SKKN một số biện pháp làm tốt công tác chủ nhiệm lớp đối với học sinh lớp 1

Là những người trực tiếp giảng dạy ở bậc Tiểu học, chắc là mỗi chúng ta aicũng trăn trở về vấn đề giáo dục học sinh, đưa các em vào nề nếp nhưng vẫn giữđược sự sáng tạo, linh hoạt của cá

PHẦN THỨ NHẤT: ĐẶT VẤN ĐỀI- LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI

Sự nghiệp giáo dục trong giai đoạn hiện nay cần phải đổi mới về mục tiêu

và phương thức đào tạo Đào tạo ra lực lượng lao động có chất lượng cao vàsáng tạo có khả năng tự học, tự nghiên cứu suốt đời Đáp ứng được yêu cầu pháttriển của đất nước trong giai đoạn mới Một vấn đề đặt ra để thực hiện mục tiêugiáo dục là đào tạo con người Việt Nam phát triển toàn diện có đạo đức, tri thức,sức khỏe, thẩm mĩ và nghề nghiệp Trung thành với lý tưởng độc lập dân tộc vàchủ nghĩa xã hội Hình thành và bồi dưỡng nhân cách, phẩm chất và năng lựccông dân đáp ứng yêu cầu xây dựng và bảo vệ Tổ quốc

Với lứa tuổi học sinh ở bậc Tiểu học nói chung và lớp Một nói riêng là lứatuổi ngây thơ trong trắng hay giận hờn, thích đùa giỡn, thích được khen, thíchđược yêu thương Chính vì thế các em rất dễ bắt chước những cái xấu, nhưngcũng dễ dàng tiếp thu cái hay, cái đẹp, để trở thành con ngoan trò giỏi, cháungoan Bác Hồ Là một giáo viên trực tiếp giảng dạy lớp 1, trước hết phải xácđịnh được vai trò của mình Đó là giáo dục đạo đức và truyền thụ kiến thức chohọc sinh Bên cạnh đó còn phải quản lý việc học tập và rèn luyện của giáo viênđối với học sinh

Là những người trực tiếp giảng dạy ở bậc Tiểu học, chắc là mỗi chúng ta aicũng trăn trở về vấn đề giáo dục học sinh, đưa các em vào nề nếp nhưng vẫn giữđược sự sáng tạo, linh hoạt của các em Với tôi đây là một vấn đề quan trọng màmỗi chúng ta không những dạy cho các em kiến thức mà còn cần phải rèn luyệncho học sinh tính kỉ luật, ý thức tốt trong các hoạt động

Xuất phát từ lý do trên trong khuôn khổ cho phép, tôi quyết định chọn đề

tài sáng kiến kinh nghiệm: “ Một số biện pháp làm tốt công tác chủ nhiệm lớp

đối với học sinh lớp 1”

Đối tượng là học sinh lớp 1/1 Giáo viên và một số phụ huynh học sinh

Phạm vi nghiên cứu:

Học sinh, giáo viên tiểu học trường Tiểu học Chính Nghĩa

Nghiên cứu tạp chí giáo dục và thời đại

Nghiên cứu tài liệu tâm lý học tiểu học

Trong đề tài này tôi đã nghiên cứu rất nhiều phương pháp như:

1 Phương pháp nghiên cứu tài liệu:

Thông qua tài liệu giúp tôi có cơ sở lý luận, về đề tài nghiên cứu Bằng cơ

sở lý luận Tìm hiểu ở tạp chí giáo dục, các điều công ước Quốc tế về quyền trẻ

em và qua thông tin đại chúng Giúp tôi nhận thức được rằng phải áp dụng lýluận vào thực tiễn để phục vụ cho công tác chủ nhiệm lớp được tốt hơn

2 Phương pháp điều tra:

Gặp gỡ giáo viên mẫu giáo năm trước nắm bắt tình hình học sinh Tìmhiểu tính cách của các em (Đặc biệt là học sinh cá biệt và học sinh có hoàn cảnhkhó khăn)

