo, bồi dưỡng giúp cán bộ Đoàn cấp xã cập nhật những

kiến thức mới về lý luận, những chủ trương, đường lối, chính sách cụ thể của

Đảng và Nhà nước qua từng giai đoạn; những kiến thức mới về chuyên môn nghiệp vụ, từ đó biết cách vận dụng phù hợp hơn với điều kiện hoàn cảnh cụ thể ở từng địa phương Thông qua các lớp đào tạo, bồi dưỡng, các cán bộ

Đoàn cấp xã có điều kiện gặp gỡ, trao đổi, học hỏi kinh nghiệm lẫn nhau 1.2 CÁC YẾU TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN ĐÀO TẠO, BỒI DƯỠNG CÁN BỘ ĐOÀN CẤP XÃ

1.2.1 Các yếu tố khách quan

1.2.1.1 Quan điểm, chủ trương, đường lối của Đảng, Nhà nước và của các cấp bộ Đoàn về đào tạo, bồi dưỡng cán bộ Đoàn cấp xã

Chính sách đào tạo, bồi dưỡng cán bộ Đoàn cấp xã là tổng thể những

chủ trương, nghị quyết, quy định pháp lý của Đảng, Nhà nước và những nghị quyết, đề án của các cấp bộ Đoàn có tính nhất quán, thể hiện thái độ, quan điểm của Đảng, Nhà nước, các cấp bộ Đoàn trong việc khuyến khích, thúc đẩy hoặc hạn chế hoạt động đào tạo, bồi dưỡng đối với đội ngũ cán bộ Đoàn nói chung và đội ngũ cán bộ Đoàn cấp xã nói riêng

Chính sách cán bộ Đoàn trong đó có chính sách đào tạo, bồi dưỡng

cán bộ Đoàn cấp xã là tổng thể các quan điểm, các nguyên tắc và các quy

định thể hiện trong các văn bản của Đảng, Nhà nước và các cấp bộ Đoàn nhằm điều chỉnh hoạt động đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ cán bộ Đoàn, phù hợp với hoàn cảnh khách quan và những mục tiêu của Đảng, Nhà nước và

tổ chức Đoàn Thanh niên trong mỗi thời kỳ lịch sử

Thời gian qua, đã có nhiều chủ trương, nghị quyết, đề án của Đảng, Nhà nước và của Trung ương Đoàn liên quan đến công tác cán bộ Đoàn, trong đó có công tác đào tạo, bồi dưỡng, tạo hành lang pháp lý, chính sách

về hoạt động đào tạo, bồi dưỡng cán bộ Đoàn cấp xã

Nghị quyết số 26, Hội nghị Trung ương 7, khóa XII xác định chỉ tiêu Đến năm 2025: “Xây dựng được đội ngũ cán bộ các cấp đáp ứng tiêu chuẩn

chức danh, vị trí việc làm và khung năng lực theo quy định” Đến năm

2030: “ Đối với cán bộ chuyên trách cấp xã: 100% có trình độ cao đẳng, đại

học và được chuẩn hoá về lý luận chính trị, chuyên môn, nghiệp vụ, kỹ năng công tác” [21]

Điều 17, Quy chế cán bộ Đoàn TNCS Hồ Chí Minh quy định: “Hằng năm, khi lập kế hoạch đào tạo, bồi dưỡng, nâng cao trình độ cán bộ của địa phương, cơ quan, đơn vị, doanh nghiệp, cấp uỷ đảng, tập thể lãnh đạo có trách nhiệm dành tỉ lệ phù hợp đối với cán bộ đoàn Ban thường vụ đoàn các cấp thường xuyên tổ chức bồi dưỡng, huấn luyện cho cán bộ đoàn theo quy định của Ban Bí thư Trung ương Đoàn; tích cực phát hiện, tạo nguồn từ cán bộ Đội Thiếu niên Tiền phong Hồ Chí Minh; có trách nhiệm giới thiệu cán bộ đoàn với cấp uỷ đảng để có kế hoạch đào tạo, bồi dưỡng theo quy hoạch Cán bộ đoàn chủ động đề xuất việc học tập nâng cao trình độ về chuyên môn, nghiệp vụ, ngoại ngữ, tin học của mình để cấp uỷ đảng, tập thể lãnh đạo xem xét, giải quyết, tạo điều kiện cho đi học và có kế hoạch bố trí, sắp xếp công tác” [1]

