Quan điểm về phương pháp dạy học đại học và cách phân loại
1.1.1 Quan điểm về phương pháp Để có khái niệm đầy đủ về PPDH, trước hết phải tìm hiểu thế nào là phương pháp? Thuật ngữ "phương pháp" bắt nguồn từ tiếng Hy Lạp, "Metodos" có nghĩa là con đường, cách thức hoạt động nhằm đạt được mục đích nhất định
Theo tác giả I.Ia Lecner, phương pháp được định nghĩa là việc xây dựng hoạt động và các hình thức của nó theo một trình tự nhất định, kết hợp với những phương tiện phù hợp nhằm đạt được mục đích dự kiến.
Theo V.I Lênin[42, tr.105]: "Trong nhận thức đang tìm tòi, phương pháp cũng là công cụ, là một thủ đoạn đứng về phía chủ quan, qua thủ đoạn đó nó có quan hệ với khách thể"
Tác giả Nguyễn Bá Kim[ 32, tr.103]: “Phương pháp là con đường, cách thức để đạt mục đích nhất định”
Phương pháp được định nghĩa là sự kết hợp các cách thức mà chủ thể áp dụng để tác động lên đối tượng hoạt động, nhằm biến đổi đối tượng đó theo mục tiêu đã được xác định.
Như vậy, phương pháp là con đường, cách thức hay phương tiện để đạt được mục đích và giải quyết nhiệm vụ đặt ra
1.1.2 Quan điểm về phương pháp dạy học đại học
Trong lĩnh vực giáo dục, PPDH (Phương Pháp Dạy Học) thể hiện mối quan hệ tương tác giữa người dạy và người học trong việc tiếp thu kiến thức Các nhà khoa học đã nghiên cứu và đưa ra nhiều quan điểm khác nhau về PPDH, cho thấy sự quan tâm sâu sắc đối với mô hình này Để hiểu rõ hơn về PPDH, luận án sẽ tiếp cận và phân tích một số quan điểm nổi bật liên quan đến phương pháp này.
Theo Bùi Hiển, PPDH là phương pháp mà giáo viên kết hợp việc giảng dạy nội dung với việc hướng dẫn học sinh cách tự học Mục tiêu là giúp học sinh không chỉ nắm vững kiến thức mà còn phát triển kỹ năng học tập suốt đời.
Theo tác giả Hilbert Meyer, PPDH là các hình thức và phương pháp mà giáo viên và học sinh sử dụng để tiếp cận và hiểu biết về thực tế tự nhiên và xã hội xung quanh, trong bối cảnh các điều kiện khung của thiết chế giáo dục.
PPDH là phương pháp tương tác giữa giáo viên và học sinh, nhằm mục tiêu giải quyết các nhiệm vụ liên quan đến giáo dưỡng, giáo dục và phát triển trong quá trình giảng dạy.
PPDH là hệ thống hành động có mục đích của giáo viên, nhằm tổ chức hoạt động nhận thức và thực hành cho học sinh, đảm bảo rằng học sinh tiếp thu được nội dung học vấn một cách hiệu quả.
PPDH là phương pháp tương tác giữa giáo viên và học sinh nhằm đạt mục tiêu giáo dục, bao gồm việc sử dụng các nguồn nhận thức, kỹ thuật lôgic, hoạt động độc lập của học sinh và cách thức quản lý quá trình nhận thức của giáo viên.
PPDH là phương pháp dạy học mà trong đó giáo viên và học sinh phối hợp chặt chẽ, với giáo viên đóng vai trò chủ đạo Mục tiêu của PPDH là tối ưu hóa việc đạt được các mục tiêu và nhiệm vụ trong quá trình dạy học.
Phương pháp giảng dạy là những hình thức và biện pháp được áp dụng trong quá trình giảng dạy nhằm hoàn thành hiệu quả các nhiệm vụ đã đề ra.
PPDH là sự kết hợp các phương pháp làm việc và sự phối hợp chặt chẽ giữa giáo viên và học sinh, trong đó giáo viên giữ vai trò chủ đạo và học sinh tích cực, chủ động tham gia, nhằm thực hiện hiệu quả các nhiệm vụ dạy học.
