Nghiên cứu xây dựng các bài tập nhằm phát triển thể lực chuyên môn và kỹ thuật của nam vđv bóng đá futsal lứa tuổi 16 18 đội CLB đạt vĩnh tiến

TS Nguyễn Thiệt Tình – “Huấn luyện và giảng dạy bóng đá”, huấn luyện cũng là một quá trình sư phạm có tổ chức chặt chẽ nhằm phát triển toàn diện về các mặt kỹ thuật, chiến thuật, thể lực

PHẦN MỞ ĐẦU

1 Lý do chọn đề tài:

Mỗi người ai cũng cần có sức khỏe, đó là yêu cầu của cách mạng trong kỷnguyên mới, là yêu cầu của sự tồn tại và phát triển xã hội, là đòi hỏi của sự nghiệpcông nghiệp hóa và hiện đại hóa, đồng thời cũng là mong ước chính đáng của đờisống hạnh phúc cá nhân Muốn sức khỏe, thể chất con người được phát triển hàihòa, biện pháp thiết thực, tiết kiệm và hiệu quả nhất là thông qua giáo dục thể chất,đặc biệt là tập luyện môn bóng đá

Việc tập luyện TDTT có ý nghĩa đặc biệt quan trọng trong việc giữ gìn củng

cố và tăng cường sức khỏe cho mọi người, giúp cho họ có đầy đủ điều kiện đểnâng cao hiệu quả của việc học tập, lao động, xây dựng và bảo vệ tổ quốc

Nghị Quyết 08-NQ/TW ngày 01 tháng 12 năm 2011 đã nêu rõ “phát triển thể

dục thể thao là một yêu cầu khách quan của xã hội, nhằm góp phần nâng cao sức khoẻ, thể lực và chất lượng cuộc sống của nhân dân, chất lượng nguồn nhân lực; giáo dục ý chí, đạo đức, xây dựng lối sống và môi trường văn hóa lành mạnh, góp phần củng cố khối đại đoàn kết toàn dân, mở rộng quan hệ hữu nghị và hợp tác quốc tế; đồng thời, là trách nhiệm của các cấp ủy đảng, chính quyền, đoàn thể, tổ chức xã hội và của mỗi người dân Các cấp ủy đảng có trách nhiệm thường xuyên lãnh đạo công tác thể dục thể thao, bảo đảm cho sự nghiệp thể dục thể thao ngày càng phát triển” và “Phấn đấu 90% học sinh, sinh viên đạt tiêu chuẩn rèn luyện thân thể”

Bóng đá là môn thể thao được nhiều người yêu thích, ủng hộ và cùng nhautham gia tập luyện Bóng đá còn là phương tiện hữu hiệu trong lĩnh vực giáo dụcthể chất và sức khỏe người tập, trong giáo dục đạo đức - nhân cách, trong giải trí,trong giao lưu văn hóa xã hội và cả trong lĩnh vực kinh tế Ngày nay được sự quan

tâm đầu tư của Đảng và Nhà Nước bóng đá Việt Nam đang trên đà phát triển mạnh

mẽ và cùng hòa nhập vào quỹ đạo chung của khu vực và châu lục Để đạt đượcthành tích cao hơn nữa trên đấu trường khu vực, Châu lục và Thế Giới mối quantâm hàng đầu của thể thao Việt Nam hiện nay là công tác đào tạo vận động viêntrẻ Đây chính là nền móng tương lai của thể thao nước nhà, là yếu tố quan trọngtrong quá trình hình thành con người mới có nếp sống văn hóa lành mạnh

Theo PGS TS Nguyễn Văn Cừ, quá trình đào tạo vận động viên là một quátrình bao gồm nhiều mặt sử dụng có mục đích tổng thể, các nhân tố cho phép tácđộng có chủ định tới sự phát triển của vận động viên và đảm bảo cho họ có trình độsẵn sàng cần thiết để đạt thành tích thể thao cao Đồng thời quá trình đào tạo sẽ tạođiều kiện cho sự phát triển toàn diện về phẩm chất đạo đức, tâm lý, nhân cách, ýchí, tính tổ chức kỷ luật cũng như tính tự giác cá nhân của vận động viên được tốthơn, góp phần nâng cao thành tích thể thao: “Trình độ và phương pháp tổ chứccông tác đào tạo vận động viên trẻ có ý nghĩa quyết định đến thành tích thể thaocủa một nước trên vũ đài thể thao quốc tế Bởi thế hoàn toàn dễ hiểu khi nước taquan tâm nhiều đến việc đào tạo lực lượng hậu bị” (trích Lê Bửu – Nguyễn Thế

Truyền Lý luận và phương pháp thể thao trẻ).

Huấn luyện bóng đá là hình thức cơ bản của đào tạo vận động viên, là quátrình đào tạo vận động viên có hệ thống.Theo PGS TS Nguyễn Thiệt Tình –

“Huấn luyện và giảng dạy bóng đá”, huấn luyện cũng là một quá trình sư phạm có

tổ chức chặt chẽ nhằm phát triển toàn diện về các mặt kỹ thuật, chiến thuật, thể lực

và tinh thần cho vận động viên đáp ứng được yêu cầu thi đấu bóng đá hiện đại.Chất lượng của việc đào tạo bóng đá trẻ sẽ góp phần nâng cao chất lượng của bóng

đá đỉnh cao mỗi đội bóng, câu lạc bộ cũng như mỗi quốc gia Điều không thể thiếutrong công tác đào tạo bóng đá trẻ là phải nắm bắt được các quy luật phát triển củavận động viên trẻ trong từng giai đoạn, thời kì nhất định Phải có kế hoạch đặt rasao cho phù hợp với một quá trình huấn luyện lâu dài và hết sức khoa học Bên

cạnh đó phải tiến hành kiểm tra định kỳ để xác định độ tăng tiến của từng vận độngviên trong quá trình tập luyện nhằm nắm vững những quy luật phát triển của các

em mà đưa ra chương trình huấn luyện hợp lý

Thể lực và kỹ thuật của cầu thủ trẻ Việt Nam trong những năm gần đây ngàycàng được nâng cao, tuy nhiên so với các nước trong khu vực thì vẫn còn làkhoảng cách tương đối xa Các giải bóng ở lứa tuổi trẻ trong những năm gần đâyđược tổ chức thường niên đã tạo điều kiện thuận lợi để các cầu thủ trẻ của nước tatrưởng thành, tích lũy kinh nghiệm và đặc biệt là thể lực và kỹ thuật được cải thiệnđáng kể

Để phát triển thể lực và kỹ thuật cho các vận động viên bóng đá trẻ Futsal,hiện nay nước ta đang rất chú trọng đến công tác tuyển chọn những cầu thủ trẻ cónăng khiếu và tố chất về bóng đá Futsal để đưa về các câu lạc bộ lớn trong cảnước đào tạo một cách bài bản và khoa học hơn, gần đây nhất là sự nổi lên của cáccâu lạc bộ bóng đá Futsal như: Thái Sơn Nam, Tân Hiệp Hưng, Sannatech KhánhHòa… và đã gặt hái được những thành tích cao quý Tuy nhiên qua nhận xét củacác chuyên gia bóng đá Futsal hàng đầu Việt Nam thì thể lực và kỹ thuật của cáccầu thủ trẻ vẫn là vấn đề đặc biệt quan trọng cần phải chú ý đến

Nhận thức được tầm quan trọng của công tác đào tạo và huấn luyện vận độngviên bóng đá trẻ Futsal, đặc biệt là huấn luyện về thể lực và kỹ thuật cần phải có sựđầu tư mạnh mẽ và đúng hướng, vì thế việc bồi dưỡng trình độ cho huấn luận viêntrong nước và mời các chuyên gia có trình độ cao về huấn luyện thể lực và kỹ thuật

ở các nước có nền bóng đá phát triển trên Thế Giới là vấn đề cấp thiết nhất cầnphải thực hiện để đưa nền bóng đá Futsal nước nhà ngày càng phát triển hơn so vớicác nước trong khu vực nói riêng và trên Thế Giới nói chung

Những năm gần đây, sự thiếu hụt lực lượng cầu thủ trẻ có đầy đủ các tố chất

là nguyên nhân chính làm cho câu lạc vộ bóng đá Đạt Vĩnh Tiến thi đấu khôngthành công Xuất phát từ thực tiễn trên, nhận thức tầm quan trọng của việc đào tạo

vận động viên năng khiếu trẻ, đặc biệt là sự phát triển về thể lực chuyên môn và kỹthuật của cầu thủ bóng đá trẻ Futsal Với những kiến thức tích lũy được trong quá

trình huấn luyện tại câu lạc bộ Đạt Vĩnh Tiến, tôi mạnh dạng chọn đề tài: “Nghiên

cứu xây dựng các bài tập nhằm phát triển thể lực chuyên môn và kỹ thuật của nam VĐV bóng đá futsal lứa tuổi 16-18 đội CLB Đạt Vĩnh Tiến”.

Với việc lựa chọn đề tài nghiên cứu này tôi hy vọng đánh giá được phần nào

đó về công tác huấn luyện, rút ra những thông tin cần thiết cho người làm công tácchuyên môn, từ đó có hướng đi đúng giúp bóng đá Futsal ngày càng phát triển

2 Mục đích nghiên cứu:

Thông qua quá trình nghiên cứu xây dựng các bài tập nhằm phát triển thể lực

chuyên môn và kỹ thuật của nam VĐV bóng đá futsal lứa tuổi 16-18 đội CLB Đạt Vĩnh Tiến” Để cung cấp thêm nhiều thông tin và tư liệu để tham khảo trong quá

trình huấn luyện

3 Mục tiêu nghiên cứu:

3.1 Mục tiêu 1: Lựa chọn các test và các bài tập thể lực chuyên môn và kỹ

thuật đánh giá nam VĐV bóng đá Futsal lứa tuổi 16 - 18 đội CLB Đạt Vĩnh Tiến.

- Tổng hợp lựa chọn các test và các bài tập

- Phỏng vấn để xác định các test đánh giá

- Kiểm định độ tin cậy của test

3.2 Mục tiêu 2: Xây dựng kế hoạch thực nghiệm và thực nghiệm các bài

tập về thể lực chuyên môn và kỹ thuật của nam vận động viên bóng đá trẻ Futsal lứa tuổi 16 - 18 câu lạc bộ bóng đá Futsal Đạt Vĩnh Tiến.

