LỊCH SỬ PHÁT TRIỂN NGÀNH THÉP
Ngành thép có lịch sử phát triển lâu đời, nhưng việc khai thép chỉ mới bắt đầu kỷ nguyên vàng từ thời kỳ công nghiệp thập kỷ 80s
Để ngành thép phát triển qua từng giai đoạn, cần có động lực từ các yếu tố vĩ mô và sự hỗ trợ từ ngành công nghiệp toàn cầu.
CÁC KHU VỰC SẢN XUẤT THÉP
Mỹ, Đức và Nga từng là những quốc gia tiên phong trong sản xuất thép, nhưng hiện nay đã tụt lại so với các nước đang phát triển Nguyên nhân chính là do sự già hóa của ngành công nghiệp và những tổn thương từ các cuộc khủng hoảng tài chính, như cuộc đại khủng hoảng năm 1929 và suy thoái tài chính gần đây.
Vào năm 2008, các vấn đề kinh tế đã làm chậm lại sự phát triển của ngành thép ở các cường quốc, tạo điều kiện cho châu Á, đặc biệt là Trung Quốc, nổi lên như một ông lớn mới trong sản xuất thép Trung Quốc đã định hình lại ngành thép toàn cầu và dẫn đầu trong cuộc cạnh tranh phân phối thép.
THÉP THÀNH PHẨM PHỔ BIẾN
Dựa trên đặc điểm, hình dáng và các sản xuất, thị trường thép phân chia các sản phẩm thành những loại phổ biến sau:
Thép cán nguội (CRC) / Thép cán nóng (HRC)
CÔNG NGHỆ SẢN XUẤT THÉP
Trên toàn cầu, hai công nghệ sản xuất thép chủ yếu được sử dụng là lò EAF và lò BOF Hiện nay, lò EAF đang ngày càng được ưa chuộng hơn lò BOF nhờ vào hiệu suất sử dụng cao và tác động môi trường thấp hơn.
Lò EAF (Electric Arc Furnace): Lò điện hồ quang
Lò BOF (Basic Oxygen Furnace): Lò thổi (Hiện gần như đã bị thay thế do công nghệ lạc hậu, tiêu tốn nguyên vật liệu và tạp chất cao)
Dây chuyền sản xuất thép của hai lò cũng khác nhau rất nhiều ở đầu vào mặc dù đều cho ra cùng một thành phẩm
Lò BOF có cơ cấu chi phí đa dạng với nguyên liệu đầu vào như quặng sắt, than cốc, thép phế, khí ga và điện Ngược lại, công nghệ EAF chủ yếu dựa vào thép phế với 56% chi phí, 28% cho điện, và phần còn lại là các chi phí khác.
Nguồn sản xuất quặng sắt:
Lò EAF tiêu thụ điện năng rất lớn (25% tổng chi phí đầu vào)
GIÁ TRỊ CỦA NGÀNH SẢN XUẤT THÉP
Do quá trình chế biến quặng sắt chỉ mang lại giá trị thấp, hầu hết các quốc gia đều nỗ lực sản xuất thép thành phẩm Giai đoạn luyện gang tạo ra giá trị cao nhất trong chuỗi sản xuất, vì vậy nó được xem là một công đoạn thiết yếu đối với các nước tham gia vào ngành công nghiệp thép.
Từ những năm 2000, các quốc gia như Trung Quốc, Ấn Độ và khu vực Đông Nam Á đã chuyển mình từ việc cung cấp tài nguyên sắt sang sản xuất thép thành phẩm, giúp họ gia tăng sức mạnh và tham gia vào chuỗi giá trị toàn cầu.
GIAO THƯƠNG NGÀNH THÉP
NHU CẦU THÉP VIỆT NAM
BẤT ĐỘNG SẢN
Theo CBRE, nguồn cung bất động sản đang có dấu hiệu chững lại ở hầu hết các phân khúc, ngoại trừ phân khúc cao cấp, nhờ vào sự triển khai của các dự án lớn như tòa nhà Landmark 81 của Vingroup Tuy nhiên, chính sách thắt chặt tín dụng cho vay bất động sản của nhà nước đã tác động không nhỏ đến nguồn cung tại các phân khúc khác.
Thị trường bất động sản hiện tại duy trì tốc độ ổn định, đặc biệt ở các khu vực mới xung quanh các công trình giao thông do chính phủ đầu tư, như vùng ven TPHCM và các tuyến Metro như cao tốc Cát Linh – Hà Đông, cùng với mạng lưới Metro 8 tuyến trong quy hoạch của TPHCM và sân bay Long Thành.
