Tư tưởng Hồ Chí Minh về Nhà nước của nhân dân, do nhân dân, vì nhân dân và sự vận dụng của Đảng cộng sản Việt Nam trong thời kỳ đổi mới

Thực hiện tư tưởng Hồ Chí Minh vào việc tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với Nhà nước thể hiện ở những nội dung như: Lãnh đạo Nhà nước thể chế hóa đường lối chủ trương chủa Đảng, đảm bảo vai trò lãnh đạo của Đảng và vai trò quản lý của Nhà nước; đổi mới phương thức lãnh đạo của Đảng đối với Nhà nước; lãnh đạo đường lối, tổ chức, bằng vai trò tiên phong, gương mẫu của đội ngũ Đảng viên. Bản chất, tính chất của Nhà nước ta gắn liền với vai trò, trách nhiệm của Đảng cầm quyền, do đó, đến lượt Đảng, một tiền đề tất yếu được đặt ra là sự trong sạch vững mạnh của Đảng Cộng Sản Việt Nam chính là yếu tố quyết định cho sự thành công của việc xây dựng Nhà nước xã hội chủ nghĩa của dân, do dân, vì dân theo tư tưởng Hồ Chí Minh.

MỤC LỤC

LỜI MỞ ĐẦU 2

NỘI DUNG 3

CHƯƠNG 1: TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ NHÀ NƯỚC 3

CỦA DÂN DO DÂN VÌ DÂN 3

1.1 Nhà nước của dân 3

1.2 Nhà nước do dân 5

1.3 Nhà nước vì dân 6

CHƯƠNG 2: SỰ VẬN DỤNG TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ NHÀ NƯỚC CỦA DÂN, DO DÂN, VÌ DÂN TRONG THỜI KỲ ĐỔI MỚI 8

2.1 Quan điểm lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam đối với sự vận dụng Tư tưởng Hồ Chí Minh về nhà nước của dân, do dân, vì dân 8

2.2 Sự vận dụng Tư tưởng Hồ Chí Minh về xây dựng Nhà nước của dân, do dân, vì dân trong Pháp luật Việt Nam 9

DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 15

LỜI MỞ ĐẦU

Trong Tuyên ngôn Độc lập đọc trước quốc dân đồng bào ngày 2-9-1945 tại

Quảng trường Ba Đình, Bác Hồ đã chỉ rõ: "Dân ta đã đánh đổ xiềng xích thực dân

gần 100 năm để xây dựng nên Nhà nước Việt Nam độc lập Dân ta lại đánh đổ chế

độ quân chủ mấy mươi thế kỷ mà lập nên chế độ cộng hoà" 1 Bản chất nhân dân của

Nhà nước ta - Nhà nước Việt Nam dân chủ cộng hòa, nay là Nhà nước CHXHCN Việt Nam - do Chủ tịch Hồ Chí Minh sáng lập là thành quả của các phong trào yêu nước của nhân dân ta chống phong kiến và ngoại xâm, là thành quả trực tiếp của Cách mạng Tháng Tám năm 1945 dưới sự lãnh đạo của Đảng và của Chủ tịch Hồ Chí Minh kính yêu Ngay từ đầu và trong quá trình hiện diện của mình, Nhà nước không chỉ là của riêng giai cấp công nhân, mà còn là đại biểu ý chí, tâm nguyện và trí tuệ của cả dân tộc Việt Nam Quan điểm xuyên suốt của Chủ tịch Hồ Chí Minh coi nhân dân là chủ thể quyền lực, nhà nước là công cụ của nhân dân, là hình thức

để tập hợp, quy tụ sức mạnh của toàn dân tộc vào sự nghiệp chung chứ Nhà nước không phải là nơi để chia nhau quyền lực, lợi ích và bổng lộc

Trong Nhà nước và cách mạng, V.I.Lênin coi nhà nước là một trong những vấn đề phức tạp nhất, khó khăn nhất, nhưng lại là vấn đề rất cơ bản và rất mấu chốt trong toàn bộ chính trị mà giai cấp vô sản không thể không giải quyết trong cuộc đấu tranh cách mạng nhằm thiết lập một chế độ xã hội mới về chất Tiếp thu và vận dụng sáng tạo quan điểm của chủ nghĩa Mác - Lênin về nhà nước; đồng thời, kế thừa và phát huy những giá trị nhân loại và truyền thống dân tộc về vấn đề này, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã đưa ra những tư tưởng sâu sắc về xây dựng nhà nước kiểu mới