PPDH là sự kết hợp các phương pháp tương tác giữa giáo viên và học sinh, nhằm giúp học sinh nắm vững kiến thức khoa học, phát triển kỹ năng thực hành sáng tạo và hình thành thái độ chuẩn mực theo mục tiêu giáo dục.
Phương pháp dạy học (PPDH) là sự hợp tác chặt chẽ giữa giáo viên và học sinh, dưới sự hướng dẫn của giáo viên, nhằm khuyến khích học sinh tự giác và tự lực trong quá trình học tập để đạt được mục tiêu giáo dục.
Phương pháp dạy học môn bóng bàn cho sinh viên chuyên ngành Giáo dục thể chất ở Trường Đại học Thể dục Thể thao Bắc Ninh
1.2.1 Các phương pháp dạy học được sử dụng nhiều vào quá trình dạy học ở bậc đại học hiện nay:
1.2.1.1 Một số phương pháp dạy học đại học đặc trưng hiện nay:
Theo S.J Hidalgo, có khoảng 60 phương pháp dạy học (PPDH) đại học khác nhau, mỗi phương pháp đều có những ưu điểm và nhược điểm riêng Tại Việt Nam, nhiều PPDH được áp dụng trong các trường đại học Bài viết này sẽ giới thiệu một số PPDH phổ biến mà giáo viên thường sử dụng trong giảng dạy ở bậc đại học.
Phương pháp diễn giảng( thuyết trình)
Phương pháp diễn giảng là kỹ thuật mà giáo viên sử dụng lời nói kết hợp với các phương tiện công nghệ thông tin và nghe nhìn như bảng, phấn, văn bản in, máy tính, và video để truyền đạt cho học sinh Qua đó, học sinh có thể nhận diện và hiểu rõ các khái niệm, hiện tượng, quy luật, và nguyên lý của các quá trình học tập.
Phương pháp diễn giảng là phương pháp giảng dạy phổ biến, hiệu quả trong việc truyền đạt hệ thống tri thức cho sinh viên Tuy nhiên, để đạt được hiệu quả tối ưu, cần khuyến khích sinh viên tự giác và tích cực trong quá trình học tập.
Phương pháp dạy học dựa trên vấn đề
Trong cuốn sách “hướng dẫn cách dạy học có hiệu quả,1994) S.J Hidalgo viết như sau về PPDH dựa trên vấn đề:
Phương pháp dạy học dựa trên vấn đề mang lại giá trị to lớn cho sinh viên, giúp họ phát triển kỹ năng giải quyết vấn đề và vượt qua khó khăn Phương pháp này định hướng cho việc thảo luận, ngăn ngừa sự chệch hướng và kích thích tư duy phản biện Đồng thời, nó hướng dẫn sinh viên cách tổ chức ý tưởng, tập trung vào nhiệm vụ và khuyến khích họ giải quyết vấn đề một cách hiệu quả.
Các bước quan trọng trong việc giải quyết vấn đề:
Nhận biết và trình bày một vấn đề có căn nguyên từ một tình huống khó khăn hoặc rắc rối
Trình bày giả thuyết Kiểm tra và đề xuất giải pháp hoặc các giải pháp Đánh giá có phê phán giải pháp đã chấp nhận
Kiểm tra lại giải pháp đã chấp nhận
Chuẩn bị vấn đề là quá trình tổ chức dữ kiện, nguyên tắc và tư tưởng liên quan đến lựa chọn và thử nghiệm giả thuyết Điều này bao gồm việc thu thập dữ liệu thông qua việc đọc tài liệu, quan sát và đánh giá các giải pháp để hình thành kết luận chính xác.
Các khâu cần cho sinh viên học khi sử dụng phương pháp giảng dạy dựa trên vấn đề :
Khi giải quyết vấn đề, việc thu thập và tổ chức dữ liệu hoặc tài liệu là rất quan trọng Đồng thời, cần đánh giá các giả thuyết hoặc dữ liệu đã sử dụng để đảm bảo tính chính xác và hiệu quả trong quá trình ra quyết định.
Hình thành các kết luận
Kiểm tra kết quả và áp dụng nếu cần thiết
Phương pháp dạy học thảo luận nhóm
Phương pháp thảo luận nhóm là một hình thức trao đổi ý tưởng và quan điểm giữa sinh viên và giáo viên, nhằm làm rõ và nâng cao hiểu biết về các nội dung liên quan đến hoạt động đào tạo Phương pháp này mang lại nhiều ưu điểm, giúp sinh viên phát triển kỹ năng giao tiếp, tư duy phản biện và làm việc nhóm hiệu quả hơn.
