NGHIÊN cứu ỨNG DỤNG các bài tập PHÁT TRIỂN THỂ lực và kỹ THUẬT CHO NAM vđv BÓNG đá FUTSAL lứa TUỔI 16 – 18 câu lạc bộ đạt VĨNH TIẾN

Xây dựng kế hoạch thực nghiệm và thực nghiệm thông qua các bài tập về thể lực chuyên môn và kỹ thuật của nam vận động viên bóng đá trẻ Futsal lứa tuổi 16 - 18 câu lạc bộ bóng đá Futsal Đ

LUẬN VĂN THẠC SĨ GIÁO DỤC HỌC

Người hướng dẫn khoa học:

TS Dương Ngọc Trường

Tp Hồ Chí Minh, năm 2019

Tôi xin cam đoan, đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi Các số liệu, kết quả nêu trong luận văn là trung thực và chưa từng được ai công bố trong bất kỳ công trình nào khác.

Người cam đoan

LỜI CAM ĐOAN

MỤC LỤC

LỜI CẢM ƠN

DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT

DANH MỤC CÁC BẢNG

DANH MỤC CÁC BIỂU ĐỒ VÀ HÌNH VẼ

PHẦN MỞ ĐẦU 1

1.Lý do chọn đề tài: 1

2.Mục đích nghiên cứu: 4

3.Mục tiêu nghiên cứu: 4

CHƯƠNG I: TỔNG QUAN NHỮNG VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU 6

1.1 Quan điểm của Đảng và nhà nước về thể dục thể thao: 6

1.2 Khái quát môn Futsal: 8

1.3 Cơ sở lý luận về công tác huấn luyện cho VĐV bóng đá Futsal: 16

1.3.1 Cơ sở lý luận chung về công tác huấn luyện cho VĐV bóng đá Futsal: .16

1.3.2 Cơ sở huấn luyện thể lực và kỹ thuật cho VĐV bóng đá Futsal: 18

1.4 Tổng quan về bài tập TDTT 26

1.4.1 Các khái niệm liên quan đến bài tập TDTT 26

1.4.2 Phân loại bài tập thể chất: 28

1.4.3 Cách thức tiến hành biên soạn bài tập: 29

1.5 Đặc điểm phát triển sinh lý của lứa tuổi thanh thiếu niên 30

1.6 Các công trình nghiên cứu có liên quan đến đề tài: 33

CHƯƠNG II: PHƯƠNG PHÁP VÀ TỔ CHỨC NGHIÊN CỨU 34

2.1 Phương pháp nghiên cứu: 34

2.1.1 Phương pháp phân tích và tổng hợp tài liệu: 34

2.1.4 Phương pháp thực nghiệm sư phạm: 37

2.1.5 Phương pháp toán thống kê: 38

2.2 Tổ chức nghiên cứu: 39

2.2.1 Đối tượng nghiên cứu: 39

2.2.2 Khách thể nghiên cứu: 39

2.2.3 địa điểm ngiên cứu nghiên cứu: 39

2.2.4 Thời gian nghiên cứu: 39

2.2.5 Kinh phí, trang thiết bị, dụng cụ: 40

CHƯƠNG III: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ BÀN LUẬN 42

3.1 Lựa chọn các test và các bài tập thể lực chuyên môn và kỹ thuật đánh giá nam VĐV bóng đá Futsal lứa tuổi 16 - 18 đội CLB Đạt Vĩnh Tiến 42

3.2 Xây dựng kế hoạch thực nghiệm và thực nghiệm thông qua các bài tập về thể lực chuyên môn và kỹ thuật của nam vận động viên bóng đá trẻ Futsal lứa tuổi 16 - 18 câu lạc bộ bóng đá Futsal Đạt Vĩnh Tiến 50

3.2.1 Lựa chọn các bài tập huấn luyện thể lực chuyên môn và kỹ thuật cho nam VĐV bóng đá Futsal lứa tuổi 16 – 18 CLB Đạt Vĩnh Tiến 50

3.2.2 Xây dựng kế hoạc huấn luyện và ứng dụng các bài tập phát triển thể lực chuyên môn và kỹ thuật cho nam VĐV bóng đá Futsal lứa tuổi 16 – 18 CLB Đạt Vĩnh Tiến: 60

3.3 Đánh giá hiệu quả một số bài tập phát triển thể lực chuyên môn và kỹ thuật cho nam VĐV bóng đá Futsal lứa tuổi 16 – 18 CLB Đạt Vĩnh Tiến 63

3.3.1 Đánh giá thực trạng thể lực chuyên môn và kỹ thuật nam VĐV bóng đá Futsal lứa tuổi 16 – 18 CLB Đạt Vĩnh Tiến: 63

3.3.2 Đánh giá hiệu quả việc ứng dụng hệ thống các bài tập nâng cao thể lực chuyên môn và kỹ thuật nam VĐV bóng đá Futsal lứa tuổi 16 – 18 CLB Đạt Vĩnh Tiến sau 6 tháng thực nghiệm 66

năm thực nghiệm 72

KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ 80

KẾT LUẬN: 80

KIẾN NGHỊ: 80

TÀI LIỆU THAM KHẢO

PHỤ LỤC

GDĐT Giáo dục và đào tạo

nam VĐV bóng đá Futsal lứa tuổi 16 – 18 CLB Đạt Vĩnh Tiến 48Bảng 3.2: Kiểm tra độ tin cậy của các chỉ tiêu thông qua test lặp lại (n=24) 49Bảng 3.3: Kết quả phỏng vấn các bài tập phát triển thể lực chuyên môn và kỹ

thuật cho nam VĐV bóng đá Futsal lứa tuổi 16 – 18 CLB Đạt VĩnhTiến 59Bảng 3.4: Phân bổ ứng dụng các bài tập phát triển thể lực chuyên môn theo kế

hoạch huấn luyện năm 2018 – 2019 62Bảng 3.5: kế hoạch huấn luyện năm 2018 - 2019 63Bảng 3.6: Kết quả kiểm tra thực trạng thể lực chuyên môn và kỹ thuật nam VĐV

bóng đá Futsal lứa tuổi 16 – 18 CLB Đạt Vĩnh Tiến 64Bảng 3.7: Sự tăng trưởng thể lực chuyên môn và kỹ thuật nam VĐV bóng đá

Futsal lứa tuổi 16 – 18 CLB Đạt Vĩnh Tiến sau 6 tháng thực nghiệm 66Bảng 3.8: Sự tăng trưởng thể lực chuyên môn và kỹ thuật nam VĐV bóng đá

Futsal lứa tuổi 16 – 18 CLB Đạt Vĩnh Tiến sau 1 năm thực nghiệm 73

Biểu đồ 3.2: Tỷ lệ % thâm niên công tác đối tượng phỏng vấn 47

Biểu đồ 3.3: Thành tích chạy 10m XPC trước và sau 6 tháng thực nghiệm 67

Biểu đồ 3.4: Thành tích chạy 20m XPC trước và sau 6 tháng thực nghiệm 67

Biểu đồ 3.5: Thành tích chạy 10x5m trước và sau 6 tháng thực nghiệm 68

Biểu đồ 3.6: Thành tích Bật cao tại chỗ trước và sau 6 tháng thực nghiệm 68

Biểu đồ 3.7: Thành tích Bật xa tại chỗ trước và sau 6 tháng thực nghiệm 69

Biểu đồ 3.8: Thành tích Dẫn bóng luồn cọc sút cầu môn 10m trước và sau 6 tháng thực nghiệm 69

Biểu đồ 3.9: Thành tích Phát bóng xa trước và sau 6 tháng thực nghiệm 70

Biểu đồ 3.10: Thành tích Tân bóng trước và sau 6 tháng thực nghiệm 70

Biểu đồ 3.11: Thành tích sút cầu môn 10m 10 quả trước và sau 6 tháng thực nghiệm 71

Biểu đồ 3.12: Sự tăng trưởng các test kiểm tra sau 6 tháng tập luyện 72

Biểu đồ 3.13: Thành tích chạy 10m XPC trước và sau thực nghiệm 73

Biểu đồ 3.14: Thành tích chạy 20m XPC trước và sau thực nghiệm 74

Biểu đồ 3.15: Thành tích chạy 10x5m trước và sau thực nghiệm 74

Biểu đồ 3.16: Thành tích Bật cao tại chỗ trước và sau thực nghiệm 75

Biểu đồ 3.17: Thành tích Bật xa tại chỗ trước và sau thực nghiệm 75

Biểu đồ 3.18: Thành tích Dẫn bóng luồn cọc sút cầu môn 10m trước và sau thực nghiệm 76

Biểu đồ 3.19: Thành tích Phát bóng xa trước và sau thực nghiệm 76

Biểu đồ 3.20: Thành tích Tân bóng trước và sau thực nghiệm 77

Biểu đồ 3.21: Thành tích sút cầu môn 10m 10 quả trước và sau thực nghiệm 77

Biểu đồ 3.22: Sự tăng trưởng các test kiểm tra sau tập luyện 78

PHẦN MỞ ĐẦU

1 Lý do chọn đề tài:

Mỗi người ai cũng cần có sức khỏe, đó là yêu cầu của cách mạng trong

kỷ nguyên mới, là yêu cầu của sự tồn tại và phát triển xã hội, là đòi hỏi của sựnghiệp công nghiệp hóa và hiện đại hóa, đồng thời cũng là mong ước chính đángcủa đời sống hạnh phúc cá nhân Muốn sức khỏe, thể chất con người được pháttriển hài hòa, biện pháp thiết thực, tiết kiệm và hiệu quả nhất là thông qua giáodục thể chất, đặc biệt là tập luyện môn bóng đá

Việc tập luyện TDTT có ý nghĩa đặc biệt quan trọng trong việc giữ gìncủng cố và tăng cường sức khỏe cho mọi người, giúp cho họ có đầy đủ điều kiện

để nâng cao hiệu quả của việc học tập, lao động, xây dựng và bảo vệ tổ quốc

Nghị Quyết 08-NQ/TW ngày 01 tháng 12 năm 2011 đã nêu rõ “phát triển thể dục thể thao là một yêu cầu khách quan của xã hội, nhằm góp phần nâng cao sức khoẻ, thể lực và chất lượng cuộc sống của nhân dân, chất lượng nguồn nhân lực; giáo dục ý chí, đạo đức, xây dựng lối sống và môi trường văn hóa lành mạnh, góp phần củng cố khối đại đoàn kết toàn dân, mở rộng quan hệ hữu nghị và hợp tác quốc tế; đồng thời, là trách nhiệm của các cấp ủy đảng, chính quyền, đoàn thể, tổ chức xã hội và của mỗi người dân Các cấp ủy đảng có trách nhiệm thường xuyên lãnh đạo công tác thể dục thể thao, bảo đảm cho sự nghiệp thể dục thể thao ngày càng phát triển” và “Phấn đấu 90% học sinh, sinh viên đạt tiêu chuẩn rèn luyện thân thể”

Bóng đá là môn thể thao được nhiều người yêu thích, ủng hộ và cùng nhautham gia tập luyện Bóng đá còn là phương tiện hữu hiệu trong lĩnh vực giáo dụcthể chất và sức khỏe người tập, trong giáo dục đạo đức - nhân cách, trong giảitrí, trong giao lưu văn hóa xã hội và cả trong lĩnh vực kinh tế Ngày nay được sựquan tâm đầu tư của Đảng và Nhà Nước bóng đá Việt Nam đang trên đà pháttriển mạnh mẽ và cùng hòa nhập vào quỹ đạo chung của khu vực và châu lục

Để đạt được thành tích cao hơn nữa trên đấu trường khu vực, Châu lục và ThếGiới mối quan tâm hàng đầu của thể thao Việt Nam hiện nay là công tác đào tạovận động viên trẻ Đây chính là nền móng tương lai của thể thao nước nhà, làyếu tố quan trọng trong quá trình hình thành con người mới có nếp sống văn hóalành mạnh.