XÂY DỰNG
Tỷ lệ đô thị hóa của cả nước hiện đạt khoảng 37,5%, tăng 0,9% so với năm 2016, gần đạt mức chỉ tiêu 38-40% theo Nghị quyết Đại hội đảng toàn quốc lần thứ XII.
813 đô thị, tăng 11 đô thị so với năm 2016
Tỷ lệ phủ kín quy hoạch chung xây dựng đô thị đạt 100%, trong khi quy hoạch phân khu tăng lên 77%, quy hoạch chi tiết đạt 38% (tăng 3%) và quy hoạch xây dựng nông thôn đạt 99,4% (tăng 0,4%).
Báo cáo của Bộ Xây dựng cho thấy diện tích bình quân nhà ở toàn quốc đạt khoảng 23,4 m2 sàn/người, tăng 0,6 m2 so với trước Năm 2017, cả nước đã hoàn thành thêm khoảng 0,19 triệu m2 nhà ở xã hội tại khu vực đô thị, nâng tổng diện tích nhà ở xã hội lên khoảng 3,49 triệu m2 Nhiều địa phương đang tích cực triển khai các chương trình nhà ở xã hội.
Phần trăm số dân đô thị (trên tổng số dân Việt Nam) 1960 -2017 (WB, 2018)
Năm 2018, ngành xây dựng có thể sẽ trải qua sự tăng trưởng chậm lại, tập trung vào việc xây dựng và bổ sung hạ tầng cơ sở còn thiếu Mặc dù vậy, nhu cầu sử dụng thép trong lĩnh vực này vẫn được duy trì ổn định và nhận được sự hỗ trợ mạnh mẽ từ nền kinh tế.
SẢN XUẤT Ô TÔ TRONG NƯỚC
Theo báo cáo của Hiệp hội Các nhà sản xuất ô tô Việt Nam (VAMA), trong quý I và quý II năm nay, sản lượng ô tô lắp ráp trong nước đã có sự tăng trưởng nhẹ so với cùng kỳ năm 2017 Cụ thể, số lượng xe nhập khẩu nguyên chiếc đạt 2.350 chiếc, tăng 37% so với tháng trước Đến hết tháng 03/2018, doanh số bán hàng xe lắp ráp trong nước tăng 8%, trong khi doanh số xe nhập khẩu giảm 48% so với cùng kỳ năm trước.
Mặc dù mức tăng trưởng năm 2017 không quá ấn tượng, nhưng nó vẫn góp phần hỗ trợ nhu cầu sắt thép trong nước, đặc biệt là với triển vọng mới từ các hãng xe nội địa như VinFast của tập đoàn Vingroup.
Cần lưu ý rằng thị trường ô tô ở Việt Nam tuy mới chỉ ở mức tiềm năng nhưng đã bị bão hòa về lượng xe tiêu dùng trên thu nhập đầu người.
NGUỒN CUNG THÉP NỘI ĐỊA
THỊ PHẦN CÁC DOANH NGHIỆP
Thị phần cung cấp thép tại Việt Nam hiện nay chủ yếu nằm trong tay 5-7 tập đoàn theo mô hình độc quyền tập đoàn (Oligopoly), tạo ra chuỗi giá trị với sản phẩm tương đồng nhưng sử dụng sức mạnh thương hiệu và kiểm soát phân phối để ngăn cản sự gia nhập của các doanh nghiệp mới Trong lĩnh vực thép, Hòa Phát đang chiếm ưu thế với thị phần luôn vượt 25% Doanh nghiệp này được hưởng nhiều ưu đãi từ chính phủ nhờ vào các dự án nhà máy gang thép quy mô lớn, như nhà máy Dung Quất với sản lượng dồi dào.
Thị phần theo thứ tự: Thép xây dựng, ống thép & tôm mạ (Nguồn: VSA)
Các doanh nghiệp nội địa Việt Nam có khả năng cạnh tranh với thép nhập khẩu từ Trung Quốc nhờ vào rào cản thuế bảo hộ do chính phủ thiết lập, nhằm bảo vệ sự phát triển của ngành thép trong nước Thị trường thép Việt Nam hiện tại có sự hiện diện đáng kể của các doanh nghiệp nước ngoài, chủ yếu đến từ Nhật Bản và Hàn Quốc như Posco E&C, Vinakyoel và SeAh VN.