- Nhà nước của nhân dân, do nhân dân và vì nhân dân

Để hiểu hơn về quy chế dân chủ của nước ta, nghiên cứu và đề xuất giải pháp phát huy hiệu quả quyền làm chủ của nhân dân đối với nhà nước, đó là lý do em

chọn đề tài “Tư tưởng Hồ Chí Minh về nhà nước của nhân dân, do nhân dân, vì

nhân dân và sự vận dụng của Đảng Cộng sản Việt Nam trong thời kỳ đổi mới”.

1 Hồ Chí Minh (1995), Hồ Chí Minh Toàn tập t.4, Nxb Chính trị Quốc gia, Hà Nội, tr.11

NỘI DUNG CHƯƠNG 1: TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ NHÀ NƯỚC

CỦA DÂN DO DÂN VÌ DÂN

Chủ tịch Hồ Chí Minh đã nói: “Nước lấy dân làm gốc; Gốc có vững, cây mới

bền Người rất tâm đắc với câu nói dân gian:“Dễ mười lần không dân cũng chịu Khó vạn lần dân liệu cũng xong” 2 Quan điểm của Hồ Chí Minh về nhà nước của dân, do dân, vì dân là quan điểm xuyên suốt, cơ bản, bao trùm toàn bộ quá trình phát triển của dân tộc ta

1.1 Nhà nước của dân

Nhà nước của dân là nhà nước do nhân dân lao động làm chủ: (chủ sở hữu nhà nước là nhân dân)

Ngay từ 1941, khi mới về nước, thành lập thí điểm Mặt trận Việt Nam độc lập Đồng minh Hội, Bác Hồ đã có chủ trương: “Chính quyền cách mạng của nước dân chủ mới, không phải thuộc quyền riêng của giai cấp nào mà là của chung, của toàn thể dân tộc, chỉ trừ bọn tay sai của đế quốc Pháp Nhật và những bọn phản quốc, còn

ai là người dân sống trên dải đất Việt Nam, hết thảy đều được một phần tham gia giữ chính quyền, phải có một phần nhiệm vụ giữ lấy và bảo vệ chính quyền ấy” Quan điểm nhất quán của Hồ Chí Minh là xác lập tất cả mọi quyền lực trong nhà nước và trong xã hội đều thuộc về nhân dân Trong 24 năm làm Chủ tịch nước,

Hồ Chí Minh đã lãnh đạo soạn thảo hai bản Hiến pháp, đó là Hiến pháp năm 1946

và Hiến pháp năm 1959 Quan điểm trên của Người được thể hiện trong các bản Hiến pháp đó Chẳng hạn, Hiến pháp năm 1946 nêu rõ: tất cả quyền bính trong nước đều là của toàn thể nhân dân Việt Nam, không phân biệt nòi giống, gái trai, giàu nghèo, giai cấp, tôn giáo; những việc quan hệ đến vận mệnh quốc gia sẽ đưa ra toàn dân phúc quyết Hiến pháp 1959 điều 4 ghi: trong nước VN toàn bộ quyền lực đều thuộc về nhân dân lao động, người cầm quyền trong bộ máy nhà nước (công chức) chỉ là người được uỷ quyền của dân để gánh vác công việc chung của đất nước, họ là đầy tớ, công bộc của dân vì thế họ phải gần dân, hiểu dân, thương dân, tin dân, phải biết sử dụng sức mạnh của dân, biết đòi hỏi dân, phải có 6 tư cách: óc nghĩ, mắt thấy, tai nghe, chân đi, miệng nói, tay làm Từ chủ tịch nước đến

2 Hồ Chí Minh (2002), Hồ Chí Minh Toàn tập t.12, Nxb Chính trị Quốc gia, Hà Nội, tr.212

người công dân đều bình đẳng, như những người lính vâng mệnh quốc dân ra mặt trận (khi không còn đủ sức lực thì rút khỏi cương vị, không màng danh lợi)