- Lựa chọn các bài tập về thể lực chuyên môn và kỹ thuật của nam vậnđộng viên bóng đá trẻ Futsal lứa tuổi 16 - 18 câu lạc bộ bóng đá Futsal Đạt VĩnhTiến

- Xây dựng kế hoạch thực nghiệm

- Tiến hành thực nghiệm

3.3 Mục tiêu 3: Đánh giá hiệu quả các bài tập về thể lực chuyên môn và

kỹ thuật của nam vận động viên bóng đá trẻ Futsal lứa tuổi 16 - 18 câu lạc bộ bóng đá Futsal Đạt Vĩnh Tiến

- Đánh giá thực trạng về thể lực chuyên môn và kỹ thuật của đội CLB ĐạtVĩnh Tiến

- Đánh giá 6 tháng đầu thực nghiệm thông qua các bài tập nhằm sự pháttriển thể lực chuyên môn và kỹ thuật

- Đánh giá sau 1 năm thực nghiệm về các bài tập nhằm phát triển thể lựcchuyên môn và kỹ thuật

CHƯƠNG I TỔNG QUAN NHỮNG VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU 1.1 Quan điểm của Đảng và nhà nước về thể dục thể thao:

Từ sau khi cách mạng tháng 8/1945 thành công Đảng và nhà nước ta đãquan tâm đến sức khỏe của người dân lao động để xây dựng và bảo vệ tổ quốc

Trong “Lời kêu gọi toàn dân tập thể dục” vào tháng 3/1946, Chủ tịch Hồ Chí Minh

đã viết: “Giữ gìn dân chủ, xây dựng nước nhà, gây đời sống mới, việc gì cũng cần

có sức khỏe mới thành công.Mỗi một người dân khỏe mạnh, tức là góp phần cho

cả nước mạnh khỏe Vậy nên tập luyện thể dục, bồi bổ sức khỏe, là bổn phận của mỗi một người dân yêu nước Việc đó không tốn kém, khó khăn gì, trai gái, già trẻ

ai cũng nên làm và ai cũng làm được Mỗi người lúc ngủ dậy tập ít phút thể dục, ngày nào cũng tập thì khí huyết lưu thông, tinh thần đầy đủ, như vậy là sức khỏe Dân cường thì nước thịnh Tôi mong đồng bào ai cũng gắng tập thể dục Tự tôi ngày nào cũng tập” [16] Lời kêu gọi của Bác sau đó đã dấy lên phong trào “Khỏe

vì nước” tại nhiều nơi trong cả nước, người người cũng nhau ra sức tập luyện thể

dục thể thao

Sau khi hòa bình lập lại trên Miền Bắc xã hội chủ nghĩa, nhiều văn bản, nghịquyết chỉ thị của Đảng, quốc hội và chính phủ tiếp tục khẳng định cần quan tâmđến sức khỏe cho nhân dân, đặc biệt là học sinh trường học

Tháng 3/1960, Bác đã tự tay viết thư gửi hội nghị cán bộ TDTT toàn miền

Bắc Người có nêu rằng: “Muốn lao động sản xuất tốt thì cần có sức khỏe, muốn

có sức khỏe thì nên thường xuyên tập luyện thể dục thể thao Vì vậy, chúng ta nên phát triển phong trào thể dục thể thao cho rộng khắp” Đồng thời Bác còn căn

dặn: “Cán bộ thể dục thể thao phải học tập chính trị, nghiên cứu nghiệp vụ và

hăng hái công tác” Ngoài ra người còn nhận định vai trò của thể dục thể thao

trong xã hội: “Là một trong những công tác cách mạng khác”.[16]

Chỉ thị 48/TTg ngày 2/6/1969, nguyên thủ tướng Phạm Văn Đồng có nêu:

“Giữ gìn và nâng cao sức khỏe cho học sinh là một vấn đề lớn, phải có phương hướng và kế hoạch giải quyết toàn diện và trong thời gian dài trên cơ sở tìm hiểu đặc điểm lứa tuổi, đặc điểm sinh hoạt và căn cứ vào khả năng thực tế của nước ta”.[6]

Trong chỉ thị số 227/CT – TW ngày 18/11/1975 cũng đã nêu: “Phấn đấu

vươn lên đưa phong trào quần chúng rèn luyện thân thể vào nề nếp, phát triển công tác thể dục thể thao có chất lượng, có tác dụng thiết thực nhằm mục tiêu: Khôi phục và tăng cường sức khỏe cho nhân dân, góp phần xây dựng con người mới luôn phát triển toàn diện”.[7]

Chỉ thị 36 CP/TW ngày 24/3/1994 của BCHTW Đảng về công tác thể dục

thể thao với khẩu hiệu: “khỏe để xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, từng bước xây dựng

lực lượng thể thao chuyên nghiệp đỉnh cao, phấn đấu đạt vị trí xứng đáng trong các hoạt động thể dục thể thao quốc tế, trước hết là khu vực Đông Nam Á”.[5]

Và gần đây nhất chiến lược phát triển thể dục thể thao của Việt Nam đến

năm 2020: “TDTT cho mọi người (gồm: TDTT quần chúng, giáo dục thể chất và

thể thao trong nhà trường, TDTT trong lực lượng vũ trang); thể thao thành tích cao và thể thao chuyên nghiệp; Ủy ban Olympic Việt Nam và các tổ chức xã hội về nghề nghiệp thể dục thể thao”.

Phát triển thể dục thể thao đồng bộ trong trường học, lực lượng vũ trang, ở

xã, phường, thị trấn cùng với phát triển thể thao thành tích cao, thể thao chuyênnghiệp Vấn đề xã hội hóa được thực hiện kết hợp với kinh doanh thể dục thể thaovới công tác cung ứng dịch vụ theo quy định của pháp luật Khuyến khích các tổchức cá nhân tham gia phát triển TDTT

Trong thời đại công nghệ thông tin hiện nay, thể dục thể thao mang ý nghĩacuộc sống Những đề tài nghiên cứu về thể thao không ngừng phát triển, thu hútcác nhà khoa học nghiên cứu, cụ thể như là: quản lý học thể dục thể thao, tâm lý

học thể dục thể thao, kinh tế thể dục thể thao, y sinh học thể dục thể thao… Để gópphần cho sự nghiệp phát triển một nền thể dục thể thao tiên tiến với những lời hứatốt đẹp như thế, chúng ta phải luôn đề cao, trau dồi sức lao động về trình độ vănhóa, tư tưởng chính trị, chuyên môn nghiệp vụ, xây dựng nền móng vững chắc đểdần hòa mình theo đà phát triển chung của thế giới.

Để đáp ứng yêu cầu xây dựng và phục vụ đắc lực cho chiến lược đào tạo conngười phát triển toàn diện, góp phần thực hiện mục tiêu dân giàu nước mạnh, xãhội công bằng dân chủ văn minh, với quan điểm thể dục thể thao là công tác cáchmạng nên Đảng và Nhà nước luôn quan tâm đến công tác thể dục thể thao Thấmnhuần quan điểm của Đảng với thể dục thể thao, hai ngành Giáo dục đào tạo vàThể dục thể thao đã phối hợp, chỉ đạo nội dung công tác thể dục thể thao trong tìnhhình mới, thiết thực phục vụ cho mục tiêu đào tạo con người phát triển toàn diện,góp phần tích cực vào sự nghiệp công nghiệp hóa hiện đại hóa đất nước

1.2 Khái quát môn Futsal:

Cho đến nay vẫn còn có nhiều ý kiến khác nhau xung quanh việc trả lờinhững vấn đề thuộc về môn thể thao đang có một sức hút mạnh mẽ đối với đông

đảo những “tín đồ” túc cầu giáo Bóng đá Futsal là gì? Nó có nguồn gốc từ đâu?

Cách thức thi đấu như thế nào? Nó có đặc điểm gì khác biệt hay phải là một trong

những hình thức biến thể của bóng đá – môn thể thao “vua” mà ai ai ít hay nhiều

cũng đã từng tiếp xúc Và những ý kiến được nêu ra trong đề tài này cũng không

nằm ngoài vòng xoáy đó, với mong muốn góp thêm chút “lửa” nhằm quảng bá

rộng rãi môn thể thao hấp dẫn này đến mọi người xung quanh

Futsal là một loại hình bóng đá thi đấu trong nhà, là môn thể thao trình diễnnhững vũ điệu đẹp nhất của thế giới túc cầu Tên của nó có nguồn gốc từ tiếng Bồ

Đào Nha "futebol de salão" và tiếng Tây Ban Nha "fútbol sala/de salón", có thể dịch là

bóng đá trong nhà

Futsal hay bóng đá trong nhà là môn thể thao tương tự bóng đá nhưng cáctrận đấu được diễn ra trong nhà với một số luật lệ được thay đổi cho phù hợp, ví dụkích thước sân và bóng được thu nhỏ, các cầu thủ đi giày đế bằng thay vì giày đinhnhư ở các trận đấu sân cỏ Sự hấp dẫn của môn thể thao này chính là sự tinh lọc ranhững tố chất đặc sắc nhất của bóng đá: kỹ năng, kiểm soát bóng hẹp, chuyềnbóng, sút bóng, sự cảnh giác, suy nghĩ nhạy bén, khả năng di chuyển và tận dụngnhững khoảng hở Một điều đặc biệt nữa, đây là môn thể thao dễ chơi và phù hợpvới tất cả mọi người, nhất là người Á Đông được coi là khéo léo, kỹ thuật và đầysáng tạo…

Môn thể thao đem lại những pha trình diễn ngoạn mục từ đầu đến cuối,những pha trình diễn kỹ thuật cá nhân và nhiều bàn thắng đẹp mắt Những ngườichơi môn này không bao giờ mong muốn được tham gia vào giải đấu của đội 11người Đây là nơi để họ thử thách chính mình khi họ có ít không gian hơn và đượctiếp xúc với bóng nhiều hơn trong một môi trường linh hoạt và khốc liệt hơn hẳn

Vì ít khoảng trống nên môn thể thao đòi hỏi người chơi phải khống chế bóng

ở tầm gần và phát triển kỹ thuật, độ nhanh nhạy Nhịp độ trận đấu liên tục, không

có thời gian để nghỉ ngơi, luôn luôn sẵn sàng bắt bóng và lao vào những khoảngtrống có được

Với điều kiện được tiếp xúc bóng liên tục, kỹ năng và độ nhạy bóng của cầuthủ được phát triển rất nhanh, và cảm thấy thoải mái với bóng thay vì phải tránh né

nó Bạn thực sự sẽ muốn có được bóng Môn chơi này tạo cho bạn sự bình tĩnh,tinh thần trách nhiệm và sự sáng tạo Có thể kể đến những tên tuổi với kỹ năng

chơi bóng đạt đến “bậc thầy” như huyền thoại Pele, Maradona, Zidane hay gần đây là Cristiano Ronaldo, Ronaldinho thực sự là “ma lực” hút hồn hàng triệu “tín

đồ” tham gia tập luyện Theo thời gian được nâng tầm thành một bộ môn thể thao

đầy tính nghệ thuật lan rộng khắp Châu Âu rồi du nhập và phát triển tại các nướcchâu Á: Nhật Bản và Hàn Quốc, Iran, Thái Lan và ngay cả Việt Nam… Những cái

tên nức danh của bóng đá Futsal như Falcao đã trở thành thần tượng của không íttín đồ túc cầu giáo

Rất nhiều tên tuổi lớn như Ronaldinho, Ronaldo và Robinho đều rèn luyện

kỹ năng từ môn đấu Futsal hay chơi nó trong những buổi tập huấn hàng tuần MộtRonaldinho 9 tuổi đã chơi bóng trong video quảng cáo của Nike với vô số kỹ năng

đáng nể được trình diễn trong sân đấu trong nhà: “Khi tôi còn nhỏ, chúng tôi luôn

chơi Futsal và bây giờ việc kiếm soát bóng trong tầm ngắn thật quá dễ dàng”,

chân sút của AC Milan và Brazil phát biểu “Cách thức kiểm soát bóng quan trọng

hơn rất nhiều trên sân đấu nhỏ, vì bạn có ít không gian hơn Nếu không đủ nhanh nhẹn, bạn sẽ mất bóng ngay tức thì Bạn sẽ học được cách đưa ra các quyết định nhạy bén, khi mà mọi thứ bị thắt chặt lại và diễn ra nhanh hơn bóng đá thường đến chóng mặt Tốc độ, kỹ thuật hoàn hảo và khả năng xoay trở tình thế nhanh chóng là những gì Futsal có thể dạy cho bạn".

