Ca dao hai huoc Bai 12 Vi Xuan Hai

- Tiếng cười tự trào : là tiếng cười lạc quan yêu đời của người lao động dù họ phải sống trong cảnh.. nghèo.[r]

TIẾT 24

CA DAO HÀI HƯỚC

( Bài 1, 2 )

I.TÌM HIỂU CHUNG VỀ CA DAO HÀI HƯỚC:

1.Khái niệm:

-Ý nghĩa thể hiện tâm hồn yêu đời, lạc quan và triết lí nhân sinh lành mạnh của người bình dân xưa.

2 Tiếng cười trong ca dao hài hước:

Có 2 loại :

- Tiếng cười tự trào : là tiếng cười lạc quan yêu đời của người lao động dù họ phải sống trong cảnh

nghèo Lấy cái nghèo để tự trào một cách hồn nhiên,

vô tư pha chút hóm hỉnh Họ vượt lên cảnh nghèo, tìm thấy trong cuộc sống những niềm vui

- Tiếng cười mua vui, giải trí : Thể hiện niềm lạc

quan của họ trong cuộc sống còn nhiều vất vả, lo toan

 Đây là tiếng cười vui cửa, vui nhà rất cần trong cuộc sống, phù hợp với tính ưa trào lộng, hài

hước của nhân dân ta

II ĐỌC-HIỂU VĂN BẢN :

1.Đọc và tìm hiểu tiểu loại:

a Đọc :

b Tìm hiểu tiểu loại :

-Bài 1: Ca dao tự trào

- Bài 2,3,4: Ca dao hài hước, châm biếm

2.Đọc- hiểu chi tiết :

2.1 Bài 1:

a Hình thức đối đáp: Giữa nam và nữ về việc dẫn cưới và thách cưới

* Dẫn cưới :

- Lễ vật : thú bốn chân

+ Ý định: toan dẫn

voi, dẫn trâu, dẫn bò

+ Quyết định : dẫn con chuột béo

+ Mục đích : “ mời dân mời làng”

 Đơn giản, không có thật trong lễ cưới tiếng cười đùa vui, hóm hỉnh

- Cách nói :

khoa trương, phóng đại, dí dỏm

- Cảnh ngộ :

nhà nghèo

- Vẻ đẹp tâm hồn :

lạc quan , vượt lên trên cảnh nghèo, “ thi vị hoá” cái nghèo bản lĩnh của người dân lao động

* Thách cưới :

- Lễ vật : một nhà khoai lang

- Mục đích :  mời làng  mời họ

hàng

 cho con

trẻ

 cho vật

nuôi

- Cách nói : hồn nhiên, vô tư, thanh thản

đến lạ thường

- Cảnh ngộ : cũng nghèo

- Vẻ đẹp tâm hồn : thấu hiểu, cảm thông với chàng trai, bằng lòng với cảnh nghèo của

hai người Quan trọng hơn cô gái là người trọng nghĩa hơn của cải.

 Đây cũng chính là vẻ đẹp tâm hồn và

triết lí nhân sinh của người xưa.

*Tiếng cười :

Người dân lao động tự cười mình trong cảnh nghèo Đó là tiếng cười hạnh phúc, thể hiện lòng yêu đời, tinh thần lạc quan, bản lĩnh của người lao động xưa: ham

sống, sống vui tươi, chân thành, trong

sáng.

b Nghệ thuật :

- Lối nói khoa trương, phóng đại: dẫn voi, dẫn trâu, dẫn bò

- Lối nói giảm dần:

+ Voi trâu  bò  chuột

+ Củ to củ nhỏcủ mẻ củ rím, củ hà

- Cách nói đối lập :

+ Dẫn voi > < sợ họ quốc cấm

+ Dẫn bò > < sợ họ co gân

+ Lợn gà > < khoai lang

- Chi tiết hài hước :

+ Dẫn con chuột béo mời dân, mời làng

+ Thách cưới một nhà khoai lang

 Tóm lại :

Bài ca là tiếng cười tự trào hạnh

phúc trong cảnh nghèo thông qua lối nói khoa trương phóng đại, đối lập hài hước.

