BÁO cáo THỰC tập NGHỀ NGHIỆP bác sĩ y học cổ TRUYỀN

Để hoàn thành bài báo cáo thực tập nghề nghiệp này trước hết em xin gửi đến QuýThầy cô Khoa Y học cổ truyền, trường Đại học Y Dược TPHCM đã tạo cơ hội cho emđược tiếp cận với quy trình l

BÁO CÁO THỰC TẬP NGHỀ NGHIỆP BÁC SĨ Y HỌC CỔ TRUYỀN

HỌ VÀ TÊN: ĐẶNG PHÚC THỌ

TỔ 12 - LỚP YHCT14 MSSV: YHCT14-145

GV HƯỚNG DẪN: TS.BS NGUYỄN NGÔ LÊ MINH ANH

Thành phố Hồ Chí Minh – Năm 2020

Để hoàn thành bài báo cáo thực tập nghề nghiệp này trước hết em xin gửi đến QuýThầy cô Khoa Y học cổ truyền, trường Đại học Y Dược TPHCM đã tạo cơ hội cho emđược tiếp cận với quy trình làm việc tại bệnh viện trong hai tuần thực tập nghề nghiệp.Đặc biệt, em xin gửi đến Trưởng khoa PGS.TS.BS Trịnh Thị Diệu Thường đã tạocho em cơ hội được thực tập tại bệnh viện ĐHYD TPHCM cơ sở 3 lời cảm ơn chânthành nhất Em cũng xin cám ơn TS BS Nguyễn Ngô Lê Minh Anh đã đồng hành vàgiúp đỡ chúng em trong suất hai tuần vừa qua.

Em xin chân thành cảm ơn Ban Lãnh Đạo, các phòng ban của Bệnh viện Đại học YDược TPHCM cơ sở 3, đã quan tâm và tạo điều kiện thuận lợi cho em được tìm hiểuthực tiễn, tiếp xúc, trao đổi, học hỏi kinh nghiệm khám và chữa bệnh trong suốt quátrình thực tập tại bệnh viện

Cuối cùng em xin cảm ơn các anh chị tại Phòng Khám và Đơn vị điều trị ban ngày

đã giúp đỡ, tạo điều kiện cho em được thực hành thực tế và hoàn thành tốt bài báo cáothực tập nghề nghiệp này

Trong quá trình thực tập, cũng như là trong quá trình hoàn thiện báo cáo thực tậpkhó tránh khỏi sai sót, rất mong Quý Thầy cô và Ban Lãnh Đạo Bệnh viện thông cảm

và bỏ qua cho chúng em Đồng thời do trình độ lý luận cũng như kinh nghiệm thựctiễn còn hạn chế nên bài báo cáo còn nhiều khiếm khuyết, em rất mong nhận được ýkiến đóng góp từ Quý thầy cô để bài báo cáo này có thể hoàn thiện hơn

Em xin chân thành cảm ơn!

Tp Hồ Chí Minh, ngày 08 tháng 07 năm 2020

Sinh viên thực hiện

Đặng Phúc Thọ

DANH MỤC HÌNH

DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT

ĐHYD TPHCM Đại học Y Dược Thành Phố Hồ Chí Minh

− Trường Trung học Y tế cổ truyền Tuệ Tĩnh II (QĐ 06 BYT/QĐ 03/01/1997)

− Năm 1998, Trường Trung học Y tế cổ truyền Tuệ Tĩnh II được Bộ Y Tế sáp nhậpvào ĐHYD TPHCM, kết hợp với Bộ môn Y học dân tộc Khoa Y, thành Khoa Y học

cổ truyền ĐHYD TPHCM

− Bộ Y Tế ra quyết định số 3639/2000/QĐ-BYT ngày 18/10/2000 thành lập Bệnhviện Đại học Y Dược TP.HCM Ngày 30/11/2000, Hiệu trưởng ĐHYD TPHCM bàngiao khu nhà A trong khuôn viên Khoa YHCT- cho Bệnh viện Đại Học Y DượcTPHCM để thành lập Cơ sở 3- Bệnh viện Đại Học Y Dược TPHCM