Sinh viên có cơ hội trao đổi kinh nghiệm và hiểu biết về các vấn đề học tập, giúp họ cọ xát thông tin đã có và biến kiến thức dạy học thành sở hữu cá nhân.
Chủ động trong việc điều chỉnh trong việc nhận thức của người học Rèn luyện được kĩ năng như diễn giải, hùng biện và ứng phó
Phương pháp nghiên cứu điển hình( nghiên cứu trường hợp, nghiên cứu tình huống )
Phương pháp nghiên cứu điển hình, hay còn gọi là nghiên cứu trường hợp, là một phương pháp phổ biến trong giáo dục, nơi sinh viên được cung cấp các dữ liệu chi tiết về một trường hợp cụ thể Sinh viên sau đó được yêu cầu phân tích, tổng hợp và đánh giá thông tin để đưa ra định hướng giải quyết cho vấn đề trong trường hợp đó.
Sinh viên cần xem xét và giải quyết một vấn đề cụ thể thông qua bài nghiên cứu tình huống, thường được trình bày dưới dạng tài liệu in, mặc dù hình thức này không phải là yếu tố quyết định Bài tập này có thể dựa trên các tình huống thực tế, nhằm lồng ghép các rắc rối và vấn đề liên quan đến chủ đề học tập Giáo viên thường quy định thời gian hoàn thành để đảm bảo tính hiệu quả của quá trình học.
Phương pháp dạy học đóng vai
Người học tham gia vào việc đóng vai một nhân vật có thật hoặc giả định, giúp họ thực hành kỹ năng ứng phó trong các tình huống mà giáo viên đưa ra Qua việc giải quyết các tình huống này, người học sẽ được rèn luyện khả năng ứng phó với những trải nghiệm có thể xảy ra trong tương lai.
Phương pháp dạy học trình diễn( thực hành, thực tập )
Trình diễn là phương pháp giảng dạy yêu cầu giáo viên thực hiện từng bước hoặc chuỗi hành động để giúp sinh viên phát hiện và hiểu rõ các thủ tục, nguyên tắc hoặc hiện tượng cần được trình bày.
Phương pháp này thường hiểu có một trong các sinh viên cùng thực hiện dưới sự chỉ dẫn của giáo viên
Phương pháp dạy học tự đọc( tự nghiên cứu )
Phương pháp tự nghiên cứu tài liệu là một cách tiếp cận cá nhân hiệu quả, giúp sinh viên tiếp cận thông tin một cách chủ động Giáo viên cung cấp cho sinh viên các tài liệu chứa nội dung và quy trình cần thiết để họ tự tìm hiểu và đọc hiểu.
Phương pháp dạy học tham quan thực tế
Tham quan thực tế giúp sinh viên khảo sát tình huống trực tiếp tại hiện trường, từ đó rút ra bài học thực tế và dự đoán các hướng phát triển trong tương lai.
Tóm lại, các phương pháp dạy học (PPDH) tại các trường đại học hiện nay rất phong phú và đa dạng Mỗi PPDH đều có những ưu điểm, nhược điểm và khó khăn riêng trong quá trình áp dụng Không tồn tại một PPDH tối ưu duy nhất, mà chỉ có sự tối ưu trong việc kết hợp các phương pháp khác nhau.
1.2.1.2 Các phương pháp dạy học Giáo dục thể chất chủ yếu được sử dụng trong các môn thể thao Trường Đại học Thể dục Thể thao ở nước ta
Nguyên tắc và tiêu chuẩn lựa chọn phương pháp dạy học đại học
1.3.1 Những yêu cầu sư phạm đối với phương phương pháp dạy học đại học
Phương pháp dạy học đại học cần tập trung vào việc phát huy tính tự giác, tích cực, độc lập, sáng tạo và năng lực tự học của sinh viên Để đạt được điều này, cần triển khai một số biện pháp cơ bản nhằm nâng cao hiệu quả giảng dạy và học tập.