CHI PHÍ ĐẦU VÀO
Trong ba tháng đầu năm, giá đầu vào sản xuất thép đã tăng nhẹ ở các phân khúc sau một năm 2017 biến động mạnh Tuy nhiên, đến cuối tháng 3, đà tăng này đã chững lại, dẫn đến việc giá trở nên bình ổn và có xu hướng giảm nhẹ.
Giá nguyên liệu thường xuyên biến động do phụ thuộc vào tình trạng thiếu hụt tạm thời hoặc dư thừa trên thị trường Ví dụ, vào năm 2017, việc Trung Quốc giảm sản lượng khai thác than cốc và quặng sắt để ổn định ô nhiễm môi trường đã làm tăng giá nguyên liệu đầu vào Thêm vào đó, hoạt động đầu cơ và tích trữ hàng tồn kho cho vụ đông đã dẫn đến dấu hiệu thiếu hụt tạm thời trên thị trường.
Năm 2018, thị trường quặng và than cốc ghi nhận sự trầm lắng khi sản lượng khai thác từ các quốc gia như Brazil, Nga và Úc tiếp tục tăng trưởng, giúp bù đắp cho sự thiếu hụt ngắn hạn trên thị trường.
Khu vực Rio, Brazil dự kiến sẽ tiếp tục khai thác mạnh mẽ trữ lượng quặng trong nước và giảm chi phí khai thác mỗi tấn quặng thông qua việc áp dụng công nghệ xử lý hiện đại Mặc dù giá bán có thể không giảm ngay lập tức, nhưng sản lượng và chất lượng quặng được cải thiện sẽ tạo ra nhiều sản phẩm thép chất lượng hơn, từ đó thúc đẩy giá bán ở đầu ra.
TÌNH HÌNH XUẤT NHẬP KHẨU THÉP
Trong hai năm qua, khối lượng nhập khẩu thép tại Việt Nam có xu hướng giảm, mặc dù giá bán vẫn tăng do giá trị thị trường Nhập khẩu thép từ Trung Quốc giảm, trong khi các nhà sản xuất thép Trung Quốc chủ yếu tập trung vào thị trường nội địa do thiếu hụt nguồn cung Các thị trường khác, nhờ vào thuế tự vệ đối với phôi thép (21.3%) và thép dài (13.9%), đã giúp doanh nghiệp trong nước phát triển sản xuất dễ dàng hơn Tuy nhiên, tình hình xuất khẩu thép lại khả quan hơn, với khối lượng và giá trị xuất khẩu tăng mạnh, đặc biệt vào giữa năm 2017 khi Mỹ áp dụng chính sách thuế đối với thép Trung Quốc, mở ra cơ hội cho thép Việt Nam tại thị trường Mỹ, thay vì chỉ tập trung vào Đông Nam Á và thị trường nội địa đã bão hòa.
Cần lưu ý về các vụ kiện chống bán phá giá từ các nước ASEAN và châu Á đối với Việt Nam, khi Thái Lan, Canada và Indonesia đồng loạt áp thuế lên sản phẩm thép Việt Gần đây, Bộ Thương mại Mỹ đã quyết định áp thuế lên đến 250% đối với các sản phẩm thép nghi ngờ có nguồn gốc từ Trung Quốc, đồng thời chống lại lệnh chống bán phá giá và chống trợ cấp của Mỹ.
Sự gia tăng xuất khẩu thép của Việt Nam từ nửa cuối năm 2017 đã gây ra nhiều nghi vấn, mặc dù số liệu sản xuất cho thấy hầu hết doanh nghiệp chủ yếu tiêu thụ sản phẩm trong nước Chỉ một phần nhỏ thị phần thép được xuất khẩu ra nước ngoài, và sản lượng thép trong nước trong cùng thời gian này không có sự biến động đáng kể.
THỊ TRƯỜNG THÉP QUỐC TẾ
CÁC NHÀ SẢN XUẤT THÉP LỚN NHẤT THẾ GIỚI:
Ngành thép toàn cầu đang có sự tập trung cao độ, với khoảng 50% sản lượng sản xuất đến từ Trung Quốc Các quốc gia khác như EU, Nhật Bản, Ấn Độ và Mỹ cũng đóng góp nhưng ở mức thấp hơn Do đó, Trung Quốc đóng vai trò quan trọng trong ngành thép, và bất kỳ sự dư thừa hoặc thâm hụt nào từ quốc gia này sẽ ảnh hưởng lớn đến thị trường thép toàn cầu.