PHẦN THỨ HAI: NỘI DUNG I/ CƠ SỞ LÝ LUẬN

Trong cơng cuộc đổi mới đất nước ta hiện nay Đảng và Nhà nước rất quantâm đến vai trị của giáo dục Đảng ta khẳng định mục tiêu của giáo dục là

“Nâng cao dân trí bồi dưỡng nhân lực đào tạo nhân tài” để mục tiêu đĩ đượcthực hiện cĩ hiệu quả, việc cải tiến phương pháp dạy học “Phát huy tính tích cựccủa học sinh” là rất cần thiết trong giai đoạn hiện nay

Lớp 1 là lớp rất quan trọng, là nền tảng trang bị kiến thức cho các em họclên lớp trên tốt hơn Muốn học tốt ở lớp trên, cuối năm lớp 1 các em phải đọcthơng, viết thạo, xây dựng được nề nếp học tập Để cĩ nhiều trị ngoan mỗi giáoviên khơng những phải rèn đạo đức cho các em mà phải rèn tính cẩn thận chomỗi học sinh

Vì với học sinh lớp 1 tư duy của các em là tư duy cụ thể Thích tham giavào mọi hoạt động, thích chứng tỏ mình trước đám đơng Các em cĩ khả năng tựđiều khiển cả hoạt động tâm lý của bản thân thể hiện ở chỗ ngồi im nghe cơ giáogiảng bài, khơng tự do chạy nhảy Các em cĩ tính tị mị, muốn biết nhiều thứthành tính ham biết, ham học Các em cịn kiểm chế được tính hiếu động, tínhbột phá và cĩ khả năng chuyển chúng thành tính năng động như trong kỉ cương,

nề nếp, nội quy của lớp học

Ta nĩi tư duy của các em là ta duy cụ thể, đúng vậy ở học sinh lớp 1 tưduy và tri giác thường gắn liền với hành động, với hoạt động thực tiễn của trẻ,các em muốn tư duy, tiếp thu bài tốt thì rất cần cái trực quan, cái sinh động đểcác em tư duy tốt hơn, dễ gây ấn tượng tích cực đến các em vì thế giáo viên cầnnắm bắt đặc điểm này mà truyền thụ kiến thức, hình thành thĩi quen cho các

em như giáo viên cần viết mẫu rõ ràng, đúng, đẹp, mọi cử chỉ, hành động củagiáo viên cần phải chuẩn thì học sinh sẽ bắt chước làm theo

II- CƠ SỞ THỰC TIỄN.

Lâu nay nhiều thế hệ thầy cô đã trăn trở góp nhiều công sức để rèn luyệncho học sinh tuy nhiên vẫn gặp nhiều khó khăn vướng mắc

Mặt khác một số lại cho rằng đối với học sinh lớp 1 các em chỉ cần biếtđọc, biết viết là tốt rồi Nên chỉ cần dạy cho các em biết đọc, biết viết đi sâunghiên cứu cách rèn luyện cho học sinh nề nếp học tập, tính kỉ luật, và cách giữagìn vở sạch chữ đẹp và họ nghĩ lên lớp lớn các em khắc sẽ biết Đó là một sailầm lớn vì càng ở lớp bé các em càng cần phải được rèn luyện để hình thành nềnếp, đi vào khuôn khổ

Qua đi dự giờ, kiểm tra tìm hiểu ở một số lớp 1, tôi thấy đa phần các emchưa có tính tự quản cao khi không có giáo viên, còn hay chọc ghẹo bạn, hay nóileo trong giờ học, tình trạng không viết và làm bài ở nhà còn nhiều Chữ viếtcủa các em chưa đẹp, mép vở còn quăn, nhiều em chưa bao bọc vở

Về nhà không có sự hướng dẫn, nhắc nhở, uốn nắn kịp thời của phụ huynh Nhiều phụ huynh chưa có sự quan tâm tới con em mình, không mua đủ đồ dùnghọc tập

