Kết quả Tổng điều tra Dân số và nhà ở năm 2019 của Tổng cục Thống kê, cho biết, những năm qua cùng với sự phát triển nhanh chóng của kinh tế xã hội, bức tranh chung về dân số Việt Nam đã có nhiều thay đổi. Với trên 96,2 triệu người là nhân khẩu thực tế thường trú tại gần 26,9 triệu hộ dân cư sinh sống trên lãnh thổ Việt Nam tại thời điểm 0 giờ ngày 0142019, Việt Nam đã trở thành quốc gia đông dân thứ 3 trong khu vực Đông Nam Á và thứ 15 trên thế giới. Trong đó, tuổi thọ bình quân từ lúc sinh tại Việt Nam đã liên tục tăng trong những năm gần đây và năm 2019 đạt 73,6 tuổi, trong đó tuổi thọ trung bình của Nữ ở nước ta tính đến hết năm 2019 là 76,3 tuổi.Đây là một kết quả tích cực, thể hiện những thành tựu trong việc nâng cao chất lượng dân số của Việt Nam, tuy nhiên bên cạnh đó Việt Nam đang đối mặt nhiều thách thức trước thực trạng tuổi thọ trung bình được nâng lên và xu hướng già hóa dân số ngày càng gia tăng. Để tìm hiểu kỹ hơn về tuổi thọ trung bình của Nữ ở nước ta, tôi xin được lựa chọn Phân tích theo dãy số thời gian về tuổi thọ trung bình của Nữ trong 10 năm từ năm 20102019 theo số liệu của tổng cục thống kê.
Trang 1TRƯỜNG ĐẠI HỌC ………
KHOA…… ……….
BỘ MÔN ………….
TIỂU LUẬN KẾT THÚC HỌC PHẦN MÔN NGUYÊN LÝ THÔNG KÊ
MÃ ĐỀ …
Họ và tên: …….
Mã sinh viên: ……….
Số báo danh:………
Số điện thoại: ………
Hà Nội, năm 2021
ĐẶT VẤN ĐỀ
Kết quả Tổng điều tra Dân số và nhà ở năm 2019 của Tổng cục Thống kê, cho biết, những năm qua cùng với sự phát triển nhanh chóng của kinh tế - xã hội, bức tranh chung về dân số Việt Nam đã có nhiều thay đổi Với trên 96,2 triệu người
Trang 2là nhân khẩu thực tế thường trú tại gần 26,9 triệu hộ dân cư sinh sống trên lãnh thổ Việt Nam tại thời điểm 0 giờ ngày 01/4/2019, Việt Nam đã trở thành quốc gia đông dân thứ 3 trong khu vực Đông Nam Á và thứ 15 trên thế giới Trong đó, tuổi thọ bình quân từ lúc sinh tại Việt Nam đã liên tục tăng trong những năm gần đây và năm 2019 đạt 73,6 tuổi, trong đó tuổi thọ trung bình của Nữ ở nước ta tính đến hết năm 2019 là 76,3 tuổi
Đây là một kết quả tích cực, thể hiện những thành tựu trong việc nâng cao chất lượng dân số của Việt Nam, tuy nhiên bên cạnh đó Việt Nam đang đối mặt nhiều thách thức trước thực trạng tuổi thọ trung bình được nâng lên và xu hướng già hóa dân số ngày càng gia tăng
Để tìm hiểu kỹ hơn về tuổi thọ trung bình của Nữ ở nước ta, tôi xin được lựa
chọn Phân tích theo dãy số thời gian về tuổi thọ trung bình của Nữ trong 10 năm từ năm 2010-2019 theo số liệu của tổng cục thống kê.