Trong thập kỷ qua, sản xuất thép đã liên tục gia tăng, mặc dù gặp phải gián đoạn trong giai đoạn khủng hoảng kinh tế toàn cầu năm 2008 và sự chững lại vào năm 2014-2015 do nguy cơ vỡ nợ của nền kinh tế Trung Quốc, dẫn đến sự giảm sút đáng kể trong sản lượng thép toàn cầu.
NGUỒN CUNG THÉP THẾ GIỚI
TRUNG QUỐC
Trung Quốc đã trở thành một cường quốc trong ngành thép toàn cầu sau các cải cách lớn ở thế kỷ XXI, chuyển mình từ một nền nông nghiệp lạc hậu thành một quốc gia công nghiệp phát triển Sự gia tăng mạnh mẽ trong nhu cầu sử dụng và sản xuất thép tại Trung Quốc được thúc đẩy bởi chính sách khuyến khích của chính phủ, khuyến khích các doanh nghiệp tận dụng tối đa tài nguyên chưa khai thác, dẫn đến một làn sóng sản xuất thép mạnh mẽ từ các làng nghề đến các tập đoàn lớn.
Tính đến nay, Việt Nam và Hàn Quốc là hai thị trường hàng đầu nhập khẩu thép từ Trung Quốc Ngoài ra, các quốc gia châu Á khác cũng đóng góp đáng kể vào tỷ lệ xuất khẩu thép của Trung Quốc.
Gần 80% thị trường xuất khẩu thép của Trung Quốc tập trung tại các nước Châu Á, trong khi chỉ khoảng 20% được xuất khẩu sang các quốc gia ngoài khu vực.
Trong ba tháng đầu năm, xuất khẩu thép của Trung Quốc sang hai thị trường lớn nhất là Việt Nam và Hàn Quốc đã giảm mạnh, với mức giảm 40% về khối lượng và 20% về giá trị Mặc dù sản lượng thép trong nước vẫn tăng trưởng, nhưng sự sụt giảm này lại mang lại tín hiệu tích cực cho doanh nghiệp nội địa tại Việt Nam và Hàn Quốc, giúp họ giảm bớt áp lực cạnh tranh từ thép giá rẻ nhập khẩu.
NHẬT BẢN
Ngành công nghiệp thép là trung tâm của sự phát triển kinh tế của Nhật Bản ở những thập niên 90s
Vào cuối thế kỷ XIX, sự chuyển đổi mạnh mẽ của Nhật Bản từ phong kiến sang xã hội hiện đại phụ thuộc vào nguồn cung sắt và thép Ngành công nghiệp đóng tàu, ô tô và máy móc công nghiệp của Nhật Bản đều gắn liền chặt chẽ với sự phát triển của thép Từ năm 1850, nguồn cung này đã đóng vai trò quan trọng trong việc thúc đẩy sự phát triển kinh tế và công nghiệp hóa của quốc gia.
1970, ngành công nghiệp tăng tăng trưởng từ con số 0 lên nền sản xuất thép đứng thứ 3 thế giới
Nhật Bản có các thị trường xuất khẩu chủ yếu là Thái Lan, Hàn Quốc và Trung Quốc Ngành thép Nhật Bản tiếp tục duy trì xu hướng xuất siêu do nhu cầu nội địa giảm Mặc dù khối lượng xuất khẩu thép giảm, giá trị xuất khẩu vẫn tăng trưởng Thép Nhật nhập khẩu vào Việt Nam giảm 10% về khối lượng, nhưng giá trị lô hàng nhập khẩu lại tăng hơn 5%.
HÀN QUỐC
Hàn Quốc, từng là một trong những quốc gia nghèo nhất thế giới, đã trải qua sự chuyển mình ấn tượng nhờ những chính sách phát triển kinh tế từ những năm 1960 Việc tiếp nhận công nghệ, nâng cao trình độ lao động và nhận hỗ trợ từ các cường quốc đã giúp nền kinh tế Hàn Quốc phát triển mạnh mẽ, gia tăng nhu cầu sử dụng thép và đưa quốc gia này trở thành một trong những nhà sản xuất ô tô và tàu thủy hàng đầu thế giới Hiện nay, ngành công nghiệp sản xuất thép của Hàn Quốc đã vươn lên vị trí thứ 6 toàn cầu.
Thị trường xuất khẩu chính của Hàn Quốc bao gồm Trung Quốc, Nhật Bản và Mỹ, nhưng khối lượng xuất khẩu tại cả ba thị trường này đều giảm mạnh hoặc không có sự tăng trưởng Mặc dù vậy, giá trị xuất khẩu lại có xu hướng tăng, ngoại trừ Trung Quốc giảm 12% và Indonesia giảm 2% Đối với thép Hàn Quốc nhập khẩu vào Việt Nam, khối lượng tăng nhẹ 3%, trong khi giá trị tăng đáng kể lên tới 22%.
Thị trường Hàn Quốc đã duy trì xu hướng xuất siêu kể từ sau khủng hoảng tài chính toàn cầu năm 2008 Tuy nhiên, vào cuối năm 2017 và đầu năm 2018, lượng thép nhập khẩu vào Hàn Quốc đã giảm đáng kể.
ĐÀI LOAN
Vào giữa những năm 1970, ngành công nghiệp thép Đài Loan đang trong giai đoạn phát triển với sản phẩm chất lượng thấp từ các công ty nhỏ Sau khi Đài Loan khởi động 'Mười dự án phát triển lớn' vào năm 1974 để thúc đẩy ngành công nghiệp nặng và tăng trưởng kinh tế, nhiều nhà máy mini đã đầu tư mở rộng sản xuất Nhà máy tích hợp đầu tiên do tập đoàn China Steel khai thác đã dẫn dắt ngành thép Đài Loan trong giai đoạn 1976-1985 Kể từ đó, các doanh nghiệp nội địa đã mở rộng ra thị trường Trung Quốc và các nước châu Á-Thái Bình Dương.
Các thị trường lớn nhất của Đài Loan bao gồm Việt Nam, Trung Quốc và Mỹ, với vị trí thuận lợi cho giao thương qua đường bộ và tàu biển Trong năm 2017, mặc dù khối lượng xuất khẩu sang các thị trường này không tăng, giá trị lô hàng lại tăng 22% do giá bán của các nhà xuất khẩu Đài Loan Đặc biệt, thị trường Bỉ ghi nhận sự bùng nổ với mức tăng 158% về lượng và 147% về giá trị nhập khẩu thép từ Đài Loan, mở ra cơ hội mới cho việc mở rộng thị trường Trong khi đó, lượng thép nhập khẩu từ Đài Loan vào Việt Nam giảm 4% nhưng giá trị vẫn tăng gần 30%.
ÂN ĐỘ
Sản xuất thép hiện đại ở Ấn Độ khởi đầu với việc thành lập lò cao đầu tiên tại Kulti vào năm 1870, do Công ty gang thép Bengal (TISCO) thiết lập, và chính thức bắt đầu sản xuất vào năm 1874.
Sau khi mở rộng sản xuất nội địa, ngành công nghiệp thép Ấn Độ đã bắt đầu thâm nhập vào thị trường châu Âu trong thế kỷ 21 Vào tháng 1 năm 2007, Tata Steel đã đề xuất mua Corus Group với giá 11,3 tỷ đô la Trước đó, vào năm 2006, Công ty Thép Mittal đã mua Arcelor với giá 34,3 tỷ đô la, trở thành nhà sản xuất thép lớn nhất thế giới mang tên ArcelorMittal, chiếm 10% sản lượng toàn cầu Nhờ đó, Ấn Độ đã khẳng định vị thế của mình, trở thành ông lớn thứ 4 trong ngành sản xuất thép toàn cầu.
Xu hướng xuất nhập khẩu thép của Ấn Độ đã thay đổi rõ rệt từ năm 2016, với xuất khẩu thép tăng mạnh khi nguồn cung trong nước đáp ứng đủ nhu cầu Ba thị trường nhập khẩu thép lớn nhất từ Ấn Độ là Việt Nam, Ý và Nepal Đặc biệt, năm 2017, Việt Nam đã ghi nhận sự bùng nổ trong việc nhập khẩu thép từ Ấn Độ, với mức tăng 7400% về lượng và 3000% về giá trị, giúp Việt Nam trở thành thị trường xuất khẩu lớn nhất của Ấn Độ cho đến nay.