III- THỰC TRẠNG VÀ NGUYÊN NHÂN

1 Thực trạng:

a) Tình hình của lớp đầu năm:

Năm học 2017 - 2018 tôi được Ban Giám hiệu nhà trường phân công chủnhiệm lớp 1/1 Với tổng số học sinh là: 34 em

b) Đối với giáo viên:

Tất cả giáo viên có tinh thần trách nhiệm cao, nhiệt tình trong giảng dạy.Không ngừng học hỏi để vươn lên, xây dựng và áp dụng những sáng kiến vàkinh nghiệm trong giảng dạy để nâng cao chất lượng giáo dục là mục tiêu phấnđấu của tập thể Hội đồng Sư phạm của nhà trường

học đã đưa ra cũng như yêu cầu chung của đất nước là: “xã hội hóa giáo dục”.

Một vấn đề đặt ra nhằm thực hiện mục tiêu giáo dục là đào tạo con người ViệtNam phát triển toàn diện trong tương lai

Bởi vì mỗi năm học đều có những đối tượng học sinh khác nhau, mỗi nămtâm sinh lý học sinh có phần thay đổi Ta không thể sử dụng một phương phápcứng nhắc Các em cũng như những cây non mới lớn đang phát triển, cần uốnnắn dần dần từ đầu, nhưng không gò ép theo một khuôn mẫu nhất định sẵn, màphải tiến hành từ từ phù hợp với từng đối tượng học sinh mà giáo viên phải có

kế hoạch hợp lý

Để đưa học sinh vào nề nếp học tập, rèn luyện đạo đức tác phong Nhưnggiáo viên chủ nhiệm lớp phải đề ra kế hoạch, biện pháp như thế nào ? để phong trào của lớp được thực hiện một cách có hiệu quả Đó là nhiệm vụ cần thiết

mà người giáo viên cần phải thực hiện ngay từ buổi đầu khi nhận lớp

III/ MỘT SỐ BIỆN PHÁP LÀM TỐT CÔNG TÁC CHỦ NHIỆM LỚP

Từ đặc điểm vùng, miền và điều kiện phát triển kinh tế, văn hóa, xã hội ởđịa phương mà trường đứng chân Từ thực trạng nhà trường nói chung và đốivới lớp 1 nói riêng tôi đã xây dựng và áp dụng một số kinh nghiệm về công tácchủ nhiệm lớp đối với học sinh lớp 1 nhưng điều đầu tiên người giáo viên cầnphải nắm rõ được vai trò, trách nhiệm của mình

1/ VAI TRÒ CỦA GIÁO VIÊN CHỦ NHIỆM

1.1 Giáo viên xác định được vai trò của mình:

Giáo viên thấy được mục đích chính của việc dạy học, là dạy dỗ, giáo dục,rèn luyện con người Muốn làm được việc này giáo viên phải là người gươngmẫu chấp nhận mọi vất vả, không quản ngại khó khăn, luôn có tinh thần tráchnhiệm cao trong công việc, bản thân phải có nỗ lực lớn, đầu tư nhiều thời gian,phải có tâm huyết với nghề, không thoái thác buông xuôi mà phải kiên trì bền bỉ,chịu khó thì mới đưa các em vào nề nếp Bởi ở mỗi năm học các em đều nhậnđược những phương pháp và kiến thức mới, tiếp thu được những cái hay, cái đẹpriêng

1.2 Tìm hiểu hoàn cảnh gia đình học sinh:

Đây là công việc xuyên suốt cả một năm học Đầu tiên là tôi theo dõi từngdiễn biến cá nhân học sinh, rà soát lý lịch học sinh Tìm hiểu học sinh có hoàncảnh đặc biệt Giáo viên phải sắp xếp thời gian đến gia đình thăm hỏi tình hìnhvài lần, tạo điều kiện tốt cho việc thông tin hai chiều, hoặc qua những lần họpphụ huynh có thể trao đổi với nhau về tình hình học sinh để có phương hướnggiải quyết