Phối hợp các kiểu, nhóm PPDH và các PPDH học cụ thể với nhau một cách tối ưu
Xử lý hợp lý các kiểu PPDH
Lôi cuốn sinh viên vào quá trình luyện tập, vận dụng hiểu biết vào các tình huống thực tế đa dạng
Bồi dưỡng sinh viên phương pháp học, tự học
Phương pháp dạy học đại học cần tập trung vào việc rèn luyện kỹ năng nghề nghiệp cho sinh viên Để đạt được mục tiêu này, cần thực hiện một số biện pháp cơ bản nhằm cải thiện chất lượng giảng dạy và học tập.
Xác định rõ mục tiêu đào tạo của trường đại học, khoa và bộ môn là rất quan trọng, vì nó ảnh hưởng đến tri thức, kỹ năng, thái độ nghề nghiệp, năng lực, phẩm chất và khả năng thực hành nghề nghiệp của sinh viên.
Trang bị cho sinh viên kiến thức khoa học cơ bản, kiến thức nền tảng và chuyên ngành, đồng thời chú trọng rèn luyện các kỹ năng và kỹ xảo liên quan đến nghề nghiệp tương lai.
Đánh giá sinh viên cần dựa trên việc nắm vững tri thức cơ bản, chuyên ngành và kỹ năng vận dụng thành thạo để chuẩn bị cho nghề nghiệp tương lai của họ.
Phương pháp dạy học đại học cần phải đồng bộ hóa phương pháp học tập của sinh viên với nghiên cứu khoa học, đồng thời kết nối các đề tài nghiên cứu của sinh viên với thực tiễn xã hội Để đạt được mục tiêu này, cần thực hiện các bước cụ thể.
Kết nối hoạt động giảng dạy và nghiên cứu khoa học với các viện nghiên cứu, trung tâm khoa học, cơ sở sản xuất và tổ chức xã hội là cần thiết Việc áp dụng kết quả nghiên cứu khoa học của giáo viên và sinh viên vào thực tiễn sẽ nâng cao hiệu quả giáo dục và phát triển cộng đồng.
Tổ chức cung cấp thông tin về các công trình khoa học, tri thức hiện đại, quan điểm và lý thuyết mới cho sinh viên trong quá trình học tập tại đại học, đồng thời khuyến khích sinh viên thực hiện việc nhận xét, phê phán và đánh giá.
Tổ chức cho sinh viên tham gia vào các bài tập nghiên cứu và tiểu luận là bước đầu quan trọng để họ làm quen với hoạt động nghiên cứu khoa học Qua đó, sinh viên có cơ hội phát triển kỹ năng nghiên cứu và chuẩn bị cho việc thực hiện khóa luận trong tương lai.
Phương pháp dạy học đại học đóng vai trò quan trọng trong việc điều khiển quá trình giảng dạy, đồng thời công khai hóa quy trình kiểm tra đánh giá theo kế hoạch Điều này giúp sinh viên chủ động hơn và chuẩn bị tốt hơn cho các kỳ thi, đồng thời tạo điều kiện cho họ tự điều chỉnh và xác định hướng phấn đấu tiếp theo trong quá trình học tập.
Hướng PPDH vào việc thực hiện mục đích, nhiệm vụ dạy học đại học Đảm bảo tính khoa học Đảm bảo tính vừa sức
Hiệu quả của PPDH hướng vào việc nắm vững tài liệu học tập và hình thành phương pháp hoạt động trí tuệ của sinh viên
Cần thiết phải nghiên cứu và áp dụng một cách có hệ thống các phương pháp dạy học tiên tiến cùng với kinh nghiệm của giáo viên và sinh viên từ các trường đại học trên toàn cầu.
Thường xuyên nghiên cứu tất cả những vấn đề mới trong lý thuyết và thực tiễn liên quan đến PPDH học đại học
Việc đổi mới phương pháp dạy học (PPDH) và các hình thức tổ chức dạy học là cần thiết, đồng thời cần cải cách nội dung giảng dạy đại học để phù hợp với điều kiện hiện nay.
Việc tuân thủ các nguyên tắc dạy học đại học là rất cần thiết, vì chúng là những luận điểm cơ bản và có tính qui luật trong lý luận dạy học Những nguyên tắc này chỉ đạo toàn bộ quá trình dạy và học, giúp thực hiện hiệu quả mục đích và nhiệm vụ giáo dục tại bậc đại học.
