BÁO cáo THỰC tế KHOA dược BỆNH VIỆN đh y dược TPHCM

- Bảo quản thuốc theo đúng nguyên tắc “Thực hành tốt bảo quản thuốc” - Thực hiện công tác dược lâm sàng, thông tin, tư vấn về sử dụng thuốc, tham giacông tác cảnh giác dược, theo dõi, bá

ĐẠI HỌC Y DƯỢC TP.HCM

KHOA DƯỢC -o0o -

BÁO CÁO THỰC TẾ KHOA DƯỢC BỆNH VIỆN ĐH Y DƯỢC TP.HCM

Sinh viên thực hiện: LÊ NGUYỄN THANH TÂM MSSV: 514156472

Lớp DLT2015

Khóa: 2015-2019

TP.HCM, 06/2019

ĐẠI HỌC Y DƯỢC TP.HCM

KHOA DƯỢC -o0o -

BÁO CÁO THỰC TẾ KHOA DƯỢC BỆNH VIỆN ĐH Y DƯỢC TP.HCM

Giảng viên hướng dẫn: PGS.TS ĐẶNG NGUYỄN ĐOAN TRANG Sinh viên thực hiện: LÊ NGUYỄN THANH TÂM

MSSV: 514156472 Lớp: DLT2015 Khóa: 2015-2019

TPHCM, 06/2019

LỜI MỞ ĐẦU

Bệnh viện Đại học Y Dược TPHCM với 25 năm hình thành và phát triển, là địa chỉ chăm sóc sức khỏe uy tín của hàng triệu người bệnh ở Tp HCM nói riêng và cả nước nói chung Nhằm đem đến mỗi người bệnh chất lượng dịch vụ tốt nhất, bệnh việnluôn nỗ lực phát huy những giá trị cốt lõi bền vững, đó là:

 TIÊN PHONG trong điều trị người bệnh, nghiên cứu khoa học, đào tạo và

quản trị

 THẤU HIỂU nỗi đau về thể xác lẫn tinh thần của người bệnh để đưa ra những

giải pháp điều trị tối ưu

 Giữ vững sự CHUẨN MỰC của người Thầy giáo – Thầy thuốc, luôn là tấm

gương sáng để thế hệ tiếp nối noi theo

 Quản lý chất lượng, đảm bảo AN TOÀN cho người bệnh và nhân viên y tế.

Với tầm nhìn đạt chuẩn quốc tế, Bệnh viện Đại Học Y Dược Tp HCM nói chung

và Khoa Dược nói riêng luôn phấn đấu nâng cao chất lượng chuyên môn và chất lượngdịch vụ, đáp ứng mong đợi của người dân trong và ngoài nước Ngoài ra, hoạt động đào tạo tập huấn chuyên môn, đặc biệt là hướng dẫn sinh viên ngành Dược thực tế chuyên ngành cũng được Khoa Dược chú trọng nhằm giúp sinh viên có cái nhìn thực

tế về ngành Dược tại bệnh viện Sinh viên được tiếp cận với các công việc hằng ngày của một Dược sĩ tại bệnh viện, được giải đáp các thắc mắc trong quá trình kiến tập từ

đó hiểu rõ và định hướng nghề nghiệp cho bản thân trong tương lai

Chúng em chân thành cảm ơn Cô PGS TS DS Đặng Nguyễn Đoan Trang đã

tận tình giảng dạy cho chúng em có những kiến thức nền tảng môn Dược lâm sàng ởgiảng đường Khoa Dược, đồng thời trực tiếp hướng dẫn chúng em thực tế tốt nghiệptại Bệnh viện Đại Học Y Dược TP HCM Các bài giảng của Cô luôn luôn được cậpnhật các kiến thức mới và có ví dụ cụ thể ứng dụng thực tế tại bệnh viện Buổi tậphuấn của Cô tại bệnh viện đã giúp chúng em có cái nhìn tổng quan về Khoa Dược về

tổ chức, vai trò và hoạt động chuyên môn Chúng em chân thành cảm ơn ThS Lương Minh Chung, DS Nguyễn Xuân Thương, DS Đặng Thị Thúy Ngân, DS Nguyễn