Quyết định số 2264/QĐ-TTg ngày 16/12/2014 của Thủ tướng Chính phủ phê duyệt Đề án Đào tạo, bồi dưỡng cán bộ Đoàn Thanh niên cộng sản

Hồ Chí Minh giai đoạn 2015 - 2020 xác định mục tiêu là: “Nâng cao nghiệp

vụ, kỹ năng và phương pháp công tác cho Bí thư Đoàn cấp cơ sở, bồi dưỡng kiến thức, nghiệp vụ, kỹ năng công tác chuyên môn” [23]

Quyết định số 163/QĐ-TTg ngày 25/01/2016 của Thủ tướng Chính phủ

về việc phê duyệt Đề án đào tạo, bồi dưỡng cán bộ, công chức, viên chức giai

đoạn 2016 - 2025 xác định mục tiêu:“Tạo sự chuyển biến mạnh mẽ về chất

lượng và hiệu quả đào tạo, bồi dưỡng, góp phần xây dựng đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức chuyên nghiệp có đủ phẩm chất, trình độ và năng lực, đáp ứng yêu cầu phục vụ nhân dân, sự nghiệp phát triển của đất nước và hội

nhập quốc tế” [24]

Quyết định số 1071-QĐ/TWĐTN-HVTTNVN ngày 25/2/2016 của Ban Bí thư Trung ương Đoàn ban hành các chương trình bồi dưỡng cán bộ Đoàn theo nghiệp vụ công tác, trong đó, các chương trình bồi dưỡng cán bộ Đoàn theo nghiệp vụ công tác bao gồm: Chương trình bồi dưỡng nghiệp

vụ công tác tổ chức, kiểm tra, tuyên giáo, công tác Hội Liên hiệp thanh niên Việt Nam, công tác Hội Sinh viên Việt Nam, công tác Đội Thiếu niên tiền phong Hồ Chí Minh [2]

Quyết định số 130-QĐ/TWĐTN-BTC ngày 25/10/2018 của Ban Thường vụ Trung ương Đoàn ban hành Đề án “Đào tạo, bồi dưỡng cán bộ Đoàn, Hội, Đội giai đoạn 2018 - 2022” [3]

1.2.1.2 Những nguồn lực cho đào tạo, bồi dưỡng cán bộ Đoàn cấp xã Những nguồn lực dành cho đào tạo, bồi dưỡng cán bộ Đoàn cấp xã

bao gồm: các thể chế, chính sách của Đảng và Nhà nước; kinh phí, các điều kiện về cơ sở vật chất cần thiết để thực hiện

Chế độ, chính sách đào tạo, bồi dưỡng cán bộ Đoàn cấp xã là tổng thể

các quan điểm, các nguyên tắc và các quy định thể hiện trong các văn bản của Đảng, Nhà nước, của Trung ương Đoàn nhằm điều chỉnh hoạt động đào

tạo, bồi dưỡng cán bộ Đoàn cấp xã, những quyền lợi và nghĩa vụ của cán bộ Đoàn cấp xã khi tham gia đào tạo, bồi dưỡng phù hợp với hoàn cảnh khách

quan và những mục tiêu của Đảng, Nhà nước trong mỗi thời kỳ lịch sử Chính sách của Đảng và Nhà nước, là nhân tố quan trọng ảnh hưởng tới

