Tác phẩm: “Chuyện người con gái Nam Xương” là truyện thứ 16 trong số 20 truyện nằm trong tác phẩm nổi tiếng nhất của Nguyễn Dữ “Truyền kỳ mạn lục” ghi chép tản mạn những truyện kỳ lạ vẫ
Trang 1TÀI LIỆU HƯỚNG DẪN ÔN TẬP NGỮ VĂN 9 GV: NGUYỄN VĂN HAI
Họ và tên học sinh: ………… ……….… Lớp: 9A2
-I.Tìm hiểu chung:
1 Tác giả:
- Nguyễn Dữ nổi tiếng là người học rộng, tài cao Ông là học trò xuất sắc của Tuyết Giang Phu Tử Nguyễn Bỉnh Khiêm; nhưng chỉ làm quan một năm rồi cáo về, sống ẩn dật ở vùng núi Thanh Hoá Đó là cách phản kháng của nhiều tri thức tâm huyết đương thời
- Nguyễn Dữ còn được biết đến là một tác giả nổi tiếng gắn liền với nhiều tác phẩm tên tuổi, có nhiều đóng góp xuất sắc cho nền văn học Trung đại Việt Nam
2 Tác phẩm: “Chuyện người con gái Nam Xương” là truyện thứ 16 trong số 20 truyện nằm trong tác phẩm nổi
tiếng nhất của Nguyễn Dữ “Truyền kỳ mạn lục” (ghi chép tản mạn những truyện kỳ lạ vẫn được lưu truyền) Viết bằng chữ Hán.Truyện có nguồn gốc từ một truyện cổ dân gian trong kho tàng cổ tích Việt Nam “Vợ chàng Trương”
II Giá trị nội dung & nghệ thuật:
1.Nhân vật Vũ Nương:
1.1 Xuất thân:
- Vũ Nương tên là Vũ Thị Thiết, người quê ở Nam Xương; là người phụ nữ thùy mị, nết na, tư dung tốt đẹp; xuất
thân nghèo khó “vốn con nhà kẻ khó…”
- Chính vì cảm kích trước vẻ đẹp của nàng mà Trương Sinh đã xin mẹ “đem 100 lạng vàng cưới về” Chi tiết này
đã tô đậm vẻ đẹp nhan sắc và phẩm chất của nàng
1.2 Vẻ đẹp phẩm chất của Vũ Nương:
a Trong mối quan hệ với chồng: Nàng là người vợ thủy chung, luôn giữ gìn khuôn phép, yêu thương chồng hết mực, khát khao có một mái ấm gia đình hạnh phúc.
Trong cuộc sống vợ chồng thường ngày:
- Nàng hiểu chồng có tính đa nghi, đối với vợ thì phòng ngừa quá sức
- Nàng luôn cư xử đúng mực, khéo léo, “giữ gìn khuôn phép, không từng lúc nào để vợ chồng phải thất hoà”.
Vũ Nương khao khát và luôn có ý thức xây dựng vun vén cho mái ấm gia đình, giữ gìn hạnh phúc cho trọn vẹn
Khi tiễn chồng đi lính:
- Vũ Nương rót chén rượu đầy với lời tiễn biệt đầy cảm động, tình nghĩa.Nàng đặt hạnh phúc gia đình lên trên tất
cả mà xem thường những thứ vinh hoa phù phiếm
- Cảm thông trước những nỗi vất vả, gian lao mà chồng phải chịu đựng nơi chiến trận “Chỉ e việc quân khó liệu, thế giặc khôn lường, giặc cuồng còn lẩn lút, quân triều còn gian lao”
- Nàng bộc lộ nỗi khắc khoải, xa nhớ của nàng “Mỗi khi bướm lượn đầy vườn, mây che kín núi thì nỗi buồn góc bể chân trời không thể nào ngăn được” Phép ẩn dụ tượng trưng đã diễn tả đầy đủ được nỗi mong nhớ
tháng ngày như biển trời cũng như đức hi sinh và tinh thần chịu đựng của người chinh phụ
Khi bị chồng nghi oan:
- Khi bị chồng nghi oan, nàng hết sức phân trần để chồng hiểu Qua nhũng lời nói tha thiết đó, ta thấy được thái
độ trân trọng và mong muốn được chồng thấu hiểu của nàng
- Khi không còn hi vọng, nàng mượn bến Hoàng Giang để chứng minh tấm lòng trong sạch của mình Hành động kết liễu cuộc đời là hành động quyết liệt cuối cùng để bảo vệ phẩm giá của nàng.Với vai trò là người vợ,
VN là người PN thủy chung, mẫu mực, lí tưởng trong XHPK lúc bấy giờ.Trong trái tim người PH ấy chỉ có tình yêu, lòng bao dung và sự vị tha
b Trong quan hệ với mẹ chồng: Nàng là một người con dâu hiếu thảo.