− Tháng 03/2019, khoa khám bệnh tại Bệnh viện Đại học Y Dược Thành phố Hồ ChíMinh cơ sở 3 được sửa chữa cải tạo

1.1.2 Đặc điểm và tình hình tại bệnh viện ĐHYD TPHCM cơ sở 3

1.1.2.1 Vị trí địa lý và thông tin liên lạc

a) Vị trí địa lý

Hình 1.1 Vị trí địa lý

Bệnh viện Đại học Y Dược Thành phố Hồ Chí Minh tọa lạc tại 221B Hoàng VănThụ, Phường 8, Quận Phú Nhuận, Thành phố Hồ Chí Minh

b) Thông tin liên lạc

Thông tin liên lạc Bệnh viện Đại học Y Dược Thành phố Hồ Chí Minh cơ sở 3:

− Từ năm 2001 đến năm 2008: BS Huỳnh Liên Đoàn

− Từ năm 2008 đến năm 2015: PGS.TS Nguyễn Thị Bay

− Từ năm 2015 đến nay: PGS.TS Trịnh Thị Diệu Thường

Cố vấn chuyên môn: PGS.TS Nguyễn Thị Bay

Cố vấn hậu cần: GS.TS Phan Quan Chí Hiếu

Hình 1.2 BS Huỳnh Liên Đoàn (bên trái) và PGS.TS Nguyễn Thị Bay (bên phải)

Hình 1.3 GS.TS Phan Quan Chí Hiếu (bên trái) và PGS.TS Trịnh Thị Diệu

Thường (bên phải)

d) Cơ cấu tổ chức các đơn vị

Mới thành lập, cơ sở 3 bao gồm:

TRUNG TÂM U MÁU

ĐƠN VỊ ĐIỀU TRỊ BAN NGÀY

Phòng điều trị đau

Phòng điều trị Cơ xương khớp

KHOA NỘI YHCT (Điều trị nội trú)

ĐƠN VỊ CẬN LÂM SÀNG

Phòng X-Quang

Phòng xét nghiệm ECG

Hình 1.5 Sơ đồ Bệnh viện ĐHYD TPHCM cơ sở 3

1.2 CHỨC NĂNG VÀ NHIỆM VỤ CỦA BV ĐHYD TPHCM CƠ

SỞ 3 1.2.1 Chức năng

1.2.1.1 Khám chữa bệnh và phục hồi chức năng

Khám bệnh, điều trị ngoại trú, chăm sóc, phục hồi chức năng bằng:

− Y học cổ truyền, kết hợp Y học cổ truyền với Y học hiện đại

− Ứng dụng các phương pháp điều trị của Y học cổ truyền như:

(1) Dùng thuốc với các dạng: thuốc thang, trà, hoàn, tễ, viên nang, viên nén….(2) Không dùng thuốc với những liệu pháp: Châm cứu, Xoa bóp – bấm huyệt,Dưỡng sinh…

1.2.1.2 Đào tạo nguồn nhân lực y tế

− Tham gia giảng dạy những vấn đề thực hành kết hợp Đông Tây y

− Là nơi thực hành của học sinh, sinh viên, học viên các khối lớp của khoa Y học

cổ truyền

− Là nơi giúp người học kết nối được những lý thuyết của y học cổ truyền cũngnhư y học hiện đại vào thực tế chẩn đoán và điều trị bệnh

− Là nơi đào tạo liên tục cho các thầy thuốc sau tốt nghiệp trong lĩnh vực YHCT

− Là nơi gắn kết chặt chẽ mục tiêu đào tạo với phục vụ xã hội

Chức năng đào tạo của Bệnh viên ĐHYD TPHCM bao gồm các hình thức sau:

− Đào tạo nhân sự tại chỗ:

(1) Sinh viên, học viên của ĐHYD

(2) Sinh viên, học viên các trường liên kết trong nước và nước ngoài

− Đào tạo cán bộ viên chức:

(1) Đào tạo dài hạn: nâng cấp trình độ chuyên môn của nhân viên

(2) Đào tạo ngắn hạn: các lớp cấp chứng chỉ VLTL, siêu âm, điện não, điện cơ.(3) Đào tạo lãnh đạo: đào tạo quản lý bệnh viện, trung cấp chính trị

− Đào tạo nhân sự nơi khác:

(1) Đào tạo y khoa liên tục (Continuing Medical Education – CME)

(2) Học việc 18 tháng, 12 tháng, thực hành tốt nghiệp

Hình 1.6 Sinh viên trao đổi nước ngoài

1.2.1.3 Nghiên cứu khoa học

BV ĐHYD TPHCM là nơi nghiên cứu khoa học những lĩnh vực có liên quan đếnviệc ứng dụng các nghiên cứu khoa học về YHCT vào việc chăm sóc, điều trị vàphục hồi chức năng cho người bệnh:

1.2.1.5 Công tác tuyên truyền giáo dục sức khỏe

− Tham gia theo sự chỉ đạo của cấp trên để tổ chức tuyên truyền các chủ trươngchính sách của Đảng và Nhà nước về công tác y, dược cổ truyền

− Tham gia theo sự chỉ đạo của cấp trên để tuyên truyền ứng dụng các biện pháp y,dược cổ truyền hợp lý, an toàn, hiệu quả trong bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sứckhỏe nhân dân

− Tham gia theo sự chỉ đạo của cấp trên để tuyên truyền vận động nhân dân nuôitrồng, thu hái, bảo tồn và sử dụng có hiệu quả cây con làm thuốc

Hình 1.8 Chương trình Bác sĩ vào bếp

1.2.1.6 Phòng chống dịch bệnh

− Chủ động hướng dẫn người bệnh và người dân phòng bệnh bằng các phươngpháp y học cổ truyền

− Phối hợp với các đơn vị có liên quan trong công tác phòng, chống dịch bệnh khi

có dịch bệnh xảy ra trên địa bàn theo quy định

Hình 1.11 Hiến máu nhân đạo (bên trái) và khám bệnh từ thiện (bên phải)

1.2.2 Nhiệm vụ

− Là nơi khám chữa bệnh và chăm sóc sức khỏe cộng đồng

− Là nơi thực hành cho công tác đào tạo các đối tượng thầy thuốc YHCT (Y sĩ, Bác

sĩ chuyên khoa YHCT và đa khoa, CKI, CKII, Thạc sĩ, Tiến sĩ , Dược sĩ YHCT

và các đối tượng khác của Trường Đại học Y Dược TPHCM

− Kế thừa và ứng dụng các kinh nghiệm dân gian một cách khoa học

− Nghiên cứu khoa học

− Hợp tác quốc tế học tập nâng cao kỹ thuật chuyên môn trong điều trị

1.3 DỊCH VỤ TẠI BỆNH VIỆN

Bệnh viện Đại học Y Dược cung cấp dịch vụ khám, chẩn đoán và điều trị bệnhngoại trú, thực hiện khám bệnh, chữa bệnh đa khoa và phục hồi chức năng bằng Yhọc cổ truyền, kết hợp YHCT với YHHĐ; nghiên cứu khoa học, bảo tồn và pháttriển y, dược cổ truyền; đào tạo, chỉ đạo tuyến về chuyên môn kỹ thuật và là cơ sởthực hành về y, dược cổ truyền của các cơ sở đào tạo y, dược và các đơn vị có nhucầu Trực tiếp thăm khám và điều trị cho bệnh nhân là các GS, PGS, TS, ThS, BSđầu ngành về Y học cổ truyền, có nhiều năm kinh nghiệm

