Đặc điểm của các loại binh khí dùng cho võ cổ truyền việt nam

Nắm bắt được các loại binh khí cơ bản thường dùng trong Võ cổ truyền Việt Nam.. KHÁI QUÁT VỀ MỘT SỐ BINH KHÍ PHỔ BIẾN DÙNGCHO VÕ CỔ TRUYỀN VIỆT NAM Binh khí là đồ vật được sử dụng để chi

LIÊN ĐOÀN VÕ CỔ TRUYỀN TP HỒ CHÍ MINH

TRƯỜNG PHÁI BẢO Y VÕ VIỆT

TRẦN TRUNG NGHĨA

TIỂU LUẬN

Đặc điểm của các loại binh khí dùng cho Võ cổ truyền Việt Nam

(Thi 5 đẳng)

Giáo viên hướng dẫn: Võ Sư Nguyễn Thái Long

Thành phố Hồ Chí Minh ngày 07 tháng 04 năm 2021

LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI

Lý do:

Do nhu cầu cần tìm hiểu thêm về các loại binh khí của Võ cổ truyền Việt Nam.

Nắm bắt được các loại binh khí cơ bản thường dùng trong Võ cổ truyền Việt Nam.

Biết được tên của các loại binh khí, công dụng, cách sử dụng của từng loại.

LỜI NÓI ĐẦU

Giới thiệu về Võ cổ truyền Việt Nam

Võ cổ truyền Việt Nam là di sản văn hóa truyền thống của dân tộc Việt Nam, ra đời, tồn tại và phát triển song hành cùng cuộc đấu tranh dựng nước và giữ nước Võ cổ truyền Việt Nam không chỉ đơn thuần là những bài võ nhằm rèn luyện kỹ năng, thể chất của con người, nâng cao khả năng tự vệ, hướng tới sự hòa hợp về thể chất và tinh thần của con người

mà thông qua việc tập luyện Võ cổ truyền Việt Nam còn khơi dậy lòng yêu nước, tự hào dân tộc, tinh thần thượng võ và tính nhân văn của con người Việt Nam

Văn hóa dân tộc Việt Nam, trong đó có Võ học và Võ đạo, sản sinh trên nền tảng giá trị lịch sử, phong tục tập quán, địa lý và tâm thức dân tộc

Võ học và Võ đạo Việt Nam hình thành lên triết lý sống “Nhân Văn và Thượng Võ”, là kim chỉ nam để dân tộc ta trường tồn và phát triển

Võ cổ truyền Việt Nam hình thành và phát triển gắn liền với truyền thống lao động cần cù, tính hiếu học và tinh thần thượng võ của dân tộc trong suốt quá trình dựng nước và giữ nước Trải qua nhiều giai đoạn thăng trầm của Lịch sử, Võ cổ truyền Việt Nam vẫn tồn tại và phát triển dưới nhiều hình thức và cách thức khác nhau, được truyền bá và lưu giữ

từ đời này qua đời khác trong mỗi gia đình, dòng tộc cũng như các võ đường, lò võ trên các vùng miền của đất nước Cũng qua những thăng trầm của sự phát triển đó, Võ cổ truyền Việt Nam đã thấm sâu vào máu thịt, vào tư tưởng, vào hành động của mọi người, trở thành một mảng văn hóa tinh thần đầy tự hào của nhiều thế hệ người Việt Nam Nhân dân ta đã dùng võ để rèn luyện thân thể, nâng cao khả năng tự vệ, tôi luyện ý chí sắt đá và ứng dụng trong các trò chơi, lễ hội để tăng cường

sự giao lưu trong cộng đồng

1

CHƯƠNG: I

KHÁI QUÁT VỀ MỘT SỐ BINH KHÍ PHỔ BIẾN DÙNG

CHO VÕ CỔ TRUYỀN VIỆT NAM

Binh khí là đồ vật được sử dụng để chiến đấu Tất cả các vật dụng có thể dùng vào việc chiến đấu đều được gọi là binh khí Binh khí là một bộ phận quan trọng hợp thành Võ cổ truyền Việt Nam Võ thuật từ võ nghệ diễn hoá mà thành, vì vậy “võ nghệ binh khí” cũng rất phức tạp, đa dạng Võ cổ truyền có nhiều loại binh khí khác nhau, thường được gọi chung bằng thuật ngữ “thập bát ban võ nghệ”