Dân là chủ nước, dân là người tổ chức ra các cơ quan nhà nuớc Thông qua chế độ tuyển cử, trực tiếp bỏ phiếu kín, bầu các đại biểu xứng đáng thay mặt mình vào các cơ quan quyền lực nhà nước từ cơ sở đến Trung ương Quốc hội do dân bầu

ra, bầu cử phải thiết thực, tránh hình thức, nên đề cử rộng rãi nhiều ứng cử viên cho dân tự do lựa chọn (QH 46 bầu 333 đại biểu: Hà Nội được 16 đại biểu nhưng đề cử

74 người, Nam Định 15 đại biểu đề cử 70 người, chọn mặt gửi vàng) Nói nhân dân lao động thực hiện quyền làm chủ đất nước, làm chủ xã hội không phải là làm chủ

tự do vô kỷ luật, không phải nói làm chủ là ai muốn làm gì thì làm, làm chủ đất nước, làm chủ xã hội là làm chủ bằng nhà nước, có trật tự, có kỷ cương, có tổ chức,

có pháp luật bảo đảm và bảo vệ Cho nên, thực hiện quyền làm chủ của mình, nhân dân có quyền bầu cử, ứng cử, tham gia cơ quan quyền lực nhà nước cao nhất là Quốc hội- Nghị viện nhân dân và Hội đồng nhân dân địa phương

Dân là chủ nước thông qua chế độ bãi miễn những đại biểu, những cơ quan nhà nước kể cả chính phủ nếu không còn đủ tín nhiệm, nếu đi ngược lại lợi ích của dân Dân là chủ nước thông qua chế độ kiểm tra, phê bình, giám sát hoạt động của các đại biểu, các cơ quan nhà nước do mình cử ra

Đây là việc khó khăn đòi hỏi dân phải có năng lực, chủ thể quyền lực (dân) phải có trình độ cao, việc kiểm tra giám sát phải có cơ chế Vì cơ chế thường do người cầm quyền đưa ra, và thường bảo vệ lợi ích của họ Chỉ thực hiện tốt quyền kiểm tra, phê bình, giám sát thì người dân mới thể hiện rõ tư cách cầm quyền của mình

Nhân dân lao động làm chủ Nhà nước thì dẫn đến một hệ quả là nhân dân có quyền kiểm soát Nhà nước, cử tri bầu ra các đại biểu, ủy quyền cho các đại biểu đó bàn và quyết định những vấn đề quốc kế dân sinh Đây thuộc về chế độ dân chủ đại diện bên cạnh chế độ dân chủ trực tiếp Quyền làm chủ và đồng thời cũng là quyền kiểm soát của nhân dân thể hiện ở chỗ nhân dân có quyền bãi miễn những đại biểu Quốc hội và đại biểu Hội đồng nhân dân nào nếu những đại biểu đó tỏ ra không xứng đáng với sự tín nhiệm của nhân dân Hồ Chí Minh đã nêu lên quan điểm dân

là chủ và dân làm chủ Dân là chủ có nghĩa là xác định vị thế của dân, còn dân làm

chủ có nghĩa là xác định quyền, nghĩa vụ của dân Trong nhà nước của dân, với ý nghĩa đó, người dân được hưởng mọi quyền dân chủ Bằng thiết chế dân chủ, nhà nước phải có trách nhiệm bảo đảm quyền làm chủ của dân, để cho nhân dân thực thi quyền làm chủ của mình trong hệ thống quyền lực của xã hội Quyền lực của nhân dân được đặt ở vị trí tối thượng Điều này có ý nghĩa thực tế nhắc nhở những người lãnh đạo, những đại biểu của nhân dân làm đúng chức trách và vị thế của mình, không phải là đứng trên nhân dân, coi khinh nhân dân, "cậy thế" với dân, quên rằng dân bầu mình ra là để làm việc cho dân Một nhà nước như thế là một nhà nước tiến

bộ trong bước đường phát triển của nhân loại Nhà nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa do Hồ Chí Minh khai sinh ngày 2-9-1945 chính là Nhà nước tiến bộ chưa từng

có trong lịch sử hàng nghìn năm của dân tộc Việt Nam bởi vì Nhà nước đó là nhà nước của dân, nhân dân có vai trò quyết định mọi công việc của đất nước

1.2 Nhà nước do dân

Nhân ngày Tổng tuyển cử, bầu ra Quốc hội đầu tiên của nước Việt Nam dân

chủ cộng hòa, Bác đã chỉ rõ: “Các nhà nước trước đây do giai cấp thống trị đặt ra

để thống trị nhân dân, còn Nhà nước ta hôm nay do nhân dân ta lựa chọn, bầu ra những người tiêu biểu, thay mặt mình tham gia cơ quan quyền lực nhà nước, quyết định những vấn đề quốc kế dân sinh, những vấn đề đối nội và đối ngoại của đất nước, quyết định tổ chức và hoạt động của bộ máy Nhà nước, thay mặt cho nhân dân quản lý đất nước và quản lý xã hội, giữ quyền giám sát tối cao đối với toàn bộ hoạt động của bộ máy Nhà nước” 3.