Theo PGS TS Nguyễn Ngọc Cừ, quá trình đào tạo vận động viên là mộtquá trình bao gồm nhiều mặt sử dụng có mục đích tổng thể, các nhân tố chophép tác động có chủ định tới sự phát triển của vận động viên và đảm bảo cho

họ có trình độ sẵn sàng cần thiết để đạt thành tích thể thao cao Đồng thời quátrình đào tạo sẽ tạo điều kiện cho sự phát triển toàn diện về phẩm chất đạo đức,tâm lý, nhân cách, ý chí, tính tổ chức kỷ luật cũng như tính tự giác cá nhân củavận động viên được tốt hơn, góp phần nâng cao thành tích thể thao: “Trình độ vàphương pháp tổ chức công tác đào tạo vận động viên trẻ có ý nghĩa quyết địnhđến thành tích thể thao của một nước trên vũ đài thể thao quốc tế Bởi thế hoàntoàn dễ hiểu khi nước ta quan tâm nhiều đến việc đào tạo lực lượng hậu bị”

(trích Lê Bửu – Nguyễn Thế Truyền Lý luận và phương pháp thể thao trẻ).

Huấn luyện bóng đá là hình thức cơ bản của đào tạo vận động viên, là quátrình đào tạo vận động viên có hệ thống.Theo PGS TS Nguyễn Thiệt Tình –

“Huấn luyện và giảng dạy bóng đá”, huấn luyện cũng là một quá trình sư phạm

có tổ chức chặt chẽ nhằm phát triển toàn diện về các mặt kỹ thuật, chiến thuật,thể lực và tinh thần cho vận động viên đáp ứng được yêu cầu thi đấu bóng đáhiện đại Chất lượng của việc đào tạo bóng đá trẻ sẽ góp phần nâng cao chấtlượng của bóng đá đỉnh cao mỗi đội bóng, câu lạc bộ cũng như mỗi quốc gia.Điều không thể thiếu trong công tác đào tạo bóng đá trẻ là phải nắm bắt đượccác quy luật phát triển của vận động viên trẻ trong từng giai đoạn, thời kì nhấtđịnh Phải có kế hoạch đặt ra sao cho phù hợp với một quá trình huấn luyện lâudài và hết sức khoa học Bên cạnh đó phải tiến hành kiểm tra định kỳ để xácđịnh độ tăng tiến của từng vận động viên trong quá trình tập luyện nhằm nắm

vững những quy luật phát triển của các em mà đưa ra chương trình huấn luyệnhợp lý.

Thể lực và kỹ thuật của cầu thủ trẻ Việt Nam trong những năm gần đâyngày càng được nâng cao, tuy nhiên so với các nước trong khu vực thì vẫn còn

là khoảng cách tương đối xa Các giải bóng ở lứa tuổi trẻ trong những năm gầnđây được tổ chức thường niên đã tạo điều kiện thuận lợi để các cầu thủ trẻ củanước ta trưởng thành, tích lũy kinh nghiệm và đặc biệt là thể lực và kỹ thuậtđược cải thiện đáng kể

Để phát triển thể lực và kỹ thuật cho các vận động viên bóng đá trẻ Futsal,hiện nay nước ta đang rất chú trọng đến công tác tuyển chọn những cầu thủ trẻ

có năng khiếu và tố chất về bóng đá Futsal để đưa về các câu lạc bộ lớn trong

cả nước đào tạo một cách bài bản và khoa học hơn, gần đây nhất là sự nổi lêncủa các câu lạc bộ bóng đá Futsal như: Thái Sơn Nam, Tân Hiệp Hưng,Sannatech Khánh Hòa… và đã gặt hái được những thành tích cao quý Tuynhiên qua nhận xét của các chuyên gia bóng đá Futsal hàng đầu Việt Nam thì thểlực và kỹ thuật của các cầu thủ trẻ vẫn là vấn đề đặc biệt quan trọng cần phảichú ý đến

Nhận thức được tầm quan trọng của công tác đào tạo và huấn luyện vậnđộng viên bóng đá trẻ Futsal, đặc biệt là huấn luyện về thể lực và kỹ thuật cầnphải có sự đầu tư mạnh mẽ và đúng hướng, vì thế việc bồi dưỡng trình độ chohuấn luận viên trong nước và mời các chuyên gia có trình độ cao về huấn luyệnthể lực và kỹ thuật ở các nước có nền bóng đá phát triển trên Thế Giới là vấn đềcấp thiết nhất cần phải thực hiện để đưa nền bóng đá Futsal nước nhà ngày càngphát triển hơn so với các nước trong khu vực nói riêng và trên Thế Giới nóichung

Những năm gần đây, sự thiếu hụt lực lượng cầu thủ trẻ có đầy đủ các tốchất là nguyên nhân chính làm cho câu lạc vộ bóng đá Đạt Vĩnh Tiến thi đấukhông thành công Xuất phát từ thực tiễn trên, nhận thức tầm quan trọng của

việc đào tạo vận động viên năng khiếu trẻ, đặc biệt là sự phát triển về thể lựcchuyên môn và kỹ thuật của cầu thủ bóng đá trẻ Futsal Với những kiến thứctích lũy được trong quá trình huấn luyện tại câu lạc bộ Đạt Vĩnh Tiến, tôi mạnh

dạng chọn đề tài: “Nghiên cứu xây dựng các bài tập nhằm phát triển thể lực

chuyên môn và kỹ thuật của nam VĐV bóng đá futsal lứa tuổi 16-18 đội CLB Đạt Vĩnh Tiến”.

Với việc lựa chọn đề tài nghiên cứu này tôi hy vọng đánh giá được phầnnào đó về công tác huấn luyện, rút ra những thông tin cần thiết cho người làmcông tác chuyên môn, từ đó có hướng đi đúng giúp bóng đá Futsal ngày càngphát triển

2 Mục đích nghiên cứu:

Thông qua quá trình nghiên cứu xây dựng các bài tập nhằm phát triển thể lực chuyên môn và kỹ thuật của nam VĐV bóng đá futsal lứa tuổi 16-18 đội CLB Đạt Vĩnh Tiến” Để cung cấp thêm nhiều thông tin và tư liệu để tham khảo

trong quá trình huấn luyện

3 Mục tiêu nghiên cứu:

3.1 Mục tiêu 1: Lựa chọn các test và các bài tập thể lực chuyên môn và

kỹ thuật đánh giá nam VĐV bóng đá Futsal lứa tuổi 16 - 18 đội CLB Đạt Vĩnh Tiến.

- Tổng hợp lựa chọn các test và các bài tập

- Phỏng vấn để xác định các test đánh giá

- Kiểm định độ tin cậy của test

3.2 Mục tiêu 2: Xây dựng kế hoạch thực nghiệm và thực nghiệm các bài

tập về thể lực chuyên môn và kỹ thuật của nam vận động viên bóng đá trẻ Futsal lứa tuổi 16 - 18 câu lạc bộ bóng đá Futsal Đạt Vĩnh Tiến.

- Lựa chọn các bài tập về thể lực chuyên môn và kỹ thuật của nam vậnđộng viên bóng đá trẻ Futsal lứa tuổi 16 - 18 câu lạc bộ bóng đá Futsal Đạt VĩnhTiến

- Xây dựng kế hoạch thực nghiệm

- Tiến hành thực nghiệm

3.3 Mục tiêu 3: Đánh giá hiệu quả các bài tập về thể lực chuyên môn

và kỹ thuật của nam vận động viên bóng đá trẻ Futsal lứa tuổi 16 - 18 câu lạc

CHƯƠNG I TỔNG QUAN NHỮNG VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU 1.1 Quan điểm của Đảng và nhà nước về thể dục thể thao:

Từ sau khi cách mạng tháng 8/1945 thành công Đảng và nhà nước ta đãquan tâm đến sức khỏe của người dân lao động để xây dựng và bảo vệ tổ quốc

Trong “Lời kêu gọi toàn dân tập thể dục” vào tháng 3/1946, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã viết: “Giữ gìn dân chủ, xây dựng nước nhà, gây đời sống mới, việc gì cũng cần có sức khỏe mới thành công.Mỗi một người dân khỏe mạnh, tức là góp phần cho cả nước mạnh khỏe Vậy nên tập luyện thể dục, bồi bổ sức khỏe, là bổn phận của mỗi một người dân yêu nước Việc đó không tốn kém, khó khăn gì, trai gái, già trẻ ai cũng nên làm và ai cũng làm được Mỗi người lúc ngủ dậy tập ít phút thể dục, ngày nào cũng tập thì khí huyết lưu thông, tinh thần đầy đủ, như vậy là sức khỏe Dân cường thì nước thịnh Tôi mong đồng bào ai cũng gắng tập thể dục Tự tôi ngày nào cũng tập” [16] Lời kêu gọi của Bác sau đó đã dấy lên phong trào “Khỏe vì nước” tại nhiều nơi trong cả nước, người người

cũng nhau ra sức tập luyện thể dục thể thao

Sau khi hòa bình lập lại trên Miền Bắc xã hội chủ nghĩa, nhiều văn bản,nghị quyết chỉ thị của Đảng, quốc hội và chính phủ tiếp tục khẳng định cần quantâm đến sức khỏe cho nhân dân, đặc biệt là học sinh trường học

Tháng 3/1960, Bác đã tự tay viết thư gửi hội nghị cán bộ TDTT toàn miền

Bắc Người có nêu rằng: “Muốn lao động sản xuất tốt thì cần có sức khỏe, muốn có sức khỏe thì nên thường xuyên tập luyện thể dục thể thao Vì vậy, chúng ta nên phát triển phong trào thể dục thể thao cho rộng khắp” Đồng thời Bác còn căn dặn: “Cán bộ thể dục thể thao phải học tập chính trị, nghiên cứu nghiệp vụ và hăng hái công tác” Ngoài ra người còn nhận định vai trò của thể dục thể thao trong xã hội: “Là một trong những công tác cách mạng khác”.[16]

Chỉ thị 48/TTg ngày 2/6/1969, nguyên thủ tướng Phạm Văn Đồng có nêu:

“Giữ gìn và nâng cao sức khỏe cho học sinh là một vấn đề lớn, phải có phương

hướng và kế hoạch giải quyết toàn diện và trong thời gian dài trên cơ sở tìm hiểu đặc điểm lứa tuổi, đặc điểm sinh hoạt và căn cứ vào khả năng thực tế của nước ta”.[6]

Trong chỉ thị số 227/CT – TW ngày 18/11/1975 cũng đã nêu: “Phấn đấu vươn lên đưa phong trào quần chúng rèn luyện thân thể vào nề nếp, phát triển công tác thể dục thể thao có chất lượng, có tác dụng thiết thực nhằm mục tiêu: Khôi phục và tăng cường sức khỏe cho nhân dân, góp phần xây dựng con người mới luôn phát triển toàn diện”.[7]

Chỉ thị 36 CP/TW ngày 24/3/1994 của BCHTW Đảng về công tác thể dục

thể thao với khẩu hiệu: “khỏe để xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, từng bước xây dựng lực lượng thể thao chuyên nghiệp đỉnh cao, phấn đấu đạt vị trí xứng đáng trong các hoạt động thể dục thể thao quốc tế, trước hết là khu vực Đông Nam Á”.[5]

Và gần đây nhất chiến lược phát triển thể dục thể thao của Việt Nam đến

năm 2020: “TDTT cho mọi người (gồm: TDTT quần chúng, giáo dục thể chất

và thể thao trong nhà trường, TDTT trong lực lượng vũ trang); thể thao thành tích cao và thể thao chuyên nghiệp; Ủy ban Olympic Việt Nam và các tổ chức

xã hội về nghề nghiệp thể dục thể thao”.

Phát triển thể dục thể thao đồng bộ trong trường học, lực lượng vũ trang,

ở xã, phường, thị trấn cùng với phát triển thể thao thành tích cao, thể thaochuyên nghiệp Vấn đề xã hội hóa được thực hiện kết hợp với kinh doanh thểdục thể thao với công tác cung ứng dịch vụ theo quy định của pháp luật Khuyếnkhích các tổ chức cá nhân tham gia phát triển TDTT

Trong thời đại công nghệ thông tin hiện nay, thể dục thể thao mang ýnghĩa cuộc sống Những đề tài nghiên cứu về thể thao không ngừng phát triển,thu hút các nhà khoa học nghiên cứu, cụ thể như là: quản lý học thể dục thểthao, tâm lý học thể dục thể thao, kinh tế thể dục thể thao, y sinh học thể dục thểthao… Để góp phần cho sự nghiệp phát triển một nền thể dục thể thao tiên tiến

với những lời hứa tốt đẹp như thế, chúng ta phải luôn đề cao, trau dồi sức laođộng về trình độ văn hóa, tư tưởng chính trị, chuyên môn nghiệp vụ, xây dựngnền móng vững chắc để dần hòa mình theo đà phát triển chung của thế giới.

Để đáp ứng yêu cầu xây dựng và phục vụ đắc lực cho chiến lược đào tạocon người phát triển toàn diện, góp phần thực hiện mục tiêu dân giàu nướcmạnh, xã hội công bằng dân chủ văn minh, với quan điểm thể dục thể thao làcông tác cách mạng nên Đảng và Nhà nước luôn quan tâm đến công tác thể dụcthể thao Thấm nhuần quan điểm của Đảng với thể dục thể thao, hai ngành Giáodục đào tạo và Thể dục thể thao đã phối hợp, chỉ đạo nội dung công tác thể dụcthể thao trong tình hình mới, thiết thực phục vụ cho mục tiêu đào tạo con ngườiphát triển toàn diện, góp phần tích cực vào sự nghiệp công nghiệp hóa hiện đạihóa đất nước

1.2 Khái quát môn Futsal:

Cho đến nay vẫn còn có nhiều ý kiến khác nhau xung quanh việc trả lờinhững vấn đề thuộc về môn thể thao đang có một sức hút mạnh mẽ đối với đông

đảo những “tín đồ” túc cầu giáo Bóng đá Futsal là gì? Nó có nguồn gốc từ đâu?

Cách thức thi đấu như thế nào? Nó có đặc điểm gì khác biệt hay phải là một

trong những hình thức biến thể của bóng đá – môn thể thao “vua” mà ai ai ít

hay nhiều cũng đã từng tiếp xúc Và những ý kiến được nêu ra trong đề tài này

cũng không nằm ngoài vòng xoáy đó, với mong muốn góp thêm chút “lửa”

nhằm quảng bá rộng rãi môn thể thao hấp dẫn này đến mọi người xung quanh

Futsal là một loại hình bóng đá thi đấu trong nhà, là môn thể thao trìnhdiễn những vũ điệu đẹp nhất của thế giới túc cầu Tên của nó có nguồn gốc từ

tiếng Bồ Đào Nha "futebol de salão" và tiếng Tây Ban Nha "fútbol sala/de salón",

giày đinh như ở các trận đấu sân cỏ Sự hấp dẫn của môn thể thao này chính là

sự tinh lọc ra những tố chất đặc sắc nhất của bóng đá: kỹ năng, kiểm soát bónghẹp, chuyền bóng, sút bóng, sự cảnh giác, suy nghĩ nhạy bén, khả năng dichuyển và tận dụng những khoảng hở Một điều đặc biệt nữa, đây là môn thểthao dễ chơi và phù hợp với tất cả mọi người, nhất là người Á Đông được coi làkhéo léo, kỹ thuật và đầy sáng tạo…

Môn thể thao đem lại những pha trình diễn ngoạn mục từ đầu đến cuối,những pha trình diễn kỹ thuật cá nhân và nhiều bàn thắng đẹp mắt Những ngườichơi môn này không bao giờ mong muốn được tham gia vào giải đấu của đội 11người Đây là nơi để họ thử thách chính mình khi họ có ít không gian hơn vàđược tiếp xúc với bóng nhiều hơn trong một môi trường linh hoạt và khốc liệthơn hẳn

Vì ít khoảng trống nên môn thể thao đòi hỏi người chơi phải khống chếbóng ở tầm gần và phát triển kỹ thuật, độ nhanh nhạy Nhịp độ trận đấu liên tục,không có thời gian để nghỉ ngơi, luôn luôn sẵn sàng bắt bóng và lao vào nhữngkhoảng trống có được

Với điều kiện được tiếp xúc bóng liên tục, kỹ năng và độ nhạy bóng củacầu thủ được phát triển rất nhanh, và cảm thấy thoải mái với bóng thay vì phảitránh né nó Bạn thực sự sẽ muốn có được bóng Môn chơi này tạo cho bạn sựbình tĩnh, tinh thần trách nhiệm và sự sáng tạo Có thể kể đến những tên tuổi với

kỹ năng chơi bóng đạt đến “bậc thầy” như huyền thoại Pele, Maradona, Zidane hay gần đây là Cristiano Ronaldo, Ronaldinho thực sự là “ma lực” hút hồn hàng triệu “tín đồ” tham gia tập luyện Theo thời gian được nâng tầm thành

một bộ môn thể thao đầy tính nghệ thuật lan rộng khắp Châu Âu rồi du nhập vàphát triển tại các nước châu Á: Nhật Bản và Hàn Quốc, Iran, Thái Lan và ngay

cả Việt Nam… Những cái tên nức danh của bóng đá Futsal như Falcao đã trởthành thần tượng của không ít tín đồ túc cầu giáo

Rất nhiều tên tuổi lớn như Ronaldinho, Ronaldo và Robinho đều rènluyện kỹ năng từ môn đấu Futsal hay chơi nó trong những buổi tập huấn hàngtuần Một Ronaldinho 9 tuổi đã chơi bóng trong video quảng cáo của Nike với

vô số kỹ năng đáng nể được trình diễn trong sân đấu trong nhà: “Khi tôi còn nhỏ, chúng tôi luôn chơi Futsal và bây giờ việc kiếm soát bóng trong tầm ngắn thật quá dễ dàng”, chân sút của AC Milan và Brazil phát biểu “Cách thức kiểm soát bóng quan trọng hơn rất nhiều trên sân đấu nhỏ, vì bạn có ít không gian hơn Nếu không đủ nhanh nhẹn, bạn sẽ mất bóng ngay tức thì Bạn sẽ học được cách đưa ra các quyết định nhạy bén, khi mà mọi thứ bị thắt chặt lại và diễn ra nhanh hơn bóng đá thường đến chóng mặt Tốc độ, kỹ thuật hoàn hảo và khả năng xoay trở tình thế nhanh chóng là những gì Futsal có thể dạy cho bạn".

Một sai lầm thường có là việc hiểu Futsal như một môn bóng đá 5 ngườiđơn thuần, như môn này thực chất có cả một hệ thống luật lệ riêng được lập ra vìnhịp độ nhanh, mạnh, dồn dập tập trung vào những kỹ năng đá bóng điêu luyệnnhất

Futsal được chơi bởi những đội gồm 5 người trong vòng 2 hiệp, mỗi hiệp

20 phút (mỗi bên được quyền dừng trận đấu thảo luận trong vòng 1 phút mỗihiệp và đồng hồ dừng lại khi bóng đứng yên) trong 1 sân trong nhà, dùng bóng

cỡ 4, nhỏ và nặng hơn bóng thường, giảm độ nẩy đến 30%

Sân chơi được viền xung quanh chứ không dùng rào chắn, khi bóng rakhỏi sân, người chơi phải đá bóng vào sân trong vòng 4 giây, nếu quá thời gian

đó, đội kia sẽ được hưởng quả đá phạt này Người chơi phải giữ vị trí cách bóng

5 mét với bất cứ quả đá phạt nào Thủ môn được phép ra khỏi khu vực của mình

và mọi người được phép vào khu vực đó, và bóng cho phép được cao quá đầu

Mỗi đội sẽ có 7 người dự bị và họ được phép thay người bất cứ khi nào,bất kể số lần Trận đấu được điều khiển bởi 3 trọng tài, cấm hoàn toàn việc trượt

để lấy bóng, nếu một thẻ vàng được đưa ra, đội đó chỉ còn 4 người trong vòng 2phút hay cho đến khi đội kia ghi bàn

Sau hơn nửa thế kỷ khai sinh ra môn bóng đá tại Anh, những phiên bảnnhỏ hơn lần đầu tiên xuất hiện tại Uruguay khi đất nước này ăn mừng chiếnthắng World Cup 1930 Một thầy giáo người Argentina, Juan Carlos Ceriani,từng làm việc tại Montevideo thủ đô Uruguay, đã chứng kiến những trận cầuđược thi đấu trên sân bóng rổ với không gian nhỏ hơn vì sự thiếu hụt của nhữngsân bóng lớn Ông đã quyết định tổ chức môn chơi này với việc sử dụng bóng vàkhung thành nhỏ hơn để chơi trong nhà tại các câu lạc bộ thể dục thể thao Mônchơi được gọi tên futebol de sala hay futebol de salão, có nghĩa là bóng đá trongnhà.

Sự phổ biến của môn thể thao này nhanh chóng lan rộng khắp Nam Phi,

và điều luật của môn này được chính thức đặt ra ở Brazil vào năm 1936 Nhữngngười Brazil sử dụng những quả bóng nặng hơn bằng cách nhồi thêm mùn cưa,nút bần và lông ngựa để gia tăng khả năng kiểm soát bóng tầm gần Được biết

đến như “môn đá bóng hạng nặng”, tên chính thức tại Brazil của nó là futebol

de salão, cũng được hiểu như bóng đá trong nhà Hiệp hội đầu tiên được thànhlập tại Brazil vào năm 1959, tiếp theo đó là Liên đoàn Bóng đá trong nhàSudamericana (Nam Phi) vào năm 1965 gồm có Uruguay, Paraguay, Peru,Argentina và Brazil

Môn thể thao làn rộng khắp thế giới với sự thành lập của Liên đoàn Bóng

đá trong nhà Quốc tế tại Sao Paulo năm 1971 Brazil được xem như quê nhà củamôn Futsal và xuyên khắp đất nước này người ta có thể chơi môn này ở khắpmọi nơi, đường phố, những sân tập nhỏ, và trên bãi biển, đã giúp tạo nên nhiềutên tuổi lớn như Pele, Zico, Ronaldo và Ronaldinho Nhưng những cầu thủchuyên nghiệp như Falcao luôn được bao quanh bởi rất nhiều fan hâm mộ, kể cả

những fan hâm mộ của bóng đá 11 người “Futsal là môn thể thao đem lại nhiều niềm vui – niềm hạnh phúc nhất đến với người Brazil”, phát biểu của Vincente Figueiredo, tác giả của cuốn “Lịch sử của Bóng đá trong nhà” Được

chứng kiến sự phát triển mạnh mẽ của Futsal, Liên đoàn bóng đá thế giới FIFA

cuối cùng đã quyết định đưa bộ môn vào khuôn khổ quản lý của mình, năm

1985 đã có một số luật nhỏ thay đổi từ điều luật ban đầu, và đổi tên chính thức

là Futsal, là sự kết hợp của Futbal the Salão

Bóng đá trong nhà đang ngày được phổ biến rộng khắp Môn chơi đãkhông bị nhầm lẫn như một họ hàng kém cỏi của bóng đá 11 người, rất nhiềuchuẩn bóng đá trong nhà đã và đang thống trị khắp thế giới với đặc điểm riêng

và văn hoá bóng đá rất chuyên biệt của nó Hiện nay có hơn 60 triệu người chơirất nhiều chuẩn của môn này gồm: Futsal, panna, futebol de salão và bóng đá 5người truyền thống Chuẩn phổ biến nhất của môn này là Futsal, được chơi bởihơn 25 triệu người, và có hơn 50 giải đấu chuyên nghiệp khắp thế giới từAzerbaijan cho đến Tây Ban Nha Trong tổng số 100 quốc gia tham dự Giải Vôđịch FIFA Futsal thế giới gần đây nhất, Brazil đã giành chiến thắng trước đámđông gần 300 ngàn người

Kể từ khi phát triển từ Futebol de salão, phiên bản đầu tiên đã bị mai một,nhưng nó vẫn diễn ra khắp Nam Phi và hơn thế nữa Điểm khác biệt chính vớiFutsal là được chơi với bóng cỡ 2 không nẩy, thích hợp với những người chơitrẻ tuổi Tuy nhiên, đây quả là sự thống trị của Futsal khi quả bóng dạng này rấtkhó tìm mua được, ngay cả tại Brazil

Tuy chỉ mới phát triển non trẻ tại nước Anh nhưng môn thể thao này cũngđang lớn mạnh dần nhanh chóng tại đây Hơn 6 triệu người chơi Futsal mỗi buổichiều hay sau giờ làm việc, phát triển nhanh chóng hơn 2 triệu người trong vòng

5 năm, nhanh hơn cả bóng đá 11 người

Những dạng khác của bóng đá ít người, thường là dạng lai giữa Futsal vàbóng đá 5 người, có thể là bóng đá với tối đa 6-7 cầu thủ cho mỗi đội, gôm môncalcetto ở Ý, đá bóng trong nhà của Mỹ, Fulbito hay Futebol Cinco ở Nam Phi

va Tây Ban Nha, và Hallenfussball tại Đức

Tại Hà Lan, một phiên bản khác của môn thể thao này cũng đang lớnmạnh, tên là panna Bắt nguồn từ đường phố Amsterdam trong cộng đồng người

Surinam, tiếng lóng panna có nghĩa là luồn bóng qua chân đối phương, có nghĩa

là “chiếc cổng” trong tiếng Surinam, một vài nơi khác môn nay được biết đến với tên “nutmeg” Mục tiêu chính của trận đấu là ghi nhiều bàn thắng hơn đối

phương, tuy nhiên, nó nghiêng về một cuộc trình diễn kỹ thuật cá nhân, nếu bạnhoàn thành một panna, tức là luồn bóng qua chân đối phương, trò chơi sẽ kếtthúc và bạn là người thắng cuộc

Thế nhưng, đâu ngờ rằng Việt Nam ngày nay đã sớm trở thành "thánh địa"

của các tín đồ túc cầu giáo và trong tinh thần đổi mới toàn diện, người Việt đãrất tự giác, say mê đến cuồng nhiệt môn bóng đá mới du nhập vào nước ta đếnnay được đúng 100 năm Sau sự kiện lịch sử vô địch cup AFF, tờ VnEconomyđưa tin: “Đêm 28/12 chứng kiến những đường phố tắc nghẽn người và xe, rợpbóng quốc kỳ và vang dội những thanh âm vui mừng, trên khắp dải đất hình chữ

S Không chỉ là tình yêu bóng đá, đó còn là khát khao khẳng định mình của mộtdân tộc đang nỗ lực vươn lên” Tuy nhiên, để có thể rút ngắn chặng đường hộinhập và đuổi kịp các nước lân cận, sau sự khẳng định của bóng đá trên đấutrường khu vực thì bóng đá Việt Nam cần phải nổ lực vượt bậc thì mới hy vọngkhẳng định được vị thế của một nền bóng đá có nhiều tiềm năng và việc làm đótrong môn bóng Futsal cũng không ngoại trừ

Một nhân tố quan trọng không kém là lực lượng huấn luyện viên, thựctrạng tồn đọng hiện này là việc đội ngũ các huấn luyện viên cho sân chơi nàycòn thiếu phương pháp huấn luyện, kế hoạch huấn luyện và cả kinh nghiệm cầmquân trên mặt sân này Tất cả vẫn chưa đáp ứng được nhu cầu đòi hỏi thực tếhiện nay và nguyên nhân của vấn đề nằm ở nhiều khía cạnh có thể kể ra sau đây:Trong trường học chưa tổ chức giảng dạy, huấn luyện ngoại khóa về môn bóng

đá Futsal cho các em Công tác tổ chức tuyển chọn vận động viên năng khiếuban đầu chưa cao Chưa có sự thống nhất trong trong hệ thống đào tạo mônFutsal của tỉnh, chủ yếu là huấn luyện viên tự phát Chưa xây dựng và áp dụngkhoa học kỹ thuật trong việc đào tạo chưa có sự thống nhất trong cả thành phố

về lý luận huấn luyện, hệ thống thi đấu, chế độ dinh dưỡng Tổ chức thi đấuchưa đáp ứng được yêu cầu chuyên môn Chưa trở thành điều kiện và động lựcthúc đẩy, nâng cao chất lượng đào tạo vận động viên bóng đá Futsal nữ dẫn đếntrình trạng thiếu hẳn điều kiện cọ sát, tích lũy kinh nghiệm trận mạc nhằm pháttriển chuyên môn, huấn luyện nhằm có sự điều chỉnh cho phù hợp.

Chưa có được sự thống nhất trong hệ thống đào tạo vận động viên quốc

gia (quy trình quản lý, chương trình đào tạo, huấn luyện cho các lứa tuổi, chế

độ dinh dưỡng, khả năng kết hợp khoa học kỹ thuật…) mà thường do các địa

phương, các câu lạc bộ tự thực hiện và tự làm dẫn đến việc lãng phí và hiệu quảđào tạo kém

Hệ thống thi đấu bóng đá Futsal chưa đáp ứng được yêu cầu về chuyênmôn Chưa trở thành điều kiện và động lực thúc đẩy, nâng cao chất lượng đàotạo vận động viên dẫn đến tình trạng vận động viên thiếu hẳn điều kiện cọ sát,tích lũy kinh nghiệm trận mạc nhằm phát triển chuyên môn, huấn luyện viên thì

ít có điều kiện kiểm chứng khả năng huấn luyện và chương trình huấn luyệnnhằm có sự điều chỉnh phù hợp

Việc đầu tư cho bóng đá Futsal ở các địa phương và câu lạc bộ thấp Cơ

sở vật chất thiếu thốn, công tác nghiên cứu và các phương tiện dùng cho việcnghiên cứu ứng dụng trong công tác đào tạo vận động viên nói chung và bóng

đá Futsal nữ nói riêng còn quá thiếu thốn Nhất là các dụng cụ dùng đánh giá,kiểm tra khả năng hồi phục chế độ dinh dưỡng

Từ những sự yếu kém của mình về mọi mặt liên đoàn bóng đá (VFF) đãcải tổ những chính sách và sự đầu tư mạnh mẽ cho đội tuyển fusal Bước đầu độituyển quốc gia tham gia các giải thi đấu seagame, châu Á và quốc tế và đã giànhđược những thành tích nhất định nhất như huy chương bạc ở seagame năm 2013của nam và nữ, và 2016 dự vòng chung kết futsal world cup Đó là những thànhtích rất đáng ghi nhận trong giai đoạn phong trào bóng đá Futsal đang gặp rấtnhiều khó khăn

1.3 Cơ sở lý luận về công tác huấn luyện cho VĐV bóng đá Futsal:

1.3.1 Cơ sở lý luận chung về công tác huấn luyện cho VĐV bóng đá Futsal:

Công tác huấn luyện VĐV thể thao nói chung và bóng đá nói riêng phảiđược bắt nguồn từ cấu trúc thành tích của mỗi môn nhất định Có nhiều yếu tốtạo nên một VĐV bóng đá giỏi Một số người sinh ra đã có sẵn năng khiếu bẩmsinh để chơi bộ môn này, trong khi những người khác phải tập luyện cực lực đểlấp những thiếu hụt về những khả năng của mình Nhưng bất kể những mức độkhác nhau về năng khiếu, người chơi vẫn có thể trở thành một VĐV giỏi hơnnếu họ biết nổ lực và được đào tạo khoa học thông qua những kế hoạch, giáo ánhuấn luyện và một quy trình tuyển chọn, đánh giá cụ thể

Tháp biểu diễn dưới đây là "Tháp của sự thành công" của Jonh Wooden

Hình 1.1 Tháp của sự thành công của John Wooden

Bóng đá nói chung và Futsal nói riêng là một môn thể thao có yêu cầu cao

về tất cả các mặt, qua tháp trên ta thấy rằng thành tích của một môn thể thao nàyphụ thuộc rất nhiều vào các yếu tố hình thái, thể lực, kỹ - chiến thuật, tâm - sinh

lý và chức năng cơ thể khó đánh giá được yếu tố nào là quan trọng nhất bởi vì:

- Một là: Bóng đá là môn thể thao định tính, không có chu kỳ, hoạt độngtheo tình huống, tính bất ngờ là điểm thú vị của môn thể thao này, vì quả bóngluôn luôn tròn và mọi chuyện có thể xảy ra ngoài dự báo Là môn đối kháng trựctiếp thường xuyên có những va chạm ở tất cả các “điểm nóng” trên khắp mặtsân

- Hai là: Bóng đá là môn mà phong độ tỉ lệ nghịch với lứa tuổi đặc điểmriêng biệt của từng cá nhân, từng vị trí trên sân Đối với người mới tập thì việchọc kỹ thuật là phần quan trọng nhất Các khía cạnh này có mối quan hệ hữu cơ,tác động qua lại lẫn nhau, có thể biểu diễn mối quan hệ này theo biểu đồ dướiđây.

Hình 1.2 Mối quan hệ giữa các yếu tố cấu cấu thành thành tích

1.3.2 Cơ sở huấn luyện thể lực và kỹ thuật cho VĐV bóng đá Futsal:

- Cơ sở huấn luyện thể lực cho VĐV bóng đá Futsal:

Như ta biết, cơ thể con người là một thể thống nhất dưới sự chỉ đạo của hệthần kinh trung ương, do vậy quá trình hình thành và phát triển các tố chất thểlực luôn có mối quan hệ chặt chẽ với sự hình thành các kỹ năng vận động vàmức độ phát triển của các cơ quan trong cơ thể Trong hoạt động chung của conngười thì hoạt động cơ bắp là dạng đặc trưng, mang tính trọng tâm Hoạt động

cơ bắp thể hiện ở ba phương diện sau:

- Sự co cơ (phụ thuộc chủ yếu vào tỷ lệ cấu trúc sợ cơ, số lượng sợi cơ vàthiết diện cơ)

- Sự trao đổi chất (tức là quá trình sản sinh năng lượng)

- Sự dẫn truyền kích thích (hoạt động thần kinh cơ)

Ba phương diện trên đây luôn có mối tương quan với khả năng hoạt độngcủa tố chất thể lực, đặc biệt là ba tố chất cơ bản: sức nhanh, sức mạnh, sức bền.Trong đó độ lớn của sức mạnh quan hệ chủ yếu tới khả năng co cơ, thể hiện theohướng thay đổi giữa yếu tố thời gian duy trì và cường độ vận động của cơ bắp

Do vậy ta có sức mạnh tối đa, sức mạnh nhanh và sức mạnh bền Độ lớn của sứcnhanh quan hệ chủ yếu tới khả năng dẫn truyền của hệ thần kinh và liên quanđến thành phần sợi cơ Do vậy ta có sức nhanh phản ứng, sức nhanh vận động vàsức nhanh động tác Độ lớn của sức bền quan hệ chủ yếu tới hoạt động trao đổichất, mối quan hệ này dựa trên cơ sở sinh năng lượng yếm khí và ưa khí Chính

vì vậy mà ta có sức bền cự ly ngắn, sức bền cự ly dài và sức bền cự ly trungbình Một điều cần lưu ý rằng, tất cả các tố chất vận động trên luôn hiện diệntrong mối quan hệ tương tác lẫn nhau, không có biểu thị riêng tuyệt đối

* Sức nhanh

Là khả năng của con người thực hiện các hành vi vận động với thời gianngắn nhất trong điều kiện quy định Đặc trưng quan trọng về tố chất sức nhanhcủa bóng đá Futsal là sức nhanh phản ứng vận động và sức nhanh động tác.[21]

Sức nhanh phản ứng vận động là khả năng đáp lại nhanh nhất những tínhiệu xuất hiện đột ngột bằng những hành vi vận động nhất định, trong bóng đá

đó là tốc độ phản ứng nhanh với những tình huống thay đổi liên tục như: hướng

bóng, tốc độ của quả bóng Tốc độ phản ứng nhanh sẽ tạo điều kiện thuận lợicho việc di chuyển nhanh chóng tới vị trí của quả bóng nhằm chiếm ưu thế và cónhiều lựa chọn cách kết thúc hợp lý

Sức nhanh động tác thể hiện ở số lần lặp lại động tác, tốc độ động tác đơn

lẻ khi sút bóng nhanh và thực hiện nhanh một động tác trong thời gian ngắn như

di chuyển nhanh, thay đổi động tác nhanh…là một trong những cơ sở quyết địnhthành tích trong nhiều môn thể thao không có chu kỳ trong đó có bóng đá

Cũng như nhiều môn thể thao khác, bóng đá thi đấu đỉnh cao đòi hỏi mộttrình độ kỹ thuật điêu luyện kết hợp với việc thực hiện tổng hợp những năng lựcvận động của con người trong đó có sức nhanh Mỗi kỹ thuật đều thể hiện tổnghợp các năng lực sức nhanh, song mức độ kết hợp sức nhanh trong mỗi kỹ thuậtkhác nhau đều có sự khác nhau mà đặc biệt quan trọng là sức nhanh phản ứngvận động Trong thi đấu, việc thực hiện mỗi động tác kỹ thuật đều thông quamột quá trình bắt đầu từ việc quan sát, phán đoán động tác của đối phương đếntheo dõi hướng bay của quả bóng, vị trí của đồng đội, di chuyển đến vị trí thíchhợp, lựa chọn phương án tối ưu nhất trong thời gian ngắn Đó là vòng khép kíncủa một phản ứng vận động, thời gian cho mỗi phản ứng này tùy thuộc rất nhiềuvào các yếu tố: đối phương, trình độ năng lực, tình huống thi đấu trên sân, đặcbiệt trong môn Futsal, khi không gian và thời gian hạn hẹp thì sức nhanh là một

tố chất quan trọng mà VĐV bóng đá Futsal cần phải có

* Sức mạnh

Sức mạnh là khả năng khắc phục trọng tải bên ngoài bằng sự căng cơ.[21]

Sự phát triển tố chất sức mạnh có liên quan đến quá trình phát dục, sự phát triểncủa hệ thần kinh và mức độ hoàn thiện của bộ máy vận động (các tố chất xương,

cơ và dây chằng) bộ phận khác nhau của cơ thể sự phát triển tố chất sức mạnhkhông giống nhau

Bóng đá là môn thể thao mang tính đối kháng trực tiếp, thường xuyên xảy

ra các va chạm mạnh Thành tích của môn thể thao này thể hiện ở năng lực cá

nhân mỗi cầu thủ trong việc sử dụng kỹ chiến thuật, thể lực và sự ổn định về tâm

lý của bản thân mình Trong hoạt động thi đấu bóng đá không chỉ đòi hỏi ở cầuthủ trình độ điêu luyện về kỹ thuật, sử dụng hợp lý và sáng tạo về chiến thuật màcòn yêu cầu rất cao việc phát huy đầy đủ các tố chất thể lực của cơ thể trong đó

có sức mạnh Đặc điểm của thi đấu Futsal là cầu thủ luôn phải di chuyển liên tụcvới tốc độ cao trong phạm vi diện tích sân ngay cả khi tấn công lẫn phòng ngự,xoay trở liên tục, cùng với đó là việc kết hợp các động tác xử lý bóng hợp lý,nhanh, mạnh để thực hiện ý đồ chiến thuật nhằm đạt hiệu quả cao Vì vậy, sứcmạnh trong môn thể thao này thường được thể hiện trong các động tác sút bóng,chuyền bóng, che bóng, bật nhảy đánh đầu Sức mạnh trong môn Futsal thườngđược thể hiện là sức mạnh bền, tốc độ và tính linh hoạt ở trong những phạm vihẹp Một yêu cầu quan trọng khi sử dụng sức mạnh trong các động tác kỹ thuậtcủa Futsal là cần được phát huy với tốc độ tối đa để tăng cường hiệu quả của kỹthuật và gây cho đối phương những tình huống bất ngờ, bị động trong quá trìnhthi đấu Đồng thời phải duy trì được sức mạnh đó trong suốt thời gian dài củaquá trình thi đấu, không chỉ trong từng trận đấu mà trong suốt thời gian diễnbiến của giải

* Sức bền

Là năng lực duy trì khả năng vận động trong thời gian dài nhất mà cơ thểchịu đựng được Do khả năng duy trì vận động của con người bao giờ cũng cógiới hạn và ở giới hạn cuối cùng thường xuất hiện mệt mỏi Bởi vậy, sức bềncòn được hiểu là khả năng của cơ thể chống lại mệt mỏi trong một hoạt độngnào đó.[21]

Trong sinh lý TDTT, sức bền thường đặc trưng cho khả năng thực hiện cáchoạt động thể lực kéo dài từ 2 – 3 phút trở lên, với sự tham gia một khối lượng cơbắp lớn (từ ½ toàn bộ lượng cơ bắp của cơ thể), nhờ sự hấp thụ oxy để cung cấpnăng lượng cho cơ chủ yếu hoặc hoàn toàn bằng con đường ưa khí

Sức bền trong thể thao là khả năng thực hiện lâu dài hoạt động cơ bắptoàn thân hoàn toàn hoặc mang tính ưa khí Sức bền trong môn bóng đá Futsal làkhả năng duy trì hoạt động với thời gian và cường độ lớn Hoạt động thi bóng đáđược tính theo hiệp đấu với thời gian cố định, hai hiệp mỗi hiệp 20 phút nhưngthực tế thời gian mỗi trận đấu có thể kéo dài hơn thế tùy theo tính chất của trậnđấu và trình độ của mỗi đội vì khi bóng ngoài cuộc thì thời gian sẽ dừng lại Mộttrận đấu ngang tài ngang sức có thể kéo dài từ 60 – 90 phút, vì cả hai đều cốgắng đá sao cho có thể làm tiêu hao năng lượng, ý chí và sức mạnh tinh thần củađối phương càng nhiều càng tốt Cùng với thời gian thi đấu kéo dài là cường độhoạt động cao và liên tục theo đặc điểm và tình huống của mỗi trận đấu, điềunày đòi hỏi ở mỗi cầu thủ có một trình độ thể lực cao mà đặc biệt là sức bềnchuyên môn để có thể duy trì hoạt động thi đấu lâu dài Sức bền trong môn bóng

đá thể hiện ở sự duy trì hoạt động của hầu hết các cơ quan trong cơ thể Đó là sựphối hợp liên tục các hoạt động của tay và chân trong các động tác di chuyển,chuyền, sút bóng, bắt bóng ( thủ môn) rồi lại lặp lại như thế Đó là sự duy trìhoạt động lâu dài của hệ thống thần kinh thông qua các hoạt động phán đoán, xử

lý các tình huống sao cho đảm bảo hiệu quả cao nhất của mỗi lần thực hiện kỹthuật Điều này đòi hỏi ở sự phát triển toàn diện và duy trì ở mức độ cao nănglực hoạt động của các hệ thống cung cấp năng lượng trong cơ thể cho mỗi cầuthủ Sức bền trong môn Futsal được thể hiện là sức bền mạnh và sức bền nhanh.Đặc điểm trong hoạt động tập luyện và thi đấu bóng đá luôn đòi hỏi sức mạnhtốc độ và sức nhanh, vấn đề duy trì những yếu tố này trong suốt quá trình diễnbiến của trận đấu là điều kiện để đảm bảo thắng lợi, không những thế sự giảmsút về sức nhanh và sức mạnh còn thể hiện năng lực sức bền mạnh và sức bềnnhanh của cầu thủ còn thấp, cần phải được cải thiện mới có thể nâng cao thànhtích

* Mềm dẻo

Độ mềm dẻo là khả năng thực hiện động tác với biên độ lớn, biên độ tối

đa của động tác là thước đo của độ mềm dẻo Mềm dẻo phụ thuộc vào đàn tínhcủa cơ bắp và dây chằng Trong môn Futsal, độ mềm dẻo thể hiện ở những độngtác đảo người, vờn bóng, những động tác dẻo, những phai khống chế bóng [21]

* Khéo léo

Năng lực phối hợp vận động là tiền đề cơ sở của VĐV để tiến hành cóhiệu quả những hoạt động thể thao nhất định, được xác định thông qua quá trìnhđiều khiển và có quan hệ chặt chẽ với các phẩm chất cá nhân khác.[21] Nó đượchình thành và phát triển trong tập luyện Năng lực phối hợp vận động được thểhiện ở khả năng tiếp thu nhanh chóng và hiệu quả, cũng như việc sử dụng các kỹxảo thể thao để thực hiện một nhiệm vụ nào đó

Năng lực phối hợp vận động trong môn Futsal là năng lực liên kết vậnđộng được thể hiện ở sự liên kết các bộ phận của cơ thể như chân, thân mình và

cả đôi tay thủ môn nhằm thực hiện một nhiệm vụ cụ thể trong hoạt động tậpluyện và thi đấu Nó được bắt đầu từ khâu quan sát, phán đoán, di chuyển và xử

lý các tình huống trên sân liên tục trong các tình huống khác nhau Năng lựcđịnh hướng trong môn thể thao này không chỉ được thể hiện ở khả năng xác địnhphương hướng di chuyển, chuyền, sút chính xác của bản thân mỗi cầu thủ màcòn thể hiện ở việc xác định phương hướng của đối phương để có những hànhđộng đáp trả chủ động và kịp thời Năng lực phân biệt vận động được thể hiện ởviệc dùng sức hợp lý, khả năng đọc trận đấu cùng với việc cảm giác với bóng,khung thành, giới hạn sân chính xác Năng lực này sẽ giúp tiết kiệm sức lực,tăng hiệu quả ghi bàn Năng lực phản ứng thể hiện khả năng phản ứng nhanhtrong mọi tình huống phức tạp Năng lực thích ứng thể hiện khả năng thích nghinhanh với môi trường xung quanh, nó thường thấy ở những cầu thủ đẳng cấp.Năng lực nhịp điệu thể hiện trong việc tiếp thu và thực hiện kỹ thuật động tácmang tính nhịp điệu, nó còn là khả năng điều chỉnh nhịp điệu của trận đấu

- Cơ sở huấn luyện kỹ thuật cho VĐV bóng đá Futsal:

Kỹ thuật là kết quả của động tác từ các phần cơ thể khác nhau để đưa ramột hành động thể chất đặc trưng như: chuyền bóng, sút bóng, đánh đầu trongmôn bóng đá Kỹ thuật là cách thực hiện động tác có hiệu quả cao nhất nhằmgiải quyết nhiệm vụ vận động hợp lý, kỹ thuật trong tất cả các môn thi đấu thểthao có những giá trị khác nhau Trong tập luyện và thi đấu mỗi lần cầu thủ sútbóng đi đều thông qua một chuỗi động tác hay còn gọi là một quá trình động tác

từ chạy đà, đặt chân trụ, vung chân lăng, tiếp xúc bóng và động tác kết Nóichung quy lại kỹ thuật bóng đá có năm khâu cơ bản có mối quan hệ chặt chẽ,gắn bó mật thiết với nhau và đều trực tiếp ảnh hưởng đến mức độ tốt xấu củamột động tác Có thể biểu diễn quá trình đó như sau;

Cả năm khâu trên luôn luôn tồn tại và được thể hiện rất rõ nét, giải quyếttốt năm khâu trên nghĩa là phối hợp sử dụng được tất cả một cách nhuần nhuyễn,linh hoạt, hợp lý có ý nghĩa rất lớn đến kết quả trong hoạt động tập luyện và thiđấu bóng đá

Huấn luyện kỹ thuật là nội dung chủ yếu của huấn luyện thể thao, cònhuấn luyện thể lực lại là cơ sở của huấn luyện kỹ thuật Mặt khác, chỉ có nắmđược kỹ thuật hợp lý, tiên tiến mới phát huy được trình độ thể lực, đạt đượcthành tích xuất sắc

Theo PGS – TS Nguyễn Thiệt Tình: “Bóng đá là môn thể thao mang tính đối kháng cao, cho nên việc sử dụng kỹ thuật một cách sáng tạo lại là một yêu cầu rất cao đối với vận động viên bóng đá”.[22]

Kỹ thuật bóng đá là những yếu tố cần thiết nhất đối với vận động viênbóng đá, nhằm phục vụ cho các nhu cầu về ý đồ chiến thuật, chính vì thế các cầuthủ trên sân phải nắm vững kỹ thuật và vận dụng một cách thích hợp trong cáctình huống của trận đấu

Hiện nay, xu thế phát triển của môn Futsal ngày càng theo hướng đadạng, biến hóa Từ những kỹ thuật cơ bản của các cường quốc về môn thể thao

này như: Brazil, Iran, Thái Lan đã nghiên cứu, phát triển và sáng tạo ranhững kỹ thuật, lối đá mới, làm cho kỹ thuật trở nên đa dạng và phong phú,góp phần đưa môn Futsal lên một tầm cao mới Vì vậy, có thể suy luận rằng,hoạt động thi đấu bóng đá Futsal cũng gần như là thi đấu về kỹ thuật, đội bóngnào có trình độ kỹ thuật trội hơn, đồng đều hơn và kết hợp tốt chiến thuật thì sẽ

là người chiến thắng Cho nên kỹ thuật là khâu đầu tiên mà mỗi cầu thủ cầnphải chú ý khi mới bước vào tập luyện Có kỹ thuật tốt thì việc huấn luyệnchiến thuật, huấn luyện về phong cách thi đấu, và các yếu tố khác mới đạt đượchiệu quả mong muốn Chính vì lẽ đó, kỹ thuật là cơ sở cho mỗi cầu thủ, là tiền

đề cho việc áp dụng chiến thuật Năng lực thi đấu của cầu thủ mạnh hay yếucăn cứ vào trình độ nắm vững kỹ thuật Khi cầu thủ nắm vững kỹ thuật thì việcphát triển, nâng cao tính chuẩn xác, tốc độ, sức mạnh trong mỗi động tác Kỹthuật càng chính xác, thành thạo thì chiến thuật càng phong phú, linh hoạt Cótrình độ kỹ thuật tốt không những giúp ích cho chiến thuật mà còn ảnh hưởngtới trạng thái, tư tưởng thi đấu, thể lực của bản thân mỗi cầu thủ

Theo V.P Philin chỉ có huấn luyện kỹ thuật thể thao một cách hợp lý, tiêntiến là phù hợp với đặc điểm cá nhân VĐV mới có thể phát huy được trình độthể lực, đồng thời là cơ sở để phát huy tính hiệu quả của chiến thuật thể thao.Nếu VĐV có kỹ thuật điêu luyện, toàn diện thì sử dụng được chiến thuật vànâng cao được hiệu quả sử dụng chiến thuật

Kỹ thuật bóng đá là tất cả các động tác, hành động và hoạt động hợp lýcủa vận động viên vận dụng trong trận đấu bóng đá, kỹ thuật bóng đá dần dầnhình thành theo thời gian và phát triển đi đến hoàn thiện hơn Kỹ thuật bóng đá

là dạng hoạt động thuộc loại phức tạp và đa dạng, người ta chia chúng ta làm hailoại cơ bản như sau:

Hoạt động không bóng:

Là các động tác hợp lý được vận động viên sử dụng trong thi đấu, trongđiều kiện không khống chế bóng Ví dụ: đi, chạy, nhảy, di chuyển, chọn vị trí.

Tóm lại hoạt động không bóng là một bộ phận không thể thiếu và nó cấuthành kỹ thuật bóng đá cho nên trong công tác huấn luyện nên sử dụng kíchthích thị giác làm tín hiệu của bài tập sẽ mang lại hiệu quả tốt hơn

Hoạt động có bóng:

Là một trong những hoạt động chính của vận động viên trên sân, nó quyếtđịnh đến sự thành bại của đội bóng trong quá trình thi đấu Cho nên trong điềukiện tốc độ trận đấu nhanh, căng thẳng và quyết liệt thì vận động viên phải có kỹthuật điêu luyện, chính xác và phán đoán tình huống hợp lý

Có nhiều cách phân loại kỹ thuật trong môn bóng đá nhưng để có một cáinhìn tổng quát nhất về kỹ thuật cơ bản của môn bóng đá Futsal nên tiến hànhphân loại theo các nhóm dựa trên cơ sở nguyên lý và tác dụng của kỹ thuật.Theo đó, kỹ thuật của bóng đá Futsal được phân loại thành:

- Kỹ thuật đá bóng bằng chính diện bàn chân hay còn gọi là kỹ thuật sútbóng

- Kỹ thuật đá bóng bằng cạnh trong bàn chân

- Kỹ thuật đá bóng bằng cạnh ngoài bàn chân

- Kỹ thuật đá bóng bằng mũi chân

- Kỹ thuật đá bóng bằng gót chân

Kỹ thuật tâng bóng:

Kỹ thuật này chưa hẳn là một động tác kỹ thuật đá bóng nhưng thông qua

sự luyện tập và tiếp xúc với bóng làm cho các cơ quan thần kinh sản sinh ra mộtcảm giác gọi là cảm giác bóng Chính vì thế, kỹ thuật tâng bóng luôn luôn thíchhợp và có tác dụng tốt với mọi vận động viên ở mọi đẳng cấp của môn bóng đá.Cảm giác bóng giúp ích rất nhiều cho cầu thủ trong suốt quá trình thi đấu, nếumột cầu thủ có cảm giác bóng tốt thì khi thực hiện các động tác kỹ thuật khácvẫn thoải mái và tự tin, vì nó đạt được độ chính xác cao, nếu không muốn nói làtuyệt đối Cho nên cảm giác bóng phải đưa vào kế hoạch tập luyện thườngxuyên và lâu dài trong quá trình huấn luyện

Kỹ thuật dẫn bóng:

Là phương pháp dẫn bóng, tức là dùng một bộ phận nào đó của cơ thể đểtiếp xúc bóng Khiến quả bóng chịu sự điều khiển của người dẫn và nhằm mụcđích vượt qua cầu thủ đối phương

Kỹ thuật dẫn bóng bao gồm nhiều loại : dẫn bóng bằng lòng bàn chân,dẫn bóng bằng cạnh trong bàn chân, bằng chính diện bàn chân Đặc trưng củamôn Futsal là các pha dẫn bóng bằng gầm giày rất điệu nghệ

1.4 Tổng quan về bài tập TDTT

1.4.1 Các khái niệm liên quan đến bài tập TDTT

- Khái niệm về bài tập

Các phương tiện giáo dục thể chất và huấn luyện thể thao được sử dụng

để tác động lên các đối tượng tập luyện nhằm đạt được những mục đích của giáodục thể chất và huấn luyện Chúng bao gồm các bài tập thân thể (còn gọi là cácbài tập thể dục thể thao), các tác động của tự nhiên, môi trường như nước, ánhsáng mặt trời, khí hậu, thời tiết, các yếu tố vệ sinh Trong đó các bài tập thể dụcthể thao được coi là phương tiện chủ yếu và chuyên biệt của giáo dục thể chất vàhuấn luyện thể thao

Vậy bài tập thể dục thể thao là những hoạt động vận động chuyên biệt docon người sáng tạo ra một cách có ý thức, có chủ đích, phù hợp với các quy luậthuấn luyện thể thao Người ta sử dụng chúng để giải quyết những nhiệm vụhuấn luyện đáp ứng nhu cầu nâng cao thể lực và phát triển tinh thần của conngười [25].

- Bài tập chuyên môn

Bài tập chuyên môn là những bài tập gắn liền với một môn thể thao nhấtđịnh, nhằm hoàn thiện các phương hướng từng tố chất thể lực và khả năng phốihợp cần thiết cho thành tích thể thao ở môn lựa chọn, cũng như nhằm hoàn thiệnkỹ- chiến thuật trong mối quan hệ đạo đức, trí tuệ và chuẩn bị về tâm lý có tácdụng nhấn mạnh sự phát triển yếu tố đạt thành tích nào đó

Ngày nay việc chứng minh tác dụng của mỗi bài tập chuyên môn đối vớithành tích thể thao của môn tự chọn còn rất hạn chế Vì vậy, sự lựa chọn của cácbài tập chuyên môn gặp nhiều khó khăn cần hết sức cẩn trọng Để tạo điều kiệnthuận lợi cho huấn luyện viên điều chỉnh các bài tập chuyên môn tùy theo cácmức độ, phù hợp với đối tượng

1.4.2 Phân loại bài tập thể chất:

Bài tập thể chất là phương tiện huấn luyện chủ yếu trong các môn thể thao.Tùy thuộc vào các môn thể thao khác nhau mà các bài tập đó được chuyên môn hóacho phù hợp với yêu cầu tập luyện của môn thể thao chuyên sâu

Bài tập thể chất là phương tiện chủ yếu để huấn luyện thể lực Các bài tậpđược thực hiện lặp lại nhiều lần mới có thể phát triển toàn diện các tố chất thể lựcchung và phát triển tố chất thể lực chuyên môn cho từng môn thể thao Căn cứvào nội dung huấn luyện thể lực, phương thức của bài tập thể chất có thể phânthành bài tập phát triển thể lực toàn diện (bao gồm các bài tập với dụng cụ, không

có dụng cụ, các bài tập khác) bài tập mang tính chuyên môn để phát triển thể lựccho môn chuyên sâu Phương pháp thực hiện các bài tập thể lực cũng rất đa dạng,tác dụng tới một số tố chất thể lực đơn lẻ hoặc nhiều tố chất thể lực, tùy theo mụcđích sử dụng của huấn luyện viên

Các bài tập thể chất sử dụng trong quá trình huấn luyện được phân loạitheo các quan điểm khác nhau Theo tác giả Dr Harre: các bài tập thể chất đượcchia thành 3 loại chính là: bài tập thi đấu, bài tập chuyên môn và các bài tập pháttriển chung [4] Theo Nguyễn Toán – Phạm Danh Tốn (2006) phân theo đặcđiểm tác động thì bài tập được chia thành 3 nhóm cơ bản: nhóm các bài tập pháttriển chung, các bài tập tác động từng bộ phận và nhóm các bài tập phát triểncục bộ Trong những bài tập tác động chung có 2/3 khối lượng cơ tham gia, bộphận khoảng 1/3 – 2/3, còn cục bộ 1/3 trở xuống [27, tr 61]

Theo lý luận và phương pháp TDTT [19]: Bài tập thể chất bao gồm cácthành phần tạo nên bài tập đó và các quá trình cơ bản xảy ra trong cơ thể do việcthực hiện bài tập đó Các quá trình này quyết định tác dụng của bài tập đối vớingười tập Các quá trình xảy ra trong cơ thể rất phức tạp, đa dạng và có thể đượcxem xét từ các góc độ khác nhau: tâm lý, sinh lý, sinh hóa…Về góc độ sinh lýhọc, nội dung bài tập TDTT là những biến đổi trong hoạt động chức năng của cơthể khi thực hiện bài tập, làm cho cơ thể chuyển sang mức hoạt động cao hơn so

với lúc yên tỉnh Nhờ vậy khả năng chức phận của cơ thể được hoàn thiện.Ngoài ra, người ta còn tính tới những biến đổi trước và sau khi thực hiện bài tập.Tùy theo đặc điểm bài tập, những biến đổi sinh lý có thể đạt mức khá lớn.Những biến đổi sinh lý đó khích thích quá trình hồi phục và thích nghi của cơthể trong và sau khi thực hiện bài tập, vì vậy được coi là nhân tố tác động mạnh

mẽ, làm tăng các khả năng chức phận và hoàn thiện những đặc điểm cấu trúc cơthể

Khi sử dụng các bài tập thể chất không nên chỉ xem xét bản chất của bàitập đơn thuần từ góc độ sinh lý học, những tác dụng đối với năng lực vận độngcủa cơ thể mà còn phải xem xét đến hình thức của bài tập Hình thức của bài tậpthể chất là cấu trúc bên ngoài và bên trong của nó Hình thức bài tập phụ thuộcvào đặc điểm và nội dung của nó

Cấu trúc bên trong của bài tập thể chất thể hiện mối quan hệ và sự phốihợp, tác động lẫn nhau giữa các quá trình khác nhau của hoạt động chức năngcủa cơ thể trong lúc thực hiện bài tập

Cấu trúc bên ngoài của bài tập thể chất là hình dáng có thể nhìn thấy, thểhiện đặc trưng ở quan hệ giữa các thông số không gian, thời gian và lực của cáctác động tạo thành bài tập

1.4.3 Cách thức tiến hành biên soạn bài tập:

Cơ thể con người có tổng cộng 656 cơ thực hiện các chuyển động khácnhau, tất cả các kỹ năng vận động là kết quả của sự co cơ Muốn phát triển kỹnăng vận động hay thành tích thể thao, VĐV phải tập trung phát triển các cơchính thực hiện hoạt động vận động đó [18]

Để xây dựng chương trình huấn luyện di chuyển bước chân tốt, thì việclựa chọn các bài tập và phương pháp tập rất cần thiết Quá trình biên soạn bàitập phải căn cứ vào mục đích, nhiệm vụ của từng thời kỳ huấn luyện đồng thờicác bài tập phải gắn liền với các cơ hoạt động chính và hệ thống năng lượng sử

dụng trong việc thực hiện các kỹ năng đặc thù chuyên môn Khi biên soạn bàitập cần chú ý các bước sau:

Phân tích phương thức thực hiện động tác (hướng, các góc độ, tư thế).Xác định các cơ chính tham gia động tác kỹ thuật

Lựa chọn các bài tập có liên quan đến các nhóm cơ chính dựa trên sựgiống nhau về hướng và góc độ co cơ đối với từng kỹ thuật

1.5 Đặc điểm phát triển sinh lý của lứa tuổi thanh thiếu niên 16 –18.