1.3.2 Lựa chọn phương pháp tuân thủ nguyên tắc dạy học đại học[29],
Nguyên tắc đảm bảo sự thống nhất giữa tính khoa học, tính giáo dục và tính nghề nghiệp trong quá trình dạy học đại học
Nguyên tắc đảm bảo sự thống nhất giữa lý luận và thực tiễn nghề nghiệp trong quá trình dạy học đại học
Nguyên tắc đảm bảo sự thống nhất giữa cái cụ thể và cái trừu tượng trong dạy học
Nguyên tắc đảm bảo sự thống nhất giữa tính vững chắc của tri thức và tính mềm dẻo của tư duy trong quá trình dạy học đại học
Nguyên tắc đảm bảo tính vừa sức chung và tính vừa sức riêng trong quá trình dạy học đại học
Nguyên tắc quan trọng trong giáo dục đại học là đảm bảo sự thống nhất giữa vai trò tự giác, tích cực và độc lập của sinh viên với vai trò chủ đạo của giáo viên Sinh viên cần phát huy tính tự học và sáng tạo, trong khi giáo viên đóng vai trò hướng dẫn, hỗ trợ và tạo điều kiện để sinh viên phát triển tối đa khả năng của mình Sự phối hợp này không chỉ nâng cao chất lượng giảng dạy mà còn giúp sinh viên hình thành kỹ năng cần thiết cho tương lai.
Nguyên tắc đảm bảo sự thống nhất giữa cá nhân và tập thể trong quá trình dạy học đại học
1.3.3 Những cơ sở lí luận và thực tiễn lựa chọn phương pháp dạy học đại học
Trong quá trình lập kế hoạch và thực hiện dạy học, giáo viên thường gặp khó khăn trong việc lựa chọn phương pháp dạy học (PPDH) phù hợp và hiệu quả Mặc dù các nhà lý luận dạy học khuyên rằng mỗi PPDH đều có giá trị riêng và không có phương pháp nào là hoàn hảo, nhưng việc thiếu thông tin cụ thể về các yếu tố ảnh hưởng đến sự lựa chọn PPDH khiến lời khuyên này ít hữu ích Để tìm ra phương pháp dạy học hiệu quả, cần xem xét mối quan hệ giữa PPDH và các yếu tố như mục tiêu dạy học, nội dung bài học, nhu cầu và hứng thú của sinh viên, cũng như năng lực và kinh nghiệm của giáo viên, bên cạnh điều kiện giảng dạy và học tập.
Dưới đây là cơ sở của các tác giả cần quan tâm khi lựa chọn PPDH:
Xu hướng ứng dụng khoa học công nghệ trong dạy học Thể dục Thể thao ở Trường Đại học Thể dục Thể thao Bắc Ninh
1.4.1 Ứng dụng công nghệ dạy học Thể dục Thể thao hiện nay ở Trường Đại học Thể dục Thể thao Bắc Ninh Ở Việt Nam, trong những năm gần đây đã có một số đơn vị được trang bị các hệ thống phân tích hình ảnh 2D, 3D kỹ thuật thể thao như: Trường Đại học TDTT Bắc Ninh, Viện Khoa học TDTT Theo đó đã có nhà khoa học tiến hành nghiên cứu ứng dụng những thiết bị này để thu thập một số dữ liệu quan trọng trong kỹ thuật động tác của VĐV một số môn thể thao như: tác giả Phạm Ngọc Viễn (2010)[91] Tác giả chủ yếu ứng dụng trong thu thập một số dữ liệu về tốc độ, góc độ động tác ở một số kỹ thuật nhất định, làm cơ sở để đánh giá khả năng thực hiện kỹ thuật và đưa ra các biện pháp khắc phục sai lầm Tuy nhiên, chưa có tác giả nào đi sâu nghiên cứu một cách chi tiết về các tính năng, tác dụng của hệ thống thiết bị phân tích hình ảnh này, và chưa xây dựng được quy trình ứng dụng những thiết bị và phần mềm này trong phân tích kỹ thuật thể thao nói chung và phân tích kỹ thuật ở từng môn thể thao nói riêng Năm 2009 Trường Đại học TDTT Bắc Ninh được trang bị hệ thống thiết bị phân tích kỹ thuật thể thao Simi Motion 3D của Đức (gồm cả camera tốc độ cao, máy tính và phần mềm phân tích) Tuy nhiên, cho tới nay còn rất ít công trình nghiên cứu ứng dụng hệ thống thiết bị và phần mềm này trong phân tích kỹ thuật thể thao Tác giả Đinh Quang Ngọc (2015)[46], đã sử dụng phần mềm này dẫn chứng ở môn bóng rổ đầu tiên ở Trường đại học TDTT Bắc Ninh, tác giả bước đầu phân tích một kĩ thuật Vì vậy, chưa đánh giá được toàn diện hiệu quả của phần mềm này mang lại
1.4.2 Giới thiệu và Quy trình vận hành thiết bị phần mềm phân tích chuyển động cơ học Simi Motion 3D
Giới thiệu hệ thống thiết bị Simi Motion 3D:
Hệ thống thiết bị Simi Motion 3D bao gồm 9 linh kiện được lắp ráp và kết nối chặt chẽ, tạo thành một hệ thống hoàn chỉnh (hình 1.1).