PHẦN I: LÝ THUYẾT PHÂN TÍCH DÃY SỐ THỜI GIAN
1 Khái niệm và ý nghĩa của dãy số thời gian
Trang 31.1 Khái niệm
Mặt lượng của hiện tượng thường xuyên biến động qua thời gian, việc nghiên cứu sự biến động này được thực hiện trên cơ sở phân tích dãy số thời gian Dãy số thời gian là dãy các trị số của chỉ tiêu thống kê được sắp xếp theo thứ tự thời gian
Một dãy số thời gian bao giờ cũng có hai bộ phận: thời gian và chỉ tiêu của hiện tượng nghiên cứu
Thời gian có thể là ngày, tuần, tháng, quý, năm Độ dài giữa hai thời gian liền nhau
gọi là khoảng cách thời gian
Chỉ tiêu của hiện tượng nghiên cứu bao gồm tên chỉ tiêu với đơn vị tính phù hợp và trị số của chỉ tiêu được sắp xếp theo thời gian (được gọi là các mức độ của dãy số thời
gian), ký hiệu là yi (i = 1, 2, , n)
1.2 Ý nghĩa của dãy số thời gian
Dãy số thời gian cho phép thống kê nghiên cứu xu hướng biến động của hiện tượng qua thời gian Từ đó, tìm ra tính quy luật của sự phát triển đồng thời dự đoán được các mức độ của hiện tượng trong tương lai
1.3 Phân loại dãy số thời gian
Một dãy số thời gian luôn bao gồm hai bộ phận: thời gian và trị số của chỉ tiêu Thời gian có thời kỳ và thời điểm; trị số của chỉ tiêu có thể là số tuyệt đối, số tương đối
hoặc số bình quân Khi đó, ta có các loại dãy số thời gian tương ứng dưới đây:
+ Dãy số tuyệt đối: khi các mức độ của dãy số là số tuyệt đối Trong đó, dãy
số tuyệt đối lại được chia thành hai loại là dãy số tuyệt đối thời kỳ (Ví dụ 1) và dãy
số tuyệt
đối thời điểm (Ví dụ 2)
Trang 4+ Dãy số tương đối: khi các mức độ của dãy số là số tương đối Ví dụ: tốc độ phát
triển doanh thu của doanh nghiệp qua các năm
+ Dãy số bình quân: khi các mức độ của dãy số là số bình quân Ví dụ: tiền
lương
bình quân của lao động trong doanh nghiệp được tổng hợp qua các năm
1.4 Yêu cầu chung khi xây dựng dãy số thời gian
Để phân tích dãy số thời gian được chính xác thì yêu cầu cơ bản khi xây dựng dãy số thời gian là phải đảm bảo tính chất có thể so sánh được giữa các mức
độ trong dãy số
Yêu cầu này được thể hiện trên 3 điểm cụ thể là:
+ Nội dung và phương pháp tính chỉ tiêu qua thời gian phải được thống nhất + Phạm vi của hiện tượng nghiên cứu qua thời gian phải được thống nhất + Các khoảng cách thời gian trong dãy số nên bằng nhau, nhất là đối với dãy
số thời kỳ
Trong thực tế, do nhiều nguyên nhân khác nhau, các yêu cầu trên có thể bị vi phạm Do đó, trước khi tiến hành phân tích, cần có sự đánh giá và chỉnh lý dãy số cho phù hợp với các yêu cầu trên
Việc phân tích dãy số thời gian cho phép nhận thức các đặc điểm biến động của hiện tượng qua thời gian, tính quy luật của sự biến động, từ đó tiến hành dự đoán về mức
độ của hiện tượng trong tương lai
PHẦN II: PHÂN TÍCH DÃY SỐ THỜI GIAN VỀ TUỔI THỌ TRUNG BÌNH CỦA NỮ GIỚI Ở VIỆT NĂM GIAI ĐOẠN 2010-2019
Theo số liệu của Tổng cục thống kê, cụ thể được thể hiện ở bảng dưới đây:
Trang 5Năm 2010 2011 2012 2013 2014 2015 2016 2017 2018 2019 Tuổi
thọ TB
của Nữ
trên cả
nước
75,7 75,8 75,8 75,9 76,0 76,1 76,1 76,2 76,2 76,3
Theo yêu cầu của bài:
1 Tính mức độ bình quân về độ tuổi của Nữ theo thời gian:
Mức độ bình quân theo thời gian là mức độ đại diện cho các mức độ tuyệt đối của một dãy số thời gian
+ Đối với dãy số thời kỳ hay dãy số thời điểm có khoảng cách thời gian bằng nhau hoặc không bằng nhau, cách tính chỉ tiêu này cũng khác nhau
+ Đối với dãy số thời kỳ, mức độ bình quân theo thời gian được tính theo công thức:
Theo kết quả này, độ tuổi bình quân hàng năm trong thời kỳ từ năm 2010 đến
năm 2019 của Nữ trên cả nước là 76,01 tuổi
2 Lượng tăng/giảm tuyệt đối.
Lượng tăng (giảm) tuyệt đối là chỉ tiêu phản ánh sự biến động về mức độ tuyệt đối của hiện tượng giữa hai thời gian Tuỳ theo mục đích nghiên cứu, ta có thể chọn gốc so sánh khác nhau, khi đó có các chỉ tiêu lượng tăng (giảm) tuyệt đối khác nhau
Căn cứ theo số liệu thu thập trên, áp dụng phương pháp tính sau
y=∑
i=1 n
y i=76 , 01
Trang 6Lượng tăng (giảm) tuyệt đối bình quân: là chỉ tiêu bình quân của các lượng tăng
(giảm) tuyệt đối liên hoàn của dãy số trong cả thời kỳ nghiên cứu
Công thức tính:
Như vậy, bình quân mỗi năm trong giai đoạn từ năm 2010 đến năm 2019, độ tuổi trung bình của Nữ trên cả nước đã tăng thêm 0,067 (tuổi)
3 Tốc độ phát triển:
Tốc độ phát triển là chỉ tiêu phản ánh xu hướng và tốc độ biến động của hiện tượng nghiên cứu qua thời gian, được tính bằng cách chia mức độ của hiện tượng ở
kỳ nghiên cứu cho mức độ của hiện tượng ở kỳ gốc Tuy nhiên, tuỳ theo mục đích nghiên cứu, có thể chọn kỳ gốc khác nhau, khi đó ta có các chỉ tiêu tốc độ phát triển khác nhau
Căn cứ theo số liệu thu thập trên, áp dụng phương pháp tính sau
Tốc độ phát triển bình quân là chỉ tiêu bình quân của các tốc độ phát triển
liên
hoàn trong cả kỳ nghiên cứu Từ mối quan hệ thứ nhất giữa các tốc độ phát triển liên hoàn và tốc độ phát định gốc nên tốc độ phát triển bình quân được tính theo công thức số bình quân nhân, tức là:
Như vậy, bình quân hàng năm trong thời kỳ 2010-2019 độ tuổi trung bình của Nữ trên cả nước đã phát triển với tốc độ bằng 1,0008 lần hay 100,8%
4 Tốc độ tăng /giảm
δ= y n−y1
76 , 3−75 , 7
10−1 =0 , 067
t=n−1√ yn
y1=
9
√ 76 , 3 75 , 7 =1 ,0008
Trang 7Tốc độ tăng (giảm) là chỉ tiêu phản ánh nhịp độ tăng (giảm) tương đối giữa các mức độ của hiện tượng qua thời gian Nghĩa là, qua một hoặc một số đơn vị thời gian, hiện tượng đã tăng (giảm) bao nhiêu lần hoặc bao nhiêu phần trăm Tuỳ theo mục đích nghiên cứu, có thể chọn kỳ gốc so sánh khác nhau
Căn cứ theo số liệu thu thập trên, áp dụng phương pháp tính sau
Tốc độ tăng (giảm) bình quân là chỉ tiêu phản ánh nhịp độ tăng (giảm) đại
diện
cho các tốc độ tăng (giảm) liên hoàn và được tính theo công thức:
Như vậy, trong thời kỳ 2010-2019, bình quân mỗi năm độ tuổi trung bình của Nữ trên cả nước đã tăng 0,08%
5 Giá trị tuyệt đối của 1% tăng/giảm:
Giá trị tuyệt đối 1% của tốc độ tăng (giảm) liên hoàn là chỉ tiêu phản ánh cứ 1% của tốc độ tăng (giảm) liên hoàn thì tương ứng hiện tượng nghiên cứu tăng thêm (hoặc giảm đi) một lượng tuyệt đối cụ thể là bao nhiêu
Áp dụng công thức:
Với (i=2,3,4…n)
Từ bảng số liệu trên ta có:
Tức là cứ 1% tăng lên về độ tuổi trung bình của Nữ năm 2011 so với năm 2010 thì tương ứng với 1 giá trị là 0,757 tuổi
a=t−1=1,0008−1=0,0008
g i= δ i
a i%=
δ i
δ i
y i−1100
=y i−1
100
g2=y2−1
100 =
75 , 7
100 =0 ,757
