- Suy nghĩ của bản thân : + Sự tha thứ và lòng biết ơn là một trong phẩm chất cần thiết, cao đẹp để hình thành nên một con người chân chính, bởi bên cạnh việc thu nhận kiến thức thì việc[r]
Trang 1Dạng bài nghị luận xó hội.
Dạng 2 Dạng nghị luận về một hiện tượng đời sống.
I.Cỏc đề:
Đề bài 1: Suy nghĩ của anh chị về bệnh “ vô cảm” trong đời sống hiện nay.
Đề 2:Về chuẩn bị hành trang vào thế kỉ mới, ông Vũ Khoan viết:
“Sự chuẩn bị bản thân con ngời là quan trọng nhất.”
(Sách Ngữ văn lớp 9, tập hai-NXB Giáo dục, 2006, tr.27)
Viết một bài văn ngắn trình bày ý kiến của em về vấn đề trên
Đề bài 3: Tỡnh thương là hạnh phỳc của con người.
Đề 4 Tự lập là một trong những yếu tố cần thiết làm nờn sự thành cụng trong học tập cũng như trong cuộc sống
Hóy viết một đoạn văn hoặc một bài văn ngắn (khoảng 20 dũng) trỡnh bày suy nghĩ của em về tớnh tự lập của cỏc bạn học sinh hiện nay
Đ
ề 5 Viết một bài văn ngắn (khoảng 200 từ) trỡnh bày suy nghĩ của em về sự chia sẻ trong tỡnh bạn.
Đề 6 Học vấn khụng chỉ là chuyện đọc sỏch, nhưng đọc sỏch vẫn là một con đường quan trọng của học vấn
(Bàn về đọc sỏch – Chu Quang Tiềm)
Qua lời bàn của Chu Quang Tiềm, em thấy sỏch cú tầm quan trọng như thế nào, việc đọc sỏch cú ý nghĩa gỡ?
Đề 7 Bàn về giỏ trị của sỏch, nhà văn M.Goocki cú viết: “Sỏch mở rộng ra trước mắt tụi những chõn trời
mới”.
Em hóy viết bài nghị luận về vấn đề trờn
Đ
ề 8 Hiện nay cú một số học sinh học tập qua loa, đối phú, khụng học thật sự Em hóy viết bài văn phõn tớch
bản chất của lối học đối phú để nờu lờn những tỏc hại của nú
II.Tham khảo:
Đề bài 1: Suy nghĩ của anh chị về bệnh “ vô cảm” trong đời sống hiện nay
Gợi ý
I/ Mở bài:
Trong thời đại mở cửa hội nhập, đất nớc đang có nhiều thay đổi lớn lao Nhng trong những thay đổi đó đã nảy sinh lối sống không lành mạnh, ảnh hởng nghiêm trọng đến đạo đức xã hội Đó là bệnh vô cảm
II Thân bài:
a Giải thích: Bệnh vô cảm là gì?
Bệnh vô cảm là sự thờ ơ, dửng dng, không quan tâm đến xung quanh, chỉ biết đến bản thân, thỏa mãn lòng ích
kỉ Vô cảm là căn bệnh có ảnh hởng sâu sắc đến đời sống hôm nay.
b.Phân tích, bình luận: Nguyên nhân do đâu? Biêu hiện ntn? Tác haị ra sao? Phải làm gì?
* Nguyên nhân do:
+ Xu thế xã hội chuyển sang nhịp sống công nghiệp rất gấp gáp, vội vàng, mọi ngừơi ít có thời gian quan tâm
đến nhau
+ Phân công xã hội đi vào chuyên môn hoá cao nên hiểu biết mỗi ngời sâu nhng hẹp, chỉ lo chuyên môn sâu của mình, ít cơ hội hợp tác
+ Thời buổi mở cửa, lối sống gấp gáp, nghiêng về thụ hởng du nhập ồ ạt, lấn át đạo đức truyền thống
+ Nhiều ngời chạy theo đồng tiền, khoảng cách giàu nghèo ngày một tăng
+Lòng ích kỉ nhỏ nhen, lòng tham của con người chỉ lo vun vén cho quyền lợi của mình, cho gia đình mình và bằng mọi giá bảo vệ lợi ích của bản thân
*Biêu hiện ntn?
Bênh vô cảm có nhiều biểu hiện phức tạp
-Khi đời sống vật chất, tinh thần hiện nay có nhiều cải thiện, khoảng cách giàu nghèo càng cách xa thì thái độ sống thờ ơ lạnh nhạt với ngời khác là điều khó tránh khỏi Họ vô tình quên đi những nét đẹp trong nhân cách
đạo đức của con ngời.(Ví dụ: nhờng ghế trên tàu xe; cho ngời ăn mày; giúp ngời họan nạn trên đờng…)
-Những ngời thị thành hay giàu có thờng ít quan tâm đến hàng xóm, ít chú ý đến ngời khác cho dù họ đang trong tình cảnh khó khăn cùng quẫn Có ngời còn tỏ vẻ khinh thờng, hoặc không mảy may xúc động trớc bất hạnh của đồng loại, bỏ mặc bọn cớp hoành hành, thờ ơ với biểu hiện trấn lột, tai nạn giao thông…
-Đâu đâu ta cũng thấy những biểu hiện thói vô cảm
*Tác haị ra sao?
+ Bệnh vô cảm tác động rất nhiều đến đời sống hiện nay.
- Trong xã hội: Đạo lí truyền thống “thơng ngời nh thể thơng thân” và sự đồng cảm chia sẻ có nguy cơ bị căn
bệnh vô cảm phá vỡ.
-Bệnh vô cảm có tác hại ghê gớm, làm cho đạo đức con ngời bị mai một, tình ngời không còn trong sáng và
thiêng liêng cao quý Nó làm cho con ngời thờ ơ, đôi khi dẫn đến hậu quả nghiêm trọng
Trang 2- Trong nhà trờng, nếu vô cảm có thể mất bạn bè, thầy bỏ rơi học trò, có khi đẩy học trò vào bất hạnh nếu không chú ý lắng nghe, thấu hiểu Lòng tin và những điều tốt đẹp sẽ đến với ng ời dân khi chính quyền hiểu dân, chia sẻ với dân trong gian khổ
+ Bệnh vô cảm giết chết tình người và biến con ngời thành tàn độc, thành bất nhân, bất nghĩa Ngời vô cảm
cần phải lên án
* Phải làm gì?
- Mỗi ngời cần tự tin và luôn biết lắng nghe và thấu hiểu để sẵn sàng chia sẻ với ngời khác những gì có thể đ-ợc
- Sống cần tình thơng và đồng cảm, sống gắn bó và chan hòa với mọi ngời
- Sống cần vị tha và lạc quan giữa cộng đồng nhân ái
- Tăng thêm các chơng trình từ thiện, biểu dơng ngời tốt…
III Kết bài:
Vô cảm là một thói xấu, đang trở thành căn bệnh xã hội, tác hại không thể lờng trớc Phê phán, hạn chế bệnh vô cảm là trách nhiệm của mỗi chúng ta, của toàn xã hội Là nhiệm vụ phải làm ngay, làm càng sớm càng tốt
Đề 2:Về chuẩn bị hành trang vào thế kỉ mới, ông Vũ Khoan viết:
“Sự chuẩn bị bản thân con ngời là quan trọng nhất.”
(Sách Ngữ văn lớp 9, tập hai-NXB Giáo dục, 2006, tr.27)
Viết một bài văn ngắn trình bày ý kiến của em về vấn đề trên
Gợi ý
1.MB:-Cõu núi trớch trong bài bỏo “Chuẩn bị hành trang vào thế kỉ mới” của Vũ Khoan Đối tượng đối thoại
của tỏc giả là lớp trẻ Việt Nam, chủ nhõn của đất nước ta trong thế kỉ XXI
2.TB:
a, Giải thớch:- Sự chuẩn bị bản thõn con người( hành trang vào thế kỉ mới) ở đõy được dựng với nghĩa là hành trang tinh thần như tri thức, kĩ năng, nhõn cỏch, thúi quen lối sống để đi vào một thế kỉ mới
b, Tại sao bước vào thế kỉ mới, hành trang quan trọng nhất là sự chuẩn bị bản thõn con người?