- Vũ Nương thay Trương Sinh làm tròn bổn phận của một người con: chăm sóc mẹ chồng khi già yếu, ốm
đau“Lấy lời ngọt ngào khôn khéo khuyên lơn, thuốc thang, lễ bái thần phật”.
- Khi mẹ chồng mất, nàng hết lòng thương xót “Phàm việc ma chay tế lễ như đối với cha mẹ để mình”.
CHUYỆN NGƯỜI CON GÁI NAM XƯƠNG
KIẾN THỨC TRỌNG TÂM
Trang 2TÀI LIỆU HƯỚNG DẪN ÔN TẬP NGỮ VĂN 9 GV: NGUYỄN VĂN HAI
- Lời trăn trối của mẹ chồng trước khi mất đã khẳng định long hiếu thảo, tình cảm chân thành và công lao to lớn
của Vũ Nương: “ Xanh kia quyết chẳng phụ con, cũng như con đã chẳng phụ mẹ”.
c Trong quan hệ với con: Nàng là người mẹ yêu thương con hết mực.
- Thiếu vắng chồng, Vũ Nương một mình vượt cạn, sinh bé Đản, vừa thực hiện thiên chức của người mẹ chăm sóc nuôi dưỡng con nhỏ, lại vừa thay chồng thực hiện chức trách của người cha dạy dỗ bé Đản khôn lớn
- Nàng còn là một người mẹ tâm lí, không chỉ chăm lo cho con về mặt vật chất, mà còn cả về mặt tinh thần: bé Đản sinh ra chưa biết mặt cha, lo con thiếu thốn tình cảm của cha nên chỉ vào cái bóng của mình trên vách mà bảo “cha Đản”
* Đánh giá: Vũ Nương không chỉ hoàn thành tốt trách nhiệm của một người vợ, người con, người mẹ, người cha
mà còn là người trụ cột gia đình, người đem lại ngọn lửa ấm áp tình yêu thương thắp lên trong ngôi nhà vắng bóng đàn ông trụ cột Nàng xứng đáng được hưởng những gì hạnh phúc, tuyệt vời nhất Nhưng trớ trêu thay, hạnh phúc đã không mỉm cười với nàng
2 Nghệ thuật:
- Xây dựng tình huống truyện độc đáo, đặc biệt là chi tiết chiếc bóng Đây là sự khái quát hoá tấm lòng, sự ngộ nhận và sự hiểu lầm của từng nhân vật
- Có nhiều sự sáng tạo so với cốt truyện cổ tích "Vợ chàng Trương" bằng cách sắp xếp thêm bớt chi tiết một
cách độc đáo
I Đọc – hiểu:
Bài tập 1:
Nàng bất đắc dĩ nói:
- Thiếp sở dĩ nương tựa vào chàng vì có cái thú vui nghi gia nghi thất Nay đã bình rơi trâm gãy, mây tạnh mưa tan, sen rũ trong ao, liễu tàn trước gió; khóc tuyết bông hoa rụng cuống, kêu xuân cát én lìa đàn, nước thấm buồm xa, đâu còn có thể lại lên núi Vọng Phu kia nữa
(Ngữ văn 9, Tập một, NXB GDVN, 2015, trang 45)
Câu 1: Chỉ ra cặp đại tự xưng hô trong đoạn văn trên
Câu 2: Cụm từ “nghi gia nghi thất” có nghĩa là gì?
Câu 3: Ghi lại một thành ngữ có trong đoạn trích trên?
Câu 4: Nêu và phân tích tác dụng của một phép tu từ được sử dụng trong đoạn trích trên?
Bài tập 2:
Vũ Thị Thiết, người con gái quê ở Nam Xương (1) Người đã thùy mị nết na, lại thêm có tư dung tốt đẹp Trong
làng có chàng Trương sinh, mến vì dung hạnh, xin với mẹ đem trăm lạng vàng cưới về Song Trương có tính hay ghen, đối với vợ phòng ngừa thái quá (2) Nàng cũng giữ gìn khuôn phép, không từng để lúc nào vợ chồng phải đến thất hòa(3).
(Ngữ văn 9, Tập một, NXB GDVN, 2015, trang 45)
Câu 1: Đoạn trích trên được viết theo phương thức biểu đạt nào?
Câu 2: Nội dung chính của đoạn trích trên là gì?
Câu 3: Bộ phận in đậm ở câu (1) trong đoạn trích làm thành phần gì trong câu?
Câu 4: Giải thích từ “dung hạnh” dùng trong câu 2 của đoạn trích trên?
Câu 5: Hãy nhận xét về cách giới thiệu nhân vật của Nguyễn Dữ trong đoạn trích trên Qua đó em biết gì về tình
cảm của nhà văn với nhân vật?
II Làm văn:
Phân tích vẻ đẹp của nhân vật Vũ Nương trong tác phẩm “Chuyện người con gái Nam Xương” – Nguyễn Dữ
HẾT
-LUYỆN ĐỀ