2.2 Bài 2:

- Hình ảnh chàng trai

Khom lưng chống gối- gánh hai hạt vừng

( cố gắng hết sức ) > < việc quá nhẹ nhàng, vô

lí, nhỏ bé )

Nghệ thuật :

+ Sự đối lập

+ Phóng đại Hình ảnh chàng trai yếu đuối, lười nhác

 Tạo tiếng cười hài hước, chế giễu.

- Mục đích : phê phán loại đàn ông yếu

đuối không có sức trai, không đáng làm trai

II TỔNG KẾT :

1 Nghệ thuật :

- Phóng đại, tương phản

đối lập

- Hư cấu dựng cảnh tài

tình, khắc hoạ nhân vật

nhân vật bằng những nét

điển hình với những chi

tiết hào hước, gây cười.

- Dùng ngôn ngữ đời

thường mà hàm chứa ý

nghĩa sâu sắc.

2 Nội dung :

- Triết lí nhân sinh cao

đẹp: yêu đời, lạc quan;

trọng tình nghĩa hơn của cải.

- Bài học : tránh những thói

hư tật xấu mà con người thường mắc phải.

1 Tiếng cười trong ca dao hài hước chính là?

A Trào lộng, thông minh, hóm hỉnh.

B Yêu đời, phê phán, chua chát.

C Chua chát, thông minh, hóm hỉnh.

D Hóm hỉnh, lạc quan, chua chát.

2 Ca dao hài hước khác với ca dao yêu thương tình nghĩa ở điểm nào?

A Dùng nhiều ẩn dụ, hoán dụ.

B Dùng nhiều ẩn dụ, so sánh.

C Dùng nhiều so sánh, hoán dụ.

3 Tiếng cười trong ca dao có ý nghĩa gì?

A Mua vui, giải trí. B Tự trào. C Phê phán. D Cả A, B, C

5 Dòng nào sau đây không phải là nghệ thuật của ca dao hài hước?

A Nghệ thuật dựng cảnh và xây dựng chân dung nhân vật.

B Nghệ thuật miêu tả nội tâm tinh tế.

C Sử dụng nhiều lối nói phóng đại, tương phản và đối lập.

D Ngôn ngữ đời thường mà hàm chứa ý nghĩa sâu sắc.

4 Ca dao hài hước cười ai?

6 Trong bài ca dao số 1, con vật được dẫn cưới nào sau đây gợi được tiếng cười sảng khoái nhất?

A Con voi B Con trâu C Con chuột D Con bò

8 Dòng nào sau đây không phải là nghệ thuật của ca dao hài hước?

A Nghệ thuật dựng cảnh và xây dựng chân dung nhân vật.

B Nghệ thuật miêu tả nội tâm tinh tế.

C Sử dụng nhiều lối nói phóng đại, tương phản và đối lập.

D Ngôn ngữ đời thường mà hàm chứa ý nghĩa sâu sắc.

7 Ca dao hài hước cười ai?

A Cười mình B Cười người C Cả A, B.



Hướng dẫn soạn bài mới: Đọc thêm : Lời tiễn dặn

Câu 1 Giới thiệu sơ lược về truyện thơ Tiễn dặn

người yêu và nêu vị trí đoạn trích?

Câu 2 Tóm tắt truyện Tiễn dặn người yêu.

Câu 3 Tâm trạng của chàng trai diễn biến như thế

nào trên đường tiễn người yêu về nhà chồng?

Câu 4 Tâm trạng cô gái( trong cảm nhận của

chàng trai) diễn biến ra sao?

Câu 5 Phân tích những câu thơ, những chi tiết thể

hiện thái độ, cử chỉ, hành động của chàng trai đối với cô gái khi anh ở lại nhà chồng cô?