hoạt động đào tạo, bồi dưỡng bồi dưỡng cán bộ Đoàn cấp xã Các chính sách ưu tiên, động viên, khuyến khích sẽ thúc đẩy các hoạt động đào tạo, bồi dưỡng bồi dưỡng Do đó, cũng thúc đẩy cán bộ Đoàn cấp xã tích cực

tham gia học tập để nâng cao trình độ chuyên môn nghiệp vụ và năng lực công tác Ngoài ra còn một số các chính sách mang tính chất bắt buộc phải

tham gia các chương trình đào tạo, bồi dưỡng theo quy định

Nguồn ngân sách dành cho đào tạo, bồi dưỡng gồm có ngân sách nhà nước, nguồn đóng góp của người học, nguồn hỗ trợ của các chương trình,

dự án, đề án đã được cấp có thẩm quyền phê duyệt

Điều kiện cơ sở vật chất (trường, lớp) là yếu tố cần thiết có tác động

tích cực hoặc hạn chế tới đào tạo, bồi dưỡng cán bộ Đoàn cấp xã Cơ sở vật

chất tốt là điều kiện thuận lợi cho đào tạo, bồi dưỡng và ngược lại nếu trường, lớp không tốt hoặc không có thì hạn chế rất lớn đối với các hoạt động đào tạo, bồi dưỡng

Giảng viên là yếu tố rất quan trọng, làm nhiệm vụ truyền tải kiến thức tới người học, hướng dẫn phương pháp, nội dung kiến thức giúp cho người học nhanh hiểu biết, rút ngắn được thời gian Có được đội ngũ giảng viên có trình độ cao, phẩm chất và năng lực tốt là một yếu tố tích cực tác động tốt

tới đào tạo, bồi dưỡng, bồi dưỡng cán bộ Đoàn cấp xã

Giáo trình, tài liệu phục vụ đào tạo, bồi dưỡng bồi dưỡng cán bộ

Đoàn cấp xã có ảnh hưởng rất lớn tới kết quả thực hiện của từng chương

trình Tài liệu đào tạo, bồi dưỡng được chia làm 3 loại chủ yếu sau: Tài liệu được biên soạn, phê duyệt và ban hành, tài liệu do các cơ sở đào tạo, bồi dưỡng tự biên soạn, sử dụng có tính chất nội bộ, có thể thay đổi theo từng khoá học, từng năm ; tài liệu là những văn bản có sẵn, được sưu tầm cung cấp cho người học để tham khảo (các văn bản chính sách, quy định của Đảng, Nhà nước, của Đoàn cấp trên )

đúng đắn, khoa học và ngược lại Nếu mỗi cán bộ Đoàn cấp xã đều nhận

thức được vai trò, tầm quan trọng của đào tạo, bồi dưỡng, có tác dụng nâng cao trình độ, kiến thức, kỹ năng, phương pháp làm việc của bản thân; nếu

họ hiểu học tập là để phục vụ chính họ trong việc nâng cao chất lượng công tác, hoạt động thì họ sẽ có ý thức trong việc tự rèn luyện, trau dồi kiến thức, học hỏi, tham gia các khóa đào tạo, bồi dưỡng, bồi dưỡng một cách tích

cực Ngược lại, nhận thức sai lệch sẽ khiến cán bộ Đoàn cấp xã có thái độ

thờ ơ khi tham gia các khóa đào tạo, bồi dưỡng, gây nên tình trạng lãng phí trong đào tạo, bồi dưỡng Phải tốn nhiều thời gian, kinh phí để cử cán bộ

Đoàn cấp xã tham gia đào tạo, bồi dưỡng nhưng kết quả là sau khóa học

năng lực, thái độ làm việc và kết quả công tác của họ không được cải thiện; Mục tiêu và kết quả của hoạt động đào tạo, bồi dưỡng sẽ không đạt được

1.2.2.2 Nhân tố con người liên quan đến công tác đào tạo, bồi dưỡng

Trong công tác đào tạo, bồi dưỡng, con người bao gồm đội ngũ lãnh đạo, đội ngũ tham mưu công tác đào tạo, bồi dưỡng, giảng viên và người làm công tác hỗ trợ có vai trò rất quan trọng