(1) Hệ thống máy chủ, gồm máy tính chuyên dụng đ được cài đặt phần mềm Simi Motion 3D
(2) Camera kỹ thuật số dùng để ghi hình đối tượng nghiên cứu (gồm 4 Camera)
Đèn LED được lắp trên Camera kỹ thuật số nhằm tăng cường độ sáng cho các quả cầu phản quang gắn trên đối tượng nghiên cứu, với tổng cộng 4 đèn.
(4) Chân đế dùng để đặt Camera kỹ thuật số (gồm 4 chân)
(5) Bộ nguồn giúp ổn định nguồn điện
(6) Bộ thu và truyền giữ liệu trung gian có hệ thống công tắc cho phần đèn Led và phần Camera
(7) Hệ thống dây nguồn và dây tín hiệu dùng để nối Camera với hệ thống máy trạm (có 4 màu phân biệt)
(8) Key_Khoá bản quyền cho phép vận hành và sử dụng hệ thống thiết bị và phần mềm Simi Motion 3D
(9) Vật định chuẩn: Sử dụng làm căn cứ để xác định toạ độ của các điểm trong không gian 3 chiều
Quy trình vận hành hệ thống thiết bị và phần mềm phân tích chuyển động cơ học Simi Motion 3D được xác định thông qua nghiên cứu chi tiết các linh kiện và thiết bị của hệ thống, cùng với tính năng và tác dụng của phần mềm Dựa trên nghiên cứu này, quy trình vận hành đã được trình bày rõ ràng trong sơ đồ 1.5.
Sơ đồ 1.5 Quy trình vận hành hệ thống thiết bị
Xác định khu vực quay và vị trí đặt máy quay
Tổ chức ghi hình thông qua hệ thống camera kỹ thuật số
Phân tích video hình ảnh thu được bằng phần mềm Simi Motion 3D
Xác định khu vực quay và vị trí đặt máy quay
Xác định khu vực quay: Vị trí sẽ diễn ra chuyển động cơ học cần phân tích,cũng chính là vị trí đặt vật định chuẩn
Để xác định vị trí đặt camera hiệu quả, cần bố trí 4 camera kỹ thuật số theo hình vuông, sao cho khu vực diễn ra chuyển động cơ học cần quan sát nằm ở trung tâm Các camera được sắp xếp theo hai phương vuông góc với nhau, với ống kính đối diện nhau, nhằm tối ưu hóa việc giám sát và thu thập dữ liệu.
Ghi hình thông qua hệ thống camera kỹ thuật số (4 camera)
Sau khi hoàn tất lắp đặt hệ thống camera và sắp xếp đúng theo sơ đồ, cùng với việc kết nối các camera với máy chủ, bạn có thể bắt đầu tiến hành ghi hình.