1.3 Phân loại học sinh:

Qua một tuần đầu theo dõi Giáo viên nắm rõ từng đối tượng học sinh tronglớp để sắp xếp chỗ ngồi cho các em thật hợp lý Mỗi tổ, mỗi nhóm phải có đủcác đối tượng học sinh: giỏi, khá, trung bình, yếu

Trong lớp có 3 dãy bàn tương ứng với tổ, mỗi bàn có hai em Đối với họcsinh học còn chậm, yếu thì giáo viên sắp xếp tạo điều kiện về chỗ ngồi thuận lợinhất là bàn đầu hoặc bàn thứ 2 để tạo điều kiện cho việc quan sát, theo dõi, uốnnắn kịp thời của giáo viên Mỗi tổ có một bạn tổ trưởng, và một bạn tổ phó đểtheo dõi lẫn nhau trong mọi hoạt động học tập, như kiểm tra bài lẫn nhau, đổi vởcho nhau để tự chữa bài Kịp thời thông báo cho giáo viên nắm được tình hình

và giúp các em đó học được tốt hơn

Đội ngũ cán bộ lớp phải đưa ra tiêu chuẩn để các em bình chọn Những emđược giúp bạn là những em có học lực khá trở lên, có bản lĩnh, có năng lực, cóhạnh kiểm tốt, xông xáo, hoạt bát, mạnh dạn, nhanh nhẹn trong mọi hoạt động,luôn gương mẫu cho các bạn noi theo Giáo viên xây dựng tập thể lớp thực sự làmột tổ ấm có tinh thần tự học, tự rèn luyện và tự quản cao Biết yêu thương giúp

đỡ bạn cùng tiến bộ

1.4 Giáo viên và học sinh tham gia mọi hoạt động:

Ở lứa tuổi này các em rất nhạy bén trong giao tiếp Vì vậy các em rất hay

so bì, dễ tự ái Để tránh mất lòng tin nên giáo viên phải hết sức nghiêm túc, thựchiện mọi hoạt động cùng học sinh để khen, chê đúng mức, kịp thời Các nề nếpphải được thực hiện liên tục và đồng bộ, luôn coi trọng ý kiến của học sinh,kiên trì lắng nghe khi học sinh nói, hoặc có ý kiến trong giờ sinh hoạt lớp dùđúng hay chưa thật chính xác Giáo viên cũng nên khen để các em mạnh dạnhơn, tự tin hơn mỗi khi có ý kiến phát biểu tính tập thể

Các em học sinh trong giờ học vần

Ngoài giờ học cô, trò thỉnh thoảng trò chuyện dù những việc không liênquan đến việc học Nhưng từ đó học sinh cũng thấy được sự thân mật, gần gũi,

sự quan tâm thương yêu của cô giáo giúp các em ham thích đi học

Với những yêu cầu trên dựa vào đó mà giáo viên có những chứng cứ cụ thể

để đánh giá thành tích cho các em Một khi cá nhân các em có biểu hiện tốt, giúpgiáo viên đánh giá được chính xác và công bằng

1.5 Giáo viên quan tâm đến sức khỏe và cách ăn mặc của học sinh:

Giáo viên không những quan tâm về nề nếp, đạo đức và học tập của họcsinh, mà còn phải thường xuyên quan tâm đến sức khỏe của các em nữa Vì các

em còn nhỏ chưa tự mình chăm sóc sức khỏe và cách ăn mặc cho phù hợp

1.6 Giáo viên quan tâm đến việc rèn kĩ năng sống cho học sinh

Hiện nay kĩ năng sống là một trong những vấn đề nổi cộm trong học sinhnhất là các em học sinh mới bước vào lớp một Các em mới bước chân vàotrường Tiểu học, nhiều em rất rụt rè, nhút nhát, gặp người lạ là lập tức co rúm,nấp sau lưng bố, mẹ và òa lên khóc, có em thì hét lên khi cô giáo hỏi han hoặctrả lời trống không, gặp thầy cô giáo mà không dạy mình là không chào Chính