Một sai lầm thường có là việc hiểu Futsal như một môn bóng đá 5 người đơnthuần, như môn này thực chất có cả một hệ thống luật lệ riêng được lập ra vì nhịp

độ nhanh, mạnh, dồn dập tập trung vào những kỹ năng đá bóng điêu luyện nhất

Futsal được chơi bởi những đội gồm 5 người trong vòng 2 hiệp, mỗi hiệp 20phút (mỗi bên được quyền dừng trận đấu thảo luận trong vòng 1 phút mỗi hiệp vàđồng hồ dừng lại khi bóng đứng yên) trong 1 sân trong nhà, dùng bóng cỡ 4, nhỏ

và nặng hơn bóng thường, giảm độ nẩy đến 30%

Sân chơi được viền xung quanh chứ không dùng rào chắn, khi bóng ra khỏisân, người chơi phải đá bóng vào sân trong vòng 4 giây, nếu quá thời gian đó, độikia sẽ được hưởng quả đá phạt này Người chơi phải giữ vị trí cách bóng 5 mét vớibất cứ quả đá phạt nào Thủ môn được phép ra khỏi khu vực của mình và mọingười được phép vào khu vực đó, và bóng cho phép được cao quá đầu

Mỗi đội sẽ có 7 người dự bị và họ được phép thay người bất cứ khi nào, bất

kể số lần Trận đấu được điều khiển bởi 3 trọng tài, cấm hoàn toàn việc trượt để lấy

bóng, nếu một thẻ vàng được đưa ra, đội đó chỉ còn 4 người trong vòng 2 phút haycho đến khi đội kia ghi bàn.

Sau hơn nửa thế kỷ khai sinh ra môn bóng đá tại Anh, những phiên bản nhỏhơn lần đầu tiên xuất hiện tại Uruguay khi đất nước này ăn mừng chiến thắngWorld Cup 1930 Một thầy giáo người Argentina, Juan Carlos Ceriani, từng làmviệc tại Montevideo thủ đô Uruguay, đã chứng kiến những trận cầu được thi đấutrên sân bóng rổ với không gian nhỏ hơn vì sự thiếu hụt của những sân bóng lớn.Ông đã quyết định tổ chức môn chơi này với việc sử dụng bóng và khung thànhnhỏ hơn để chơi trong nhà tại các câu lạc bộ thể dục thể thao Môn chơi được gọitên futebol de sala hay futebol de salão, có nghĩa là bóng đá trong nhà

Sự phổ biến của môn thể thao này nhanh chóng lan rộng khắp Nam Phi, vàđiều luật của môn này được chính thức đặt ra ở Brazil vào năm 1936 Những ngườiBrazil sử dụng những quả bóng nặng hơn bằng cách nhồi thêm mùn cưa, nút bần

và lông ngựa để gia tăng khả năng kiểm soát bóng tầm gần Được biết đến như

“môn đá bóng hạng nặng”, tên chính thức tại Brazil của nó là futebol de salão,

cũng được hiểu như bóng đá trong nhà Hiệp hội đầu tiên được thành lập tại Brazilvào năm 1959, tiếp theo đó là Liên đoàn Bóng đá trong nhà Sudamericana (NamPhi) vào năm 1965 gồm có Uruguay, Paraguay, Peru, Argentina và Brazil

Môn thể thao làn rộng khắp thế giới với sự thành lập của Liên đoàn Bóng đátrong nhà Quốc tế tại Sao Paulo năm 1971 Brazil được xem như quê nhà của mônFutsal và xuyên khắp đất nước này người ta có thể chơi môn này ở khắp mọi nơi,đường phố, những sân tập nhỏ, và trên bãi biển, đã giúp tạo nên nhiều tên tuổi lớnnhư Pele, Zico, Ronaldo và Ronaldinho Nhưng những cầu thủ chuyên nghiệp nhưFalcao luôn được bao quanh bởi rất nhiều fan hâm mộ, kể cả những fan hâm mộ

của bóng đá 11 người “Futsal là môn thể thao đem lại nhiều niềm vui – niềm

hạnh phúc nhất đến với người Brazil”, phát biểu của Vincente Figueiredo, tác giả

của cuốn “Lịch sử của Bóng đá trong nhà” Được chứng kiến sự phát triển mạnh

mẽ của Futsal, Liên đoàn bóng đá thế giới FIFA cuối cùng đã quyết định đưa bộmôn vào khuôn khổ quản lý của mình, năm 1985 đã có một số luật nhỏ thay đổi từđiều luật ban đầu, và đổi tên chính thức là Futsal, là sự kết hợp của Futbal theSalão

Bóng đá trong nhà đang ngày được phổ biến rộng khắp Môn chơi đã không

bị nhầm lẫn như một họ hàng kém cỏi của bóng đá 11 người, rất nhiều chuẩn bóng

đá trong nhà đã và đang thống trị khắp thế giới với đặc điểm riêng và văn hoá bóng

đá rất chuyên biệt của nó Hiện nay có hơn 60 triệu người chơi rất nhiều chuẩn củamôn này gồm: Futsal, panna, futebol de salão và bóng đá 5 người truyền thống.Chuẩn phổ biến nhất của môn này là Futsal, được chơi bởi hơn 25 triệu người, và

có hơn 50 giải đấu chuyên nghiệp khắp thế giới từ Azerbaijan cho đến Tây BanNha Trong tổng số 100 quốc gia tham dự Giải Vô địch FIFA Futsal thế giới gầnđây nhất, Brazil đã giành chiến thắng trước đám đông gần 300 ngàn người

Kể từ khi phát triển từ Futebol de salão, phiên bản đầu tiên đã bị mai một,nhưng nó vẫn diễn ra khắp Nam Phi và hơn thế nữa Điểm khác biệt chính vớiFutsal là được chơi với bóng cỡ 2 không nẩy, thích hợp với những người chơi trẻtuổi Tuy nhiên, đây quả là sự thống trị của Futsal khi quả bóng dạng này rất khótìm mua được, ngay cả tại Brazil

Tuy chỉ mới phát triển non trẻ tại nước Anh nhưng môn thể thao này cũngđang lớn mạnh dần nhanh chóng tại đây Hơn 6 triệu người chơi Futsal mỗi buổichiều hay sau giờ làm việc, phát triển nhanh chóng hơn 2 triệu người trong vòng 5năm, nhanh hơn cả bóng đá 11 người

Những dạng khác của bóng đá ít người, thường là dạng lai giữa Futsal vàbóng đá 5 người, có thể là bóng đá với tối đa 6-7 cầu thủ cho mỗi đội, gôm môncalcetto ở Ý, đá bóng trong nhà của Mỹ, Fulbito hay Futebol Cinco ở Nam Phi vaTây Ban Nha, và Hallenfussball tại Đức

Tại Hà Lan, một phiên bản khác của môn thể thao này cũng đang lớn mạnh,tên là panna Bắt nguồn từ đường phố Amsterdam trong cộng đồng người Surinam,

tiếng lóng panna có nghĩa là luồn bóng qua chân đối phương, có nghĩa là “chiếc

cổng” trong tiếng Surinam, một vài nơi khác môn nay được biết đến với tên

“nutmeg” Mục tiêu chính của trận đấu là ghi nhiều bàn thắng hơn đối phương, tuy

nhiên, nó nghiêng về một cuộc trình diễn kỹ thuật cá nhân, nếu bạn hoàn thành mộtpanna, tức là luồn bóng qua chân đối phương, trò chơi sẽ kết thúc và bạn là ngườithắng cuộc

Thế nhưng, đâu ngờ rằng Việt Nam ngày nay đã sớm trở thành "thánh địa"

của các tín đồ túc cầu giáo và trong tinh thần đổi mới toàn diện, người Việt đã rất

tự giác, say mê đến cuồng nhiệt môn bóng đá mới du nhập vào nước ta đến nayđược đúng 100 năm Sau sự kiện lịch sử vô địch cup AFF, tờ VnEconomy đưatin: “Đêm 28/12 chứng kiến những đường phố tắc nghẽn người và xe, rợp bóngquốc kỳ và vang dội những thanh âm vui mừng, trên khắp dải đất hình chữ S.Không chỉ là tình yêu bóng đá, đó còn là khát khao khẳng định mình của một dântộc đang nỗ lực vươn lên” Tuy nhiên, để có thể rút ngắn chặng đường hội nhập vàđuổi kịp các nước lân cận, sau sự khẳng định của bóng đá trên đấu trường khu vựcthì bóng đá Việt Nam cần phải nổ lực vượt bậc thì mới hy vọng khẳng định được

vị thế của một nền bóng đá có nhiều tiềm năng và việc làm đó trong môn bóngFutsal cũng không ngoại trừ

Là HLV của Việt Nam được đào tạo bài bản về Futsal, từng được giao trọngtrách HLV trưởng đội tuyển Futsal Việt Nam những năm, chuyên gia Nguyễn VănLong cho biết :

So với các quốc gia trong khu vực, Futsal Việt Nam còn nhiều hạn chế khichúng ta chỉ mới phát triển ngang bằng Campuchia và thua kém khá nhiều ngay cảvới Philippines hay Brunei trong giới hạn thời gian 5 năm Bởi Philippines từng cóHLV là người Iran hay Brunei cũng mời HLV nước ngoài khoảng 5 năm trước đây

thì lực lượng HLV của Futsal Việt Nam vẫn dựa vào các HLV trong nước, vốnchưa có những am hiểu về Futsal và chỉ huấn luyện dựa trên kinh nghiệm là chính

Không có nền tảng cơ bản nên rất dễ nhận thấy, không ít các đội, kể cả HLVcũng chưa thật sự am hiểu sâu sắc về Luật bóng đá Futsal Ngay cả trong kỹ thuậtthi đấu Futsal như rê bóng bằng gầm bàn chân, chuyền bóng bằng các cú chích mũigiầy hay sút bóng bằng mũi chân…cũng không được các VĐV thực hiện và pháthuy tốt

Về chiến thuật, hầu hết các đội đều chưa thể hiện rõ nét, thông qua cách dichuyển cả trong tấn công lẫn phòng ngự Điều này có thể do đa phần các đội sửdụng cầu thủ thi đấu sân lớn 11 người vào thi đấu Futsal Nếu ở sân cỏ, các cầu thủ

có điều kiện xử lý bóng trong phạm vi không gian rộng thì việc xử lý tương tựtrong sân Futsal là hoàn toàn không thể Cho nên, trong thi đấu Futsal, việc triểnkhai các pha phối hợp bằng các đường chuyền cự ly ngắn, tầm thấp là rất phù hợp,thay vì các cầu thủ cố gắng cầm bóng qua người như sân lớn Hơn nữa, việc rê dắtnhư thế - nếu không thành công - rất dễ tạo cơ hội cho đội bạn phản công và thôngthường, các tình huống xử lý hỏng nói trên đều dẫn đến bàn thua Một hạn chếkhác ở các VĐV là thường xuyên dùng lòng hay má ngoài để xử lý bóng Dokhông gian thi đấu rất hẹp nên việc xử lý bóng như thế dễ ảnh hưởng đến tốc độtriển khai bóng Ngoài ra, một nhược điểm rất rõ của các VĐV Futsal là luôn tranhthủ sút cầu môn ở bất kỳ tình huống nào Trong lúc đó, với không gian hẹp, trọnglượng và độ nẩy của bóng Futsal khác hẳn với bóng sân lớn nên lực sút bóng sẽ bịnhững hạn chế nhất định …

