ĐƯỜNG LỐI XÂY DỰNG KINH TẾ THỊ TRƯỜNG ĐỊNH HƯỚNG XÃ HỘI CHỦ NGHĨA

Sự hình thành tư duy của Đảng về kinh tế thị trường thời kỳ đổi mới a Tư duy của Đảng về kinh tế thị trường từ Đại hội VI đến Đại hội VIII - Kinh tế thị trường không phải là cái riêng củ

BỘ CÔNG THƯƠNG

TRƯỜNG ĐẠI HỌC CÔNG NGHIỆP THỰC PHẨM TP.HCM

Môn: ĐƯỜNG LỐI CÁCH MẠNG CỦA ĐẢNG CỘNG SẢN VIỆT NAM

Đề tài: ĐƯỜNG LỐI XÂY DỰNG KINH TẾ THỊ TRƯỜNG ĐỊNH HƯỚNG

XÃ HỘI CHỦ NGHĨA

GVHD : NGUYỄN PHƯỚC TRỌNG

NHÓM: STAR

TPHCM, 21 tháng 10 năm 2019

NỘI DUNG

CHƯƠNG V: ĐƯỜNG LỐI XÂY DỰNG NỀN KINH TẾ THỊ TRƯỜNG ĐỊNH HƯỚNG XÃ HỘI CHỦ NGHĨA

I Quá trình đổi mới nhận thức về kinh tế thị trường

1 Cơ chế quản lý kinh tế thời kỳ trước đổi mới.

2 Sự hình thành tư duy của Đảng về nền kinh tế thị trường thới kỳ đổi mới.

II.Tiếp tục hoàn thiện thể chế kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa

ở nước ta

3 Mục tiêu và quan điểm cơ bản.

4 Một số chủ trương tiếp tục hoàn thiện thể chế kinh tế thị trường định

hướng xã hội chủ nghĩa.

5 Kết quả, ý nghĩa, hạn chế và nguyên nhân.

I QUÁ TRÌNH ĐỔI MỚI NHẬN THỨC VỀ KINH TẾ THỊ

TRƯỜNG

2 Sự hình thành tư duy của Đảng về kinh tế thị trường thời kỳ đổi mới

a) Tư duy của Đảng về kinh tế thị trường từ Đại hội VI đến Đại hội VIII

- Kinh tế thị trường không phải là cái riêng của CNTB mà là thành tựu phát triển chung của nhân loại

Thống Nhất

Lấy phân công xã hội và chế độ sở hữu khác

Khác

biệt

Khác

biệt

Kinh tế hàng hóa đối lập với kinh tế tự nhiên

Kinh tế thị trường đối lập với kinh tế kế hoạch

Kinh tế thị trường lấy tồn tại và phát triển của kinh tế hàng hóa làm cơ sở, nhưng chỉ lấy khoa học kỹ thuật

hiện đại làm cơ sở

Lấy sản xuất xã hội hóa cao độ để cấu thành nội dung chủ yếu của sức sản xuất xã hội thì mới là kinh tế thị trường

a) Tư duy của Đảng về kinh tế thị trường từ Đại hội VI đến Đại hội VIII

- Kinh tế thị trường tồn tại khách quan trong thời kỳ qua độ lên CNXH.

- Kinh tế thị trường chi đối lập với kinh tế tự nhiên, tự cấp, tự túc, chứ không đối lập với các chế độ xã hội.

- Kinh thị trường tồn tại nhiều phương thức sản xuất khác nhau, nó vừa

có thể liên hệ với các chế độ tư hữu, vừa có thể liên hệ với chế độ công hữu và phục vụ cho chúng.