g3= y3−1
100 =
75 , 8
100 =0 , 758
Trang 8Tức là cứ 1% tăng lên về độ tuổi trung bình của Nữ năm 2012 so với năm 2011 thì tương ứng với 1 giá trị là 0,758 tuổi
Tức là cứ 1% tăng lên về độ tuổi trung bình của Nữ năm 2013 so với năm 2012 thì tương ứng với 1 giá trị là 0,758 tuổi
Tức là cứ 1% tăng lên về độ tuổi trung bình của Nữ năm 2014 so với năm 2013 thì tương ứng với 1 giá trị là 0,759 tuổi
Tức là cứ 1% tăng lên về độ tuổi trung bình của Nữ năm 2015 so với năm 2014 thì tương ứng với 1 giá trị là 0,76 tuổi
Tức là cứ 1% tăng lên về độ tuổi trung bình của Nữ năm 2016 so với năm 2015 thì tương ứng với 1 giá trị là 0,761 tuổi
g4= y4−1
100 =
75 , 8
100 =0 , 758
g5=y5−1
100 =
75 , 9
100 =0 , 759
g6= y6−1
100 =
76
100 =0 , 76
g7=y7−1
100 =
76 ,1
100 =0 ,761
g8= y8−1
100 =
76 ,1
100 =0 ,761
Trang 9Tức là cứ 1% tăng lên về độ tuổi trung bình của Nữ năm 2017 so với năm 2016 thì tương ứng với 1 giá trị là 0,761 tuổi
Tức là cứ 1% tăng lên về độ tuổi trung bình của Nữ năm 2018 so với năm 2017 thì tương ứng với 1 giá trị là 0,762 tuổi
Tức là cứ 1% tăng lên về độ tuổi trung bình của Nữ năm 2019 so với năm 2018 thì tương ứng với 1 giá trị là 0,762 tuổi
g9= y9−1
100 =
76 ,2
100 =0 , 762
g10= y10−1
100 =
76 , 2
100 =0 , 762
Trang 10KẾT LUẬN
Sau khi phân tích 5 chỉ tiêu theo số liệu thống kê về độ tuổi trung bình của
Nữ trên cả nước từ năm 2010-2019 cho thấy đặc điểm biến động của hiện tượng qua thời gian Mỗi một chỉ tiêu có nội dung và ý nghĩa riêng Căn cứ vào độ lớn của mỗi chỉ tiêu, trong điều kiện lịch sử cụ thể, để nói rõ đặc điểm biến động của hiện tượng qua thời gian Tuy nhiên, giữa các chỉ tiêu lại có mối liên hệ với nhau
Vì vậy, khi sử dụng cần kết hợp các chỉ tiêu trên để việc phân tích được đầy đủ và sâu sắc Từ kết quả trên cho thấy dựa vào các chỉ tiêu để phân tích thì tuổi thọ trung bình của Nữ trên cả nước là tăng dần theo thời gian, điều này cho thấy đời sống của người dân ngày một cải thiện cụ thể là đời sống được nâng cao, phụ nữ đã biết quan tâm đến bản thân, sức khỏe, cập nhật những phương pháp tập luyện thể chất, bổ sung dinh dưỡng đầy đủ, làm việc tích cực, năng động …để nâng cao sức khỏe cải thiện cuộc sống
Nguyên lý thống kê là môn học thuộc bộ môn ………., khoa
……… và …… của Trường Đại học …… Thống kê là một ngành khoa học có vai trò quan trọng trong hầu hết các lĩnh vực kinh tế xã hội Nguyên lý thống kê kinh tế, lý thuyết thống kê theo hướng ứng dụng trong lĩnh vực kinh tế và quản trị kinh doanh là công cụ không thể thiếu được trong hoạt động nghiên cứu và quản
lý Nguyên lý thống kê kinh tế đã trở thành một môn học cơ sở trong hầu hết các ngành đào tạo thuộc khối kinh tế, qua đây Tôi cũng xin gửi lời cảm ơn tới cô giáo
………, giảng viên, Khoa ………., Trường Đại học ………… đã giảng dạy cho cá nhân Tôi và tập thể lớp hiểu hơn về môn học này, ý nghĩa của môn học trong việc áp dụng đối với công việc cũng như trong cuộc sống