Một nhân tố quan trọng không kém là lực lượng huấn luyện viên, thực trạngtồn đọng hiện này là việc đội ngũ các huấn luyện viên cho sân chơi này còn thiếuphương pháp huấn luyện, kế hoạch huấn luyện và cả kinh nghiệm cầm quân trênmặt sân này Tất cả vẫn chưa đáp ứng được nhu cầu đòi hỏi thực tế hiện nay vànguyên nhân của vấn đề nằm ở nhiều khía cạnh có thể kể ra sau đây: Trong trường

học chưa tổ chức giảng dạy, huấn luyện ngoại khóa về môn bóng đá Futsal cho các

em Công tác tổ chức tuyển chọn vận động viên năng khiếu ban đầu chưa cao.Chưa có sự thống nhất trong trong hệ thống đào tạo môn Futsal của tỉnh, chủ yếu làhuấn luyện viên tự phát Chưa xây dựng và áp dụng khoa học kỹ thuật trong việcđào tạo chưa có sự thống nhất trong cả thành phố về lý luận huấn luyện, hệ thốngthi đấu, chế độ dinh dưỡng Tổ chức thi đấu chưa đáp ứng được yêu cầu chuyênmôn Chưa trở thành điều kiện và động lực thúc đẩy, nâng cao chất lượng đào tạovận động viên bóng đá Futsal nữ dẫn đến trình trạng thiếu hẳn điều kiện cọ sát, tíchlũy kinh nghiệm trận mạc nhằm phát triển chuyên môn, huấn luyện nhằm có sựđiều chỉnh cho phù hợp

Chưa có được sự thống nhất trong hệ thống đào tạo vận động viên quốc gia

(quy trình quản lý, chương trình đào tạo, huấn luyện cho các lứa tuổi, chế độ dinh dưỡng, khả năng kết hợp khoa học kỹ thuật…) mà thường do các địa phương, các

câu lạc bộ tự thực hiện và tự làm dẫn đến việc lãng phí và hiệu quả đào tạo kém

Hệ thống thi đấu bóng đá Futsal chưa đáp ứng được yêu cầu về chuyên môn.Chưa trở thành điều kiện và động lực thúc đẩy, nâng cao chất lượng đào tạo vậnđộng viên dẫn đến tình trạng vận động viên thiếu hẳn điều kiện cọ sát, tích lũy kinhnghiệm trận mạc nhằm phát triển chuyên môn, huấn luyện viên thì ít có điều kiệnkiểm chứng khả năng huấn luyện và chương trình huấn luyện nhằm có sự điềuchỉnh phù hợp

Việc đầu tư cho bóng đá Futsal ở các địa phương và câu lạc bộ thấp Cơ sởvật chất thiếu thốn, công tác nghiên cứu và các phương tiện dùng cho việc nghiêncứu ứng dụng trong công tác đào tạo vận động viên nói chung và bóng đá Futsal

nữ nói riêng còn quá thiếu thốn Nhất là các dụng cụ dùng đánh giá, kiểm tra khảnăng hồi phục chế độ dinh dưỡng

Từ những sự yếu kém của mình về mọi mặt liên đoàn bóng đá (VFF) đã cải

tổ những chính sách và sự đầu tư mạnh mẽ cho đội tuyển fusal Bước đầu đội tuyển

quốc gia tham gia các giải thi đấu seagame, châu Á và quốc tế và đã giành đượcnhững thành tích nhất định nhất như huy chương bạc ở seagame năm 2013 củanam và nữ, và một số huy chương ở các giải quốc tế Đó là những thành tích rấtđáng ghi nhận trong giai đoạn phong trào bóng đá Futsal đang gặp rất nhiều khókhăn.

1.3 Cơ sở lý luận về công tác huấn luyện cho VĐV bóng đá Futsal:

1.3.1 Cơ sở lý luận chung về công tác huấn luyện cho VĐV bóng đá Futsal:

Công tác huấn luyện VĐV thể thao nói chung và bóng đá nói riêng phảiđược bắt nguồn từ cấu trúc thành tích của mỗi môn nhất định Có nhiều yếu tố tạonên một VĐV bóng đá giỏi Một số người sinh ra đã có sẵn năng khiếu bẩm sinh

để chơi bộ môn này, trong khi những người khác phải tập luyện cực lực để lấpnhững thiếu hụt về những khả năng của mình Nhưng bất kể những mức độ khácnhau về năng khiếu, người chơi vẫn có thể trở thành một VĐV giỏi hơn nếu họ biết

nổ lực và được đào tạo khoa học thông qua những kế hoạch, giáo án huấn luyện vàmột quy trình tuyển chọn, đánh giá cụ thể

Tháp biểu diễn dưới đây là "Tháp của sự thành công" của Jonh Wooden

Hình 1.1 Tháp của sự thành công của John Wooden

Bóng đá nói chung và Futsal nói riêng là một môn thể thao có yêu cầu cao

về tất cả các mặt, qua tháp trên ta thấy rằng thành tích của một môn thể thao nàyphụ thuộc rất nhiều vào các yếu tố hình thái, thể lực, kỹ - chiến thuật, tâm - sinh lý

và chức năng cơ thể khó đánh giá được yếu tố nào là quan trọng nhất bởi vì:

- Một là: Bóng đá là môn thể thao định tính, không có chu kỳ, hoạt độngtheo tình huống, tính bất ngờ là điểm thú vị của môn thể thao này, vì quả bóng luônluôn tròn và mọi chuyện có thể xảy ra ngoài dự báo Là môn đối kháng trực tiếpthường xuyên có những va chạm ở tất cả các “điểm nóng” trên khắp mặt sân.

- Hai là: Bóng đá là môn mà phong độ tỉ lệ nghịch với lứa tuổi đặc điểmriêng biệt của từng cá nhân, từng vị trí trên sân Đối với người mới tập thì việc học

kỹ thuật là phần quan trọng nhất Các khía cạnh này có mối quan hệ hữu cơ, tácđộng qua lại lẫn nhau, có thể biểu diễn mối quan hệ này theo biểu đồ dưới đây

Hình 1.2 Mối quan hệ giữa các yếu tố cấu cấu thành thành tích

một môn thể thao

Việc huấn luyện VĐV phải được tiến hành trên cơ sở nghiên cứu VĐV mộtcách tổng hợp và lựa chọn một số phương pháp kiểm tra như: phương pháp sưphạm, y sinh, tâm lý, xã hội nhằm đảm bảo phát triển toàn diện cá nhân vận độngviên Từ những quan điểm trên cho thấy, trong huấn luyện VĐV bóng đá cần đượcxác định bởi các yếu tố đặc trưng sau: yếu tố hình thái, chức năng tâm – sinh lý, kỹ

- chiến thuật và thể lực Sự tiến bộ của vận động viên cần phải được nâng cao nănglực, chức phận cơ thể, chuyển biến về chất, năng lực, kĩ năng, kĩ xảo vận động.Nhưng trong việc đánh giá, mà cụ thể là trong thời gian ngắn một năm tập luyện làkhoảng thời gian mà đề tài tiến hành nghiên cứu thì nhưng biến đổi ngoài hai yếu

tố thể lực và kỹ thuật thì các yếu tố còn lại là không rõ rệt Trong mối quan hệ giữahai yếu tố thể lực và kỹ thuật thì thể lực là nền tảng ban đầu, vững chắc cho vận

động viên thực hiện các bài tập kỹ thuật ở trình độ cao với cường độ lớn hơn và tạođiều kiện thuận lợi cho vận động viên nhận thức đúng đắn về vị trí, vai trò của quátrình luyện tập thể thao.

1.3.2 Cơ sở huấn luyện thể lực và kỹ thuật cho VĐV bóng đá Futsal:

- Cơ sở huấn luyện thể lực cho VĐV bóng đá Futsal:

Như ta biết, cơ thể con người là một thể thống nhất dưới sự chỉ đạo của hệthần kinh trung ương, do vậy quá trình hình thành và phát triển các tố chất thể lựcluôn có mối quan hệ chặt chẽ với sự hình thành các kỹ năng vận động và mức độphát triển của các cơ quan trong cơ thể Trong hoạt động chung của con người thìhoạt động cơ bắp là dạng đặc trưng, mang tính trọng tâm Hoạt động cơ bắp thểhiện ở ba phương diện sau:

- Sự co cơ (phụ thuộc chủ yếu vào tỷ lệ cấu trúc sợ cơ, số lượng sợi cơ vàthiết diện cơ)

- Sự trao đổi chất (tức là quá trình sản sinh năng lượng)

- Sự dẫn truyền kích thích (hoạt động thần kinh cơ)

Ba phương diện trên đây luôn có mối tương quan với khả năng hoạt độngcủa tố chất thể lực, đặc biệt là ba tố chất cơ bản: sức nhanh, sức mạnh, sức bền.Trong đó độ lớn của sức mạnh quan hệ chủ yếu tới khả năng co cơ, thể hiện theohướng thay đổi giữa yếu tố thời gian duy trì và cường độ vận động của cơ bắp Dovậy ta có sức mạnh tối đa, sức mạnh nhanh và sức mạnh bền Độ lớn của sứcnhanh quan hệ chủ yếu tới khả năng dẫn truyền của hệ thần kinh và liên quan đếnthành phần sợi cơ Do vậy ta có sức nhanh phản ứng, sức nhanh vận động và sứcnhanh động tác Độ lớn của sức bền quan hệ chủ yếu tới hoạt động trao đổi chất,mối quan hệ này dựa trên cơ sở sinh năng lượng yếm khí và ưa khí Chính vì vậy

mà ta có sức bền cự ly ngắn, sức bền cự ly dài và sức bền cự ly trung bình Mộtđiều cần lưu ý rằng, tất cả các tố chất vận động trên luôn hiện diện trong mối quan

hệ tương tác lẫn nhau, không có biểu thị riêng tuyệt đối

* Sức nhanh

Là khả năng của con người thực hiện các hành vi vận động với thời gian ngắnnhất trong điều kiện quy định Đặc trưng quan trọng về tố chất sức nhanh của bóng

đá Futsal là sức nhanh phản ứng vận động và sức nhanh động tác.[21]

Sức nhanh phản ứng vận động là khả năng đáp lại nhanh nhất những tín hiệuxuất hiện đột ngột bằng những hành vi vận động nhất định, trong bóng đá đó là tốc

độ phản ứng nhanh với những tình huống thay đổi liên tục như: hướng bóng, tốc độcủa quả bóng Tốc độ phản ứng nhanh sẽ tạo điều kiện thuận lợi cho việc di chuyểnnhanh chóng tới vị trí của quả bóng nhằm chiếm ưu thế và có nhiều lựa chọn cáchkết thúc hợp lý

Sức nhanh động tác thể hiện ở số lần lặp lại động tác, tốc độ động tác đơn lẻkhi sút bóng nhanh và thực hiện nhanh một động tác trong thời gian ngắn như dichuyển nhanh, thay đổi động tác nhanh…là một trong những cơ sở quyết địnhthành tích trong nhiều môn thể thao không có chu kỳ trong đó có bóng đá

Cũng như nhiều môn thể thao khác, bóng đá thi đấu đỉnh cao đòi hỏi mộttrình độ kỹ thuật điêu luyện kết hợp với việc thực hiện tổng hợp những năng lựcvận động của con người trong đó có sức nhanh Mỗi kỹ thuật đều thể hiện tổng hợpcác năng lực sức nhanh, song mức độ kết hợp sức nhanh trong mỗi kỹ thuật khácnhau đều có sự khác nhau mà đặc biệt quan trọng là sức nhanh phản ứng vận động.Trong thi đấu, việc thực hiện mỗi động tác kỹ thuật đều thông qua một quá trìnhbắt đầu từ việc quan sát, phán đoán động tác của đối phương đến theo dõi hướngbay của quả bóng, vị trí của đồng đội, di chuyển đến vị trí thích hợp, lựa chọnphương án tối ưu nhất trong thời gian ngắn Đó là vòng khép kín của một phản ứngvận động, thời gian cho mỗi phản ứng này tùy thuộc rất nhiều vào các yếu tố: đốiphương, trình độ năng lực, tình huống thi đấu trên sân, đặc biệt trong môn Futsal,

khi không gian và thời gian hạn hẹp thì sức nhanh là một tố chất quan trọng màVĐV bóng đá Futsal cần phải có.

