CÁC vấn đề cơ BẢN về KINH tế HỌC VĨ mô

NỘI DUNGCÁC KHÁI NIỆM CƠ BẢN VỀ KINH TẾ HỌC CÁC NGUYÊN LÝ CỦA KINH TẾ HỌC TƯ DUY CỦA NHÀ KINH TẾ CUNG CẦU VÀ THỊ TRƯỜNG KINH TẾ ECONOMICS... Kinh tế học là môn họcnghiên cứu cách xã hội

Trang 1

KHOA KINH TẾ KINH TẾ VĨ MÔ

CHƯƠNG 1 CÁC VẤN ĐỀ CƠ BẢN VỀ

KINH TẾ HỌC VĨ MÔ

Chương 1,2,4 Kinh tế học vĩ mô, N Gregory Mankiw, Trường ĐHKT HCM dịch

MỤC TIÊU

1 Hiểu được các nguyên lý của kinh tế học

2 Giải thích một số hiện tượng thuộc về đối tượng

của kinh tế vĩ mô

3 Tiếp cận được cách tư duy kinh tế

4 Giải thích sơ lược về cơ chế vận hành của nền

kinh tế thị trường

Trang 2

NỘI DUNG

CÁC KHÁI NIỆM CƠ BẢN VỀ KINH TẾ HỌC

CÁC NGUYÊN LÝ CỦA KINH TẾ HỌC

TƯ DUY CỦA NHÀ KINH TẾ

CUNG CẦU VÀ THỊ TRƯỜNG

KINH TẾ (ECONOMICS)

Trang 3

Kinh tế học là môn học

nghiên cứu cách xã hội

quản lý các nguồn lực

khan hiếm

Các nguồn lực khan hiếm: các nguồn lực

hạn chế và không thể sản xuất mọi hàng

hóa và dịch vụ mà mọi người mong muốn

Cách con người raquyết định

Cách con ngườitương tác với nhau

Cách thức nền kinh

tế một cách tổng thểhoạt động

CON NGƯỜI RA QUYẾT ĐỊNH NHƯ THẾ NÀO?

Nguyên lý 1: Con người đối mặt với sự đánh đổi ( trade-off)

“There is no free lunch” (Không có gì là miễn phí)

Ra quyết định đòi hỏi phải đánh đổi mục tiêu này để đạt được mục tiêu

khác

Ở mức độ cá nhân: quyết định học đại học/ đi làm

Ở mức độ xã hội: súng và bơ (chi tiêu cho quốc phòng/ chi tiêu cho tiêu

Trang 4

Nguyên lý 2: Chi phí của một thứ là cái mà bạn từ bỏ để có được nó

Vd: Kể tên các chi phí của việc học đại học?

Chi phí cơ hội của một thứ là cái mà bạn từ bỏ để có được nó

Người ra quyết định cần phải nhận thức được những chi phí cơ hội

gắn với mỗi hành động có thể

Nguyên lý 3: Con người duy lý suy nghĩ tại điểm cận biên

Người duy lý hành động một cách tốt nhất những gì họ có thể để đạt

được mục tiêu

Những người duy lý thường đưa ra quyết định bằng cách so sánh lợi

ích cận biên và chi phí cận biên và thực hiện hành động khi và chỉ

khi lợi ích cận biên của hành động vượt quá chi phí cận biên.

Vd: một hãng hàng không nên tính giá vé bao nhiêu cho các hành khách

bay dự phòng

Trang 5

Nguyên lý 4: Con người phản ứng với các động cơ khuyến khích

( incentives)

Động cơ khuyến khích là một yếu tố nào đó thôi thúc cá nhân hành động

(khả năng bị trừng phạt hoặc được khen thưởng)

Các động cơ khuyến khích rất quan trọng để hiểu thị trường

hoạt động như thế nào và trong việc thiết kế các chính sách.