- Vỡ con người là động lực phỏt triển của lịch sử
- Vai trũ con người càng nổi trội trong thế kỉ XXI, khi nền kinh tế tri thức sẽ phỏt triển mạnh mẽ, sự hội nhập kinh tế, văn hoỏ toàn cầu diễn ra là cơ hội, thỏch thức sự khẳng định mỗi cỏ nhõn, dõn tộc
c,Làm gỡ cho việc chuẩn bị bản thõn con người trong thế kỉ mới:
- Tớch cực học tập tiếp thu tri thức
- Rốn luyện đạo đức, lối sống đẹp, cú nhõn cỏch, kĩ năng sống chuẩn mực
- Phỏt huy điểm mạnh, từ bỏ thúi xấu, điểm yếu
- Thấy được trỏch nhiệm, bổn phận của cỏ nhõn đối với việc chuẩn bị hành trang vào thế kỉ mới
3.KB Khẳng định sự chuẩn bị bản thõn con người, hành trang tinh thần như tri thức, kĩ năng, nhõn cỏch, thúi quen lối sống để đi vào một thế kỉ mới là quan trọng nhất
-Mỗi HS đang ngồi trờn ghế nhà trường cần nhận thức rừ được điều này để xỏc định cho bản thõn mỡnh mục đớch, động cơ, thỏi độ học tập đỳng đắn Chuẩn bị cho mỡnh hành trang tốt nhất để tiến bước vững vàng vào tương lai
Đề bài 3: Tỡnh thương là hạnh phỳc của con người
1.MB: “Nếu cú một gia vị làm tăng thờm hơi ấm và ý nghĩa trong cuộc sống… đú chớnh là tỡnh yờu thương Nếu cú một tỡnh cảm thiờng liờng giỳp chỳng ta vượt qua bao khú khăn,thử thỏch đú chớnh là tỡnh yờu thương” Tỡnh thương là hạnh phỳc của con người
2.TB:
* Tỡnh thương là gỡ? Hạnh phỳc là gỡ?
- Quan hệ giữa tỡnh thương và hạnh phỳc?
-Trờn thế gian này, cú rất nhiều cỏch để định nghĩa tỡnh thương nhưng n úi một cỏch đơn giản nhất tỡnh thương yờu
là một cảm giỏc đến từ sự chõn thành của trỏi tim, nú vụ cựng đơn giản, mộc mạc, khụng mang những mưu toan, tớnh toỏn và tỡnh thương hiện diện khắp mọi nơi Hạnh phỳc là cảm giỏc vui vẻ, sung sướng hay đơn giản chỉ là sự thanh tịnh trong tõm hồn Chớnh vỡ vậymà tỡnh thương yờu và hạnh phỳc luụn tồn tại trong nhau.
* Những biểu hiện cụ thể của tỡnh thương
- Thỏi độ:
+Yờu ụng bà cha mẹ, người thõn, yờu mọi người xung quanh, yờu bản thõn;
+Biết quan tõm , chia sẻ , cảm thụng với những người bất hạnh; mong muốn cho con người được hạnh phỳc; căm ghột những kẻ hại người;
+Yờu cuộc sống, yờu thiờn nhiờn, vạn vật, yờu tổ quốc
+Bảo vệ giữ gỡn trong sach mụi trường sống
Trang 3- Hành động:
+Hiếu kớnh với ụng bà cha mẹ, quan tõm giỳp đỡ, làm những cụng việc nhà,
+Học tập trở thành con ngoan trũ giỏi bỏo đỏp cụng ơn; rốn luyện đạo đức trở thành con ngoan trong gia đỡnh , cụng dõn tốt trong xó hội để xõy dựng đất nước thờm giàu mạnh văn minh
+Sẵn sàng giỳp đừ người cơ nhỡ, giỳp đỡ đồng bào thiờn tai lũ lụt, tàn tật,
+Thể hiện một lời núi nhó nhặn, một thỏi độ lịch sự khụng làm người tàn tật bị tổn thương; quyờn gúp sỏch vở quần ỏo trắng cho hoc sinh ngheo vựng sõu vựng xa;
+Phờ phỏn những kẻ ớch kỉ, chỉ biết giữ cho riờng mỡnh , giàu cú về của cải vậy chất nhưng nghốo nàn về tỡnh thương, chỉ biết lo cho hạnh phuc cỏ nhõn
3.KB: Tỡnh thương làm cho người gần người hơn Cuộc sống trở nờn tốt đẹp hơn, nhõn bản hơn khi xó hội cú
tỡnh thương
Khi xó hội càng văn minh, càng giàu cú thỡ càng cần cú tỡnh thương
Núi tỡnh thương là hạnh phỳc thỡ thật là chớnh xỏc.