* Sức mạnh

Sức mạnh là khả năng khắc phục trọng tải bên ngoài bằng sự căng cơ.[21]

Sự phát triển tố chất sức mạnh có liên quan đến quá trình phát dục, sự phát triểncủa hệ thần kinh và mức độ hoàn thiện của bộ máy vận động (các tố chất xương,

cơ và dây chằng) bộ phận khác nhau của cơ thể sự phát triển tố chất sức mạnhkhông giống nhau

Bóng đá là môn thể thao mang tính đối kháng trực tiếp, thường xuyên xảy racác va chạm mạnh Thành tích của môn thể thao này thể hiện ở năng lực cá nhânmỗi cầu thủ trong việc sử dụng kỹ chiến thuật, thể lực và sự ổn định về tâm lý củabản thân mình Trong hoạt động thi đấu bóng đá không chỉ đòi hỏi ở cầu thủ trình

độ điêu luyện về kỹ thuật, sử dụng hợp lý và sáng tạo về chiến thuật mà còn yêucầu rất cao việc phát huy đầy đủ các tố chất thể lực của cơ thể trong đó có sứcmạnh Đặc điểm của thi đấu Futsal là cầu thủ luôn phải di chuyển liên tục với tốc

độ cao trong phạm vi diện tích sân ngay cả khi tấn công lẫn phòng ngự, xoay trởliên tục, cùng với đó là việc kết hợp các động tác xử lý bóng hợp lý, nhanh, mạnh

để thực hiện ý đồ chiến thuật nhằm đạt hiệu quả cao Vì vậy, sức mạnh trong mônthể thao này thường được thể hiện trong các động tác sút bóng, chuyền bóng, chebóng, bật nhảy đánh đầu Sức mạnh trong môn Futsal thường được thể hiện là sứcmạnh bền, tốc độ và tính linh hoạt ở trong những phạm vi hẹp Một yêu cầu quantrọng khi sử dụng sức mạnh trong các động tác kỹ thuật của Futsal là cần đượcphát huy với tốc độ tối đa để tăng cường hiệu quả của kỹ thuật và gây cho đốiphương những tình huống bất ngờ, bị động trong quá trình thi đấu Đồng thời phảiduy trì được sức mạnh đó trong suốt thời gian dài của quá trình thi đấu, không chỉtrong từng trận đấu mà trong suốt thời gian diễn biến của giải

* Sức bền

Là năng lực duy trì khả năng vận động trong thời gian dài nhất mà cơ thểchịu đựng được Do khả năng duy trì vận động của con người bao giờ cũng có giớihạn và ở giới hạn cuối cùng thường xuất hiện mệt mỏi Bởi vậy, sức bền còn đượchiểu là khả năng của cơ thể chống lại mệt mỏi trong một hoạt động nào đó.[21]

Trong sinh lý TDTT, sức bền thường đặc trưng cho khả năng thực hiện cáchoạt động thể lực kéo dài từ 2 – 3 phút trở lên, với sự tham gia một khối lượng cơbắp lớn (từ ½ toàn bộ lượng cơ bắp của cơ thể), nhờ sự hấp thụ oxy để cung cấpnăng lượng cho cơ chủ yếu hoặc hoàn toàn bằng con đường ưa khí

Sức bền trong thể thao là khả năng thực hiện lâu dài hoạt động cơ bắp toànthân hoàn toàn hoặc mang tính ưa khí Sức bền trong môn bóng đá Futsal là khảnăng duy trì hoạt động với thời gian và cường độ lớn Hoạt động thi bóng đá đượctính theo hiệp đấu với thời gian cố định, hai hiệp mỗi hiệp 20 phút nhưng thực tếthời gian mỗi trận đấu có thể kéo dài hơn thế tùy theo tính chất của trận đấu vàtrình độ của mỗi đội vì khi bóng ngoài cuộc thì thời gian sẽ dừng lại Một trận đấungang tài ngang sức có thể kéo dài từ 60 – 90 phút, vì cả hai đều cố gắng đá saocho có thể làm tiêu hao năng lượng, ý chí và sức mạnh tinh thần của đối phươngcàng nhiều càng tốt Cùng với thời gian thi đấu kéo dài là cường độ hoạt động cao

và liên tục theo đặc điểm và tình huống của mỗi trận đấu, điều này đòi hỏi ở mỗicầu thủ có một trình độ thể lực cao mà đặc biệt là sức bền chuyên môn để có thểduy trì hoạt động thi đấu lâu dài Sức bền trong môn bóng đá thể hiện ở sự duy trìhoạt động của hầu hết các cơ quan trong cơ thể Đó là sự phối hợp liên tục các hoạtđộng của tay và chân trong các động tác di chuyển, chuyền, sút bóng, bắt bóng( thủ môn) rồi lại lặp lại như thế Đó là sự duy trì hoạt động lâu dài của hệ thốngthần kinh thông qua các hoạt động phán đoán, xử lý các tình huống sao cho đảmbảo hiệu quả cao nhất của mỗi lần thực hiện kỹ thuật Điều này đòi hỏi ở sự pháttriển toàn diện và duy trì ở mức độ cao năng lực hoạt động của các hệ thống cungcấp năng lượng trong cơ thể cho mỗi cầu thủ Sức bền trong môn Futsal được thể

hiện là sức bền mạnh và sức bền nhanh Đặc điểm trong hoạt động tập luyện và thiđấu bóng đá luôn đòi hỏi sức mạnh tốc độ và sức nhanh, vấn đề duy trì những yếu

tố này trong suốt quá trình diễn biến của trận đấu là điều kiện để đảm bảo thắnglợi, không những thế sự giảm sút về sức nhanh và sức mạnh còn thể hiện năng lựcsức bền mạnh và sức bền nhanh của cầu thủ còn thấp, cần phải được cải thiện mới

có thể nâng cao thành tích

* Mềm dẻo

Độ mềm dẻo là khả năng thực hiện động tác với biên độ lớn, biên độ tối đacủa động tác là thước đo của độ mềm dẻo Mềm dẻo phụ thuộc vào đàn tính của cơbắp và dây chằng Trong môn Futsal, độ mềm dẻo thể hiện ở những động tác đảongười, vờn bóng, những động tác dẻo, những phai khống chế bóng [21]

* Khéo léo

Năng lực phối hợp vận động là tiền đề cơ sở của VĐV để tiến hành có hiệuquả những hoạt động thể thao nhất định, được xác định thông qua quá trình điềukhiển và có quan hệ chặt chẽ với các phẩm chất cá nhân khác.[21] Nó được hìnhthành và phát triển trong tập luyện Năng lực phối hợp vận động được thể hiện ởkhả năng tiếp thu nhanh chóng và hiệu quả, cũng như việc sử dụng các kỹ xảo thểthao để thực hiện một nhiệm vụ nào đó

Năng lực phối hợp vận động trong môn Futsal là năng lực liên kết vận độngđược thể hiện ở sự liên kết các bộ phận của cơ thể như chân, thân mình và cả đôitay thủ môn nhằm thực hiện một nhiệm vụ cụ thể trong hoạt động tập luyện và thiđấu Nó được bắt đầu từ khâu quan sát, phán đoán, di chuyển và xử lý các tìnhhuống trên sân liên tục trong các tình huống khác nhau Năng lực định hướng trongmôn thể thao này không chỉ được thể hiện ở khả năng xác định phương hướng dichuyển, chuyền, sút chính xác của bản thân mỗi cầu thủ mà còn thể hiện ở việc xácđịnh phương hướng của đối phương để có những hành động đáp trả chủ động vàkịp thời Năng lực phân biệt vận động được thể hiện ở việc dùng sức hợp lý, khả

năng đọc trận đấu cùng với việc cảm giác với bóng, khung thành, giới hạn sânchính xác Năng lực này sẽ giúp tiết kiệm sức lực, tăng hiệu quả ghi bàn Năng lựcphản ứng thể hiện khả năng phản ứng nhanh trong mọi tình huống phức tạp Nănglực thích ứng thể hiện khả năng thích nghi nhanh với môi trường xung quanh, nóthường thấy ở những cầu thủ đẳng cấp Năng lực nhịp điệu thể hiện trong việc tiếpthu và thực hiện kỹ thuật động tác mang tính nhịp điệu, nó còn là khả năng điềuchỉnh nhịp điệu của trận đấu.