Câu hỏi

Trang 6

Câu hỏi

Một đạo luật về cải cách chương trình giảm nghèo của chính phủ

dự kiến giảm thời gian trợ cấp xã hội của nhiều đối tượng

từ 2 năm xuống còn 1 năm Sự thay đổi này ảnh hưởng

đến động cơ làm việc như thế nào?

CON NGƯỜI TƯƠNG TÁC VỚI NHAU NHƯ THẾ NÀO?

Nguyên lý 5: Thương mại có thể làm cho mọi người đều được lợi

Thương mại không giống như một cuộc thi đấu thể thao ( kẻ thắng –

người thua) Thương mại giữa hai nước có thể làm đôi bên cùng có lợi

(win-win)

Thương mại cho phép các nước chuyên môn hóa vào lĩnh vực mà họ

làm tốt nhất và hưởng thụ nhiều hàng hóa dịch vụ hơn.

Trang 7

Nguyên lý 6: Thị trường thường là một phương thức tốt để tổ chức

hoạt động kinh tế

Nền kinh tế kế hoạch hóa tập trung / nền kinh tế thị trường

Phân bổ nguồn lực thông qua các quyết định phân tán của các doanh

nghiệp và hộ gia đình trên các thị trường

Chỉ quan tâm đến phúc lợi của riêng họ khi ra các quyết định

Khi tác động qua lại với nhau trên thị trường, các hộ gia đình và

doanh nghiệp hành động như thể họ được dẫn dắt bởi “bàn tay vô

hình”, đưa họ tới những kết cục thị trường đáng mong muốn

Nguyên lý 7: Đôi khi chính phủ có thể cải thiện được kết cục thị trường

Quyền sở hữu tài sản

Bàn tay vô hình chỉ có thể phát huy vai trò của mình khi chính phủ bảo vệ các

quy tắc và duy trì những thể chế quan trọng của một nền kinh tế thị trường

Hai nguyên nhân chính phủ can thiệp vào nền kinh tế và thay đổi sự phân bổ

Trang 8

Câu hỏi

Bạn cùng phòng của bạn nấu ăn giỏi hơn bạnnhưng bạn lau nhà sạch hơn so với bạn cùng phòng của bạn

Nếu bạn cùng phòng của bạn đảm nhận toàn bộ việc nấu ăn,

và bạn chỉ lau nhà, cách phân công này sẽ cần ít hay nhiều

thời gian hơn nếu bạn chia đều nhau cho mỗi người?

Cho ví dụ tương tự về việc chuyên môn hóa và trao đổi có thể làm cho

hai nước đều tăng phúc lợi

NỀN KINH TẾ VẬN HÀNH NHƯ THẾ NÀO?

Nguyên lý 8: Mức sống của một nước phụ thuộc vào năng lực sản

xuất hàng hóa và dịch vụ của nước đó

Nguyên lý 9: Giá cả tăng khi chính phủ in quá nhiều tiền

Nguyên lý 10: Xã hội đối mặt với sự đánh đổi ngắn hạn giữa lạm

phát và thất nghiệp

Trang 9

TƯ DUY NHƯ MỘT NHÀ KINH TẾ

A Nhà kinh tế là một nhà khoa học

Nhà kinh tế nghiên cứu các vấn đề kinh tế theo các phương pháp khoa

học: quan sát, lý thuyết và quan sát nhiều hơn

• Trở ngại trong nghiên cứu kinh tế học khi thực hiện một thí nghiệm

thường là khó khăn và đôi khi bất khả thi

Các giả định đơn giản hóa thế giới phức tạp và làm cho nó dễ hiểu hơn.

• Quyết định xem cần phải giả định cái gì?

Các nhà kinh tế học sử dụng các mô hình kinh tế (thường là biểu đồ và

phương trình) để tìm hiểu thế giới xung quanh

Trang 10

Sơ đồ chu chuyển

Doanh

Thị trường các yếu tố sản xuất

Thị trường hàng hóa và dv

Chi tiêu Doanh thu

Lương, tiền thuê đất, lãi suất

Thu nhập

Hàng hóa dịch vụ bán ra

Hàng hóa

và dịch vụ được mua

Lao động, đất đai và vốn

Các yếu tố sản xuất

Lecture 1 _ Introduction to Macroeconomics 19

Đường giới hạn khả năng sản xuất

Lượng

máy tính

sản xuất

Lượng ô tô sản xuất

Trang 11

máy tính

sản xuất

Lượng ô tô sản xuất

B

C

D

Đường giới hạn khả năng sản xuất

Đường giới hạn khả năng sản xuất thể hiện:

• Sự hiệu quả

• Sự đánh đổi

• Chi phí cơ hội

• Tăng trưởng

Trang 12

B Nhà kinh tế học như là nhà

tư vấn chính sách

Khi nhà kinh tế cố gắng giải

thích thế giới, họ là nhà khoa

học Khi họ muốn cải thiện

điều đó, họ là những người tư

vấn chính sách

Nhà kinh tế Phạm Chi Lan Nguồn: Google

Phân tích thực chứng: Phát biểu mang tính mô tả

Phân tích chuẩn tắc: Phát biểu chỉ ra sự việc nên diễn ra như thế nào

A: Quy định mức lương tối thiểu gây ra thất nghiệp

(nhận định mang xem thế giới vận hành như thế nào, mang tính chất mô

tả)

B: Chính phủ nên tăng mức lương tối thiểu

( đưa ra tuyên bố để thay đổi thế giới, những gì thế giới nên làm)

Trang 13

Câu hỏi

Những phát biểu sau đây là thực chứng hay chuẩn tắc?

1 Sự gia tăng lạm phát tạm thời sẽ làm giảm thất nghiệp

2 Chính quyền nên tăng tỷ lệ lạm phát để giảm tỷ lệ thất nghiệp

3 Chính quyền nên tăng thuế để chi trả cho hệ thống chăm sóc sức

khỏe toàn diện

4 Tăng thuế thu nhập sẽ làm mọi người làm việc ít hơn

5 Giá xe mới là quá cao

Nếu bạn là người điều hành chính sách kinh tế, bạn sẽ quan tâm nhiều

hơn đến ý kiến theo quan điểm thực chứng hay chuẩn tắc?

CUNG, CẦU VÀ THỊ TRƯỜNG

Trang 14

CUNG CẦU VÀ THỊ TRƯỜNG

• Thị trường cạnh tranh:

Thị trường có nhiều người mua và

người bán đến mức mỗi người

trong số họ không có tác động đáng

kể lên giá thị trường

Người mua quyết định CẦU

Người bán quyết định CUNG

CẦULượng cầu của một loại hàng hóa: lượng hàng hóa mà người mua có

thể và sẵn lòng mua

Quy luật cầu: khi các yếu tố khác không đổi, lượng cầu của một hàng

hóa giảm khi giá của hàng hóa đó tăng lên

Biểu cầu: một bảng thể hiện mối quan hệ giữa giá bán và lượng cầu của

một hàng hóa

Đường cầu: đồ thị biểu diễn mối quan hệ giữa mức giá và lượng cầu

của một hàng hóa

Trang 15

Giá của một chiếc

Biểu cầu và đường cầu của cô Hà

Giá của Kem ốc quế

0

2.50 2.00 1.50 1.00 0.50

thị biểu diễn mối

quan hệ giữa mức giá

và lượng cầu của một

hàng hóa

Giá kem ốc quế

Lượng cầu kem ốc quế

Trang 16

CẦU THỊ TRƯỜNG VÀ CẦU CÁ NHÂN

Giá mỗi chiếc kem Lượng cầu của

Lượng cầu của thị trường là tổng các lượng cầu cá nhân tại mỗi mức giá

SỰ DỊCH CHUYỂN CỦA ĐƯỜNG CẦU

Giá kem

Đường cầu

D2 Đường cầu

Đường cầu D3 Cầu giảm Cầu tăng

Nếu một sự kiện xảy ra có ảnh hưởng đến lượng cầu tại mỗi mức giá, đường cầu sẽ dịch chuyển