Việc xây dựng nhà nước do đó là trách nhiệm, là nghĩa vụ, là quyền lợi của

mỗi người dân Việt Nam “Ngày mai là một ngày vui sướng của đồng bào ta, vì

ngày mai là ngày Tổng tuyển cử, vì ngày mai là một ngày đầu tiên trong lịch sử Việt Nam, nhân dân ta bắt đầu hưởng dựng quyền dân chủ của mình Ngày mai, mỗi người đều nên vui vẻ hưởng quyền lợi của một người dân độc lập, tự do” 4

Nhà nước do dân lập nên, do dân ủng hộ, dân làm chủ Chính vì vậy, Hồ Chí Minh thường nhấn mạnh nhiệm vụ của những người cách mạng là phải làm cho dân hiểu, làm cho dân giác ngộ để nâng cao được trách nhiệm làm chủ, nâng cao được ý thức trách nhiệm chăm lo xây dựng nhà nước của mình Hồ Chí Minh khẳng định:

3 Hồ Chí Minh (2011), Hồ Chí Minh Toàn tập t.4, Nxb Chính trị Quốc gia – Sự thật, Hà Nội, tr.166-167

4 Hồ Chí Minh (2011), Hồ Chí Minh Toàn tập t.4, Nxb Chính trị Quốc gia – Sự thật, Hà Nội, tr 167-168

việc nước là việc chung, mỗi người đều phải có trách nhiệm gánh vác một phần Quyền lợi, quyền hạn bao giờ cũng đi đôi với trách nhiệm, nghĩa vụ Người nêu rõ quyền của nhân dân, Nhà nước do dân tạo ra và nhân dân tham gia quản lý là ở chỗ: Thứ nhất, toàn bộ công dân bầu ra Quốc hội – cơ quan quyền lực cao nhất của Nhà nước, cơ quan duy nhất có quyền lập pháp

Thứ hai, Quốc hội bầu ra Chủ tịch nước, ủy ban thường vụ quốc hội và chính phủ

Thứ ba, Hội đồng chính phủ là cơ quan hành chính cao nhất của Nhà nước, thực hiện các nghị quyết của Quốc hội và chấp hành pháp luật

Thứ tư, mọi công việc của bộ máy Nhà nước trong việc quản lý xã hội đều thực hiên ý chí của dân (thông qua Quốc hội do dân bầu ra)

1.3 Nhà nước vì dân

Nhà nước vì dân là một nhà nước lấy lợi ích chính đáng của nhân dân làm mục tiêu, tất cả đều vì lợi ích của nhân dân, ngoài ra không có bất cứ một lợi ích nào khác Đó là một nhà nước trong sạch, không có bất kỳ một đặc quyền, đặc lợi nào Trên tinh thần đó Hồ Chí Minh nhấn mạnh: mọi đường lối, chính sách đều chỉ nhằm đưa lại quyền lợi cho dân; việc gì có lợi cho dân dù nhỏ cũng cố gắng làm, việc gì

có hại cho dân dù nhỏ cũng cố gắng tránh Dân là gốc của nước Hồ Chí Minh luôn luôn tâm niệm: phải làm cho dân có ăn, phải làm cho dân có mặc, phải làm cho dân

có chỗ ở, phải làm cho dân được học hành Cả cuộc đời Người "chỉ có một mục

đích là phấn đấu cho quyền lợi Tổ quốc và hạnh phúc của quốc dân" 5 Hồ Chí

Minh viết: "khi tôi phải ẩn nấp nơi núi non, hoặc ra vào chốn tù tội, xông pha sự

hiểm nghèo là vì mục đích đó Đến lúc nhờ quốc dân đoàn kết, tranh được chính quyền, ủy thác cho tôi gánh việc Chính phủ, tôi lo lắng đêm ngày, nhẫn nhục cố gắng - cũng vì mục đích đó" 6