vì vậy vấn đề rèn kĩ năng sống cho các em là rất cần thiết khi các em mới bướcvào trường Tiểu học Như vậy vai trò của giáo viên chủ nhiệm vô cùng quantrọng trong việc rèn kĩ năng sống cho các em Dạy các em biết cách chào khi đihọc và khi đi học về, gặp người lớn, thầy cô thì vòng tay lễ phép chào Biết nóicảm ơn khi được cho hoặc được giúp đỡ, biết kính trọng, lễ phép với người lớn

và nhường nhịn các em nhỏ hơn mình Đến lớp lắng nghe cô giáo giảng bài, có ýkiến thì giơ tay chứ không nói chen ngang, giáo viên giúp các em tự tin hơntrước đám đông bằng nhiều hình thức như: sinh hoạt đầu giờ, thảo luậnnhóm Đây là những kĩ năng hết sức cơ bản trong cuộc sống mà các em dầnhình thành ngay từ lớp 1

1.7 Công tác phối kết hợp:

Mỗi năm học có ít nhất 3 lần họp phụ huynh học sinh do Ban Giám hiệuchỉ đạo Nhằm để thông báo kết quả học tập của học sinh và cùng với phụ huynhbàn bạc đưa ra kế hoạch cụ thể để giáo dục tốt cho học sinh Đồng thời báo cáo

cụ thể cho phụ huynh nắm về các mặt đạo đức, học tập của từng em Yêu cầuphụ huynh tạo điều kiện cho con em mình học tập theo yêu cầu của nhà trường

Đề nghị với Chi hội phụ huynh học sinh tạo điều kiện giúp đỡ những em họcsinh nghèo Nhắc nhở phụ huynh kết hợp cùng giáo viên chủ nhiệm để giáo dụcđạo đức cho con em mình ở nhà Đồng thời thỉnh thoảng giáo viên đến nhàthông báo cho cho phụ huynh biết được tình hình học tập cũng như đạo đức khi

có sự thay đổi lười biếng học, hay quên đồ dùng học tập, gây gổ với bạn bè.Giáo viên thường xuyên đến thăm hỏi gia đình học sinh để hiểu rõ hơn về hoàncảnh gia đình và trình bày cụ thể về tình hình học tập, đạo đức của những em

đó Đồng thời nhắc nhở phụ huynh quan tâm hơn đến việc giáo dục con emmình

Nghiêm túc lĩnh hội ý kiến chỉ đạo của Ban Giám hiệu nhà trường khi cónhững vấn đề xảy ra nghiêm trọng trong lớp Phối kết hợp với giáo viên trong tổkhối tìm ra biện pháp hay nhất để giáo dục những em học sinh cá biệt

Phối kết hợp với Tổng phụ trách Đội giúp các em tham gia sinh hoạt saonhi đồng Tóm lại giáo viên cùng học sinh tham gia mọi hoạt động do nhàtrường và các đoàn thể phát động và giúp các em quan hệ tốt với các bạn bètrong trường

1.7 Giáo viên là tấm gương sáng cho học sinh noi theo:

Ở lứa tuổi này các em rất hiếu động dễ bắt chước nhưng cũng mau chóngquên Các em xem cô giáo là thần tượng và nhất là việc gì cũng cho cô là đúng

Vì thế giáo viên phải hết sức cẩn thận nghiêm khắc với bản thân từ lời ăntiếng nói, đến tác phong làm việc, trong giảng dạy phải gương mẫu kiên trì, âncần công bằng với mọi học sinh không nên cứng nhắc, nghiêm khắc nhưngkhông để các em sợ, vui nhưng không để học sinh quá trớn Ngoài giờ học cònthể hiện sự vui tươi hòa nhã, gần gũi trò chuyện với học sinh để không gây ấntượng sợ

hãi mà ngược lại các em luôn thấy thoải mái tin tưởng muốn gần gũi bên cô củamình