ứ 3

Sáng

BSCKIIHuỳnh TấnVũ

ThS.BSNguyễn LêViệt Hùng

BSCKI TrầnThị Thu Liễu

TS.BSNguyễn Ngô

Lê Minh Anh

BS PhạmNgọc QuỳnhAnh

PGS.TS BSLưu Thị Hiệp

Ths.BS KiềuXuân Thy

BS Lê CaoTrí

Thị LyNa

BS Lê CaoTrí

Th

ứ 5

Sáng

BSCKIIHuỳnh TấnVũ

PGS.TS.BSTrịnh ThịDiệu Thường

BSCKI TrầnThế Viện

PGS.TS.BSLưu Thị Hiệp

ThS.BSNguyễn VănĐàn

BSCKIHoàng VănMinh

Chiều

ThS.BSPhạm ThịBình Minh

BS PhanNgọc QuỳnhAnh

Th

1.3.2 Quy trình khám bệnh tại BV ĐHYD cơ sở 3

− Châm cứu, xoa bóp bấm huyệt, tập vật lý trị liệu, kéo cột sống

− Cung cấp thuốc (YHHĐ + YHCT), truyền dịch

− Các dịch vụ cận lâm sàng hỗ trợ chẩn đoán và điều trị như: xét nghiệm, X-quang,điện tâm đồ, siêu âm

Với đội ngũ bác sĩ, y sĩ, điều dưỡng, hộ lý… tận tình, ân cần, vui vẻ, hòa nhã,luôn luôn chăm sóc và phục vụ bệnh nhân với tinh thần “lương y như từ mẫu” chăm

− Bệnh nhân nội trú tập vật lý trị liệu.

− Bệnh nhân nội trú kéo cột sống

1.3.3.3 Hướng dẫn cộng đồng

− Tập thể Khoa thường hướng về cộng đồng hướng dẫn sử dụng những kiến thứcthông thường như: xoa bóp, day ấn huyệt, tập luyện dưỡng sinh, sử dụng thuốctrong chăm sóc sức khoẻ ban đầu

− Hướng dẫn tư vấn cho bênh nhân và người nhà bệnh nhân về công tác chăm sócsức khỏe ban đầu khi nằm viện và khi xuất viện

1.3.4 Các dịch vụ khám và tầm soát sức khỏe

Xuất phát từ nhu cầu chăm lo sức khỏe, Cơ sở 3 – Bệnh viện Đại học Y DượcTPHCM tổ chức các dịch vụ khám, tầm soát, chăm sóc và tư vấn sức khỏe định kỳcho các cơ quan, công ty, doanh nghiệp Ngoài ra, Bệnh viện còn cung cấp các góikhám chuyên sâu để phục vụ nhu cầu của người bệnh sau khi có kết quả tầm soátđịnh kỳ

Để phục vụ nhu cầu đa dạng của khách hàng, Bệnh viện ĐHYD TPHCM cơ sở 3còn tổ chức các đội khám lưu động tại các cơ quan, đơn vị nếu có nhu cầu

1.3.5 Các dịch vụ kỹ thuật

− Dịch vụ Y tế

− Danh mục Kỹ Thuật: Nội khoa, Chăm sóc da, Da- U máu

− Y học cổ truyền: Các phương pháp dùng thuốc và không dùng thuốc.

− Phục hồi chức năng: Vận động trị liệu, hoạt động trị liệu, kỹ thuật thăm dò,lượng giá, điều trị phục hồi chức năng (nhân viên y tế trực tiếp thực hiện)

Thông tin chi tiết: http://bvdaihoccoso3.com.vn/vi/dich-vu/cac-dch-v-k-thut

1.3.6 Các dịch vụ cận lâm sàng

Đơn vị Cận lâm sàng bệnh viện Đại học Y Dược TPHCM đã ra đời từ nhữngngày đầu tiên thành lập bệnh viện, với nhiều kỹ thuật hiện đại, đảm bảo chất lượng

và an toàn, phục vụ nhu cầu khám chữa bệnh của toàn Cơ sở

Thực hiện các kỹ thuật Cận lâm sàng của toàn bộ Cơ sở 3, phục vụ cả ngoại trú

và nội trú Phòng xét nghiệm: với các máy móc hiện đại, đảm bảo chất lượng vệsinh an toàn:

− Miễn dịch: xét nghiệm tầm soát viêm gan siêu vi B, C; tầm soát HIV; tầm soátcác bệnh lý: quai bị, sốt xuất huyết, rubella, herpes…định lượng kháng thể trong