Một Nhà nước vì dân, theo quan điểm của Hồ Chí Minh, là từ chủ tịch nước đến công chức bình thường đều phải làm công bộc, làm đày tớ cho nhân dân chứ

không phải "làm quan cách mạng" 7 để đè đầu cưỡi cổ nhân dân như dưới thời đế quốc thực dân Ngay như chức vụ Chủ tịch nước của mình, Hồ Chí Minh cũng quan

5 Hồ Chí Minh (2011), Hồ Chí Minh Toàn tập t.4, Nxb Chính trị Quốc gia – Sự thật, Hà Nội, tr 272

6 Hồ Chí Minh (2011), Hồ Chí Minh Toàn tập t.4, Nxb Chính trị Quốc gia – Sự thật, Hà Nội, tr 272

7 Hồ Chí Minh (2002), Hồ Chí Minh Toàn tập t.8, Nxb Chính trị Quốc gia – Sự thật, Hà Nội, tr 375

niệm là do dân ủy thác cho và như vậy phải phục vụ nhân dân, tức là làm đày tớ cho

nhân dân Hồ Chí Minh nói: "Tôi tuyệt nhiên không ham muốn công danh phú quý

chút nào Bây giờ phải gánh chức Chủ tịch là vì đồng bào ủy thác thì tôi phải gắng sức làm, cũng như một người lính vâng mệnh lệnh của quốc dân ra trước mặt trận Bao giờ đồng bào cho tôi lui, thì tôi rất vui lòng lui Riêng phần tôi thì làm một cái nhà nho nhỏ, nơi có non xanh, nước biếc để câu cá, trồng hoa, sớm chiều làm bạn với các cụ già hái củi, em trẻ chăn trâu, không dính líu gì với vòng danh lợi" 8 Nhà nước dân chủ nhân dân là phải lo cho dân về mọi mặt, nhất là những nhu cầu bức xúc, làm cho dân có ăn, có mặc, có chỗ ở, được học hành, có điều kiện khám chữa bệnh, chăm sóc sức khỏe Thoả mãn không phải mang lại cho dân mà nhà nuớc phải hướng dẫn dân làm 3 việc:

Thứ nhất, hướng dẫn dân đẩy mạnh tăng gia sản xuất nâng cao đời sống Sản xuất giống như nước, đời sống giống như thuyền, nước lên thì thuyền lên

Thứ hai, hướng dẫn dân tiết kiệm, sản xuất mà không tiết kiệm thì giống như gió vào nhà trống

Thứ ba, hướng dẫn dân phân phối cho công bằng, cho mọi người được hưởng những phúc lợi chính đáng của mình (không sợ hàng hóa thiếu chỉ sợ phân phối không công bằng, không sợ nghèo chỉ sợ lòng dân không yên), phân phối vừa là kinh tế vừa là chính trị

8 Hồ Chí Minh (2011), Hồ Chí Minh Toàn tập t.4, Nxb Chính trị Quốc gia – Sự thật, Hà Nội, tr 161 - 162

CHƯƠNG 2: SỰ VẬN DỤNG TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ NHÀ NƯỚC

CỦA DÂN, DO DÂN, VÌ DÂN TRONG THỜI KỲ ĐỔI MỚI

2.1 Quan điểm lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam đối với sự vận dụng Tư tưởng Hồ Chí Minh về nhà nước của dân, do dân, vì dân

Về phát huy dân chủ xã hội chủ nghĩa, Đại hội XI tiếp tục khẳng định: “Xây

dựng và từng bước hoàn thiện nền dân chủ xã hội chủ nghĩa, bảo đảm dân chủ được thực hiện trong thực tế cuộc sống, ở mỗi cấp, trên tất cả các lĩnh vực” 9

Để phát huy dân chủ xã hội chủ nghĩa cần phả thực hiện đồng bộ các giải pháp: Nâng cao năng lực hoạch định đường lối, chính sách, pháp luật của Đảng và Nhà nước Mọi đường lối, chính sách, pháp luật đều vì lợi ích nhân dân, dựa trên ý kiến nhân dân Xây dựng một xã hội dân chủ, trong đó cán bộ, đảng viên và công chức phải thật sự công bộc của dân Đấu tranh chống quan liêu, tham nhũng, lãng phí Xác định các hình thức tổ chức, cơ chế thích hợp để thu hút tạo điều kiện cho mọi tầng lớp nhân dân tham gia công việc chung của Nhà nước Nhân dân thụ hưởng và thực hiện quyền và nghĩa vụ Đề cao trách nhiệm của các tổ chức Đảng, Nhà nước đổi với nhân dân Có cơ chế để nhân dân thường xuyên tham gia đề xuất kiến nghị với Đảng và Nhà nước, phát huy vai trò lãnh đạo, nêu cao trách nhiệm đối với sự nghiệp đổi mới Bộ máy nhà nước và thiết chế hệ thống chính trị vừa tổ chức thực hiện đường lối, chính sách của Đảng, vừa tham gia để xuất ý kiến với Đảng trong quá trình xây dựng và hoạch định chính sách Tiếp tục xây dựng và hoàn thiện nhà nước xã hội chủ nghĩa của dân, do dân và vì dân

Đại hội XI chỉ rõ phương hướng “Tiếp tục đẩy mạnh việc xây dựng và hoàn

thiện Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa, bảo đảm Nhà nước ta là của nhân dân, do nhân dân, vì nhân dân, do Đảng lãnh đạo” 10 Xây dựng cơ chế vận hành của Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa, bảo đảm nguyên tắc tất cả quyền lực nhà nước đều thuộc về nhân dân; Bảo đảm quyền lực Nhà nước là thống nhất, có sự phân công, phối hợp và kiểm soát giữa các cơ quan Nhà nước trong thực hiện quyền lập pháp, hành pháp và tư pháp Hoàn thiện hệ thống pháp luật, tăng tính cụ thể,

9 Đảng Cộng sản Việt Nam (2011), Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XI, Nxb Chính trị quốc gia,

Hà Nội, tr.85.

10 Đảng Cộng sản Việt Nam (2011), Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XI, Nxb Chính trị quốc gia,

Hà Nội, tr.85.

tính khả thi của văn bản pháp luật Xây dựng cơ chế kiểm tra, giám sát tính hợp hiến và hợp pháp trong các hoạt động và quyết định của cơ quan công quyền Trong

tổ chức và hoạt động của Quốc hội, cần hoàn thiện cơ chế bầu cử để nâng cao chất lượng đại biểu Nâng cao chất lượng bầu cử Tăng số lượng đại biểu chuyên trách một cách chuyên nghiệp, có khả năng đề xuất sáng kiến Thực hiện tốt nhiệm vụ quyết định các vấn đề quan trọng đất nước, vấn đề nhân sự, vấn đề ngân sách Đổi mới tổ chức hoạt động của Chính phủ, đẩy mạnh cải cách hành chính Luật hóa cơ cấu tổ chức của Chính phủ, tổ chức bộ quản lý đa ngành, đa lĩnh vực Phân cấp mạnh cho chính quyền địa phương

Về hệ thống cơ quan tư pháp cần xây dựng cơ chế phán quyết về vi phạm hiến pháp trong lập pháp, hành pháp, tư pháp Về tổ chức hoạt động của Hội đồng Nhân dân và Ủy ban nhân dân, cần nâng cao chất lượng hoạt động và vai trò giám sát Phải làm cho các quyết sách của Hội đồng nhân dân thực quyền hơn

Về tổ chức, bộ máy hành chính và hoạt động của cơ quan hành chính cán bộ, công chức Chấn chỉnh bộ máy, ban hành luật về các tổ chức Xác định rõ cơ quan, công chức Nhà nước chỉ được làm những gì luật cho phép Có cơ chế đưa người kém phẩm chất ra khỏi bộ máy nhà nước

Vấn đề phát huy dân chủ, tiếp tục xây dựng và hoàn thiện Nhà nước xã hội chủ nghĩa của nhân dân, do nhân dân và vì nhân dân là một nội dung lớn, quan trọng trong đường lối đổi mới của Đảng ta Đây là kết quả của một quá trình 25 năm đổi mới, tiến hành tổng kết thực tiễn - phát triển lý luận của Đảng Trong điều kiện hội nhập quốc tế sâu rộng hiện nay, cần tiếp tục đổi mới, hoàn thiện để làm cơ sở lý luận - thực tiễn giúp Đảng ta có đủ bản lĩnh và năng lực lãnh đạo nhân dân ta đưa sự nghiệp đổi mới toàn diện đất nước tiếp tục giành được những thắng lợi to lớn hơn