Giáo viên phải thể hiện được lòng nhân ái, yêu nghề mến trẻ “Tất cả vì họcsinh thân yêu” Không quá nóng nảy, quát tháo, vi phạm nhân cách học sinh.Với nhiệm vụ của mình đều có những khó khăn riêng trong công tác chủ nhiệm.Tôi luôn nghĩ ra những kinh nghiệm hay nhất, hướng giải quyết phù hợp để thayđổi ở từng thời điểm và gây được uy tín đối với học sinh và phụ huynh

2/ RÈN LUYỆN THÓI QUEN

Đối với học sinh lớp 1 là một sự thay đổi rất lớn Từ phạm vi mẫu giáonhỏ bé các em được tiếp xúc với nhà trường phổ thông rộng lớn

Các em chưa hình thành được lời nói hay, việc làm tốt là thường bắtchước Tất cả các em lại rất hồn nhiên, đôi khi chỉ vì một cái rất nhỏ bé đã giậnhờn, không chơi với nhau, làm làm hộ, hoặc giúp nhau nữa vì lẽ đó trong mọihoạt động tôi đã hướng dẫn tỉ mỉ, dìu dắt các em từng bước để giúp các em vuibằng cảm tính mà dần dần hình thành một số thói quen.

2.1/ Ngay từ đầu năm học tôi đã cho học sinh học thuộc 5 điều bác Hồdạy Hàng ngày vào đầu giờ tôi cho học sinh đứng nghiêm trang đọc thuộc 5điều Bác Hồ dạy Tôi đã giải thích để các em hiểu từng Điều và tự bản thân các

em thực hiện đúng theo

2.2/ Xây dựng tổ học tập giúp nhau trong học tập như: bạn học giỏi phầntoán kèm bạn học yếu môn toán, bạn đọc tốt kèm bạn đọc yếu Khi bắt đầu tiếthọc vần các em nộp vở ở nhà lên bàn giáo viên theo tổ

2.3/ Hướng dẫn học sinh có ý thức vệ sinh chung, vệ sinh cá nhân nhưđầu giờ tôi luôn luôn kiểm tra vệ sinh tay, chân, quần áo học sinh

2.4/ Quy định xếp hàng ra vào lớp theo tổ sao cho nhanh, đẹp, có thi đuagiữa tổ với nhau Yêu cầu các em đi thẳng hàng, không xô đẩy, chen lấn, phải đinghiêm túc đến ngoài cổng trường mới được phá hàng

4/.Tập luyện cho các em những điều sau:

Không nói tục, chửi thề

Không xưng hô mày, tao với bạn bè

Không xả rác bừa bãi

Không chọc ghẹo, gây gổ, đánh nhau với bạn

3/ XÂY DỰNG NỀ NẾP.

Việc xây dựng nề nếp học tập cho các em cũng là một trong những yếu tốquan trọng trong công tác chủ nhiệm lớp Xác định rõ được điều đó nên tôi đãchú ý đến biện pháp xây dựng tốt nề nếp học tập cho học sinh để làm tiền đề choviệc nâng cao chấp lượng học sinh cho lớp mình

- Kiện toàn tổ chức lớp.

- Tiến hành bầu lớp trưởng, lớp phó, tổ trưởng, tổ phó và phân chia tổ, sắpxếp chỗ ngồi theo vị trí từng tổ các em nhỏ được xếp bàn trên, các em lớn ngồi ởbàn dưới, qui định ranh giới từng chỗ ngồi cho từng em Xếp em học giỏi kèm

+ Xây dựng cho các em hệ thống ký hiệu dạy học như:

+ Khoanh tay trên bàn, mắt nhìn lên bảng chú ý nghe cô giáo giảng bài

“B” Lấy bảng con, phấn, khăn lau bảng để lên bàn

“S15” Lấy sách trang 15 bài … để lên bàn

- Khi viết bảng con: