tiet 32 bai 29 qua trnh hinh thanh loai

- Cách li địa lí ngăn cản các cá thể thuộc các quần thể giao phối với nhau Trao đổi gen với nhau - Cách li địa lí duy trì sự khác biệt về tần số alen và thành phần kiểu gen của các quầ[r]

Tiết 32- Bài 29 Quá trình hình thành loài

Qúa trình hình thành loài gồm

+ Hình thành loài khác khu vực địa lí ( Tiết 31)

+ Hình thành loài cùng khu vực địa lí ( Tiết 32)

I Hình thành loài khác khu vực địa lí

1 Vai trò của cách li địa lí trong quá trình hình thành loài

Nghiên cứu SGK kết hợp với phân tích hình ảnh sau và cho biết ;

- Cách li địa lí là gì ?

- Cơ chế của quá trình hình thành loài khác khu vực địa lí ?

- Trong quá trình hình thành đó thì cách li địa lí có vai trò gì ?

Quần thể mở rộng

khu phân bố hình

thành những quần

thể mới, mỗi quần

thể chiếm một khu

phân bố riêng

Dưới tác dụng của các nhân tố tiến hóa, mỗi quần thể tích lũy các đột biến khác nhau do chọn lọc tự nhiên theo các hướng khác nhau ở những môi trường sống khác nhau Có sự khác biệt về tần số các alen

và thành phần kiểu gen giữa các quần thể.

Cách li sinh sản giữa các quần thể hình thành loài mới

Cách li sinh sản

Loài mới

Loài mới

Cách li địa lí ngăn cản sự giao phối giữa các cá thể của các

quần thể khác nhau duy trì và thúc đẩy sự phân hóa về tần

số các alen và thành phần kiểu gen của các quần thể

Chướng ngại về địa lí.

I Hình thành loài khác khu vực địa lí

1 Vai trò của cách li địa lí trong quá trình hình thành loài

a Cách li địa lí : Là những trở ngại về mặt địa lí như núi , sông , biển … ngăn cản các cá thể của các quần thể cùng loài gặp gỡ và giao phối với nhau

b Cơ chế hình thành loài bằng cách li địa lí

Loài phụ B

Cách li địa lý Cách li giao phối

CLTN tích luỹ ĐB và BDTH theo hướng

mới

Cách li sau hợp tử

Quần thể gốc

Loài B

c Vai trò của cách li địa lí trong quá trình hình thành loài

-Cách li địa lí làm chia cắt quần thể ban đầu thành nhiều quần thể nhỏ

- Cách li địa lí ngăn cản các cá thể thuộc các quần thể giao phối với nhau ( Trao đổi gen với nhau )

- Cách li địa lí duy trì sự khác biệt về tần số alen và thành phần kiểu gen của các quần thể dẫn tới sự cách li sinh sản

Lưu ý :

-Hình thành loài khác khu vực địa lí ( hình thành loài bằng con đường địa lí ) thường xảy ra đối với các loài động vật có khả

năng phát tán mạnh

VD1 : H29- SGK

VD2: Trên quần đảo Galapagos có 13 loài chim sẻ khác nhau được hình thành từ 1 nhóm cá thể di cư đến từ đất liền

c Vai trò của cách li địa lí trong quá trình hình thành loài

-Cách li địa lí làm chia cắt quần thể ban đầu thành nhiều quần thể nhỏ

- Cách li địa lí ngăn cản các cá thể thuộc các quần thể giao phối với nhau ( Trao đổi gen với nhau )

- Cách li địa lí duy trì sự khác biệt về tần số alen và thành phần kiểu gen của các quần thể dẫn tới sự cách li sinh sản

Lưu ý :

-Hình thành loài khác khu vực địa lí ( hình tthành loài bằng con đường địa lí ) thường xảy ra đối với các loài động vật có khả năng phát tán mạnh

- Cách li địa lí chỉ góp phần duy trì sự khác biệt về tần số alen và thành phần kiểu gen giữa các quần thể được tạo nên bởi các nhân tố tiến hoá

- Cách li địa lí không phải là cách li sinh sản

- Quá trình hình thành loài bằng cách li địa lí thường diễn ra chậm qua nhiều giai đoạn trung gian chuyển tiếp

- Quá trình trình thành loài bằng con đường địa lí thường gắn liền với quá trình hình thành quần thể thích nghi tuy nhiên không phải quá trình hình thành quần thể thích nghi nhất thiết dẫn đến quá trình hình thành loài mới ( VD : Ở Người )

Giải thích quá trình hình thành loài mới trên H29 SGK và cho biết tại sao trên các đảo đại dương hay tồn tại các loài đặc hữu ( Loài chỉ có ở 1 nơi nào đó mà không có ở nơi nào khác trên Trái Đất )

Sự phân hoá vốn gen của quần thể có 1 số đặc điểm

-Số lượng cá thể di cư đến ít nên yếu tố ngẫu nhiên đóng

vai trò quan trọng

- Trong quần thể có sự giao phối gần

- Mỗi đảo có điều kiện tự nhiên riêng biệt

- Ít chịu sự tác động của di nhập gen

Bởi vậy vốn gen trong quần thể trở nên “ độc nhất vô nhị ”

2 Thí nghiệm chứng minh quá trình hình thành loài bằng cách li địa lí

Nghiên cứu SGK và cho biết Đốtđơ đã tiến hành thí nghiệm như thế nào để chứng minh quá trình hình thành loài bằng cách li địa lí ?

2 Thí nghiệm chứng minh quá trình hình thành loài bằng cách li địa lí

1 QT Ruồi ban đầu

Nuôi trong lọ thuỷ tinh chứa tinh bột

Nuôi trong lọ thuỷ tinh chứa đường Mantozơ

Sau nhiều thế hệ Nuôi chung

Ruồi tinh bột thích giao phối với ruồi tinh bột

Ruồi Mantozơ thích giao phối với ruồi mantozơ

Giải thích

CLTN làm phân hoá vốn gen giữa 2 quần thể làm cho chúng thích nghi với các loại thức ăn khác nhau Việc tiêu hoá các loại thức ăn khác nhau đó làm thành phần hoá học trong vỏ Kitin khác nhau dẫn đến xuất hiện các mùi khác nhau Mùi kitin là 1 trong những tín hiệu nhận biết đồng loại trong quá trình giao phối Bởi vậy ở 2 nhóm ruồi này xuất hiện sự cách li tập tính trong quá trình giao phối dẫn đến cách li sinh sản

Kết luận

Cách li địa lí kéo dài dẫn đến cách li sinh sản và hình thành loài mới

Củng cố

-Cách li địa lí là những trở ngại địa lí làm cho các cá thể của các

QT bị cách li và không thể giao phối được với nhau

-Cách li địa lí có vai trò duy trì sự khác biệt về vốn gen giữa các

QT được tạo ra bởi các nhân tố tiến hoá

- Do các QT được sống cách biệt trong những khu vực địa lí khác nhau nên CLTN và các NTTH khác có thể tạo nên sự khác biệt về vốn gen giữa các QT Khi sự khác biệt về di truyền giữa các QT được tích tụ dẫn đến sự xuất hiện cách li sinh sản thì hình thành loài mới

Củng cố

Câu 1 : Trong quá trình hình thành loài bằng cách li địa lí sự khác biệt về vốn gen giữa các QT được tạo nên bởi

a.CLTN

b Các nhân tố tiến hoá

c Chướng ngại địa lí

d Núi , sông…

Câu 2 : Vai trò của cách li địa lí trong quá trình hình thành loài mới là

a.Tạo nên sự khác biệt về vốn gen

b Tạo nên sự khác biệt về các kiểu gen

c Tạo nên sự khác biệt về tần số alen và thành phần kiểu gen

d Duy trì sự khác biệt về tần số alen và thành phần kiểu gen

Củng cố

Câu 3;Quá trình hình thành loài mới bằng cách li địa lí thường gặp ở

a.Vi sinh vật

b Động vật có khả năng di cư mạnh

c Động vật ít di cư

d Thực vật

Câu 4: Nhận định nào sau đây không đúng

a.Quá trình hình thành loài mới thường diễn ra chậm chạp qua nhiều dạng trung gian

b Quá trình hình thành loài mới thường gắn liền với quá trình hình thành quần thể thích nghi

c Khi xuất hiện cơ chế cách li sinh sản giữa các quần thể thì mới hình thành loài mới

d Cách li địa lí là cách li sinh sản

Tiết 31- Bài 29 Quá trình hình thành loài

I Hình thành loài khác khu vực địa lí

1 Vai trò của cách li địa lí trong quá trình hình thành loài

b Cơ chế hình thành loài bằng cách li địa lí

a Cách li địa lí

c Vai trò của cách li địa lí trong quá trình hình thành loài

2 Thí nghiệm chứng minh quá trình hình thành loài bằng cách li địa lí

Bài tập về nhà

-Trả lời các câu hỏi cuối bài (Lưu ý giải thích câu 2)

- Tìm hiểu về các con đường hình thành loài trong quá trình tiến hoá

Chân thành cảm ơn