NHU CẦU THÉP THẾ GIỚI
NHU CẦU TIÊU THỤ THÉP Ở CÁC NGÀNH
Tiêu thụ thép cá nhân :
Tốc độ tăng trưởng dân số thế giới (World Bank)
Sản lượng tiêu thụ thép/ đầu người:
Mặc dù dân số thế giới đang già hóa, tiềm năng tăng trưởng tiêu thụ thép cá nhân vẫn chưa rõ ràng Khu vực Đài Loan – Hàn Quốc dẫn đầu về lượng tiêu thụ thép trên đầu người, nhờ vào sự phát triển công nghiệp mạnh mẽ và sự hiện diện của nhiều ngành công nghiệp nặng chủ chốt Hơn nữa, khu vực này còn nhận được sự hỗ trợ vốn từ các nước phát triển, góp phần thúc đẩy sản xuất và tiêu thụ thép.
Tiêu thụ thép ngành sản xuất ô tô :
Trong hai năm qua, ngành ô tô toàn cầu đã gần như bão hòa với mức tăng trưởng chỉ đạt 1-2% mỗi năm Các thị trường phát triển đã đạt tiêu chuẩn 1 ô tô mỗi hộ, trong khi các nước đang phát triển, đặc biệt ở Nam Mỹ và Châu Á Thái Bình Dương, vẫn còn nhiều tiềm năng do số lượng hộ gia đình chưa sở hữu ô tô còn cao Thói quen sử dụng xe máy và hạ tầng đô thị chưa hoàn thiện là những yếu tố chính Để ngành ô tô bùng nổ, các nhà sản xuất cần thúc đẩy thói quen sử dụng ô tô ở những khu vực này Trong năm qua, tốc độ tiêu thụ xe ở Argentina, Chile, Nga và Thái Lan đã tăng mạnh, với các dòng xe chủ yếu đến từ châu Âu, Hàn Quốc và Nhật Bản.
Tiêu thụ ngành xây dựng:
Trung Quốc và Mỹ là hai cường quốc trong ngành xây dựng, chiếm 35% tổng đầu tư xây dựng toàn cầu và đóng góp 60% vào tăng trưởng ngành này cùng với Ấn Độ Nhu cầu thép xây dựng tại ba khu vực này là động lực chính cho thị trường thép thế giới Tuy nhiên, Trung Quốc đang đối mặt với tình trạng dư thừa trong xây dựng hạ tầng do quy hoạch đô thị quá nhanh, không theo kịp tốc độ di cư Trong khi đó, thị trường Mỹ vẫn duy trì tốc độ xây dựng ổn định, mặc dù có sự giảm nhẹ trong quý I, nhưng vẫn đảm bảo tăng trưởng nhờ vào việc tái định cư và mở rộng hệ thống giao thông Tuy nhiên, chính sách cắt giảm dân số nhập cư tại Mỹ đang ảnh hưởng đến nhu cầu xây dựng trong thị trường này.
CÁC TÁC ĐỘNG VĨ MÔ
* Cuộc chiến tranh thương mại toàn cầu – thép là đối tượng đầu tiên:
Thép là mặt hàng đầu tiên mà Mỹ áp thuế lên các quốc gia do nhập ròng lớn nhất thế giới, với Tổng thống Donald Trump cho rằng đây là sự bất công đối với ngành thép Mỹ Ông đã thực hiện mức thuế lên đến 25% đối với mặt hàng này từ tất cả các khu vực, điều này có thể gây cản trở lớn đối với giao thương ngành thép toàn cầu.
Gần đây, các vụ kiện thương mại liên quan đến thép đã trở thành vấn đề nóng bỏng khi các bộ thương mại của nhiều quốc gia liên tục đề xuất mức thuế chống bán phá giá Điều này xuất phát từ lo ngại rằng tự do thương mại đã dẫn đến việc các nước xuất khẩu thép bán sản phẩm với giá siêu rẻ, gây áp lực lên thị trường nội địa.
Ủy ban Cải cách và Phát triển Quốc gia Trung Quốc (NDRC) đã công bố kế hoạch tái cơ cấu ngành công nghiệp thép, với mục tiêu cắt giảm sản lượng thép và than lần lượt 30 triệu tấn và 150 triệu tấn trong năm 2018.