- Cơ sở huấn luyện kỹ thuật cho VĐV bóng đá Futsal:

Kỹ thuật là kết quả của động tác từ các phần cơ thể khác nhau để đưa ra mộthành động thể chất đặc trưng như: chuyền bóng, sút bóng, đánh đầu trong mônbóng đá Kỹ thuật là cách thực hiện động tác có hiệu quả cao nhất nhằm giải quyếtnhiệm vụ vận động hợp lý, kỹ thuật trong tất cả các môn thi đấu thể thao có nhữnggiá trị khác nhau Trong tập luyện và thi đấu mỗi lần cầu thủ sút bóng đi đều thôngqua một chuỗi động tác hay còn gọi là một quá trình động tác từ chạy đà, đặt chântrụ, vung chân lăng, tiếp xúc bóng và động tác kết Nói chung quy lại kỹ thuậtbóng đá có năm khâu cơ bản có mối quan hệ chặt chẽ, gắn bó mật thiết với nhau vàđều trực tiếp ảnh hưởng đến mức độ tốt xấu của một động tác Có thể biểu diễn quátrình đó như sau;

Cả năm khâu trên luôn luôn tồn tại và được thể hiện rất rõ nét, giải quyết tốtnăm khâu trên nghĩa là phối hợp sử dụng được tất cả một cách nhuần nhuyễn, linhhoạt, hợp lý có ý nghĩa rất lớn đến kết quả trong hoạt động tập luyện và thi đấubóng đá

Huấn luyện kỹ thuật là nội dung chủ yếu của huấn luyện thể thao, còn huấnluyện thể lực lại là cơ sở của huấn luyện kỹ thuật Mặt khác, chỉ có nắm được kỹthuật hợp lý, tiên tiến mới phát huy được trình độ thể lực, đạt được thành tích xuấtsắc

Theo PGS – TS Nguyễn Thiệt Tình: “Bóng đá là môn thể thao mang tính

đối kháng cao, cho nên việc sử dụng kỹ thuật một cách sáng tạo lại là một yêu cầu rất cao đối với vận động viên bóng đá”.[22]

Kỹ thuật bóng đá là những yếu tố cần thiết nhất đối với vận động viên bóng

đá, nhằm phục vụ cho các nhu cầu về ý đồ chiến thuật, chính vì thế các cầu thủ trênsân phải nắm vững kỹ thuật và vận dụng một cách thích hợp trong các tình huốngcủa trận đấu

Hiện nay, xu thế phát triển của môn Futsal ngày càng theo hướng đa dạng,biến hóa Từ những kỹ thuật cơ bản của các cường quốc về môn thể thao nàynhư: Brazil, Iran, Thái Lan đã nghiên cứu, phát triển và sáng tạo ra những kỹthuật, lối đá mới, làm cho kỹ thuật trở nên đa dạng và phong phú, góp phần đưamôn Futsal lên một tầm cao mới Vì vậy, có thể suy luận rằng, hoạt động thi đấubóng đá Futsal cũng gần như là thi đấu về kỹ thuật, đội bóng nào có trình độ kỹthuật trội hơn, đồng đều hơn và kết hợp tốt chiến thuật thì sẽ là người chiếnthắng Cho nên kỹ thuật là khâu đầu tiên mà mỗi cầu thủ cần phải chú ý khi mớibước vào tập luyện Có kỹ thuật tốt thì việc huấn luyện chiến thuật, huấn luyện vềphong cách thi đấu, và các yếu tố khác mới đạt được hiệu quả mong muốn Chính

vì lẽ đó, kỹ thuật là cơ sở cho mỗi cầu thủ, là tiền đề cho việc áp dụng chiếnthuật Năng lực thi đấu của cầu thủ mạnh hay yếu căn cứ vào trình độ nắm vững

kỹ thuật Khi cầu thủ nắm vững kỹ thuật thì việc phát triển, nâng cao tính chuẩnxác, tốc độ, sức mạnh trong mỗi động tác Kỹ thuật càng chính xác, thành thạo thìchiến thuật càng phong phú, linh hoạt Có trình độ kỹ thuật tốt không những giúpích cho chiến thuật mà còn ảnh hưởng tới trạng thái, tư tưởng thi đấu, thể lực củabản thân mỗi cầu thủ

Theo V.P Philin chỉ có huấn luyện kỹ thuật thể thao một cách hợp lý, tiêntiến là phù hợp với đặc điểm cá nhân VĐV mới có thể phát huy được trình độ thểlực, đồng thời là cơ sở để phát huy tính hiệu quả của chiến thuật thể thao Nếu

VĐV có kỹ thuật điêu luyện, toàn diện thì sử dụng được chiến thuật và nâng caođược hiệu quả sử dụng chiến thuật

Kỹ thuật bóng đá là tất cả các động tác, hành động và hoạt động hợp lý củavận động viên vận dụng trong trận đấu bóng đá, kỹ thuật bóng đá dần dần hìnhthành theo thời gian và phát triển đi đến hoàn thiện hơn Kỹ thuật bóng đá là dạnghoạt động thuộc loại phức tạp và đa dạng, người ta chia chúng ta làm hai loại cơbản như sau:

Hoạt động có bóng:

Là một trong những hoạt động chính của vận động viên trên sân, nó quyếtđịnh đến sự thành bại của đội bóng trong quá trình thi đấu Cho nên trong điều kiệntốc độ trận đấu nhanh, căng thẳng và quyết liệt thì vận động viên phải có kỹ thuậtđiêu luyện, chính xác và phán đoán tình huống hợp lý

Có nhiều cách phân loại kỹ thuật trong môn bóng đá nhưng để có một cáinhìn tổng quát nhất về kỹ thuật cơ bản của môn bóng đá Futsal nên tiến hành phânloại theo các nhóm dựa trên cơ sở nguyên lý và tác dụng của kỹ thuật Theo đó, kỹthuật của bóng đá Futsal được phân loại thành:

- Kỹ thuật đá bóng bằng lòng bàn chân Đây là kỹ thuật cơ bản nhất của vậnđộng viên bóng đá, kỹ thuật này thường được sử dụng khi vận động viên phối hợpvới nhau ở cự ly gần.

- Kỹ thuật đá bóng bằng chính diện bàn chân hay còn gọi là kỹ thuật sútbóng

- Kỹ thuật đá bóng bằng cạnh trong bàn chân

- Kỹ thuật đá bóng bằng cạnh ngoài bàn chân

- Kỹ thuật đá bóng bằng mũi chân

- Kỹ thuật đá bóng bằng gót chân

Kỹ thuật tâng bóng:

Kỹ thuật này chưa hẳn là một động tác kỹ thuật đá bóng nhưng thông qua sựluyện tập và tiếp xúc với bóng làm cho các cơ quan thần kinh sản sinh ra một cảmgiác gọi là cảm giác bóng Chính vì thế, kỹ thuật tâng bóng luôn luôn thích hợp và

có tác dụng tốt với mọi vận động viên ở mọi đẳng cấp của môn bóng đá Cảm giácbóng giúp ích rất nhiều cho cầu thủ trong suốt quá trình thi đấu, nếu một cầu thủ cócảm giác bóng tốt thì khi thực hiện các động tác kỹ thuật khác vẫn thoải mái và tựtin, vì nó đạt được độ chính xác cao, nếu không muốn nói là tuyệt đối Cho nêncảm giác bóng phải đưa vào kế hoạch tập luyện thường xuyên và lâu dài trong quátrình huấn luyện

Kỹ thuật dẫn bóng:

Là phương pháp dẫn bóng, tức là dùng một bộ phận nào đó của cơ thể đểtiếp xúc bóng Khiến quả bóng chịu sự điều khiển của người dẫn và nhằm mụcđích vượt qua cầu thủ đối phương

Kỹ thuật dẫn bóng bao gồm nhiều loại : dẫn bóng bằng lòng bàn chân, dẫnbóng bằng cạnh trong bàn chân, bằng chính diện bàn chân Đặc trưng của mônFutsal là các pha dẫn bóng bằng gầm giày rất điệu nghệ

1.4 Tổng quan về bài tập TDTT

1.4.1 Các khái niệm liên quan đến bài tập TDTT

- Khái niệm về bài tập

Các phương tiện giáo dục thể chất và huấn luyện thể thao được sử dụng đểtác động lên các đối tượng tập luyện nhằm đạt được những mục đích của giáo dụcthể chất và huấn luyện Chúng bao gồm các bài tập thân thể (còn gọi là các bài tậpthể dục thể thao), các tác động của tự nhiên, môi trường như nước, ánh sáng mặttrời, khí hậu, thời tiết, các yếu tố vệ sinh Trong đó các bài tập thể dục thể thaođược coi là phương tiện chủ yếu và chuyên biệt của giáo dục thể chất và huấnluyện thể thao

Vậy bài tập thể dục thể thao là những hoạt động vận động chuyên biệt docon người sáng tạo ra một cách có ý thức, có chủ đích, phù hợp với các quy luậthuấn luyện thể thao Người ta sử dụng chúng để giải quyết những nhiệm vụ huấnluyện đáp ứng nhu cầu nâng cao thể lực và phát triển tinh thần của con người [25]

- Đặc điểm các bài tập

Đặc điểm quan trọng của bài tập là nó được xây dựng trên cơ sở những hoạtđộng vận động có ý thức, tức là được điều khiển từ các trung tâm thần kinh của vỏnão Đó là những hành vi vận động có chủ đích, liên quan đến nhiều quá trình tâmlý: sự biểu tượng về động tác, hoạt động tư duy, cảm xúc có biểu hiện mạnh đối với

sự biểu hiện ý chí, tình cảm tính cách Bên cạnh đó bài tập còn là những biến đổi vềmặt sinh lý học, trong hoạt động chức năng của cơ thể khi thực hiện bài tập, làm cho

cơ thể chuyển sang một mức hoạt động cao hơn với lúc yên tĩnh, nhờ vậy mà có thểlàm tăng khả năng chức phận hoàn thiện những đặc điểm cấu trúc của cơ thể Bài tập

có ảnh hưởng đến tâm sinh lý, đến thể chất của con người Điều này còn phụ thuộcrất nhiều vào phương pháp, nội dung và hình thức thức tổ chức các bài tập

- Bài tập chuyên môn

Bài tập chuyên môn là những bài tập gắn liền với một môn thể thao nhất định,nhằm hoàn thiện các phương hướng từng tố chất thể lực và khả năng phối hợp cần

thiết cho thành tích thể thao ở môn lựa chọn, cũng như nhằm hoàn thiện kỹ- chiếnthuật trong mối quan hệ đạo đức, trí tuệ và chuẩn bị về tâm lý có tác dụng nhấnmạnh sự phát triển yếu tố đạt thành tích nào đó.

Ngày nay việc chứng minh tác dụng của mỗi bài tập chuyên môn đối vớithành tích thể thao của môn tự chọn còn rất hạn chế Vì vậy, sự lựa chọn của cácbài tập chuyên môn gặp nhiều khó khăn cần hết sức cẩn trọng Để tạo điều kiệnthuận lợi cho huấn luyện viên điều chỉnh các bài tập chuyên môn tùy theo các mức

độ, phù hợp với đối tượng

1.4.2 Phân loại bài tập thể chất:

Bài tập thể chất là phương tiện huấn luyện chủ yếu trong các môn thể thao Tùythuộc vào các môn thể thao khác nhau mà các bài tập đó được chuyên môn hóa cho phùhợp với yêu cầu tập luyện của môn thể thao chuyên sâu

Bài tập thể chất là phương tiện chủ yếu để huấn luyện thể lực Các bài tậpđược thực hiện lặp lại nhiều lần mới có thể phát triển toàn diện các tố chất thể lựcchung và phát triển tố chất thể lực chuyên môn cho từng môn thể thao Căn cứ vàonội dung huấn luyện thể lực, phương thức của bài tập thể chất có thể phân thành bàitập phát triển thể lực toàn diện (bao gồm các bài tập với dụng cụ, không có dụng cụ,các bài tập khác) bài tập mang tính chuyên môn để phát triển thể lực cho mônchuyên sâu Phương pháp thực hiện các bài tập thể lực cũng rất đa dạng, tác dụng tớimột số tố chất thể lực đơn lẻ hoặc nhiều tố chất thể lực, tùy theo mục đích sử dụngcủa huấn luyện viên

Các bài tập thể chất sử dụng trong quá trình huấn luyện được phân loại theocác quan điểm khác nhau Theo tác giả Dr Harre: các bài tập thể chất được chiathành 3 loại chính là: bài tập thi đấu, bài tập chuyên môn và các bài tập phát triểnchung [4] Theo Nguyễn Toán – Phạm Danh Tốn (2006) phân theo đặc điểm tácđộng thì bài tập được chia thành 3 nhóm cơ bản: nhóm các bài tập phát triển chung,các bài tập tác động từng bộ phận và nhóm các bài tập phát triển cục bộ Trong

những bài tập tác động chung có 2/3 khối lượng cơ tham gia, bộ phận khoảng 1/3 –2/3, còn cục bộ 1/3 trở xuống [27, tr 61]