Đề 4
Tự lập là một trong những yếu tố cần thiết làm nờn sự thành cụng trong học tập cũng như trong cuộc sống
Hóy viết một đoạn văn hoặc một bài văn ngắn (khoảng 20 dũng) trỡnh bày suy nghĩ của em về tớnh tự lập của cỏc bạn học sinh hiện nay
Gợi ý
* Tự lập, nghĩa đen là khả năng tự đứng vững và khụng cần sự giỳp đỡ của người khỏc
+ Tự lập là một trong những yếu tố cần thiết làm nờn sự thành cụng trong học tập cũng như trong cuộc sống
+ Trong học tập, người học sinh cú tớnh tự lập sẽ cú thỏi độ chủ động, tớch cực, cú động cơ và mục đớch học tập rừ ràng, đỳng đắn Từ đú, nú sẽ giỳp cho học sinh tỡm được phương phỏp học tập tốt Kiến thức tiếp thu được vững chắc Bản lĩnh được nõng cao
* Hiện nay, nhiều học sinh khụng cú tớnh tự lập trong học tập Họ cú những biểu hiện ỷ lại, dựa dẫm vào bạn bố, cha mẹ Từ đú, họ cú những thỏi độ tiờu cực : quay cúp, gian lận trong kiểm tra, trong thi cử; khụng chăm ngoan, khụng học bài, khụng làm bài, khụng chuẩn bị bài Kết quả: những học sinh đú thường rơi vào loại yếu, kộm cả về hạnh kiểm và học tập
* Học sinh cần phải rốn luyện tớnh tự lập trong học tập vỡ điều đú vừa giỳp học sinh cú thỏi độ chủ động, cú hứng thỳ trong học tập, vừa tạo cho họ cú bản lĩnh vững chắc khi tiếp thu tri thức và giải quyết vấn
đề Tự lập khụng phải là cụ lập, khụng loại trừ sự giỳp đỡ chõn thành, đỳng đắn của bạn bố, thầy cụ khi cần thiết, phự hợp và đỳng mức
+ Tớnh tự lập trong học tập là tiền đề để tạo nờn sự tự lập trong cuộc sống Điều đú, là một yếu tố rất quan trọng giỳp cho học sinh cú được tương lai thành đạt Tớnh tự lập là một đức tớnh vụ cựng quan trọng mà học sinh cần cú, vỡ khụng phải lỳc nào cha mẹ, bạn bố và thầy cụ cũng ở bờn cạnh họ để giỳp đỡ họ Nếu khụng cú tớnh tự lập, khi ra đời học sinh sẽ dễ bị vấp ngó, thất bại và dễ cú những hành động nụng nỗi, thiếu kiềm chế
đề 5 Viết một bài văn ngắn (khoảng 200 từ) trỡnh bày suy nghĩ của em về sự chia sẻ trong tỡnh bạn
Gợi ý:
*Trong đời sống tinh thần của con người,cú rất nhiều tỡnh cảm thiờng liờng như tỡnh cha con,tỡnh thầy trũ,bố
bạn Nhu cầu về tỡnh bạn là nhu cầu cần thiết và quan trọng,vỡ vậy mà trong ca dao dõn ca cú nhiều cõu,nhiều bài rất cảm động về vấn đề này : Bạn về cú nhớ ta chăng, Ta về nhớ bạn như trăng nhớ trời hoặc : Trăng lờn khỏi nỳi mặc trăng Tỡnh ta với bạn khăng khăng một niềm
- Cú những tỡnh bạn lưu danh muụn thuở trong văn chương như Lưu Bỡnh với Dương Lễ,Bỏ Nha với Chung Tử Kỡ,như Nguyễn Khuyến với Dương Khuờ Trong cuộc sống xung quanh ta cũng cú rất nhiều tỡnh bạn đẹp
*Vậy thế nào là một tỡnh bạn đẹp ?
-Trước hết đú phải là một tỡnh cảm chõn thành trong sỏng,vụ tư và đầy tin tưởng mà những người bạn thõn thiết dành cho nhau.Tỡnh bạn bước đầu thường được xõy dựng trờn cơ sở cảm tớnh nhiều hơn lớ tớnh.Trong số đụng bạn bố chung trường,chung lớp,ta chỉ cú thể chọn và kết thõn với một vài người Đú là những người mà
ta cú thiện cảm thực sự, hiểu ta và cú chung sở thớch với ta, mặc dự là cựng hoặc khụng cựng cảnh ngộ
Trang 4- Tỡnh bạn trong sỏng khụng chấp nhận những toan tớnh nhỏ nhen,vụ lợi và sự đố kị hơn thua.Hiểu biết,thụng cảm và sẵn sàng chia sẻ vui buồn sướng khổ với nhau,đú mới thực sự là bạn tốt.Cũn những kẻ : “Khi vui thỡ
vỗ tay vào Đến khi hoạn nạn thỡ nào thấy ai” thỡ khụng xứng đỏng được coi là bạn
- Đó là bạn thõn thỡ thường dễ dàng xuờ xoa,bỏ qua những thúi hư tật xấu của nhau.Đú là một sai lầm nờn trỏnh.Nể nang,bao che chỉ làm cho bạn dấn sõu hơn vào con đường tiờu cực
Đề 6Học vấn khụng chỉ là chuyện đọc sỏch, nhưng đọc sỏch vẫn là một con đường quan trọng của học vấn
(Bàn về đọc sỏch – Chu Quang Tiềm)
Qua lời bàn của Chu Quang Tiềm, em thấy sỏch cú tầm quan trọng như thế nào, việc đọc sỏch cú ý nghĩa gỡ?