Các công trình nghiên cứu về phương pháp dạy học trên thế giới và ở Việt Nam
Tạo dự án nghiên cứu chuyển động cơ học cần phân tích
Cài đặt và tạo dữ liệu gốc cho dự án mới
Hiện thị các dữ liệu phân tích Xuất dữ liệu kết quả phân tích
1.5.1 Nghiên cứu trên thế giới:
PL Schwartz (1980), Phương pháp dạy học Khoa hóa sinh, Trường Đại học Y Khoa Otago Dunedin, New Zealand[110]
Tác giả đã đề xuất các phương pháp dạy học (PPDH) trong ngành Y khoa tại New Zealand, nhằm cải tiến PPDH hiện tại Các phương pháp bao gồm: thuyết trình, thí nghiệm, giải quyết vấn đề và kế hoạch Keller Sự đổi mới trong các PPDH này đã mang lại kết quả tích cực cho quá trình giảng dạy và học tập trong lĩnh vực Y khoa tại New Zealand.
Joyce,B.& Weil, M.(1980), (1996) Mô hình dạy học(2), (5) Englewood Cliffs, NJ: Prentice- Hall Boston: Allyn & Bacon[ 109]
Tác giả đã đưa ra 4 nhóm PPDH bao gồm:
Phương pháp dạy học tương tác gia đình và xã hội tập trung vào việc củng cố mối quan hệ giữa gia đình và xã hội, cũng như giữa con người với con người Các phương pháp dạy học như hợp tác nhóm, vai trò của trò chơi và phương pháp điều tra được áp dụng để tăng cường sự gắn kết và tương tác trong quá trình học tập.
Phương pháp dạy học xử lý thông nhấn mạnh khả năng nắm bắt và xử lý thông tin của sinh viên, bao gồm các phương pháp như qui nạp và điều tra, suy luận và điều tra, thiết kế và giải quyết vấn đề, cũng như dự báo và báo cáo.
Phương pháp dạy học tương tác bản thân và gia đình tập trung vào việc nâng cao ý thức cá nhân và trách nhiệm trong học tập Các phương pháp này bao gồm việc nâng cao nhận thức về quá trình học, vai trò của mô hình trong giáo dục, và khuyến khích tự phản ánh để phát triển bản thân.
Phương pháp dạy học tự điều chỉnh trong gia đình tập trung vào sự quan tâm và chia sẻ của gia đình đối với việc học tập của sinh viên Các phương pháp này bao gồm thuyết trình và trình diễn, hướng dẫn lập kế hoạch, cũng như mô phỏng, giúp sinh viên phát triển kỹ năng tự học hiệu quả.
K.Gerald Collier (1985).Phương pháp giảng dạy trong giáo dục đại học, nghiên cứu phát triển giáo dục đại học trình độ cao[108]
Tác giả đã phân tích các PPDH của các nhà khoa học trước đó và đề xuất 5 PPDH cho sinh viên, đồng thời đánh giá hiệu quả của từng phương pháp dựa trên đặc điểm của từng khu vực Mục tiêu là tối ưu hóa kết quả học tập, đặc biệt là việc phổ biến rộng rãi các phương pháp như PPDH mô phạm, thảo luận, làm việc trong phòng thí nghiệm, phương pháp tự học và sử dụng máy tính.
Stephen Petrina (2006), Nâng cao phương pháp giảng dạy cho các lớp học Công nghệ.Thông tin khoa học, Nxb Hoa kỳ[ 112]
Tác giả đã đưa ra 4 PPDH bao gồm:
Phương pháp dạy học sử dụng tài liệu, sách giáo khoa: Giảng dạy trực quan trực tiếp trên lớp, sử dụng lời nói, trình bày một bài thuyết trình
Phương pháp dạy học làm mẫu: Giảng dạy trực quan trực tiếp, sử dụng thị giác quan sát, trong các giờ thực hành
Phương pháp dạy học quản lí: Quản lí trực tiếp hoặc gián tiếp, tạo thuận lợi cho người học hoặc quản lí theo nhóm
Phương pháp dạy học đối thoại: Đối thoại trực tiếp hoặc gián tiếp thông qua phiếu hỏi và tạo được khích lệ trong cuộc đối thoại
Michael J Prince (2006) đã nghiên cứu về phương pháp dạy học quy nạp và các phương pháp học tập, cung cấp định nghĩa, so sánh và căn cứ nghiên cứu liên quan Nghiên cứu này được công bố trên Tạp chí Kỹ thuật Giáo dục của Khoa Kỹ thuật Hóa học, Trường Đại học Bucknell.