2.2 Sự vận dụng Tư tưởng Hồ Chí Minh về xây dựng Nhà nước của dân,

do dân, vì dân trong Pháp luật Việt Nam

Trong Lời nói đầu Hiến pháp 1946 đã khẳng định: “Cuộc Cách mạng tháng

Tám đã giành lại chủ quyền cho đất nước, tự do cho nhân dân và lập ra nền dân chủ cộng hoà” 11 Đó là lời khẳng định đanh thép về bản chất chế độ chúng ta - một

chế độ do nhân dân làm chủ Dân chủ, như chúng ta biết, trước hết là hình thức tổ

11 Văn phòng Quốc hội (2001), Hiến pháp Việt Nam (năm 1946, 1959, 1980, 1992 và Nghị quyết về việc sửa đổi, bổ sung một số điều của Hiến pháp 1992), Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội, tr.7.

chức quyền lực nhà nước dựa trên nguyên tắc: “Toàn bộ quyền lực thuộc về nhân dân” Nguyên tắc đó phải được xác định dứt khoát trong Hiến pháp Bởi vậy, trong khi xác định nhiệm vụ trung tâm sau khi giành được chính quyền là bảo toàn lãnh thổ, giành độc lập hoàn toàn và kiến thiết quốc gia trên nền tảng dân chủ, Hiến pháp

1946 đã xem việc thực hiện chính quyền mạnh mẽ và sáng suốt của nhân dân là một trong ba nguyên tắc cơ bản cần nắm vững khi xây dựng Hiến pháp cách mạng của chúng ta Tư tưởng của Người còn được vận dụng trong quá trình xây dựng Hiến

pháp năm 2013 Điều 2 Hiến pháp năm 2013 quy định: “Nhà nước Cộng hoà xã hội

chủ nghĩa Việt Nam là nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa của nhân dân, do nhân dân, vì nhân dân” 12

Thực hiện nghiêm túc nguyên tắc đó, tinh thần Nhà nước của dân, do dân, vì

dân được thể hiện đậm nét trong Hiến pháp 1946 Chẳng hạn: “Tất cả quyền binh

trong nước là của toàn thể nhân dân Việt Nam” 13, “Chế độ bầu cử là phổ thông đầu phiếu” 14 , “nhân dân có quyền bãi miễn các đại biểu mình bầu ra”15 “Nhân

dân có quyền phúc quyết về Hiến pháp và những việc quan hệ đến vận mệnh quốc gia”16

Từ những điều được ghi nhận trong Hiến pháp này có thể thấy, tinh thần nhà nước của dân, do dân, vì dân:Nhà nước đó do nhân dân lập ra thông qua tổng tuyển

cử phổ thông đầu phiếu và kín,nhà nước đó hoạt động theo nguyên tắc vì lợi ích của nhân dân

Để tiếp tục vận dụng tư tưởng của Người trong xây dựng và phát triển Nhà nước cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam hiện nay, cần tập trung vào một số nội dung sau đây:

12 Văn phòng Quốc hội (2001), Hiến pháp Việt Nam, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội, tr.5.

13 Văn phòng Quốc hội (2001), Hiến pháp Việt Nam (năm 1946, 1959, 1980, 1992 và Nghị quyết về việc sửa đổi, bổ sung một số điều của Hiến pháp 1992), Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội, tr.8

14 Văn phòng Quốc hội (2001), Hiến pháp Việt Nam (năm 1946, 1959, 1980, 1992 và Nghị quyết về việc sửa đổi, bổ sung một số điều của Hiến pháp 1992), Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội, tr.11

15 Văn phòng Quốc hội (2001), Hiến pháp Việt Nam (năm 1946, 1959, 1980, 1992 và Nghị quyết về việc sửa đổi, bổ sung một số điều của Hiến pháp 1992), Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội, tr.11

16 Văn phòng Quốc hội (2001), Hiến pháp Việt Nam (năm 1946, 1959, 1980, 1992 và Nghị quyết về việc sửa đổi, bổ sung một số điều của Hiến pháp 1992), Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội, tr.11