Gợi ý
a Tầm quan trọng của sỏch:
-Sỏch đó ghi chộp, cụ đỳc và lưu truyền mọi tri thức, mọi thành tựu mà con người tỡm tũi tớch luỹ được qua từng thời đại những cuốn sỏch cú giỏ trị cú thể xem là những cột mốc trờn con đường phỏt triển học thuật của nhõn loại Sỏch trở thành kho tàng quý bỏu của di sản tinh thần mà loài người thu lượm, suy ngẫm suốt mấy nghỡn năm nay
b í nghĩa của việc đọc sỏch:
Đọc sỏch là con đường tớch luỹ, nõng cao vốn tri thức Khụng đọc sỏch thỡ khụng cú điểm xuất phỏt cao Đọc sỏch là con đường ngắn nhất để tiếp cận tri thức
c Khỏi quỏt:
“Học vấn khụng chỉ là chuyện đọc sỏch, nhưng đọc sỏch vẫn là con đường quan trọng của học vấn” (Chu Quang Tiềm) Đối với mỗi con người, đọc sỏch chớnh là sự chuẩn bị để cú thể làm cuộc trường chinh vạn dặm trờn con đường học vấn, đi phỏt hiện thế giới mới Khụng thể thu được cỏc thành tựu mới trờn con đường phỏt triển học thuật nếu như khụng biết kế thừa thành tựu của cỏc thời đại đó qua
Đề 7
Bàn về giỏ trị của sỏch, nhà văn M.Goocki cú viết: “Sỏch mở rộng ra trước mắt tụi những chõn trời mới”.
Em hóy viết bài nghị luận về vấn đề trờn
Gợi ý Nội dung chớnh của bài viết (phần thõn bài) phải thể hiện được cỏc vấn đề sau:
– Sỏch là gỡ?
Sỏch là một sản phẩm kỡ diệu của con người, là kiến thức của con người đó được tớch lũy, chọn lọc, tổng hợp
– Vỡ sao cú thể núi: Sỏch mở rộng những chõn trời mới?
+ Sỏch khoa học cho người đọc hiểu biết về thế giới chung quanh, về vũ trụ bao la,
+ Sỏch giỳp hiểu biết về cuộc sống, về văn húa, về tõm tư, tỡnh cảm, khỏt vọng của con người, của cỏc dõn tộc khỏc nhau qua cỏc thời kỡ khỏc nhau
+ Sỏch giỳp con người biết mơ ước, nuụi dưỡng khỏt vọng
(Cần cú dẫn chứng cho cỏc ý trờn) – Đỏnh giỏ tỏc dụng của sỏch
+ Sỏch tốt: Giỳp con người hiểu biết đỳng đắn về cuộc sống để từ đú mà biết yờu, ghột đỳng; giỳp nụi dưỡng, khớch lệ những khỏt vọng cao thượng
+ Sỏch xấu:
– Thỏi độ của bản thõn đối với sỏch? (Đọc sỏch là một cỏch tự bồi dưỡng kiến thức, một thỳ vui tinh thần và cần phải biết cỏch chọn sỏch để đọc, )
đề 8
Hiện nay cú một số học sinh học tập qua loa, đối phú, khụng học thật sự Em hóy viết bài văn phõn tớch bản chất của lối học đối phú để nờu lờn những tỏc hại của nú
Gợi ý:
- Học đối phú là học mà khụng lấy việc học làm mục đớch, xem học là việc phụ
- Học đối phú là học bị động, khụng chủ động, cốt đối phú với sự đũi hỏi của thầy cụ, trong thi cử
- Do học đối phú nờn khụng thấy hứng thỳ, dẫn đến chỏn học, hiệu quả thấp
Trang 5- Học đối phú là học hỡnh thức, khụng đi sõu vào thực chất kiến thức của bài học; học đối phú thỡ dự cú bằng cấp nhưng đầu úc vẫn trống rỗng
Dạng 3 Dạng nghị luận về một v ấn đề xã hội thể hiện trong tác phẩm văn học.