Theo lý luận và phương pháp TDTT [19]: Bài tập thể chất bao gồm cácthành phần tạo nên bài tập đó và các quá trình cơ bản xảy ra trong cơ thể do việcthực hiện bài tập đó Các quá trình này quyết định tác dụng của bài tập đối vớingười tập Các quá trình xảy ra trong cơ thể rất phức tạp, đa dạng và có thể đượcxem xét từ các góc độ khác nhau: tâm lý, sinh lý, sinh hóa…Về góc độ sinh lý học,nội dung bài tập TDTT là những biến đổi trong hoạt động chức năng của cơ thể khithực hiện bài tập, làm cho cơ thể chuyển sang mức hoạt động cao hơn so với lúcyên tỉnh Nhờ vậy khả năng chức phận của cơ thể được hoàn thiện Ngoài ra, người

ta còn tính tới những biến đổi trước và sau khi thực hiện bài tập Tùy theo đặcđiểm bài tập, những biến đổi sinh lý có thể đạt mức khá lớn Những biến đổi sinh

lý đó khích thích quá trình hồi phục và thích nghi của cơ thể trong và sau khi thựchiện bài tập, vì vậy được coi là nhân tố tác động mạnh mẽ, làm tăng các khả năngchức phận và hoàn thiện những đặc điểm cấu trúc cơ thể

Khi sử dụng các bài tập thể chất không nên chỉ xem xét bản chất của bài tậpđơn thuần từ góc độ sinh lý học, những tác dụng đối với năng lực vận động của cơthể mà còn phải xem xét đến hình thức của bài tập Hình thức của bài tập thể chất

là cấu trúc bên ngoài và bên trong của nó Hình thức bài tập phụ thuộc vào đặcđiểm và nội dung của nó

Cấu trúc bên trong của bài tập thể chất thể hiện mối quan hệ và sự phối hợp,tác động lẫn nhau giữa các quá trình khác nhau của hoạt động chức năng của cơ thểtrong lúc thực hiện bài tập

Cấu trúc bên ngoài của bài tập thể chất là hình dáng có thể nhìn thấy, thểhiện đặc trưng ở quan hệ giữa các thông số không gian, thời gian và lực của các tácđộng tạo thành bài tập

1.4.3 Cách thức tiến hành biên soạn bài tập:

Cơ thể con người có tổng cộng 656 cơ thực hiện các chuyển động khácnhau, tất cả các kỹ năng vận động là kết quả của sự co cơ Muốn phát triển kỹ năngvận động hay thành tích thể thao, VĐV phải tập trung phát triển các cơ chính thựchiện hoạt động vận động đó [18]

Để xây dựng chương trình huấn luyện di chuyển bước chân tốt, thì việc lựachọn các bài tập và phương pháp tập rất cần thiết Quá trình biên soạn bài tập phảicăn cứ vào mục đích, nhiệm vụ của từng thời kỳ huấn luyện đồng thời các bài tậpphải gắn liền với các cơ hoạt động chính và hệ thống năng lượng sử dụng trongviệc thực hiện các kỹ năng đặc thù chuyên môn Khi biên soạn bài tập cần chú ýcác bước sau:

Phân tích phương thức thực hiện động tác (hướng, các góc độ, tư thế)

Xác định các cơ chính tham gia động tác kỹ thuật

Lựa chọn các bài tập có liên quan đến các nhóm cơ chính dựa trên sự giốngnhau về hướng và góc độ co cơ đối với từng kỹ thuật

1.5 Đặc điểm phát triển sinh lý của lứa tuổi thanh thiếu niên.

Trong quá trình sống và phát triển con người cơ thể con người có nhữngbiến đổi đa dạng về cấu tạo, chức năng tâm lý và lứa tuổi dưới tác động của cácyếu tố di truyền và môi trường sống Vì vậy tập luyện thể dục thể thao chỉ có ảnhhưởng tốt đến cơ thể nếu được tiến hành trên cơ sở hoán triệt tất cả các đặc điểmlứa tuổi đó

* Hệ thần kinh:

Ở tuổi phổ thông các tổ chức thần kinh tiếp tục phát triển chậm để đi đếnhoàn thiện, khả năng tư duy phân tích tổng hợp, trừu tượng hóa phát triển thuận lợicho sự hình thành phản xạ có điều kiện Chức năng của hệ thống thần kinh trungương thể hiện qua 3 đặc trưng chủ yếu của quá trình thần kinh mà Pap-lôp đã chỉ ralà: cường độ hưng phấn và ức chế, tính linh hoạt chuyển đổi giữa hai quá trìnhtrên Thời gian phản xạ là test thăm dò đặc tính kết cấu và chức năng phản xạ vận

động Nó gián tiếp phản ánh loại hình thần kinh và trực tiếp phản ánh trạng thái tứcthời và khả năng điều khiển của vỏ não với cơ quan vận động của cơ thể

Sức phát triển về thể hình đã hoàn thiện kích thước não và hành tủy đạt đếnmức của người trưởng thành Hoạt động phân tích vỏ não tăng lên và tư duy trừutượng đã hình thành tốt

* Hệ vận động:

Xương: bắt đầu giảm tốc độ phát triển, phần sụn ở đầu xương đã được

xương hóa, cột sống ổn định hình dáng nhưng xương thường xuyên chịu những tácđộng cơ học lớn thì giàu chất vô cơ, vì thế xương đùi và nhất là xương chày cứngrắn hơn xương cánh tay Chiều cao cơ thể con người cũng phụ thuộc yếu tố ditruyền nên trong công tác tuyển chọn tài năng thể thao không thể bỏ qua yếu tốquan trọng này

Cơ: Các bắp cơ lớn phát triển khá nhanh và các cơ nhỏ phát triển chậm hơn,

các cơ co phát triển chậm hơn cơ duỗi Tập luyện thể dục thể thao có hệ thống,khoa học sẽ làm tăng lực co cơ chính là nhờ tăng số lượng và tiết diện ngang cũngnhư tăng độ đàn hồi của cơ

* Hệ tuần hoàn: Hệ tuần hoàn có thể coi là một trong những bộ máy quan trọng

hàng đầu để bảo vệ sự sống Bộ máy tuần hoàn đảm bảo sự lưu thông máu trongtoàn bộ cơ thể

Các kích thước tuyệt đối và tương đối của tim cũng tăng dần theo lứa tuổi.Trẻ em 1 tuổi có tọng lượng tim tuyệt đối khoảng 41g; 8 – 10 tuổi 96g, và 15 tuổi200g

Tần số co bóp của tim giảm dần theo lứa tuổi Ở trẻ sơ sinh tần số co bópkhoảng 135 – 140 lần/phút, đến 14 – 16 tuổi tần số này giảm xuống còn 70 –78/phút

Thể tích phút của dòng máu tính trên 1kg trọng lượng cơ thể giảm dần theo lứa tuổi Khi 8 tuổi chỉ số này là khoảng 85 – 90ml, 15 tuổi là 79ml, còn ở người lớn là 60ml.

Trong quá trình hoạt động liên tục của mình, tim co bóp hơn 100.000 lầnmỗi ngày để đưa máu đi hàng nghìn dặm trong các mạch máu để nuôi sống từng tếbào một trong hàng tỷ tế bào của cơ thể Ở mỗi nhịp đập tim tống đi khoảng 74mililit máu Ở tuổi trưởng thành tim đập trung bình khoảng 72 lần mỗi phút, nhưvậy mỗi phút có khoảng 5,3 lít máu được chuyển đi Trong khi tập thể dục con sốnày có thể tăng lên gấp 5 lần

Huyết áp cũng tăng dần theo lứa tuổi Ở trẻ sơ sinh huyết áp tối đa là 65 –70mmHg, khi 15 tuổi sẽ tăng lên 100 – 110mmHg Huyết áp tối thiểu của trẻ 1 tuổichỉ vào khoảng 35 – 40mmHG, đến 15 – 16 tuổi huyết áp tối thiểu đã tăng tới 80 –95mmHg Hoạt động thể lực làm tăng huyết áp Ở trẻ em sự tăng huyết áp trongvận động đó thường biểu hiện yếu hơn so với người lớn

* Hệ hô hấp: trong quá trình trưởng thành của cơ thể có sự thay đổi về độ dài của

chu kỳ hô hấp, tỷ lệ thở ra – hít vào thay đổi độ sâu và tần số hô hấp

Xác định khả năng tối đa của độ sâu hô hấp, nó là các chỉ số quan trọng vềkhả năng hoạt động của bộ máy hô hấp Dung tích sống phụ thuộc vào dung tíchchung của phổi và sức mạnh của các cơ hô hấp, vào lực cản của lồng ngực và phổikhi chúng co giãn Dung tích sống của phổi bao gồm thể tích hô hấp, thể tích hítvào bổ sung và thể tích dự trữ thở ra

Dung tích sống của phổi ở mỗi người khác nhau và phụ thuộc vào kíchthước cơ thể, giới tính và lứa tuổi Để xác định dung tích sống người ta sử dụngphế dung kế Trong thực tiễn hoạt động thể dục thể thao để xác định dung tích sốngcủa phổi người ta sử dụng test Rozeufall Trong hoạt động thể dục thể thao lượngkhông khí phổi tăng dần phụ thuộc vào công suất hoạt động Hoạt động với côngsuất thấp, thông khí phổi tăng lên chủ yếu là tăng khí lưu thông Hoạt động với

công suất tăng dần thì tần số hô hấp tăng song song với thông khí phổi, khí lưuthông tăng lên gần tới giới hạn của tích sống Như vậy, để có lượng khí lưu thôngtăng cao, sự tham gia của các cơ hô hấp là yếu tố quan trọng.