Thập bát ban võ nghệ hay 18 ban binh khí là thuật ngữ dùng để chỉ 18 môn lọai binh khí cơ bản trong hệ thống chương trình của các môn phái

Võ cổ truyền Việt Nam Lịch sử nước Việt Nam lâu đời, quá trình phát triển có sự giao lưu, trao đổi, học tập lẫn nhau, rồi sáng tạo, phát minh ra các dạng binh khí khác nhau Vì vậy trên thực tế binh khí của xưa nay không chỉ có 18 ban binh khí

Binh khí cổ đại gồm rất nhiều loại nhưng được hệ thống hóa thành 18 môn loại Đây là biểu hiện quan niệm của người xưa cho rằng số 9 là số cùng của chữ số (vì nếu thêm 1 vào số 9 thì sẽ thành số 10 Trong 10 vị trí, số hạng 10 lại trở thành chữ số bé nhất) vì vậy triết học, số học và lý học phương Đông dùng số 9 hay bội số của số 9 để biểu thị số mục nhiều 18 là bội số của 9, vì vậy thập bát ban võ nghệ trở thành thuật ngữ được dùng cho tới ngày nay

Nguồn internet.

2

CHƯƠNG: II

ĐẶC ĐIỂM CỦA MỘT SỐ LOẠI BINH KHÍ PHỔ BIẾNDÙNG CHO VÕ CỔ TRUYỀN VIỆT NAM

1:Côn ( roi )

1 Côn thường được chia làm hai loại :

Côn dài và côn ngắn côn dài và côn ngắn cũng có nhiều hình dáng công dụng và cách sử dụng khác nhau

Chất liệu: có thể là gỗ nhẹ, mây, tre hặc có thể là kim loại

1.2

Côn dài còn được gọi là trường côn, chiều dài khoảng từ lầm chân lên tới ngang đỉnh đầu Còn một loại côn dài khác là tề mi côn chiều dài khoảng từ chân đến ngang giữa trán vận động viên

Loại côn này thường được ông cha ta sử dụng nhiều trong việc đánh trận dựng nước và giữ nước, ngoài ra trường côn là binh khí phổ biến của các vị cao nhân trong Chùa

Nguồn internet.

3

1.3

Côn ngắn còn được gọi là đoản côn chia ra làm 4 loại:

1: Đoản côn

2: Nhị khúc Côn

3: Tam tiết côn

4: Ngoài ra còn có Mẫu Tử côn

Nhị khúc côn, Tam tiết côn và Mẫu Tử côn được xếp vào loại binh khí

ly tâm

1.3.1: Đoản côn

Là loại binh khí ngắn chiều dài có thể tùy vào từng người sử dụng

nhưng trung bình chiều dài đoản côn khoảng 50 cm

Chất liệu: có thể dùng mọi chất liệu để làm nhưng phổ biến nhất đó chính là gỗ, mây và kim loại

Loại này có thể tìm thấy ở mọi nơi và việc sử dụng Đoản côn để tự vệ là rất tốt

Đoản côn có độ linh hoạt cao có thể sử dụng đơn đoản côn hoặc song đoản côn đều được

Đoản côn có độ khó tầm trung bình độ linh hoạt khi tấn công cao và khả năng phòng thủ rất linh hoạt, tùy thuộc vào người sử dụng mà đoản côn

có sự lợi hại khác nhau

Nguồn internet.