Đề 1
LỖI LẦM VÀ SỰ BIẾT ƠN
Hai người bạn cựng đi qua sa mạc Trong chuyến đi, giữa hai người cú xảy ra một cuộc tranh luận,
và một người nổi núng khụng kiềm chế được mỡnh đó nặng lời miệt thị người kia Cảm thấy bị xỳc phạm, anh khụng núi gỡ, chỉ viết lờn cỏt: “ Hụm nay người bạn tốt nhất của tụi đó làm khỏc đi những gỡ tụi nghĩ”.
Họ đi tiếp, tỡm thấy một ốc đảo, và quyết định đi bơi Người bị miệt thị lỳc nóy bõy giờ bị đuối sức và chỡm dần xuống Người bạn kia đó tỡm cỏch cứu anh Khi đó lờn bờ, anh lấy một miếng kim loại khắc lờn đỏ:
“ Hụm nay người bạn tốt nhất của tụi đó cứu sống tụi”.
Người kia hỏi: “ Tại sao khi tụi xỳc phạm anh, anh viết lờn cỏt, cũn bõy giờ anh lại khắc lờn đỏ” ? Anh ta trả lời : “Những điều viết lờn cỏt sẽ mau chúng xoỏ nhoà theo thời gian, nhưng khụng ai cú thể xoỏ được được những điều tốt đẹp đó được ghi tạc trờn đỏ, trong lũng người ”.
Vậy mỗi chỳng ta hóy học cỏch viết những nỗi đau buồn, thự hận lờn cỏt và khắc ghi những õn nghĩa lờn đỏ.
(Dẫn theo Ngữ văn 9, tập một, NXB Giỏo dục, 2009, tr 160).
Từ cõu chuyện trờn, em hóy viết một bài văn ngắn (khoảng 300 từ) bàn về sự tha thứ và lũng biết ơn của con người trong cuộc sống
Gợi ý
1 Giới thiệu vấn đề cần nghị luận
2 Khỏi quỏt chung và nắm bắt được ý nghĩa mà cõu chuyện muốn đề cập
3.Trỡnh bày suy nghĩ của bản thõn về sự tha thứ và lũng biết ơn của con người trong cuộc sống mà được
gợi lờn từ cõu chuyện :
- Giải thớch về vấn đề cần bàn luận :
+ Thế nào là sự tha thứ và lũng biết ơn : tha thứ là việc bỏ qua, khụng trỏch cứ, chấp nhặt, hay trừng phạt
những sai trỏi, lỗi lầm của người khỏc ;lũng biết ơn là sự thể hiện việc hiểu và nhớ cụng ơn của người khỏc đối với mỡnh
+ Vỡ sao trong cuộc sống con người cần cú sự tha thứ và lũng biết ơn ?: trong cuộc sống ai cũng cú lỳc
gõy ra những lỗi lầm, sai trỏi vỡ vậy cần phải nhận được sự tha thứ, bao dung của mọi người Bởi chớnh sự tha thứ giỳp cho người mắc lỗi cú cơ hội được sửa chữa; giỳp cho bản thõn tỡm thấy được sự thanh thản và làm cho cuộc sống bớt đi sự căng thẳng, xung đột và thờm đi sự hoà hợp, yờu thương, cú nghĩa là phải biết
Trang 6viết những nỗi đau buồn, thự hận lờn cỏt …; phải biết khắc ghi những õn nghĩa vào lũng, phải biết ơn những người đó đem đến cho mỡnh những điều tốt đẹp, và biết khắc ghi những õn nghĩa lờn đỏ, như cỏch ứng xử
giữa những con người trong cõu chuyện trờn
- Suy nghĩ của bản thõn :
+ Sự tha thứ và lũng biết ơn là một trong phẩm chất cần thiết, cao đẹp để hỡnh thành nờn một con người chõn
chớnh, bởi bờn cạnh việc thu nhận kiến thức thỡ việc tu dưỡng, rốn luyện cho bản thõn những đức tớnh về sự tha thứ và lũng biết ơn cú một ý nghĩa rất lớn trờn con đường hoàn thiện nhõn cỏch của mỗi con người
+ Sự tha thứ và lũng biết ơn khụng chỉ được thể hiện ở một cỏ nhõn hay một bộ phận mà những đức tớnh đú cần phải được gắn kết và tạo thành những phẩm chất, đạo lớ trong cuộc sống Bởi đú chớnh là những nột đẹp truyền thống của con người Việt Nam
4 Bài học nhận thức và hành động :
- Cần phải biết sống cú tấm lũng bao dung, vị tha; biết ghi ơn những con người đó mang lại cho mỡnh những điều tốt đẹp
- Cần phải được thể hiện sự tha thứ và lũng biết ơn của mỡnh trờn cả nhận thức và hành động cụ thể
Đề 2
Suy nghĩ của em về ý nghĩa của câu chuyện sau :
Hoa hồng tặng mẹ
Anh dừng lại ở tiệm bán hoa để gửi hoa tặng mẹ qua đờng bu điện Mẹ anh sống cách chỗ anh khoảng 300
km Khi bớc ra khỏi xe, anh thấy một bé gái đang đứng khóc bên vỉa hè Anh đến và hỏi cô bé sao lại khóc.