* Trao đổi chất và năng lượng: đặc điểm nổi bật của trao đổi chất ở lứa tuổi này

là quá trình đồng hóa chiếm ưu thế so với quá trình dị hóa do nhu cầu phát triển vàhình thành cơ thể Cơ thể sinh viên vẫn đang phát triển cần nhiều đạm, càng nhỏquá trình phát triển càng mạnh, nhu cầu đạm càng cao cả về số lượng và chấtlượng Ngược lại nhu cầu mỡ và đường lại giảm dần theo lứa tuổi Sự điều hòa traođổi đường ở cơ thể ở sinh viên đã hoàn thiện Cơ thể các em huy động nguồn dựtrữ đường nhanh hơn và duy trì cường độ trao đổi cao trong hoạt động dài hơn.Nước và chất khoáng có ý nghĩa quan trọng đối với cơ thể các em

Sự tiêu hao năng lượng trong hoạt động thể lực cũng như phụ thuộc vào lứatuổi Trong cùng một hoạt động trẻ em bao giờ cũng tiêu hao năng lượng nhiềuhơn người lớn Cùng với lứa tuối, tính kinh tế trong hoạt động cơ bắp tăng lên, giátrị của năng lượng hoạt động giảm đi Do ảnh hưởng của tập luyện TDTT, các dấuhiệu trên càng thể hiện rõ

Trong cơ thể VĐV dự trữ đường tăng lên, đặc biệt khả năng tích lũyglycogen và gan góp phần quan trọng làm tăng khẳ năng hoạt động thể lực Ngượclại dự trữ mỡ giảm đi Trong tập luyện và thi đấu thể thao với cường độ lớn, căngthẳng thì hàm lượng đường huyết của sinh viên đạt mức người trưởng thành Dự

trữ đường (chủ yếu là đường huyết) của VĐV trẻ giảm sớm hơn so với người lớn

CÁC CÔNG TRÌNH NGHIÊN CỨU CÓ LIÊN QUAN ĐẾN ĐỀ TÀI:

- Nguyễn Hữu Hoàng Phúc, năm 2010, trong khóa luận tốt nghiệp với đề tài:

“Bước đầu đánh giá sự phát triển về thể lực và kỹ thuật của nam vận động viên bóng đá fusal lứa tuổi 17 -18 tại câu lạc bộ bóng đá Futsal Thái Sơn Nam sau một năm tập luyện 2009 - 2010”

- Đặng Đức Toàn, năm 2010, trong luận văn thạc sĩ với đề tài: “Nghiên cứu

xây dựng chương trình bóng đá (tự chọn và ngoại khóa) cho sinh viên trường cao đẳng giao thông vận tải thành phố Hồ Chí Minh”

- Nguyễn Hiếu Hà, năm 2010, trong luận văn thạc sĩ với đề tài: “Nghiên cứu

hiệu quả của việc tập luyện chính khóa môn bóng đá mini 5 người đối với sự phát triển thể lực chung của nam sinh viên đại học luật thành phố Hồ Chí Minh”

- Công trình nghiên cứu của Trabelsi đại học Sousse, Tunisie đăng trên Tạpchí Khoa học và Y học Thể thao Hoa Kỳ

CHƯƠNG II: PHƯƠNG PHÁP VÀ TỔ CHỨC NGHIÊN CỨU

2.1 Phương pháp nghiên cứu:

2.1.1 Phương pháp phân tích và tổng hợp tài liệu:

Nhằm nghiên cứu tổng hợp các nguồn tư liệu khác nhau, tìm ra các luận cứkhoa học phù hợp với thực tế CLB Đạt Vĩnh Tiến trong việc hệ thống bài tập vàchương trình huấn luyện thể lực và kỹ thuật cho VĐV bóng đá Futsal nam

2.1.2 Phương pháp phỏng vấn:

Đề tài tiến hành phỏng vấn 15 người là các nhà chuyên môn, các nhà khoahọc, huấn luyện viên, giáo viên có kinh nghiệm trong giảng dạy và huấn luyệnbóng đá Futsal tại các trường chuyên ngành thể thao khu vực phía nam, nhằm lựachọn test những bài tập và chương trình huấn luyện, giảng dạy môn bóng đá namFutsal cho phù hợp với thực tiễn và xu thế phát triển chung của bóng đá Futsal hiệnđại

2.1.3 Phương pháp kiểm tra sư phạm:

Trong đề tài này đề tài đã sử dụng phương pháp sư phạm nhằm kiểm tra kếtquả các test thể lực và kỹ thuật:

Thể lực:

+ Bật xa tại chỗ (cm):

Mục đích: Đây là phương pháp đo trực tiếp độ dài khi bật xa tại chỗ, nhằm

đánh giá lực cơ chân

Dụng cụ và thiết bị: Thước đo độ dài; thảm xốp (không trơn trượt).

Cách thực hiện: VĐV đứng sau vạch xuất phát Hai chân mở rộng vừa phải Nhún 2 chân tạo đà và bật nhảy Chú ý phối hợp với hai tay (xem thị phạm).

Hình 2.1: Bật xa tại chỗ Đánh giá kết quả: Đo khoảng cách từ vạch xuất phát tới vị trí chạm gót trên

thảm Trong 3 lần nhảy đo cú bật nhảy xa nhất

+ Bật cao tại chỗ (cm):

Mục đích: Đây là phương pháp đo trực tiếp độ bật cao tại chỗ, nhằm đánh

giá sức mạnh cơ chân

Dụng cụ và thiết bị: Bảng kẻ thước được gắn trên tường phẳng và thẳng

đứng với mặt đất, bột thẩm tay, giấy bút ghi chép

Cách thực hiện: VĐV đứng hai chân ở tư thể thoải mái, hai chân mở rộng vừa phải Nhún 2 chân tạo đà và bật nhảy lên cao, tay chạm vào bảng kế thước Chú ý khi bật lên cao yêu cầu phải duỗi thẳng gối (xem thị phạm).

Hình 2.2: Bật cao tại chỗ

Đánh giá kết quả: Đo khoảng cách từ vạch đứng với tay đến vị trí chạm tay

cao nhất trong khi bật

+ Chạy 10mXPC (giây):

- Mục đích: kiểm tra, đánh giá tốc độ xuất phát

- Cách tiến hành: Người được đo ở tư thế xuất phát cao Sau khi chạy đà10m đến vạch khởi điểm, thì đồng hồ bấm giây bắt đầu làm việc cho đến khi ngườichạy hết quãng đường 10m (về đích), thì đồng hồ dừng lại, những người được đovẫn theo đà chạy đến khi dừng hẳn Mỗi người thực hiện một lần

- Dụng cụ đo: Đồng hồ điện tự bấm giây của Nhật Bản, chính xác đến 1%giây

+ Chạy 20mXPC (giây):

- Mục đích: kiểm tra, đánh giá sức mạnh tốc độ chuyên môn

- Cách tiến hành: Người được đo ở tư thế xuất phát cao Sau khi chạy đà10m đến vạch khởi điểm, thì đồng hồ bấm giây bắt đầu làm việc cho đến khi ngườichạy hết quãng đường 20m (về đích), thì đồng hồ dừng lại, những người được đovẫn theo đà chạy đến khi dừng hẳn Mỗi người thực hiện một lần

- Dụng cụ đo: Đồng hồ điện tự bấm giây của Nhật Bản, chính xác đến 1%giây

+ Chạy 10 x 5m (s)

- Mục đích: kiểm tra đánh giá sức mạnh, tốc độ, linh hoạt

- Yêu cầu sân bãi, dụng cụ: Đường chạy có kích thước 15 x 2m bằng phẳng,không trơn, bốn góc có vật chuẩn để quay đầu, hai đầu đường chạy có khoảngtrống ít nhất là 2m Dụng cụ gồm đồng hồ bấm giây, thước đo dài, bốn vật chuẩnđánh dấu bốn góc đường chạy

- Cách tiến hành: Người được kiểm tra thực hiện tư thế xuất phát cao Khichạy đến vạch 5m, chỉ cần một chân chạm vạch, nhanh chóng quay 1800 chạy trở vềvạch xuất phát và sau khi chân lại chạm vạch xuất phát thì lại quay trở lại Thực hiện

lặp lại cho đến hết quãng đường, tổng số 10 lần 5m Quay theo chiều trái hay phải là

do thói quen của từng người Thực hiện một lần

- Cách tính thành tích: Thành tích chạy được xác định là giây và số lẻ từng1/100 giây

Kỹ thuật:

- Dẫn bóng luồn cọc sút cầu môn 10m (s): Từ vạch xuất phát (cách cọc thứ

nhất 2m) cầu thủ dẫn bóng luồn qua 4 cọc (khoảng cách mỗi cọc là 2m) sau đóthực hiện sút cầu môn Cầu thủ phải sút bóng khi bóng ở trong khoảng giới hạn 2mđược tính từ khu vực 9 m trở về trước Thời gian được tính từ lúc cầu thủ chạmchân vào bóng ở vạch xuất phát cho đến khi cầu thủ sút bóng Cầu thủ thực hiện 2lần, lấy thành tích tốt nhất

- Tân bóng (lần): Cầu thủ tân bóng bằng 2 chân Thành tích được tính từ

khi cầu thủ tân bóng đến khi bóng rơi xuống đất Cầu thủ thực hiện 2 lần, lấy thànhtích cao nhất

- Sút cầu môn 10m 10 quả (lần): Bóng được đặt trên vạch 10m, cầu môn

được chia đôi theo chiều dọc Trước khi sút cầu môn cầu thủ phải đăng ký nửa cầumôn định sút Bàn thắng được tính khi bóng vào lưới căng, không chạm đất trướckhi vào cầu môn và vào đúng nửa cầu môn đã đăng ký trước Số điểm được tính là

số lần bóng vào lưới hợp lệ

- Phát bóng xa cố định bằng chân thuận (m): VĐV phát bóng bằng chân

thuận, thành tích được tính từ điểm đặt bóng đến điểm bóng rơi (trong hành lang7m) Cầu thủ thực hiện 5 lần, lấy thành tích trung bình

2.1.4 Phương pháp thực nghiệm sư phạm:

Nhằm áp dụng chương trình giảng dạy mới xây dựng trên cơ sở phát triểnthể lực chuyên môn và kỹ thuật cho nam VĐV bóng đá Futsal lứa tuổi 16 – 18CLB Đạt Vĩnh Tiến Dùng phương pháp thực nghiệm so sánh tự đối chiếu với mụcđích nhằm kiểm nghiệm tính hiệu quả của chương trình

2.1.5 Phương pháp toán thống kê:

Xử lý phương pháp này để xử lý các thông tin thu thập được thông qua kếtquả kiểm tra sư phạm, kết hợp sử dụng một số phần mềm chuyên dụng như: Excell(Office 2007), SPSS (phiên bản 16.0) Các giá trị dự kiến sử dụng gồm:

+ Trung bình cộng:

Trung bình cộng là tỷ số tương đối giữa tổng lượng trị số các cá thể với tổng

số các cá thể của đám đông, được tính theo công thức:

Trong đó: Σ: Ký hiệu tổng : ký hiệu trung bình

xi: Ký hiệu quan sát thứ i n: Là số lần quan sát

Hệ số biến sai nói lên mức độ tập trung (tỷ lệ %) của các xi xung quang

Trong đó: Cv: Hệ số biến sai

: độ lệch chuẩn: Giá trị trung bình của tập hộp mẫu

+ Chỉ số (t) Student:

Để so sánh hai giá trị trung bình cộng của tập hợp mẫu

Trong đó: 2: phương sai

giá trị trung bình cá thể A nA: tổng số cá thể A

: giá trị trung bình cá thể B nB: tổng số cá thể BNếu sự khác biệt có ý nghĩa, đảm bảo đủ độ tin cậy cần thiết (p<0.05), chophép nhận xét theo nhịp tăng trưởng.

+ Chỉ số t student (t tự đối chiếu): n < 30

V1: Mức ban đầu của các test

V2: Mức cuối cùng của các test

2.2 Tổ chức nghiên cứu:

2.2.1 Đối tượng nghiên cứu: Các bài tập phát triển thể lực chuyên môn và

kỹ thuật cho nam VĐV bóng đá Futsal lứa tuổi 16 – 18 CLB Đạt Vĩnh Tiến

2.2.2 Khách thể nghiên cứu:

- 24 nam VĐV bóng đá Futsal lứa tuổi 16 – 18 CLB Đạt Vĩnh Tiến.

- 15 người là các nhà chuyên môn, các nhà khoa học, huấn luyện viên, giáoviên có kinh nghiệm trong giảng dạy và huấn luyện bóng đá Futsal tại các trườngchuyên ngành thể thao

2.2.3 địa điểm ngiên cứu nghiên cứu:

- Trung tâm thể dục thể thao Quận Bình Thạnh

- Trường Đại học Sư phạm TDTT TPHCM