NDRC nhấn mạnh cam kết dài hạn của Trung Quốc trong việc bảo vệ môi trường và cắt giảm sản lượng công nghiệp nặng dư thừa, đồng thời cải thiện nguồn năng lượng hóa thạch bằng cách thay thế than bằng năng lượng sạch hơn Đối với ngành than và thép, NDRC tập trung vào việc đóng cửa các nhà máy lạc hậu, ô nhiễm nặng, và thay thế bằng các nhà máy hiệu suất cao, phát thải thấp để đảm bảo nguồn cung Mặc dù sản lượng thép của Trung Quốc đạt kỷ lục năm ngoái, sản lượng than cũng ghi nhận sự gia tăng đáng kể.
Kế hoạch giảm 30 triệu tấn thép trong năm 2018 sẽ nâng tổng sản lượng cắt giảm trong ba năm lên
145 triệu tấn Việc này sẽ giúp Trung Quốc đạt mục tiêu giảm dư thừa nguồn cung 150 triệu tấn vào năm 2018, trước hai năm so với mục tiêu ban đầu
Trong khi đó, việc giảm 150 triệu tấn than trong năm nay sẽ đưa tổng sản lượng cắt giảm từ năm
2016 lên 590 triệu tấn, vượt 2 năm trước kế hoạch giảm 500 triệu tấn than vào năm 2020
* Công nghệ xây dựng mới: In 3D
Với chi phí thấp hơn so với xây dựng bằng thép và thời gian thi công chỉ 24 tiếng, công nghệ in nhà 3D sử dụng bê tông không có kết cấu thép và gạch hứa hẹn sẽ cách mạng hóa ngành xây dựng toàn cầu Những ngôi nhà đầu tiên đã được xây dựng và kiểm tra độ bền, cho thấy tiềm năng phát triển mạnh mẽ của công nghệ này Tuy nhiên, ngành thép cần chuẩn bị ứng phó với sự cạnh tranh từ công nghệ in 3D, vì chi phí cao và khó khăn trong việc tháo dỡ thép có thể khiến nó trở thành mối lo ngại lớn trong tương lai Để công nghệ in 3D được áp dụng rộng rãi, cần khoảng thời gian phát triển từ 3 đến 5 năm.
CHÊNH LỆCH CUNG CẦU
Dư thừa sản xuất thép toàn cầu đã giảm xuống còn 10.3 triệu tấn vào năm 2017 và dự kiến sẽ tiếp tục giảm xuống còn 8.6 triệu tấn trong năm 2018 Sự cải cách ngành thép và các biện pháp cắt giảm ô nhiễm tại Trung Quốc sẽ làm chậm nguồn cung trên thị trường, dự kiến sẽ ổn định cho đến khi các kế hoạch sát nhập và cắt giảm các phân xưởng nhỏ hoàn tất vào năm 2020, hoặc có thể sớm hơn vào năm 2019.
GIÁ ĐẦU VÀO XUẤT – NHẬP KHẨU THỊ PHẦN TRONG
DỰNG SẢN XUẤT ÔTÔ BẤT ĐỘNG SẢN Quặng sắt Than cốc Xuất khẩu Nhập khẩu Thép xây dựng
Thép phế Phôi thép Ống thép Tôn mạ
Tác động lên ngành thép trong nước (Việt Nam):
Có lợi cho ngành thép trong nước: 10
Không ảnh hưởng/ ảnh hưởng không đáng kể với ngành thép trong nước 6
Bất lợi cho ngành thép trong nước; 7
Năm 2017, ngành thép Việt Nam phát triển mạnh mẽ nhờ vào môi trường thị trường thuận lợi và thuế bảo hộ đối với thép nhập khẩu Sự chững lại và suy giảm của các nước xuất khẩu thép lớn như Trung Quốc và Nhật Bản đã làm giảm đáng kể cạnh tranh cho các doanh nghiệp thép nội địa.
Năm 2018 dự kiến sẽ là một bước ngoặt quan trọng cho ngành thép Việt Nam, khi sản xuất thép toàn cầu chậm lại do Trung Quốc tái cơ cấu ngành thép và giảm sản lượng Giá nguyên liệu có khả năng sẽ ổn định nhờ vào sự tăng trưởng của các thị trường khai thác và cải thiện dây chuyền sản xuất trong giai đoạn 2018-2020 Ngành ô tô và xây dựng tiếp tục thúc đẩy nhu cầu sử dụng sắt thép, mặc dù thị trường bất động sản trong nước có dấu hiệu chững lại Xuất nhập khẩu thép diễn ra thuận lợi, phản ánh sự phát triển của nguồn cung thép trong nước.