- Cháu muốn mua một bông hồng để tặng mẹ cháu - Cô bé nức nở - Nhng cháu chỉ có 75 xu, trong khi giá một bông hồng những 2 đô la.
Anh mỉm cời và nói :
- Đến đây, chú sẽ mua cho cháu.
Anh liền mua hoa cho cô bé và đặt một bó hồng để gửi cho mẹ anh Xong xuôi, anh hỏi cô bé có cần đi nhờ xe về nhà không Cô bé vui mừng nhìn anh và trả lời :
- Dạ, chú cho cháu đi nhờ xe đến nhà mẹ cháu.
Rồi cô bé chỉ đờng cho anh đến một nghĩa trang, nơi có một ngôi mộ vừa mới đắp Cô bé chỉ ngôi mộ và nói :
- Đây là nhà của mẹ cháu.
Nói xong, cô bé ân cần đặt bông hoa hồng lên mộ.
Tức thì, anh quay lại tiệm bán hoa, huỷ bỏ dịch vụ gửi hoa vừa rồi và mua một bó hồng thật đẹp Suốt
đêm hôm đó, anh đã lái xe một mạch 300 km về nhà mẹ anh để trao tận tay bà bó hoa.
( theo Quà tặng cuộc sống, NXB Trẻ, 2004)
Gợi ý
a) Trên cơ sở đọc hiểu văn bản, học sinh chọn đợc vấn đề trọng tâm, đó là: bài học về tình mẫu tử, để
bộc lộ suy nghĩ của bản thân
b) Từ vấn đề trọng tâm đó học sinh phải biết liên hệ thực tế, liên hệ bản thân
Thật là hay,và thật là cảm động,chớnh tỡnh yờu mẹ của cụ bộ đó khiến chàng trai đú phải suy nghĩ lại việc làm của mỡnh.Khụng cú hạnh phỳc nào và niềm vui nào khi được ở bờn người thõn của mỡnh.Và niềm hạnh phỳc lớn nhất của mẹ là được cú đứa con yờu thương bờn cạnh chư khụng phải là thư vat chất tầm thường mà ngưởi con gởi
về cho mẹ.
Vỡ cuộc sống bận rộn ,đầy những lo toan nờn ta khụng cũn thời gian để nhớ đến những gỡ xung quanh hay chỉ là quan tõm một cỏch hờ hững,khụng mấy chỳ ý đến người tiếp nhận sự quan tõm đú cú chấp nhận nú hay khụng.Nhưng chỉ một hành động dự nhỏ bộ cũng đủ để ta như bừng tỉnh lại Chỉ là một cõu hỏi thăm bỡnh thường vào mỗi ngày cũng đủ làm người khỏc ấm lũng.Như thế bạn hóy quan tõm hơn đến xung quanh bạn hay là tự quan tõm chớnh mỡnh lỳc đú cuộc sẽ đẹp hơn rất nhiều.
Một tấm lũng hiếu thảo của một bộ gỏi đó làm cho một anh chàng cảm động.Anh nhận ra rằng tỡnh cảm mẫu tử
là nhất trờn đời
Cõu chuyện cũng mang 1 ý nghĩa thật cao cả, chỳng ta hóy biết trõn trọng giữ gỡn những gỡ mỡnh đang cú đừng
con đường tương lai của con! Và hóy núi rằng: Mẹ ơi, con yờu mẹ nhất.
đề 3 Từ nội dung câu chuyện sau, hãy trình bày suy nghĩ của em về việc cho và nhận trong cuộc sống.
Ngời ăn xin
Một ngời ăn xin đã già Đôi mắt ông đỏ hoe, nớc mắt ông giàn giụa, đôi môi tái nhợt, áo quần tả tơi Ông chìa tay xin tôi.