• Tại mỗi mức giá, lượng cầu tăng: cầu tăng

(đường cầu dịch chuyển ra ngoài, sang phải, lên trên)

• Tại mỗi mức giá, lượng cầu giảm: cầu giảm

Trang 17

CUNG

Lượng cung của một loại hàng hóa (hay dv): lượng hàng mà người

bán có thể và sẵn lòng bán

Quy luật cung: trong điều kiện các yếu tố khác không đổi, khi giá hàng

hóa tăng lên, lượng cung tăng lên và ngược lại

Biểu cung: Bảng thể hiện mối quan hệ giữa mức giá và lượng cung của

một hàng hóa

Đường cung: đồ thị biểu diễn mối quan hệ giữa mức giá và lượng cung

của một hàng hóa

BIỂU CUNG CỦA BẠN HỒNG

Gía của mỗi chiếc

kem Lượng cung của kem Khi giá kem tăng,

lượng cung củakem tăng và ngượclại Lượng cung tỷ

lệ thuận với giá

Trang 18

1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 Lượng kem ốc

quế

$3.00

12 0.50

1 Khi

Giá kem tăng

2 sẽ làm tăng lượng cung của kem.

Đường cung biểu

diễn mối quan hệ

giữa mức giá và

lượng cung của

hàng hóa

Giá kem ốc quế Lượng cung kem

ốc quế

CUNG THỊ TRƯỜNG VÀ CUNG CÁ NHÂNTương tự như cầu thị trường là tổng cầu của tất cả người mua, cung thị

trường là tổng cung của tất cả người bán

Để có đường cung thị trường, ta cộng các đường cung cá nhân theo

chiều ngang

Trang 19

SỰ DỊCH CHUYỂN CỦA ĐƯỜNG CUNG

Giá kem

Lượng kem

• Lượng cung tăng tại mọi mức giá, cung tăng

(đường cung dịch chuyển ra ngoài, sang phải)

• Lượng cung giảm tại mọi mức giá, cung giảm

(đường cung dịch chuyển vào trong, sang trái)

CÂN BẰNG THỊ TRƯỜNG

• Cân bằng thị trường xảy ra khi mức giá đạt mức mà ở đó, lượng cung

của hàng hóa bằng lượng cầu của hàng hóa đó

• Mức giá cân bằng: mức giá tại đó lượng cung bằng lượng cầu

Trên đồ thị, đó là mức giá xác định bởi giao điểm của đường cung và

đường cầu

• Lượng cung cầu cân bằng: lượng hàng hóa cung cầu tại mức giá cân

bằng

Trên đồ thị, đó là lượng hàng hóa xác định bởi giao điểm của đường

cung và đường cầu

Trang 20

Giá kem ốc quế Thị trường Giá kem ốc quế Thị trường

Tại mức giá bằng $2.00, lượng cung của thị trường đúng bằng lượng cầu thị trường.

Giá kem ốc quế Thị trường Giá kem ốc quế Thị trường

Tại mức giá bằng $2.00, lượng cung của thị trường đúng bằng lượng cầu thị trường.

Cân bằng cung cầu trên đồ thị

Giá kem

Lượng Cân bằng

Giá cân bằng Cân bằng

Cung

Cầu

$2.00

Trang 21

Bài tập

Trường ĐH Kinh tế tổ chức một giải vô địch bóng đá Giả sử vé vào xem trận

chung kết được quyết định bởi yếu tố thị trường Hiện nay cung và cầu như

1 Hãy vẽ đường cầu và đường cung Điều gì bất thường với đường cung?

Vì sao điều này có thể xảy ra trong thực tế?

2 Giá vé và lượng cân bằng là bao nhiêu?

Định dạng
Số trang	21
Dung lượng	1,23 MB