4

1.3.2 Nhị khúc côn

Loại đoản côn được ghép từ 2 thanh đoản côn mỗi thanh có chiều dài khoản 25 ‘cm’ ở giữa có dây nối với nhau gọi là Nhị khúc côn

Chất liệu có thể là gỗ hoặc kim loại

Loại này thường được sử dụng nhiều trong việc tự vệ và biểu diễn

Có độ linh hoạt cao khả năng thực chiến tốt

Có độ khó tương đối cao đòi hỏi người sử dụng tập luyện trong thời gian dài mới có thể sử dụng thuần thục được

Tuy nhiên vì côn có độ khó cao nên khả năng người mới tập có thể bị dính chấn thương bất kì lúc nào

Ngoài ra khi không có giấy phép sử dụng thì người mang côn nhị khúc trong người nếu bị cơ quan chức năng khám xét có thể quy vào tội sử dụng công cụ hộ trợ

Nguồn internet.

5

1.3.3: Tam tiết côn

Loại côn giống như côn nhị khúc được ghép từ ba đoạn đoản côn có chiều dài khoản 45 ‘cm’ (tùy vào người sử dụng mà chiều dài có sự khác nhau) bằng hai sợi dây ở từng đầu đoản côn gọi là Tam tiết côn

Chất liệu: được làm bằng nhiều loại chết liệu khác nhau tuy nhiêu chất liệu được dùng phổ biến nhất đó chính là gỗ, mây và kim loại

Loại này thường được sử dụng nhiều trong việc chiến đấu và biểu diễn

Có độ linh hoạt cao khả năng chiến đấu và phòng thủ tốt với sự biến hóa không lường

Tam tiết côn có độ khó tương đối cao đòi hỏi người sử dụng phải tập luyện trong một thời gian dài mới sử dụng được thuần thục

Tuy nhiên vì côn có độ khó cao người tập luyện có thể gặp chấn trương trong thời gian đầu làm quen với Côn

Nguồn internet

6

1.4: Mẫu tử côn

Là loại côn gần giống với côn nhị khúc được ghép từ một thành trường côn và một thanh đoản côn ở giữa có dây nối với nhau

Chất liệu: được làm từ rất nhiều vật liệu nhưng phổ biến nhất là gỗ, mây, kim loại

Loại này được sử dụng trong việc biểu diễn, thi đấu và tấn công, tự vệ rất hiệu quả

Có độ linh hoạt cao khả năng tấn công lẫn phòng thủ có độ biến hóa khôn lường khiếu đối thủ phải dè chừng

Độ khó cao đòi hỏi người sử dụng phải kiên trì tập luyện một thời gian dài mới có thể sử dụng thuần thục được

Vì côn có độ khó cao nên thời gian đầu người tập luyện có thể dính chấn thương bất kì lúc nào

Nguồn internet

7

2: Kiếm

Cấu tạo gồm: chuôi kiếm, lưỡi kiếm và bao kiếm.

Phần chuôi bằng gỗ, có khi cán cũng được đúc bằng kim loại hoặc mạ vàng, chạm trỗ rất đẹp

Phần lưỡi dài, phiến dẹt, bề rộng chừng 3 – 4cm, cạnh mảnh và cực bén, rèn bằng kim loại tốt như sắt, thép, hợp kim

Bao kiếm được chế tạo cũng bằng kim loại mỏng và cứng, dùng để bao ngoài lưỡi kiếm, một đầu kín một đầu hở khi gài vào ăn khớp với cổ chuôi kiếm

Kiếm thuộc hàng vũ khí thanh nhã, sang trọng, được rèn theo yêu cầu của người sử dụng

Thường phải đảm bảo ba yếu tố: sắc bén, đẹp, có độ nặng, độ dài phù hợp với sức vóc người cầm

Tuy nhiên với thời buổi hiện tại Kiếm không còn được sắc bén và nặng nữa vì chủ yếu sử dụng trong tập luyện và thi đấu và cũng hạn chết vì kiếm bén có thể gây sát thương dẫn đến chết người

Lưỡi kiếm và mũi kiếm chính là phần gây sát thương chính truy nhiên còn có chuôi kiến và vỏ kiếm

Về độ khó Kiếm là loại binh khí tương đối dễ sử dụng có độ biến hóa trong khi giao đấu cao nên cần tập luyện mới có thể sử dụng thuần thục được

Nguồn internet.