Vì vậy kinh tế thị trường tồn tại khách quan trong thời quá độ lên CNXH.

a) Tư duy của Đảng về kinh tế thị trường từ Đại hội VI đến Đại hội VIII

a) Tư duy của Đảng về kinh tế thị trường từ Đại hội VI đến Đại hội VIII

Cơ chế vận hành của nền kinh

tế hàng hóa nhiều thành phần theo định hướng XHCN ở nước ta là “cơ chế thị trường

có sự quản lý của Nhà nước” bằng pháp luật, kế hoạch, chính sách và các công cụ

khác

a) Tư duy của Đảng về kinh tế thị trường từ Đại hội VI đến Đại hội

VIII

Tiếp tục đường lối trên (ĐH VII), thì Đại hội VIII (6-1996) đề ra nhiệm vụ đẩy mạnh công cuộc đổi mới toàn diện

và đồng bộ, tiếp tục phát triển nền kinh

tế nhiều thành phần vận hành theo cơ chế thị trường có sự quản lý của Nhà nước theo định hướng xã hội chủ

nghĩa.

a) Tư duy của Đảng về kinh tế thị trường từ Đại hội VI đến Đại hộiVIII

Các chủ thể kinh tế có tính độc lập

Giá cả cơ bản do cung cầu điều tiết, hệ thống thị trường

phát triển đồng bộ và hoàn hảo

Nền kinh tế có tính mở cao và vận hành theo quy luật vốn

có của kinh tế thị trường như quy luật giá trị, quy luật

cung cầu, quy luật cạnh tranh

Có hệ thống pháp quy kiện toàn và sự quản lý vĩ mô của

Nhà nước

Kinh tế thị

trường

2 Sự hình thành tư duy của Đảng về kinh tế thị trường thời kỳ đổi mới

b) Tư duy của Đảng về kinh tế thị trường

- Đại hội IX: Nền kinh tế thị trường định hướng XHCN là mô hình kinh tế tổng quát của nước

ta trong thời kỳ quá độ đi lên CNXH.

→ Đó là nền kinh tế hàng hóa nhiều thành phần vận hành theo

cơ chế thị trường, có sự quản lý của Nhà nước theo định hướng XHCN.

b) Tư duy của Đảng về kinh tế thị trường

- Đại hội X: làm rõ thêm những định hướng XHCN trong nền kinh tế thị trường nước ta.

→ Mục đích phát triển: ''dân giàu, nước mạnh, xã hội công bằng, dân chủ, văn minh”.

b) Tư duy của Đảng về kinh tế thị trường

Phương hướng phát triển

Nhiều hình thức

sở hữu

Nhiều thành phần kinh

tếTạo ra tiềm năng phát triển

b) Tư duy của Đảng về kinh tế thị trường

Định hướng xã hội và phân phối

Thực hiện tiến bộ, công bằng xã hội

Phân phối chủ yếu theo kết quả lao

động

b) Tư duy của Đảng về kinh tế thị trường

→ Quản lý: phát huy vai trò làm chủ của nhân dân, bảo đảm quản lý, điều tiết của Nhà nước pháp quyền XHCN dưới sự lãnh đạo của Đảng

Kinh tế Nhà

nước

Kinh tế tập thể

Kinh tế

tư nhân

Kinh tế

Tư bản Nhà nước

Kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài

II.TIẾP TỤC HOÀN THIỆN THỂ CHẾ KINH TẾ THỊ TRƯỜNG

ĐỊNH HƯỚNG XÃ HỘI CHỦ NGHĨA Ở NƯỚC TA

1 Mục tiêu và quan điểm cơ bản

a) Thể chế kinh tế và thể chế kinh tế thị trường

Thể chế kinh tế là một hệ thống quy phạm pháp luật nhằm điều

chỉnh các chủ thể kinh tế, các hành vi sản xuất kinh doanh và các

quan hệ kinh tế.

→ Bao gồm các yếu tố chủ yếu là các đạo luật, quy chế, quy tắc,

chuẩn mực về kinh tế gắn với các chế tài về xử lý vi phạm, các tổ

chức kinh tế, các cơ quan quản lý nhà nước về kinh tế, truyền thống văn hóa và văn minh kinh doanh, cơ chế vận hành nền kinh tế.

