Tìm hiểu các kỹ thuật dạy học tích cực sử dụng trong môn mỹ thuật ở Tiểu học

Tìm hiểu các kỹ thuật dạy học tích cực sử dụng trong môn mỹ thuật ở Tiểu học Tìm hiểu các kỹ thuật dạy học tích cực sử dụng trong môn mỹ thuật ở Tiểu học Tìm hiểu các kỹ thuật dạy học tích cực sử dụng trong môn mỹ thuật ở Tiểu học Tìm hiểu các kỹ thuật dạy học tích cực sử dụng trong môn mỹ thuật ở Tiểu học Tìm hiểu các kỹ thuật dạy học tích cực sử dụng trong môn mỹ thuật ở Tiểu học

ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN

TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM

Họ và tên: Hoàng Văn Hồng Ngày/tháng/năm sinh: 02/12/1998

Số báo danh: 23 - 0394994888

Tên câu hỏi tiểu luận:

Tìm hiểu các kỹ thuật dạy học tích cực sử dụng trong môn mỹ thuật ở Tiểu học

BÀI LÀM

I Đặt vấn đề

Mĩ thuật là nghệ thuật tạo ra cái đẹp nhằm phục vụ nhu cầu vật chất và tinh thần của con người Đúng thật như vậy, nhà văn hào lớn của giai cấp vô sản Mác Xim Goóc Ky đã nói: “Con người bản tính là nghệ sĩ, bất cứ ở đâu và vào lúc nào con người cũng muốn đưa cái đẹp vào cuộc sống” Hàng năm, ngành giáo dục đều tổ chức thi học sinh giỏi môn Mĩ thuật nhằm phát huy tinh thần học tập và phát triển toàn diện về Đức - Trí - Thể - Mĩ nhằm phát hiện năng khiếu thực sự, từ đó có kế hoạch bồi dưỡng, hi vọng các em sau này sẽ trở thành hoạ sĩ, nhà điêu khắc, nhà kiến trúc sư trong tương lai

Để đạt được điều đó, ngoài năng khiếu bẩm sinh, sự say mê học tập của các em thì lòng nhiệt tình cũng như kinh nghiệm, kiến thức vững vàng của người thầy giáo rất cần thiết Người thầy phải biết vận dụng linh hoạt các kĩ thuật dạy học tích cực cũng như đổi mới các phương pháp trong dạy học phù hợp với thời kì mới

Đổi mới phương pháp dạy học và ứng dụng các kĩ thuật trong dạy học là nhiệm

vụ cấp thiết đang đặt ra cho ngành giáo dục hiện nay Nghị quyết Đại hội đại biểu lần IX của Đảng đã chỉ rõ: “Đổi mới 1 phương pháp dạy và học, phát huy tư duy sáng tạo và năng lực tự đào tạo của người học, coi trọng thực hành, thực nghiệm, ngoại khoá, làm chủ kiến thức, tránh nhồi nhét, học vẹt, học chay” Đất nước ta đang chuyển mình mang tầm vóc lịch sử, đang từng bước hội nhập với khu vực và quốc tế Hơn bao giờ hết cuộc cách mạng khoa học kĩ thuật đang diễn ra mạnh mẽ thì yêu cầu xây dựng một chiến lược con người trong công cuộc đổi mới giáo dục

và đào tạo đã và đang được toàn Đảng, toàn dân quan tâm Công nghệ thông tin là

phương tiện được ứng dụng trong rất nhiều ngành nghề khác nhau Công nghệ thông tin hỗ trợ đắc lực cho việc áp dụng các kĩ thuật trong dạy học hiện nay Ngược lại, phương pháp dạy học và kĩ thuật dạy học của giáo viên cũng lại chịu

sự tác động qua lại của các phương tiện dạy học hiện đại Mỗi kĩ thuật dạy học đều

có những ưu điểm và hạn chế riêng; không thể có một kĩ thuật dạy nào tối ưu cho mọi trường hợp Thêm vào đó, việc thực hiện có hiệu quả mỗi kĩ thuật dạy luôn đòi hỏi người dạy và người học phải có những phẩm chất, kĩ năng nhất định và những điều kiện cần thiết để đảm bảo thực hiện Vì vậy, vấn đề không phải là cách dạy nào tốt hơn, mà là cách dạy, cách ứng dụng kĩ thuật nào phù hợp hơn Tiêu chí hàng đầu trong việc lựa chọn kĩ thuật dạy học chính là cách học Tuy nhiên, cách học không chỉ do những đặc điểm cá nhân 2 của người học quy định, mà còn do tính chất và đặc điểm của nội dung học tập, mục đích học tập, cũng như điều kiện học tập quy định Đồng thời, việc lựa chọn các kĩ thuật dạy còn phụ thuộc vào quan điểm và mục đích dạy học, cũng như trình độ và kỹ năng sử dụng các phương pháp dạy của người dạy Vì vậy, để đạt được hiệu quả trong giảng dạy thi người giáo viên phải biết sử dụng các kĩ thuật dạy học một cách linh hoạt, không bị gò bó, phát huy hết năng lực tự học và sáng tạo của học sinh, tạo cho giờ học vui tươi