8

3: Đao

Có cán bằng gỗ cứng, lưỡi đao càng về phía trước càng to bản, được vát hơi cong dần về phía mũi

Các loại đao:

Đơn đao

Song đao

Đại đao, phác đao Đại đao là vũ khí nặng, cán dài Người sử dụng đại đao phải có sức vóc hơn người

Về độ khó đao là loại binh khí phổ biến tương đối dễ sử dụng người luyện cần tập luyện nhiều để thuần thục được Đao với khả năng phòng ngự cũng như tấn công cao nên đao là loại binh khí phổ biến

Triều Tây Sơn có bốn người nổi tiếng về đại đao là Nguyễn Huệ, Võ Văn Dũng, Trần Quang Diệu và Đặng Văn Long Đặc biệt là Võ Văn Dũng, tài sử đao của ông được Nguyễn Nhạc khen ngợi: “Phá sơn trung tặc dị, thắng Văn Dũng đao nan” nghĩa là Phá giặc trong núi dễ, thắng ngọn đao Văn Dũng mới khó

Nguồn internet.

9

4: Thương

Đây là binh khí võ cổ truyền rất phổ biến Là vũ khí dài, cán làm bằng

gỗ cứng, ở đầu có mũi hình thoi nhọn ở đầu đúc bằng sắt Cách dùng côn và thương về căn bản giống nhau, nhưng côn thiên về đả, tức đánh xuống, còn thương thiên về đâm

Thương là binh khí có độ khó cao khả năng phòng thủ lẫn tấn công khá cao

Được các tướng lĩnh thời xưa tin tưởng và sử dụng nhiều đặc biệt

thương phát huy khả năng tấn công cao trên lưng ngựa

Cách đánh thương giống gần tương tự như trường côn nhưng khả năng đâm và đả đương nâng cao lên

Nguồn internet.

10

CHƯƠNG: III KẾT LUẬN VỀ MỘT SỐ BINH KHÍ

VÕ CỔ TRUYỀN VIỆT NAM

Quy lại binh khí Võ cổ truyền Việt Nam rất phong phú và đa dạng về số lượng hầu như nơi nào cũng có binh khí cả ví dụ như cây tre Việt Nam

cũng là binh khí vì vậy binh khí Võ cổ truyền có mặt ở khắp nơi trên đất nước có thể sử dụng những lúc khi cần

11 PHỤ LỤC.

1 Tên đề tài

2 Lời nói đầu

3 Lý do chọn đề tài

4 Mục lục

5 Chương 1: Giới thiệu khái quát đề tài

6 Chương 2: Phân tích thực trạng và giải pháp đề tài

7 Chương 3: Kết luận

8 Phụ lục

9 Tài liệu tham khảo

12

TÀI LIỆU THAM KHẢO

- Võ sư Vạn Lại Thanh, Vy Đà - Thiếu Lâm,

- Võ sư Trịnh Cần - Điền Vân Thanh, Sự thần kỳ của võ thuật, NXB Nhân dân Quảng Tây, 1993

-Quách Tấn, Quách Giao, Võ nhân Bình Định, NXB Trẻ, 2001

https://dongluc.vn/dich-vu/18-binh-khi-su-dung-trong-vo-thuat-co-truyen-484.html

- Sách võ cổ tuyền việt nam

13

MỤC LỤC.

Lời nói đầu 1 CHƯƠNG I

KHÁI QUÁT VỀ MỘT SỐ BINH KHÍ PHỔ BIẾN DÙNG CHO

VÕ CỔ TRUYỀN VIỆT NAM ……… 2

CHƯƠNG: II ĐẶC ĐIỂM CỦA MỘT SỐ LOẠI BINH KHÍ PHỔ BIẾN DÙNG CHO VÕ CỔ TRUYỀN VIỆT NAM ………3

1: Côn (roi) ………3

2: Kiếm……… 8

3: Đao……… 9

4: Thương……… 10

CHƯƠNG: III KẾT LUẬN VỀ MỘT SỐ BINH KHÍ VÕ CỔ TRUYỀN VIỆT NAM……… 11

Phụ Lục……… 12

Tài liệu tham khảo……….13