Võ Trường Biên, DS Trần Ngọc Phương Minh, DS Trần Hoàng Tiên và các anh

chị tại Khoa Dược đã cung cấp các kiến thức cho chúng em về các lĩnh vực hoạt độngchính tại Khoa Dược Bệnh viện qua buổi tập huấn tại giảng đường, đồng thời hướngdẫn tận tận tình và giải đáp các thắc mắc của chúng em khi kiến tập tại các bộ phậnchức năng của khoa Một lần nữa chúng em xin được gởi lời tri ân sâu sắc đến Cô vàcác Anh Chị!

MỤC LỤC

CHƯƠNG 1 – GIỚI THIỆU CHUNG VỀ KHOA DƯỢC BV ĐH Y DƯỢC 1

1.1 Sơ đồ tổ chức 1

1.3 Nhiệm vụ 2

CHƯƠNG 2 – NỘI DUNG THỰC TẬP TẠI KHOA DƯỢC 3

2.1 DƯỢC LÂM SÀNG 3

2.2 CÔNG TÁC NGHIỆP VỤ DƯỢC 5

2.3 KHO THUỐC TRONG BỆNH VIỆN THEO HƯỚNG DẪN GSP 7

2.4 KHO LẺ 9

CHƯƠNG 3 – NHẬN XÉT BẢN THÂN 16

CHƯƠNG 1 – GIỚI THIỆU CHUNG VỀ KHOA DƯỢC BV ĐH Y DƯỢC 1.1 Sơ đồ tổ chức

Nhân sự Khoa Dược Bệnh Viện Đại Học Y Dược TP.HCM gồm có 127 người trong đó có 27 dược sĩ đại học

tư vấn, giám sát việc thực hiện sử dụng thuốc an toàn, hợp lý

Trưởng Khoa Dược PGS.TS.DS.Đặng Nguyễn

Đoan Trang

Phó Trưởng Khoa Dược DSCKI Nguyễn Thu

Hường Ngoại viện

Thông tin thuốc Dược lâm sàng Nghiệp vụ Dược Thống kê Dược Nghiên cứu đào tạo

Hệ thống kho

Kho chính Kho cấp phát lẻ Kho lầu 2 Kho thuốc BHYT

Hóa chất-Xét nghiệm Hành

chính Kho hóa chất

1.3 Nhiệm vụ

- Lập kế hoạch, cung ứng thuốc đảm bảo đủ số lượng,chất lượng cho nhu cầuđiều trị và thử nghiệm lâm sàng nhằm đáp ứng yêu cầu chuẩn đoán, điều trị và các yêucầu chữa bệnh khác (phòng chống dịch bệnh, thiên tai, thảm họa)

- Quản lý, theo dõi việc nhập thuốc, cấp phát thuốc cho nhu cầu điều trị và cácnhu cầu đột xuất khác khi có yêu cầu

- Đầu mối tổ chức, triển khai hoạt động của hội đồng thuốc và điều trị

- Bảo quản thuốc theo đúng nguyên tắc “Thực hành tốt bảo quản thuốc”

- Thực hiện công tác dược lâm sàng, thông tin, tư vấn về sử dụng thuốc, tham giacông tác cảnh giác dược, theo dõi, báo cáo thông tin liên quan đến tác dụng khôngmong muốn của thuốc

- Quản lý, theo dõi việc thực hiện các quy định chuyên môn về dược tại các khoatrong bệnh viện

- Nghiên cứu khoa học và đào tạo, là cơ sở thực hành của các trường đại học, caođẳng và trung học về dược

- Phối hợp với các ca cận lâm sàng và lâm sàng theo dõi, kiểm tra, đánh giá, giámsát việc sử dụng thuốc an toàn, hợp lý đặc biệt là sử dụng kháng sinh và theo dõi tìnhhình kháng sinh trong bệnh viện

- Tham gia hội chẩn khi được yêu cầu

- Tham gia theo dõi, quản lý kinh phí sử dụng thuốc

- Quản lý hoạt động của nhà thuốc bệnh viện theo đúng quy định

CHƯƠNG 2 – NỘI DUNG THỰC TẬP TẠI KHOA DƯỢC

2.1 DƯỢC LÂM SÀNG

Các hoạt động dược lâm sàng bao gồm:

1 Nhân sự: gồm có 13 dược sĩ lâm sàng

2 Hoạt động:

- Thông tin thuốc (phần mềm cảnh báo tương tác thuốc)

- Cảnh giác dược: ADR, thuốc NCC

- Duyệt đơn thuốc, HSBA

- Tư vấn cho bác sĩ, điều dưỡng về sử dụng thuốc -) đi buồng

- Theo dõi nồng độ thuốc trị liệu

- Đào tạo

- Đánh giá sử dụng thuốc: Colistin, Kháng sinh dự phòng (IV tới PO)

3 Thông tin thuốc

- Hình thức

 Chủ động: điện thoại, bản tin nội bộ, thông tin chung về từng thuốc trong

danh mục thuốc, tương tác thuốc, seminar

 Thủ công: điện thoại, email, bản tin/thông tin nội bộ

- Web thông tin thuốc: > 500 hoạt chất

- Tương tác thuốc: hoàn thành dữ liệu cảnh báo mức độ CCĐ và major

 Theo dõi báo cáo phản ứng có hại của thuốc

 Đưa biểu mẫu báo cáo ADR lên phần mềm BA điện tử -) tiếp cận,

thống kê, cảnh báo kịp thời

 Đào sâu phân tích báo cáo adr thuộc loại

+ Gia tăng, mạn tính, chậm, hội chứng ngừng thuốc, thuốc mấthiệu lực

+ Do tương tác thuốc+ Mới chưa từng được biết đến Y văn (báo cáo ca)

- Cảnh báo thuốc nguy cơ cao

 Danh mục cần lưu ý cho từng khoa

 Dán nhãn cảnh báo

 Để riêng khu vực bảo quản

 Chỉ sử dụng cho một số khoa lâm sàng

 Cảnh báo cần pha loãng trước khi tiêm truyền

 Đào tạo toàn diện

- Cảnh báo thuốc LASA

 Xây dựng danh mục LASA cho từng khoa lâm sàng

 Bổ sung Danh mục hàng năm và mỗi Quý

 Thực hiện cảnh báo hình ảnh tại các khoa lâm sàng

- Hoạt động khác

 Thông tin bảo quản thuốc sau khi mở nắp

 Thuốc cần tránh ánh sáng khi bảo quản, dung dịch pha, trong lúc truyền

 Tương kỵ thuốc trong khi tiêm truyền

5 Đánh giá hoạt động duyệt đơn thuốc

- Báo cáo định kỳ: ba tháng, 6 tháng, 1 năm

- Tổng số đơn can thiệp

- Ý nghĩa can thiệp:

 Tăng hiệu quả điều trị

 Ngăn ngừa độc tính

 Mức giảm chi phí điều trị

- Xây dựng protocol cho từng thuốc thông qua hội đồng chuyên môn-protocol

áp dụng thường quy toàn viện

- Bốn dược sĩ lâm sàng mỗi dược sĩ phụ trách một nhóm thuốc

2.2 CÔNG TÁC NGHIỆP VỤ DƯỢC

1 Cơ sở pháp lý: Thông tư 22/2011/TT-BYT ngày 10/06/2011 của Bộ Y tế về

việc quy định tổ chức & hoạt động của khoa dược bệnh viện

2 Vai trò và trách nhiệm:

- Vai trò

 Xây dựng và quản lý kế hoạch tổ chức cung ứng

 Xây dựng và quản lý các kế hoạch kiểm tra, giám sát

 Tham mưu cho trưởng khoa dược kế hoạch phổ biến, triển khai thựchiện các văn bản quy định về quản lý chuyên môn tại các khoa trongbệnh viện

- Trách nhiệm

 Đảm bảo hiệu quả hoạt động chuyên môn nghiệp vụ dược

3 Chức năng nhiệm vụ

- Lập kế hoạch và tổ chức cung ứng thuốc

 Xây dựng danh mục thuốc bệnh viện

 Tổ chức đấu thầu mua thuốc

 Xây dựng danh mục và cơ số của tủ trực

 Cung ứng thuốc: thuốc thường, thuốc thuộc diện kiểm soát đặc biệt

 Dự trù thuốc

 Đặt hàng

 Theo dõi các nhà phân phối

 Thông tin thuốc hết/có hàng lại

- Kiểm tra bảo quản, quản lý, cấp phát thuốc tại khoa Dược

 Quy trình thao tác chuẩn

 Hồ sơ xuất nhập tồn

 Khu vực bảo quản, cấp phát

- Kiểm tra sử dụng và bảo quản thuốc trong tủ trực tại khoa lâm sàng

 Danh mục và cơ số thuốc

 Sử dụng, bảo quản thuốc

 Kiểm tra hạn sử dụng, sắp xếp

- Kiểm nghiệm, kiểm soát chất lượng thuốc

 Quy trình thao tác chuẩn

 Kiểm soát chất lượng thuốc trước khi nhập kho, trong thời gian bảoquản, cấp phát

- Kiểm tra việc thực hiện quy định chuyên môn dược

- Cập nhật, triển khai các quy định về quản lý chuyên môn

5 Luật dược số 105/2016/QH13 ngày 06/04/2016

6 Nghị định 54/2017/NĐ-CP ngày 08/05/2017

8 Thông tư số 30/2018/TT-BYT ngày 30/10/2018 của Bộ Y tế về Danhmục và tỷ lệ, điều kiện thanh toán đối với thuốc hóa dược, sinh phẩm,thuốc phóng xạ và chất đánh dấu thuộc phạm vi được hưởng của ngườitham gia bảo hiểm y tế do Bộ trưởng Bộ Y tế ban hành.

9 Thông tư số 36/2018/TT-BYT ngày 22/11/2018 của Bộ Y tế quy định

về thực hành tốt bảo quản thuốc, nguyên liệu làm thuốc

10 Thông tư số 03/2019/TT-BYT ngày 28/3/2019 của Bộ Y tế về danhmục thuốc sản xuất trong nước đáp ứng yêu cầu về điều trị, giá thuốc vàkhả năng cung cấp do Bộ trưởng Bộ Y tế ban hành

2.3 KHO THUỐC TRONG BỆNH VIỆN THEO HƯỚNG DẪN GSP

3 Yêu cầu, nhiệm vụ dược sĩ phụ trách kho cấp phát thuốc

- Có trách nhiệm thực hiện đầy đủ nguyên tắc về “thực hành tốt Bảo quảnthuốc” đảm bảo an toàn của kho

- Hướng dẫn,phân công các thành viên làm việc tại kho thực hiện tốt nội quycủa kho thuốc, khoa dược

- Kiểm tra, giám sát chặt chẽ việc xuất, nhập thuốc theo quy định của công táckhoa dược, báo cáo thường xuyên hoặc đột xuất cho trưởng khoa về kho vàcấp phát

- Tham gia nghiên cứu khoa học,hướng dẫn và bồi dưỡng nghiệp vụ chuyênmôn cho các thành viên trong khoa và học viên khác theo sự phân công

- Thực hiện một số nhiệm vụ khác khi được trưởng khoa dược giao

- Chịu trách nhiệm trước trưởng khoa dược về nhiệm vụ được phân công

4 Quy trình thao tác chuẩn

- Quy trình kiểm tra và tiếp nhận thuốc nhập kho

 Kho chính tiếp nhận và kiểm tra thuốc nhập kho

 Thống kê dược nhập hóa đơn

 Kho chính: cập nhật nhập kho trên hệ thống phần mềm

 Phòng tài chính kế toán theo dõi thanh lý công nợ

11 Quy trình cấp phát thuốc

 Nhận phiếu đề nghị (từ Kho cấp phát lẻ 215, Kho cấp phát lẻ lầu 2, Kho

BHYT) -) Duyệt phiếu -) Phiếu xuất kho -) Cập nhật xuất kho -) Cậpnhật nhập kho có phát

 Theo nguyên tắc thuốc nhập trước xuất trước (FIFO), thuốc có hạn dùng

ngắn hơn xuất trước (FEFO)

 Chỉ được các phát các thuốc còn hạn sử dụng và đạt tiêu chuẩn chất

lượng

 Vào sổ theo dõi xuất, nhập/thẻ kho

12 Quy trình bảo quản thuốc - theo dõi nhiệt độ, độ ẩm

13 Quy trình kiểm kê thuốc

 Thời gian kiểm kê: 1 tháng/lần, đột xuất, cuối năm

 Hội đồng kiểm kê gồm: trưởng khoa dược, kế toán được, thủ kho dược

và cán bộ phòng tài chính-kế toán

5 Yêu cầu về vị trí, thiết kế

14 Kho thuốc được bố trí ở nơi cao ráo, an toàn, thuận tiện cho việc xuất, nhập,vận chuyển, bảo vệ

16 diện tích kho cần đủ rộng để đảm bảo việc bảo quản thuốc đáp ứng với yêucầu của từng mặt hàng

17 Có đủ giá, kệ, tủ để xếp thuốc Khoảng cách giữa các giá, kệ đủ rộng để vệsinh và xếp dỡ hàng

6 Yêu cầu về trang thiết bị

18 Trang bị tủ lạnh để bảo quản thuốc có yêu cầu nhiệt độ thấp

19 Quạt thông gió, điều hòa nhiệt, nhiệt kế, ẩm kế, máy hút ẩm (được hiệu chuẩnđịnh kỳ)

20 Đủ trang thiết bị phòng cháy, chữa cháy

7 Yêu cầu về bảo quản

21 Kiểm soát, theo dõi nhiệt độ, độ ẩm: tối thiểu 2 lần/ngày

31 Kiểm nhập

 Tên thuốc, nồng độ, hàm lượng, đvt, số lượng

 Số lô, hạn sử dụng

 Cảm quan

32 Sản xuất - bảo quản

3 Quy trình sắp xếp - bảo quản

 Điều kiện bảo quản

 Theo dõi nhiệt độ, độ ẩm

36 Soạn thuốc - phân chia thuốc

 Soạn thuốc theo phiếu tổng hợp

 Phân chia thuốc theo từng phiếu phát thuốc

 Dán nhãn

37 Kiểm thuốc - Giao thuốc

 Kiểm thuốc: phù hợp thuốc - chuẩn đoán, tương tác thuốc (nếu có), tên

thuốc, hàm lượng, số lượng, đơn vị tính, số lô, hạn sử dụng

 Giao thuốc đến các khoa/Phòng

5 Quy trình kiểm kê

38 Kiểm kê hàng ngày

39 Kiểm kê định kỳ

6 Quy trình hoàn thuốc

41 Thuốc hoàn trả độ thay đổi y lệnh, chuyển khoa, ra viện, chuyển viện hoặc tửvong

42 Tiếp nhận thuốc Hoàn: phiếu Hoàn thuốc, chữ ký đầy đủ, lý do

43 Thuốc Hoàn Nguyên: cảm quan, điều kiện bảo quản,

44 Thuốc Hoàn không Nguyên: viết chữ

 Diện tích: >= 10 m2, có khu vực trưng bày, bảo quản, tiếp xúc bệnh nhân

+ Các khu vực khác cho: pha chế, ra lẻ, kho bảo quản, tư vấn+ Mỹ phẩm, thực phẩm chức năng, dụng cụ y tế: khu vực riêng, cóbiển “sản phẩm này không phải là thuốc”

- Thiết bị bảo quản thuốc tránh các bất lợi: ánh sáng, nhiệt độ, độ ẩm, côn trùng

+ Nhiệt độ mát: 8 đến 15 độ C+ Lạnh 2 đến 8 độ C (tủ lạnh, tủ mát)

- Hồ sơ sổ sách

 Tài liệu chuyên môn

 Quản lý nhập – xuất - tồn

 Quản lý các thuốc gây nghiện, thuốc tiền chất, thuốc hướng thần, thuốcdạng phối hợp có chứa dược chất gây nghiện, dược chất hướng thần, tiềnchất

 Đến 01/01/2019 có thiết bị và triển khai CNTT

 Lưu trữ ít nhất 1 năm từ khi hết hạn dùng của thuốc

- Quy trình hoạt động

 Quy trình mua thuốc và kiểm soát chất lượng

 Quy trình bán thuốc, thông tin, tư vấn hướng dẫn sử dụng thuốc phải kêđơn

 Quy trình bán thuốc, thông tin, tư vấn hướng dẫn sử dụng thuốc không kêđơn

 Quy trình bảo quản và theo dõi chất lượng

 Quy trình giải quyết đối với thuốc bị khiếu nại hoặc thu hồi

 Các quy trình khác có liên quan

2 Hồ sơ sổ sách

- Hợp pháp hợp lệ

a Điều kiện cơ sở

 Giấy phép kinh doanh

 Giấy chứng nhận đủ điều kiện kinh doanh dược

 Giấy chứng nhận GDP

 Chứng chỉ hành nghề của người phụ trách chuyên môn

 Hợp đồng cung ứng thuốc

b Thuốc được phép lưu hành hợp pháp, hợp lệ

 Có giấy phép lưu hành, hoặc giấy phép nhập khẩu của Bộ Y Tế cấp

 Kê khai giá

 Không đang trong tình trạng bị cấm lưu hành, thu hồi, rút số đăng ký

 Còn hạn sử dụng, đạt cảm quan chất lượng

 Thuốc trúng thầu tại các cơ sở y tế trong vòng 12 tháng

- Quản lý: sản phẩm gồm:

 Thuốc quản lý đặc biệt (Thông tư 20/2017/TT-BYT & nghị định

54/2017/TT-BYT)

1 Phụ lục I Danh mục dược chất gây nghiện

2 Phụ lục II Danh mục được chất hướng thần

3 Phụ lục III Danh mục tiền chất dùng làm thuốc

4 Phụ lục IV Bảng giới hạn nồng độ, hàm lượng dược chất gây nghiện

trong thuốc dạng phối hợp

5 Phụ lục V Bảng giới hạn nồng độ, hàm lượng dược chất hướng thần

trong thuốc dạng phối hợp

6 Phụ lục VI Bảng giới hạn nồng độ, hàm lượng tiền chất dùng làm thuốc

trong thuốc dạng phối hợp

7 Phụ lục VII Danh mục thuốc, dược chất thuộc danh mục chất bị cấm sử

dụng trong một số ngành, lĩnh vực ốc

 Thuốc thường: thuốc kê đơn (thông tư 52/2017/TT-BYT) và thuốc

không kê đơn (Thông tư 07/2017/TT-BYT)+ Thuốc bán theo đơn: theo quy định của thông tư 52/2017 “đối với thuốckhông thuộc danh mục thuốc không kê đơn ban hành kèm theo Thông tư số07/2017/TT-BYT ngày 03 tháng 5 năm 2017 của Bộ trưởng Bộ Y tế ban hànhdanh mục thuốc không kê đơn,cơ sở bán lẻ thuốc chỉ được bán thuốc khingười mua có đơn thuốc theo quy định tại thông tư này

+ Thuốc bán không cần đơn: theo danh mục thuốc không kê đơn, ban hànhkèm theo Thông tư số 07/2017/TT-BYT, “danh mục thuốc không kê đơn”b.Sản phẩm không phải là thuốc

 Giá thuốc: nghị định 54/2017/NĐ-CP

+ Giá mua <=giá kê khai

+ Giá bán:

 Theo thặng số quy định:

 Niêm yết công khai, minh bạch

- Bảo quản, sắp xếp thuốc: yêu cầu bảo quản trên nhãn thuốc

 Thuốc kê đơn

 Thuốc không kê đơn