Thấy được vai trò và hiệu quả của các kĩ thuật trong dạy học, tôi đã tìm hiểu “các

kĩ thuật dạy học tích cực trong dạy học mĩ thuật ở bậc Tiểu học” góp phần cho

việc ứng dụng các kĩ thuật dạy học vào các phương pháp dạy học tích cực được tốt hơn, phù hợp với sự phát triển hiện của xã hội

II Giải quyết vấn đề

1.1 MỘT SỐ KĨ THUẬT DẠY HỌC TÍCH CỰC GÓP PHẦN ĐỔI MỚI PHƯƠNG PHÁP:

1 Khái niệm kĩ thuật dạy học: Kĩ thuật dạy học là những biện pháp, cách thức hành

động của giáo viên và học sinh trong các tình huống hành động nhỏ nhằm thực hiện và điều khiển quá trình dạy học Các kĩ thuật dạy học là những đơn vị nhỏ nhất của

phương pháp dạy học Các kĩ thuật dạy học tích cực là những kĩ thuật dạy học có ý nghĩa đặc biệt trong việc phát huy sự tham 14 gia tích cực của học sinh vào quá trình dạy học, kích thích tư duy, sự sáng tạo và sự cộng tác làm việc của học sinh Các kĩ thuật dạy học tích cực được trình bày sau đây có thể được áp dụng thuận lợi trong làm

việc theo nhóm Tuy nhiên chúng cũng có thể được kết hợp thực hiện trong các hình thức dạy học toàn lớp nhằm phát huy tính tích cực của học sinh

2 Kĩ thuật sử dụng sơ đồ tư duy:

2.1 Khái niệm bản đồ tư duy: Sơ tư duy là một sơ đồ nhằm trình bày một cách rõ ràng những ý tưởng mang tính kế hoạch hay kết quả làm việc của cá nhân hay nhóm

về một chủ đề Sơ đồ tư duy có thể được viết trên giấy, trên bản trong, trên bảng hay thực hiện trên máy tính

2.2 Ưu điểm – Nhược điểm:

a Ưu điểm: - Ôn tập và ghi nhớ hệ thống kiến thức sẽ hiệu quả và nhanh hơn - Mỗi giản đồ sẽ phân biệt nhau tạo sự dễ dàng cho việc gợi nhớ

- Tạo ra thêm ý tưởng về sơ đồ tư duy

- Dễ dàng nghiên cứu

- Tăng cường bộ nhớ

- Sử dụng toàn bộ não của bạn

b Nhược điểm: - Mất thời gian

- Các sơ đồ giấy thường khó lưu trữ, thay đổi, chỉnh sửa, tốn kém chi phí

- Số học sinh yếu có thể không hình dung ra sơ đồ tư duy Bản đồ tư duy là một kỹ thuật hình họa, với sự kết hợp giữa từ ngữ, hình ảnh, đường nét, màu sắc phù hợp, tương thích với cấu trúc, hoạt động và chức năng của não bộ Bản đồ tư duy hoạt động dựa trên hai nguyên tắc chủ chốt là 18 tưởng tượng và liên kết Não bộ của con người chính là bộ máy nhân và nó nhân các ý tưởng bằng sự liên kết

3 Kĩ thuật “khăn trải bàn”:

3.1 Khái Niệm: Kĩ thuật "khăn trải bàn" là hình thức tổ chức hoạt động mang tính hợp tác kết hợp giữa hoạt động cá nhân và hoạt động nhóm nhằm kích thích, thúc đẩy

sự tham gia tích cực, tăng cường tính độc lập, trách nhiệm của người học và phát triển

mô hình có sự tương tác giữa người học với người học

- Kích thích , thúc đẩy sự tham gia tích cực của học sinh

- Tăng cường tính độc lập, trách nhiệm của cá nhân học sinh

- Phát triển mô hình có sự tương tác giữa học sinh với học sinh

3.2 Ưu điểm – Nhược điểm:

a Ưu điểm: - Tăng cường tính độc lập và trách nhiệm của người học

- Học sinh được tiếp cận với nhiều giải pháp và chiến lược khác nhau

- Rèn kĩ năng suy nghĩ, quyết định và giải quyết vấn đề

- Học sinh đạt được mục tiêu học tập cá nhân cũng như hợp tác

- Sự phối hợp làm việc cá nhân và làm việc theo nhóm nhỏ tạo cơ hội nhiều hơn cho học tập có sự phân hóa 19

- Nâng cao mối quan hệ giữa học sinh Tăng cường sự hợp tác, giao tiếp, học cách chia sẽ kinh nghiệm và tôn trọng lẫn nhau

- Nâng cao hiệu quả học tập

b Hạn chế: - Tốn kém chi phí và khó lưu trữ, sửa chữa kết quả - Kĩ thuật khăn phủ bàn đòi hỏi tất cả các thành viên phải làm việc cá nhân, suy nghĩ, viết ra ý kiến của mình trước khi thảo luận nhóm vì vậy một bộ phận học sinh yếu sẽ ngại làm việc hoặc ỉ lại - Nhóm có số thành viên 4 là tốt nhất