1 Mục tiêu và quan điểm cơ bản

a) Thể chế kinh tế và thể chế kinh tế thị trường

Thể chế kinh

tế thị trường Cách thức thực hiện các quy tắc nhằm đạt được mục tiêu

hay kết quả mà các bên tham gia thị trường mong muốn

Các thị trường – nơi hàng hóa được giao dịch trao đổi

trên cơ sở các yêu cầu, quy định của luật lệ

Các quy tắc về hành vi kinh tế diễn ra trên thị trường – các bên tham gia thị trường với các chủ thể là các chủ thể

thị trường

1 Mục tiêu và quan điểm cơ bản

b) Mục tiêu hoàn thiện thể chế kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa

Mục tiêu cơ bản đến năm 2020

1 Mục tiêu và quan điểm cơ bản

b) Mục tiêu hoàn thiện thể chế kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa

nghiệp công

Gắn phát triển kinh tế

với văn hóa, xã hội

Nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lí của Nhà nước và các đoàn thể chính trị - xã hội với

nhân dân

1 Mục tiêu và quan điểm cơ bản

c) Quan điểm về hoàn thiện thể chế kinh tế thị trường định hướng xã hội

bộ giữa các

bộ phận cấu thành của thể chế kinh tế, giữa các yếu tố thị trường

Kế thừa có chọn lọc các thành tựu phát triển kinh tế thị trường và kinh nghiệm tổng kết từ thực tiễn đổi mới ở nước ta

Chủ động, tích cực giải quyết cácvấn đề lí luận và thực tiễn quan trọng, bức xúc, đồng thời phải cóbước đi vững chắc, vừa làm vừa tổng kết, rút kinh nghiệm

Nâng cao năng lực của Đảng, hiệu lực

và hiệu quả quản

lí của Nhà nước

2.Một số chủ trương tiếp tục hoàn thiện thể chế kinh tế thị trường

định hướng xã hội chủ nghĩa

a) Tiếp tục hoàn thiện thể chế sở hữu, phát triển các thành phần

kinh tế, các loại hình doanh nghiệp

Thể chế hóa quyền tài

Mọi doanh nghiệpthuộc các thànhphần kinh tế đều phải hoạt động theo

cơ chế thị trường, bình đẳng và cạnh tranh theo pháp

luật

Khuyến khích phát triển các loại hình kinh doanh nghiệp nhất là các doanh nghiệp

cổ phần

Đổi mới nội dung và phương

thức hoạt động của kinh tế

tập thể, kinh tế hợp tác xã ;

đẩy mạnh liên kết và hợp

tác dựa trên quan hệ lợi

ích, áp dụng tại phương

thức quản lí tiên tiến, phù

hợp với cơ chế thị trường

Hoàn thiện cơchế, chính sách khuyến khích, tạo thuận lợi phát triển mạnh kinh

tế tư nhân

Nâng caohiệu quả thu hút đầu tư trực tiếpcủa nước ngoài

Cần phát huy mặt tích cực có lợi cho đất nước , đồng thời kiểm tra, giám sát, kiểm soát, thực hiện công khai, minh bạch, ngăn chặn, hạn chế mặt tiêu cực

2.Một số chủ trương tiếp tục hoàn thiện thể chế kinh tế thị

trường định hướng xã hội chủ nghĩa

a) Tiếp tục hoàn thiện thể chế sở hữu, phát triển các thành

phần kinh tế, các loại hình doanh nghiệp

b) Phát triển động bộ các yếu tố thị trường và các loại thị trường

Hoàn thiện

hệ thống luật pháp,

cơ chế, chính sách cho hoạt động và phát triển lành mạnh của thị trường chứng khoán

Hoàn thiện luật pháp, cơ chế, chính sách để các quyền về đất đai và bất động sản vận động theo cơ chế thị trường;

hoàn thiện luật pháp,chính sách

về tiền lương, tiền công

Xây dựng đồng

bộ luật pháp, cơchế, chính sách quản lý, hỗ trợ các tổ chức nghiên cứu, ứng dụng, chuyển giao công nghệ Đổi mới cơ chế quản