− Xquang: thực hiện các kĩ thuật đo chụp Xquang tim phổi, Xquang cột sống, cáckhớp, các xoang; ngoài ra Cơ sở còn có kỹ thuật tầm soát Loãng xương với máy

đo mật độ xương tiên tiến chất lượng

− Siêu âm: tầm soát các bệnh lý về gan, thận, tiền liệt tuyến, tử cung, buồng trứng,bàng quang…

− Đo điện cơ: với máy móc thiết bị hiện đại, thực hiện tầm soát các bệnh lý về thầnkinh ngoại biên, bệnh lý thần kinh cơ

− Đo điện não: khảo sát các rối loạn về điện não, việc ghi được điện não thức vàngủ giúp các bác sỹ lâm sàng chẩn đoán bệnh tốt và hiệu quả hơn

− Đo điện tim ECG: giúp tầm soát sớm các bệnh lý tim mạch, van tim, bệnh cơtim, giúp định hướng chẩn đoán và điều trị sớm

− Đơn vị Cận lâm sàng phối hợp với các khoa, ban, đơn vị trong Cơ sở để hoànthành công việc được giao

Thông tin chi tiết: cs3

http://bvdaihoccoso3.com.vn/vi/dich-vu/cac-dch-v-cn-lam-san-1.4

CHƯƠNG 2 NHIỆM VỤ CỦA BÁC SĨ YHCT TẠI CƠ SỞ 3

− Thực hiện quy chế chẩn đoán bệnh làm hồ sơ bệnh án và kê đơn điều trị, phải có

đủ hai phần: y học hiện đại và y học cổ truyền

− Theo dõi hàng ngày, ghi diễn biến bệnh lý đầy đủ vào hồ sơ bệnh án

− Lưu trữ hồ sơ bệnh án y học cổ truyền theo đúng quy chế lưu trữ hồ sơ bệnh án

Hình 2.10 Bìa hồ sơ bệnh án có BHYT (xanh dương) và không có BHYT

(xanh lá)

2.3 KÊ ĐƠN THUỐC

− Ghi đơn thuốc y học cổ truyền phải rõ ràng bằng tiếng Việt, đơn vị tính bằnggam, mililit, viên hoàn

− Kê đơn thuốc độc, giảm độc theo đúng quy chế sử dụng thuốc

− Kê đơn có các vị thuốc cần sử dụng dạng đặc biệt phải ghi rõ và hướng dẫnngười sắc thuốc thực hiện đúng quy định sắc thuốc, cách sử dụng thuốc

− Không được ghi trong một đơn có cả thuốc thang, thuốc nước, thuốc hoàn đểdùng trong một ngày

2.4 THUỐC YHCT

− Sử dụng các loại thuốc phiến, cao đơn hoàn tán của y học cổ truyền để điều trịcho người bệnh

− Thực hiện việc bào chế, bảo quản, sử dụng theo đúng quy định

− Bảo đảm việc sắc thuốc cho người bệnh nội trú theo đúng quy định sắc thuốc

− Nghiên cứu, ứng dụng các bài thuốc mới, bài thuốc gia truyền phải theo đúngquy định đánh giá tính an toàn và hiệu lực thuốc cổ truyền

− Không được sử dụng thuốc kém chất lượng, thuốc mốc, thuốc mọt

− Không được lạm dụng tân dược trong điều trị, tỉ lệ thuốc tân dược sử dụng khôngđược quá 30% tổng số kinh phí chi cho điều trị của khoa

− Không được lợi dụng nghề nghiệp, tự ý trộn tân dược vào thuốc y học cổ truyền

để điều trị cho người bệnh

2.5 CHÂM CỨU

− Thực hiện các kỹ thuật: Thể châm, điện châm, thủy châm, nhĩ châm, laser châm,chôn chỉ vào huyệt và cứu… theo chỉ định đã lựa chọn, ghi trong hồ sơ bệnh án

− Thực hiện quy chế chống nhiễm khuẩn bệnh viện:

(1) Kim châm, kim tiêm, dụng cụ bông băng, gạc phải được hấp sấy tiệt khuẩn.(2) Mỗi người bệnh có một cơ số kim châm riêng đựng trong hộp, ghi rõ họ tên

và số giường; không được dùng lại kim cho người bệnh khác

(3) Sát khuẩn da vùng châm bằng cồn 700C trước và sau khi châm hoặc thủychâm

(4) Trước khi châm phải rửa tay, sát khuẩn, thực hiện quy chế trang phục y tế.(5) Buồng châm phải sạch, thoáng, kín; có buồng nam, nữ riêng

− Bảo đảm an toàn khi châm cứu:

(1) Phải kiểm tra điện áp, tần số, cường độ tiếp xúc của máy điện châm, trướckhi châm

(2) Phải giải thích mục đích, cách tiến hành châm cứu cho người bệnh

(3) Châm ít kim cho người bệnh châm lần đầu, tránh cho người bệnh lo sợ gâyvựng châm

(4) Người bệnh phải được nghỉ 15 phút trước khi châm cứu

(5) Không châm cứu khi người bệnh đói, cẩn thận trong khi châm cứu ngườibệnh mắc bệnh tim mạch

(6) Có đầy đủ phương tiện chống choáng (vựng châm), nếu làm thủ thuật phảisẵn sàng xử lý các tai biến do kim cong, kim gãy, châm kim vào nội tạng,vựng châm

(7) Phải theo dõi người bệnh trong suốt quá trình lưu châm, khi rút kim phảikiểm tra bảo đảm không sót kim, không chảy máu, nếu có phải xử lý kịpthời

(8) Sau khi châm để người bệnh nghỉ 15 phút mới được ra khỏi buồng châm

3.2 TỶ LỆ BỆNH THEO CHUYÊN KHOA

Bảng 3.1 Tỷ lệ bệnh theo chuyên khoa Thần kinh Cơ xương

khớp Tim mạch Tiêu hoá Da liễu Khác Tỉ

lệ

%

1 PHƯƠNG PHÁP ĐIỀU TRỊ KẾT HỢP

3.3 PHƯƠNG PHÁP KHÔNG DÙNG THUỐC

− Vật lý trị liệu – Phục hồi chức năng

Hình 4.11 Phục hồi chức năng cho bệnh nhân liệt

− Châm cứu: thể châm, nhĩ châm, điện châm, quang châm…

Hình 4.12 Nhĩ châm Hình 4.13 Quang châm

− Xoa bóp, bấm huyệt

− Thuốc giảm đau: Acetaminophen, NSAIDs, Corticoid.

− Thuốc tim mạch: Lợi tiểu, Ức chế canxi, Ức chế beta, Ức chế men chuyển, Ứcchế thụ thể Angiotensin II

− Thuốc điều trị rối loạn lipid máu: fenofibrat, statin

− Thuốc tiêu hóa: antiacid, kháng histamin H1, ức chế bơm proton

hiệu quả cao các bệnh về thần kinh (đột quỵ, liệt dây thần kinh VII ngoại biên ) và

Tổ chức điều trị - Nghiên cứu khoa học và giảng dạy việc kết hợp Đông Tây ytrong điều trị stress, rối loạn giấc ngủ

Củng cố và phát triển việc điều trị đau, quan tâm thêm đến đau cấp

Bệnh viện thường xuyên tổ chức các buổi thảo luận với các chuyên đề như: chămsóc, phòng và điều trị bệnh thường gặp vào mùa xuân; lớp chăm sóc da, xoa bópbấm huyệt trị tê mỏi gân cơ khớp; phương pháp điều trị không dùng thuốc trongbệnh lý viêm đại tràng; giao lưu trực tiếp chủ đề “chuyện ăn uống”

Cùng với sự phát triển mạnh mẽ của Bệnh viện, Khoa Châm cứu – dưỡng sinh sẽtriển khai thêm các phương pháp điều trị dùng thuốc và không dùng thuốc của yhọc cổ truyền, góp phần nâng cao và hoàn thiện chất lượng phục vụ, trong công tácchăm sóc sức khỏe cho cộng đồng