Nguồn cung cấp một chiều Nguyễn Quốc Cường– Ổn áp đối với input – Ổn áp đối với tải Ổn áp khi đầu vào thay đổi • Hệ số ổn áp đối với sự thay đổi của input Line regulation: đặc trưng cho
Trang 1Nguồn cung cấp một chiều
TS Nguyễn Quốc CườngB.m: Kỹ thuật đo & Tin học công nghiệp
Trang 2Nguồn cung cấp một chiều Nguyễn Quốc Cường
3
Tài liệu tham khảo
• “Fundamentals of analog circuits” – Thomas Floyd &
Trang 3Nguồn cung cấp một chiều Nguyễn Quốc Cường
– Ổn áp đối với input
– Ổn áp đối với tải
Ổn áp khi đầu vào thay đổi
• Hệ số ổn áp đối với sự thay đổi của input (Line
regulation): đặc trưng cho khả năng ổn áp của nguồn khi tín hiệu đầu vào thay đổi
• Có hai kiểu định nghĩa
thường được tính là mV/V
thường được tính là %/mV
Trang 4Nguồn cung cấp một chiều Nguyễn Quốc Cường
7
Ổn áp khi tải thay đổi (1)
• Hệ số ổn áp đối với sự thay đổi của tải (Load
regulation): đặc trưng cho khả năng ổn áp của nguồn
khi có sự thay đổi của tải
• Có nhiều cách biểu diễn khác nhau của load regulation trong các datasheet
– Thông qua định nghĩa
VNL : điện áp output khi dòng tải là minimum (no load)
VFL : điện áp output khi dòng tải là maximum (full load)
Lý tưởng load regulation = 0%
đơn vị tính là %
Ổn áp khi tải thay đổi (2)
– Thông qua điện trở ra của nạch ROUT
VNL : điện áp ouptut khi không tải
VTH: điện áp tương đương trong biến đổi Thevenin
ROUT: điện trở ra của mạch
Trang 5Nguồn cung cấp một chiều Nguyễn Quốc Cường
9
Ổn áp khi tải thay đổi (3)
– Trong một số datasheet có thể đưa ra hệ số %/mA
– Ví dụ 0.01%/mA được hiểu là khi tải thay đổi (tăng hoặc giảm) 1mA thì điện áp thay đổi 0.01%
Ví dụ 1
• Nguồn ổn áp dc có:
– Điện áp khi không tải (IL = 0) = 12.1V
– Điện áp khi đầy tải (IL = 200mA) = 12V
• Tính hệ số Load regulation
• Tính điện trở ra của mạch khi không tải
• Đáp án: 0.083% (hoặc 0.0042%/mA), 0.5 Ohm
Trang 6Nguồn cung cấp một chiều Nguyễn Quốc Cường
11
Ổn áp tuyến tính
• Ổn áp tuyến tính kiểu nối tiếp
• Ổn áp tuyến tính kiểu song song
Ổn áp tuyến tính kiểu nối tiếp
phần tử điều khiển mắc “series” với tải
Series voltage fegulator
Trang 7Nguồn cung cấp một chiều Nguyễn Quốc Cường
13
Điện áp chuẩn
• Khả năng ổn áp của output phụ thuộc rất nhiều vào phần tử tạo điện áp chuẩn
• Các phần tử điện áp chuẩn cần đảm bảo
– Ít phụ thuộc vào nhiệt độ
– Thay đổi ít khi linh kiện bị già hóa
Trang 8Nguồn cung cấp một chiều Nguyễn Quốc Cường
15
Hoạt động của ổn áp nối tiếp
VOUT tăng lại
Hoạt động của ổn áp nối tiếp
khi VIN hoặc RL tăng
Trang 9Nguồn cung cấp một chiều Nguyễn Quốc Cường
Trang 10Nguồn cung cấp một chiều Nguyễn Quốc Cường
19
Mạch ổn áp tuyến tính song song
shunt voltage regulator
phần tử điều khiển mắc
“shunt” với tải
Hoạt động cuả ổn áp kiểu song song (1)
Trang 11Nguồn cung cấp một chiều Nguyễn Quốc Cường
Trang 12Nguồn cung cấp một chiều Nguyễn Quốc Cường
23
Hoạt động cuả ổn áp kiểu song song (2)
đổi
đổi
• Hiệu suất của ổn áp kiểu song song kém hớn kiểu nối
Trang 13Nguồn cung cấp một chiều Nguyễn Quốc Cường
25
Ví dụ 3
Đáp án: PR1= max khi VOUT = 0 (ngắn mạch) PR1max = 7.1W
Nguồn ổn áp switching
• Nguồn ổn áp tuyến tính (kiểu shunt hay series) có hiệu suất thấp do “control element” là các transistor luôn phải làm việc trong chế độ tích cực công suất tổn hao lớn khi dòng ra tải lớn
• Nguồn ổn áp “switching” các phần tử điều khiển làm việc ở chế độ on/off do đó công suất tổn hao thấp cho dong tải lớn và hiệu suất cao hơn mạch tuyến tính
• Có ba kiểu cơ bản
– step-down
Trang 14Nguồn cung cấp một chiều Nguyễn Quốc Cường
Hoạt động của mạch ổn áp kiểu step-down
Trang 15Nguồn cung cấp một chiều Nguyễn Quốc Cường
29
Trang 16Nguồn cung cấp một chiều Nguyễn Quốc Cường
Trang 17Nguồn cung cấp một chiều Nguyễn Quốc Cường
Trang 18Nguồn cung cấp một chiều Nguyễn Quốc Cường
Trang 19Nguồn cung cấp một chiều Nguyễn Quốc Cường
Trang 20Nguồn cung cấp một chiều Nguyễn Quốc Cường
39
IC 79xx
Trang 21Nguồn cung cấp một chiều Nguyễn Quốc Cường
41
LM317
• IC ổn áp dương, có thể điều chỉnh được điện áp output
Trang 22Nguồn cung cấp một chiều Nguyễn Quốc Cường
Trang 23Nguồn cung cấp một chiều Nguyễn Quốc Cường
45
78S40
• Là IC đa năng có thể thực hiện step-up, step-down hay voltage-inverter tùy thuộc vào việc mắc các linh kiện phụ bên ngoài
control element
Trang 24Nguồn cung cấp một chiều Nguyễn Quốc Cường
47
78S40: ổn áp step-doWn
78S40: ổn áp step -up