lý khoa học và công nghệ phù hợp

cơ chế thị trường

c) Đẩy mạnh, nâng cao hiệu quả hội nhập kinh tế quốc tế

và vị thế Việt Nam trên trường quốc tế

Rà soát,hoàn thiện

hệ thốngpháp luật,

cơ chế, chính sách

Hoàn thiện thể chế để tận dụng

cơ hội và phòng ngừa, giảm thiểu các thách thức do tranh chấp quốc tế

Hoàn thiệnpháp luật

về tươngtrợ tư pháp phù hợp với phápluật quốc tế

d) Nâng cao năng lực lãnh đạo của Đảng, hiệu lực, hiệu quả quản lý của Nhà nước về kinh tế - xã hội và phát huy vai trò làm chủ của nhân dân

trong phát triển kinh tế - xã hội

Đối mới, hoàn thiện cơ chế, chính sách đểphát huy vaitrò làm chủ của nhân dân

Nhà nước thể chế hóa nghị quyết của Đảng

Nâng cao nănglực hoạch định đường lối, chủ trương phát triểnkinh tế - xã hộicủa Đảng

3 Kết quả và nguyên nhân

Kết quả, ý

nghĩa

Chuyển đổi thành công từ thể chế kinh tế kế hoạch hóa tập trung, bao cấp sang thể chế kinh

tế thị trường định hướng sang XHCN

Chế độ sở hữu với nhiều hình thức và cơ cấu kinh tế nhiều thanh phần được hình thành

Cơ chế nhà nước dần đi vào đời sống

Đạt nhiều kết quả trong phát triển kinh tế gắn

xóa đói giảm nghèo

3 Kết quả và nguyên nhân

Kết quả, ý

nghĩa

Giải quyết tốt vấn đề xã hội văn hóa hội nhập thúc

đẩy kinh tế tăng trưởng nhanh và bề vững

Sở hữu toàn dân những tư liệu sản xuất chủ yếu, kinh

tế nhà nước giữ vai trò chủ đạo tạo điều kiện giải

phóng sức sản xuấtKhai thác tiềm năng trong và ngoài nước

Tạo dựng mối quan hệ với các nước trên thế giới về

nhiều mặt

Các loại hình thị trường cơ bản đã ra đời và từng

bước phát triển thống nhất

3 Kết quả và nguyên nhân

Hạn chế

Quá trình xây dựng, hoàn thiện thể chế

kinh tế thị trường còn chậm

Hệ thống pháp luật, cơ chế, chính sách chưa đầy đủ, chưa đồng bộ và thống nhất

Phân bố nguồn lực chưa hợp lí vẫn còn tồn

tại cơ chế “xin-cho”

Những yếu tố định hướng xã hội chủ nghĩa

chưa được tăng cường, còn yếu kém

3 Kết quả và nguyên nhân

tiễn

Câu hỏi trắc nghiệm

1 Chế độ bao cấp được thực hiện dưới những hình

thức chủ yếu nào:

A Bao cấp qua giá.

B Bao cấp qua chế độ tem phiếu.

C Bao cấp qua chế độ cấp phát vốn của ngân sách.

D Cả a,b,c đều đúng.

Câu hỏi trắc nghiệm

2 Tư duy về kinh tế thị trường từ Đại hội VI đến Đại hội VIII thể hiện ở những mặt nào sau đây:

A Khẳng định KTTT không phải là cái riêng có của CNTB.

B KTTT tồn tại khách quan trong thời kỳ quá độ.

C Có thể và cần thiết sử dụng KTTT trong thời kỳ quá độ lên CNXH ở nước ta.

D Cả a,b,c đều đúng.

Câu hỏi trắc nghiệm

3 Xét về bản chất kinh tế thị trường định hướng XHCN và

TBCN là hoàn toàn giống nhau Quan niệm trên đúng hay sai?

4 Xét về bản nguyên tắc vận hành kinh tế thị trường định hướng XHCN và TBCN là hoàn toàn giống nhau Quan niệm trên đúng hay sai ?

5 Đại hội X đã làm sáng tỏ thêm nội dung cơ bản của định hướng xã hội chủ nghĩa trong phát triền kinh tế thị trường

ở nước ta, thể hiện ở mấy tiêu chí:

6 Nhờ đâu mà nước ta đã đạt nhiều thành tựu nêu trên ???

A Nhân dân đồng tình ủng hộ và tích cực tham gia thực hiện.