Bài báo khoa học trên tạp chí kỹ thuật giáo dục giới thiệu các phương pháp dạy học mới, bao gồm phương pháp qui nạp, nghiên cứu trường hợp và dựa trên vấn đề, nhằm thay thế các phương pháp truyền thống Tác giả cũng đề xuất các phương pháp học tập như điều tra học tập, học tập dựa trên dự án và học tập khám phá Bài viết nêu rõ sự tương đồng và khác biệt của từng phương pháp, đồng thời chứng minh hiệu quả ứng dụng các phương pháp này so với các phương pháp dạy học truyền thống.
Peter Westwood (2008), Những điều giáo viên cần biết về phương pháp giảng dạy,NXb Camberwell, Vic:ACER Press,thư viện quốc gia Australia[111]
Tác giả đã trình bày các phương pháp dạy học (PPDH) cần thiết cho giáo viên, nhấn mạnh rằng việc lựa chọn PPDH phải phù hợp với thực tế và không có phương pháp nào có thể áp dụng cho tất cả các bài học hay đạt được mọi mục tiêu giáo dục Đặc biệt, tác giả nhấn mạnh ưu điểm của PPDH trực quan và sự quan trọng của các phương pháp lấy người học làm trung tâm Các PPDH hiệu quả trong giảng dạy bao gồm phương pháp khám phá, phương pháp dựa trên vấn đề và phương pháp sử dụng công nghệ thông tin hỗ trợ.
Nadezhda O.Yakovleva, EvgenyV.Yakovlev(2014), phương pháp giảng dạy tương tác trong giáo dục đại học hiện đại, Tạp chí khoa học Thái Bình
Các tác giả nhấn mạnh rằng chiến lược giáo dục hiện đại cần tập trung vào việc khuyến khích hoạt động độc lập của sinh viên trong môi trường tự học, nơi họ có thể lựa chọn hoạt động và phát triển khả năng phán đoán Họ cũng đề xuất các chương trình đào tạo linh hoạt, cho phép sinh viên làm việc trong môi trường thoải mái Bên cạnh đó, nhóm tác giả cung cấp cái nhìn tổng quan về các phương pháp giảng dạy tương tác hiện đại, bao gồm phương pháp huấn luyện, nghiên cứu trường hợp, mô hình, phản hồi, dự án và kể chuyện, nhằm phát triển năng lực đào tạo chuyên gia trong tương lai.
Nghiên cứu trong ngành sư phạm về phương pháp dạy học :
Nguyễn Đức Vũ (1995) trong luận án phó tiến sĩ sư phạm tâm lý đã xác định một số phương pháp dạy học giáo dục dân số thông qua môn địa lý kinh tế - xã hội thế giới ở bậc phổ thông.
Luận án đã kết hợp thành công phương pháp dạy học truyền thống và hiện đại, bao gồm giải thích, minh họa, đàm thoại và gợi mở Hệ thống phương pháp dạy học này được thiết kế phù hợp với điều kiện thực tế hiện tại và đáp ứng nhu cầu giảng dạy môn giáo dục dân số cho học sinh Trung học phổ thông.
Lê Hồng Thái (2001) trong luận án tiến sĩ Giáo dục học đã đề xuất các phương hướng áp dụng hệ phương pháp dạy học nhằm phát huy tính tích cực trong nhận thức của học viên tại các trường đại học quân sự Nghiên cứu này nhấn mạnh tầm quan trọng của việc cải tiến phương pháp giảng dạy để nâng cao hiệu quả học tập và phát triển tư duy độc lập cho sinh viên.
Luận án đề xuất các phương hướng áp dụng phương pháp dạy học (PPDH) nhằm phát huy tính tích cực nhận thức trong giảng dạy các môn khoa học xã hội và nhân văn cho sĩ quan cấp phân đội tại các trường quân sự hiện nay Các phương pháp bao gồm: sử dụng tình huống thực tế, tổ chức các buổi tập luyện, PPDH theo nhóm, mô phỏng nghề nghiệp, khuyến khích nghiên cứu khoa học và tự học.
Lê Thị Thu Ngân (2008) trong luận văn thạc sĩ Giáo dục học đã nghiên cứu về việc lựa chọn và phối hợp các phương pháp dạy học tích cực nhằm nâng cao tính tích cực nhận thức của học sinh khi dạy về sóng ánh sáng trong chương trình vật lý lớp 12 nâng cao.