4.Kỹ thuật dạy học phòng tranh

4.1 Khái niệm chung: Kỹ thuật phòng tranh là cách thức tổ chức hoạt động học tập

trong đó các kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập của HS được trưng bày như một phòng triển lãm tranh Khái niệm khái quát "tranh" ở đây có thể được hiểu là sản phẩm học trực tiếp của HS, vì vậy, nội dung học tập, điều kiện học tập, sản phẩm tranh

"có thể được thực hiện bằng hình thức vẽ hoặc sơ đồ, biểu bảng, chuyên môn, quan sát các sản phẩm của HS khác, đặt câu hỏi và nêu ý kiến hoặc nêu ý kiến Sau đó, GV

tổ chức đánh giá mức độ hoàn thành nhiệm vụ học tập của cá nhân or group b Cách thức tiến hành GV giao nhiệm vụ học tập cho cá nhân hoặc nhóm Có thể thiết kế nhiều nhiệm vụ khác nhau đủ cho các nhóm hoặc có thể lặp lại các nhiệm vụ ở các nhóm khác nhau câu, cụm từ ngắn Học sinh di chuyển quan sát sản phẩm học sinh khác, đặt câu hỏi nêu nhận xét

4.2 Cách thực hiện nhiệm vụ của giáo viên học tập cho cá nhân hoặc nhóm Có thể thiết kế nhiều nhiệm vụ khác nhau đủ cho các nhóm hoặc có thể lặp lại các nhiệm vụ ở các nhóm khác nhau HS thực hiện nhiệm vụ và trưng bày các sản phẩm học như một phòng triển lãm tranh HS chuyên xung quanh lớp học tham quan phòng tranh Trong quá trình “xem trien lam”, HS đưa ra các ý kiến phản hồi hoặc bổ sung cho các sản phẩm HS quay trở lại vị trí ban đầu, tổng hợp ý kiến đóng góp và hoàn thành nhiệm

vụ học tập của cá nhân or group.GV tổ chức đánh giá mức độ hoàn thành nhiệm vụ của cá nhân hoặc nhóm

4.3 Ưu tiên và hạn chế kỹ năng quan sát và phân tích, giải quyết vấn đề Giới hạn chế

độ hỏi không gian rộng để HS trưng bày sản phẩm học và chuyển theo mô hình mong muốn Tốn nhiều thời gian để HS hoàn thành nhiệm vụ học tập

Kết Luận

Từ mục tiêu, nhiệm vụ của môn mĩ thuật ở trường Tieur học cho thấy đối tượng nghiên cứu của môn học là rất đa dạng, thuộc nhiều lĩnh vực khác nhau: Kiến trúc, hội

họa, điêu khắc Là một giáo viên mĩ thuật phải nắm vững nguyên tắc đổi mới phương pháp dạy học, cách thức hướng dẫn học sinh lựa chọn phương pháp học tập, coi trọng tự học và biết xây dựng các tài liệu chuyên môn phục vụ đổi mới phương pháp dạy học Kiên trì phát huy mặt tốt, khắc phục mặt yếu, tự tin, không tự ti hoặc chủ quan thoả mãn, hướng dẫn học sinh về phương pháp học tập và biết cách tự học, tiếp nhận 20 kiến thức và rèn luyện kĩ năng, tự đánh giá kết quả học tập để các em học

mĩ thuật có hiệu quả và đạt được những lợi ích từ việc học mĩ thuật đem lại bản thân người giáo viên cần phải có sự đầu tư bài bản về chương trình và quan trọng là nội dung giảng dạy phù hợp với sự phát triển của từng lứa tuổi Phương pháp học không những dựa trên nguyên tắc giáo dục mĩ thuật cơ bản mà còn khai thác tối đa yếu tố sáng tạo và sự phát triển cá nhân, các em được học từ những thứ đơn giản nhất, rồi nâng cao dần cấp độ theo khả năng, nhận thức của từng học sinh Như vậy khả năng và trình độ của các em sẽ được nâng dần đồng thời về nhận thức về cái đẹp muôn màu của cuộc sống cũng phát triển theo Quá trình học tập giúp các em phát triển rèn luyện nhiều kỹ năng như quan sát, phân tích, tính kiên trì, tính biểu cảm và sự khéo léo của đôi tay, về phần giáo viên củng cố và nâng cao chuyên môn nghiệp vụ, thường xuyên thay đổi các phương pháp dạy học mỗi giờ lên lớp theo hướng tích cực, mặt khác thế

kỷ XXI là thế kỷ có nhiều biến đổi về khoa học kĩ thuật như công nghệ thông tin phát triển mạnh, kinh tế xã hội có nhiều thay đổi đòi hỏi giáo dục cần thay đổi để đáp ứng yêu cầu xã hội cần tạo ra những người lao động mới, lao động trí tuệ, biết làm chủ bản thân, làm chủ đất nước