Trong quá trình sống và phát triển con người cơ thể con người có nhữngbiến đổi đa dạng về cấu tạo, chức năng tâm lý và lứa tuổi dưới tác động của cácyếu tố di truyền và môi trường sống Vì vậy tập luyện thể dục thể thao chỉ cóảnh hưởng tốt đến cơ thể nếu được tiến hành trên cơ sở hoán triệt tất cả các đặcđiểm lứa tuổi đó

* Hệ thần kinh:

Ở tuổi phổ thông các tổ chức thần kinh tiếp tục phát triển chậm để đi đếnhoàn thiện, khả năng tư duy phân tích tổng hợp, trừu tượng hóa phát triển thuậnlợi cho sự hình thành phản xạ có điều kiện Chức năng của hệ thống thần kinhtrung ương thể hiện qua 3 đặc trưng chủ yếu của quá trình thần kinh mà Pap-lôp

đã chỉ ra là: cường độ hưng phấn và ức chế, tính linh hoạt chuyển đổi giữa haiquá trình trên Thời gian phản xạ là test thăm dò đặc tính kết cấu và chức năngphản xạ vận động Nó gián tiếp phản ánh loại hình thần kinh và trực tiếp phảnánh trạng thái tức thời và khả năng điều khiển của vỏ não với cơ quan vận độngcủa cơ thể

Sức phát triển về thể hình đã hoàn thiện kích thước não và hành tủy đạtđến mức của người trưởng thành Hoạt động phân tích vỏ não tăng lên và tư duytrừu tượng đã hình thành tốt

* Hệ vận động:

Xương: bắt đầu giảm tốc độ phát triển, phần sụn ở đầu xương đã

được xương hóa, cột sống ổn định hình dáng nhưng xương thường xuyên chịu

những tác động cơ học lớn thì giàu chất vô cơ, vì thế xương đùi và nhất làxương chày cứng rắn hơn xương cánh tay Chiều cao cơ thể con người cũng phụthuộc yếu tố di truyền nên trong công tác tuyển chọn tài năng thể thao không thể

bỏ qua yếu tố quan trọng này

Cơ: Các bắp cơ lớn phát triển khá nhanh và các cơ nhỏ phát triển chậm

hơn, các cơ co phát triển chậm hơn cơ duỗi Tập luyện thể dục thể thao có hệthống, khoa học sẽ làm tăng lực co cơ chính là nhờ tăng số lượng và tiết diệnngang cũng như tăng độ đàn hồi của cơ

*Hệ tuần hoàn: Hệ tuần hoàn có thể coi là một trong những bộ máy quan

trọng hàng đầu để bảo vệ sự sống Bộ máy tuần hoàn đảm bảo sự lưu thông máutrong toàn bộ cơ thể

Các kích thước tuyệt đối và tương đối của tim cũng tăng dần theo lứa tuổi.Trẻ em 1 tuổi có tọng lượng tim tuyệt đối khoảng 41g; 8 – 10 tuổi 96g, và 15tuổi 200g

Tần số co bóp của tim giảm dần theo lứa tuổi Ở trẻ sơ sinh tần số co bópkhoảng 135 – 140 lần/phút, đến 14 – 16 tuổi tần số này giảm xuống còn 70 – 78/phút

Thể tích phút của dòng máu tính trên 1kg trọng lượng cơ thể giảm dầntheo lứa tuổi Khi 8 tuổi chỉ số này là khoảng 85 – 90ml, 15 tuổi là 79ml, còn ởngười lớn là 60ml

Trong quá trình hoạt động liên tục của mình, tim co bóp hơn 100.000 lầnmỗi ngày để đưa máu đi hàng nghìn dặm trong các mạch máu để nuôi sống từng

tế bào một trong hàng tỷ tế bào của cơ thể Ở mỗi nhịp đập tim tống đi khoảng

74 mililit máu Ở tuổi trưởng thành tim đập trung bình khoảng 72 lần mỗi phút,như vậy mỗi phút có khoảng 5,3 lít máu được chuyển đi Trong khi tập thể dụccon số này có thể tăng lên gấp 5 lần

Huyết áp cũng tăng dần theo lứa tuổi Ở trẻ sơ sinh huyết áp tối đa là 65 –70mmHg, khi 15 tuổi sẽ tăng lên 100 – 110mmHg Huyết áp tối thiểu của trẻ 1

tuổi chỉ vào khoảng 35 – 40mmHG, đến 15 – 16 tuổi huyết áp tối thiểu đã tăngtới 80 – 95mmHg Hoạt động thể lực làm tăng huyết áp Ở trẻ em sự tăng huyết

áp trong vận động đó thường biểu hiện yếu hơn so với người lớn

* Hệ hô hấp: trong quá trình trưởng thành của cơ thể có sự thay đổi về độ

dài của chu kỳ hô hấp, tỷ lệ thở ra – hít vào thay đổi độ sâu và tần số hô hấp

Xác định khả năng tối đa của độ sâu hô hấp, nó là các chỉ số quan trọng

về khả năng hoạt động của bộ máy hô hấp Dung tích sống phụ thuộc vào dungtích chung của phổi và sức mạnh của các cơ hô hấp, vào lực cản của lồng ngực

và phổi khi chúng co giãn Dung tích sống của phổi bao gồm thể tích hô hấp, thểtích hít vào bổ sung và thể tích dự trữ thở ra

Dung tích sống của phổi ở mỗi người khác nhau và phụ thuộc vào kíchthước cơ thể, giới tính và lứa tuổi Để xác định dung tích sống người ta sử dụngphế dung kế Trong thực tiễn hoạt động thể dục thể thao để xác định dung tíchsống của phổi người ta sử dụng test Rozeufall Trong hoạt động thể dục thể thaolượng không khí phổi tăng dần phụ thuộc vào công suất hoạt động Hoạt độngvới công suất thấp, thông khí phổi tăng lên chủ yếu là tăng khí lưu thông Hoạtđộng với công suất tăng dần thì tần số hô hấp tăng song song với thông khí phổi,khí lưu thông tăng lên gần tới giới hạn của tích sống Như vậy, để có lượng khílưu thông tăng cao, sự tham gia của các cơ hô hấp là yếu tố quan trọng

* Trao đổi chất và năng lượng: đặc điểm nổi bật của trao đổi chất ở lứa

tuổi này là quá trình đồng hóa chiếm ưu thế so với quá trình dị hóa do nhu cầuphát triển và hình thành cơ thể Cơ thể sinh viên vẫn đang phát triển cần nhiềuđạm, càng nhỏ quá trình phát triển càng mạnh, nhu cầu đạm càng cao cả về sốlượng và chất lượng Ngược lại nhu cầu mỡ và đường lại giảm dần theo lứa tuổi

Sự điều hòa trao đổi đường ở cơ thể ở sinh viên đã hoàn thiện Cơ thể các emhuy động nguồn dự trữ đường nhanh hơn và duy trì cường độ trao đổi cao tronghoạt động dài hơn Nước và chất khoáng có ý nghĩa quan trọng đối với cơ thểcác em

Sự tiêu hao năng lượng trong hoạt động thể lực cũng như phụ thuộc vàolứa tuổi Trong cùng một hoạt động trẻ em bao giờ cũng tiêu hao năng lượngnhiều hơn người lớn Cùng với lứa tuối, tính kinh tế trong hoạt động cơ bắp tănglên, giá trị của năng lượng hoạt động giảm đi Do ảnh hưởng của tập luyệnTDTT, các dấu hiệu trên càng thể hiện rõ.

Trong cơ thể VĐV dự trữ đường tăng lên, đặc biệt khả năng tích lũyglycogen và gan góp phần quan trọng làm tăng khẳ năng hoạt động thể lực.Ngược lại dự trữ mỡ giảm đi Trong tập luyện và thi đấu thể thao với cường độlớn, căng thẳng thì hàm lượng đường huyết của sinh viên đạt mức người trưởng

thành Dự trữ đường (chủ yếu là đường huyết) của VĐV trẻ giảm sớm hơn so

với người lớn

1.6 Các công trình nghiên cứu có liên quan đến đề tài:

- Nguyễn Hữu Hoàng Phúc, năm 2010, trong khóa luận tốt nghiệp với đề

tài: “Bước đầu đánh giá sự phát triển về thể lực và kỹ thuật của nam vận động viên bóng đá fusal lứa tuổi 17 -18 tại câu lạc bộ bóng đá Futsal Thái Sơn Nam sau một năm tập luyện 2009 - 2010”

- Đặng Đức Toàn, năm 2010, trong luận văn thạc sĩ với đề tài: “Nghiên cứu xây dựng chương trình bóng đá (tự chọn và ngoại khóa) cho sinh viên trường cao đẳng giao thông vận tải thành phố Hồ Chí Minh”

- Nguyễn Hiếu Hà, năm 2010, trong luận văn thạc sĩ với đề tài: “Nghiên cứu hiệu quả của việc tập luyện chính khóa môn bóng đá mini 5 người đối với

sự phát triển thể lực chung của nam sinh viên đại học luật thành phố Hồ Chí Minh”

- Công trình nghiên cứu của Trabelsi đại học Sousse, Tunisie đăng trênTạp chí Khoa học và Y học Thể thao Hoa Kỳ