Đội ngũ lãnh đạo với những chính sách cụ thể giúp công tác đào tạo, bồi dưỡng được hiện thực hóa Công tác này có mang lại hiệu quả hay không phụ thuộc rất nhiều vào quan điểm của nhà lãnh đạo, quản lý

Giảng viên, báo cáo viên là yếu tố rất quan trọng trong quá trình đào

tạo, bồi dưỡng cán bộ Đoàn cấp xã Một đội ngũ giảng viên, báo cáo viên có

trình độ cao, phẩm chất và năng lực tốt, sâu sắc về kỹ năng, nghiệp vụ là

yếu tố tích cực tác động tốt tới đào tạo, bồi dưỡng cán bộ Đoàn cấp xã

Người làm công tác tham mưu, hỗ trợ, quản lý đào tạo, bồi dưỡng là những người trực tiếp thực hiện từng phần việc, gắn kết các bước thành một quy trình đào tạo, bồi dưỡng hoàn chỉnh Chất lượng đào tạo, bồi dưỡng cũng phụ thuộc nhiều vào năng lực và cách thức làm việc của đội ngũ này

1.2.2.3 Chương trình và nội dung đào tạo, bồi dưỡng

Chương trình, nội dung có ảnh hưởng rất lớn tới kết quả của công tác đào tạo, bồi dưỡng Đặc trưng lớn nhất của nội dung đào tạo, bồi dưỡng hay giáo trình, tài liệu đào tạo, bồi dưỡng là tính không ổn định và luôn đòi hỏi cập nhật Đây cũng là điểm khó khăn cho hoạt động đào tạo, bồi dưỡng vì đòi hỏi nội dung phải luôn được đổi mới, việc biên soạn lại tài liệu kéo theo

là sự gia tăng chi phí đào tạo, bồi dưỡng Ngoài ra, các tài liệu chưa theo hệ thống đồng bộ, thống nhất cũng gây khó khăn cho giảng viên và học viên khi tham gia các khóa đào tạo, bồi dưỡng

Ngược lại, một cơ sở đào tạo, bồi dưỡng giải quyết được vấn đề về nội dung và chương trình đào tạo, bồi dưỡng sẽ thúc đẩy quá trình đào tạo, bồi dưỡng diễn ra suôn sẻ hơn, giảm thiểu được chi phí và góp phần nâng cao chất lượng đào tạo, bồi dưỡng

1.3 KINH NGHIỆM ĐÀO TẠO, BỒI DƯỠNG CÁN BỘ ĐOÀN CẤP XÃ CỦA MỘT SỐ ĐỊA PHƯƠNG

1.3.1 Kinh nghiệm đào tạo, bồi dưỡng cán bộ Đoàn cấp xã ở tỉnh Nghệ An

Tỉnh đoàn Nghệ An xác định đào tạo, bồi dưỡng cán bộ đoàn cấp xã

là một nội dung quan trọng trong công tác cán bộ Trong thời gian qua, Tỉnh đoàn Nghệ An thường xuyên quan tâm đến công tác đào tạo, bồi dưỡng cán bộ Đoàn nói chung và cán bộ đoàn cấp xã nói riêng Tỉnh đoàn Nghệ An có 480 Đoàn xã, phường, thị trấn Tổng số Ủy viên Ban Thường

vụ, Bí thư, Phó Bí thư Đoàn cấp xã là 1.741 người Hàng năm được cử đi đào tạo, bồi dưỡng từ 1.300 đến 1.400 lượt người, trong đó số cán bộ đoàn cấp xã được cử đi đào tạo, bồi dưỡng khoảng 850 đến 900 lượt người, trong

đó 100% cán bộ đoàn cấp xã mới được bầu đều được cử tham gia các lớp đào tạo, bồi dưỡng Bên cạnh đó, đối tượng cử đi đào tạo, bồi dưỡng ngày