Tôi lục hết túi nọ đến túi kia, không có lấy một xu, không có cả khăn tay, chẳng có gì hết Ông vẫn đợi tôi Tôi chẳng biết làm thế nào Bàn tay tôi run run nắm chặt lấy bàn tay run rẩy của ông:
- Xin ông đừng giận cháu! Cháu không có gì cho ông cả
Ông nhìn tôi chăm chăm, đôi môi nở nụ cời:
Trang 7- Cháu ơi, cảm ơn cháu! Nh vậy là cháu đã cho lão rồi
Khi ấy tôi chợt hiểu ra: cả tôi nữa, tôi cũng vừa nhận đợc một cái gì đó của ông
(Theo Tuốc-ghê-nhép Dẫn từ SGK Ngữ văn 9, tập một, NXB Giáo dục- 2007, trang 22)
Gợi ý trả lời
- Truyện kể về việc cho và nhận của cậu bé và người ăn xin, qua đó ngợi ca cách ứng xử cao đẹp, nhân ái
giữa con người với con người
+Sự đồng cảm, tỡnh yờu thương chõn thành và cỏch ứng xử lịch sự là mún quà quý giỏ ta tặng cho người khỏc
+Và khi ta trao mún quà tinh thần quý giỏ ấy ta cũng nhận được mún quà quý giỏ tương tự
+ Truyện gợi cho chúng ta nhiều suy ngẫm về việc cho và nhận trong cuộc sống:
- Cái cho và nhận là gì? Đâu phải chỉ là vật chất, có thể là giá trị tinh thần, có khi chỉ là một câu nói, một
cử chỉ…
- Thái độ khi cho và nhận: cần chân thành, có văn hoá.
+ Xác định thái độ sống và cách ứng xử của bản thân: tôn trọng, quan tâm chia sẻ với mọi người
Đề 4 Suy nghĩ của em về nội dung mẩu chuyện sau:
Gia đình nọ rất quý mến ông lão mù nghèo khổ và rách rới- ngời hàng tuần vẫn mang rau đến bán cho
họ Một hôm, ông lão khoe: “Không biết ai đã để trớc cửa nhà của tôi một thùng quần áo cũ” Gia đình biết
ông lão cũng thiếu thốn nên rất vui: “Chúc mừng ông! Thật là tuyệt!” Ông lão mù nói: “Tuyệt thật! Nhng tuyệt nhất là vừa đúng lúc tôi biết có một gia đình thực sự cần những quần áo đó.”
(Phỏng theo Những tấm lòng cao cả)
Gợi ý Bài viết có thể trình bày theo các cách khác nhau nhng đại thể nêu đợc các ý sau:
- Đây là câu chuyện cảm động về tình yêu thơng, sự quan tâm chia sẻ đối với những ngời bất hạnh, nghèo khổ Câu chuyện thể hiện tình thơng của gia đình nọ với ông lão mù, nghèo khổ và đặc biệt là tình thơng của ông lão với những ngời khác bất hạnh hơn mình Đối với ông lão những bộ quần áo cũ là món quà mà ai đó đã trao tặng cho mình nhng món quà ấy còn quý giá hơn khi mà ông trao nó cho ngời khác- những ngời thực sự cần
nó hơn ông Trong con ngời bất hạnh nghèo khổ ấy là một tấm lòng nhân ái, sau đôi mắt mù lòa ấy là một tâm hồn trong sáng, cao đẹp Đối với ông lão đợc giúp đỡ ngời khác nh một bất ngờ thú vị của cuộc sống, là niềm vui, niềm hạnh phúc tràn ngập tâm hồn
- Bài học sâu sắc về tình thơng:
+ Ngay cả khi phải sống cuộc sống nghèo khổ hay chịu sự bất hạnh thì con ngời vẫn cần biết quan tâm đến ngời khác, nhất là những ngời nghèo khổ, bất hạnh hơn mình và tình yêu thơng giữa con ngời với con ngời là không phân biệt giàu nghèo, giai cấp…
+ Đợc yêu thơng, giúp đỡ ngời khác chính là niềm vui, nguồn hạnh phúc, ý nghĩa của sự sống và là cách nâng tâm hồn mình lên cao đẹp hơn
+ Đừng bao giờ thờ ơ, vô cảm trớc nỗi khổ đau, bất hạnh của ngời khác, đừng vì nghèo khổ hay bất hạnh mà
trở nên hẹp hòi ích kỷ, sống trái với đạo lý con ngời: Thơng ngời nh thể thơng thân.
- Xác định thái độ của bản thân : Đồng tình với thái độ sống có tình thơng và trách nhiệm với mọi ngời, khích
lệ những ngời biết mở rộng tâm hồn để yêu thơng, giúp đỡ ngời khác Phê phán thái độ sống cá nhân vị kỷ, tầm thờng