THỰC TRẠNG SỬ DỤNG THUỐC BẢO VỆ THỰC VẬT Ở XÃ VĨNH HANH TỈNH AN GIANG

Giai đoạn sinh trưởng cây lúaTrước khi gieo Gieo và cây con 0-30 ngày SKG 30-60 ngày SKG 60-80 ngày SKG Thuốc diệt ốc/cua Thuốc diệt cỏ Thuốc diệt cỏ Thuốc xử lý hạt Thuốc trừ sâu/rầy T

Thực trạng sử dụng thuốc bảo vệ thực vật ở xã Vĩnh Hanh, huyện Châu

Thành, tỉnh An Giang

Báo cáo viên: Ths Lê Thanh Phong

Trung tâm NC PTNT Trường đại học An Giang

 An Giang, với 2.2 triệu dân, 75% dân cư sống ở nông thôn đã sản xuất 3,14 triệu tấn lúa (10% lượng lúa gạo của cả nước, 16,8% của khu vực ĐBSCL)

 Châu Thành, có khoản 34.692 ha đất, trong đó 84,3% dùng để sản xuất nông nghiệp

 Trong đất nông nghiệp, trồng lúa chiếm 97,44% diện tích

Giới thiệu

 Vĩnh Hanh là 1 xã thuần nông, chủ yếu trồng lúa (2 vụ lúa/năm, một số nơi trồng lúa

3 vụ/năm)

 Diện tích: 3.234 ha (99,56% diện tích dùng để trồng trọt)

 Dân số: 15.877 người (trung bình 0,2 ha/người)

 Ngày nay, để đảm bảo năng suất người làm nông nghiệp rất phụ thuộc vào thuốc BVTV và phân bón.

Giới thiệu…

Giai đoạn sinh trưởng cây lúa

Trước khi gieo Gieo và cây con 0-30 ngày

SKG

30-60 ngày SKG

60-80 ngày SKG

Thuốc diệt ốc/cua

Thuốc diệt cỏ Thuốc diệt cỏ

Thuốc xử lý hạt Thuốc trừ sâu/rầy Thuốc trừ sâu/rầy Thuốc trừ sâu/rầy Thuốc trừ sâu/rầy Thuốc trừ nấm bệnh Thuốc trừ nấm bệnh Thuốc trừ nấm bệnh Thuốc trừ nấm bệnh

Bảng 2: Các thời kỳ sử dụng thuốc BVTV và hóa chất nông nghiệp trên lúa

Giới thiệu…

 Có khoản 50% sản phẩm là thuốc trừ sâu, 25% thuốc trừ nấm bệnh, 25% thuốc trừ

cỏ (Nguyễn Hữu Dũng, 2002)

Giới thiệu…

Hình 1: Tỷ trọng các khoảng đầu tư vào

mô hình 2L+1ĐN tại Tam Bình, Vĩnh

Long, năm 2007

(Nguyễn Văn Quang và Lê Thanh Phong,

2007)

Mục tiêu nghiên cứu

 Hiểu được hiện trạng và những thay đổi của công đồng nông thôn sau một thời gian dài sử dụng thuốc BVTV

 Đánh giá sơ bộ tình trạng sức khỏe của người dân trồng lúa khi sử dụng thuốc BVTV ở An Giang

 Chuẩn bị để xây dựng một mô hình “Giám sát của cộng đồng về sử dụng thuốc BVTV) (CPAM: Community-based Pesticide Action Monitoring) ở huyện Châu Thanh, An Giang

 Hướng tới việc đề nghị nhà nước xây dựng những chính sách về quản lý và sử dụng thuốc BVTV

ở địa phương

Phương tiện phương phápPhương pháp

Sử dụng bảng hỏi được PAN AP cung cấp

 Bảng hỏi dành cho nông hộ

 Bảng hỏi dành cho đại lý

Nội dung bảng hỏi

 Bảng hỏi dành cho nông hộ

 Thông tin tổng quan (hiểu biết, sử dụng thuốc…)

 Thuốc BVTV và sức khỏe

 Bảng hỏi dành cho đại lý

 Thông tin tổng quan (hiểu biết về thuốc…)

 Tổng quan về cửa hàng

Phương tiện …

Chọn mẫu

 Nông hộ: chọn 100 hộ trồng lúa (5 ấp thuộc xã Vĩnh Hanh)

 Đại lý: chọn 10 đại lý ở xã và những vùng xung quanh

Kết quả

1 Tổng quan nông hộ

1 Nông hộ chỉ có người nam tự phun thuốc 70 70

2 Nông hộ chỉ có người nữ tự phun thuốc 2 2

3 Nông hộ có cả nam và nữ đều phun thuốc 7 7

4 Nông hộ là nam, nhưng chỉ thuê mướn người phun thuốc 12 12

5 Nông hộ là nữ, nhưng chỉ thuê mướn người phun thuốc 5 5

6 Nông hộ có người nam phun thuốc cho ruộng nhà và phun thuê 3 3

7 Nông hộ chỉ có nam đi phun thuê 1 1

Bảng 3: Thành phần nông hộ

Kết quả…

1 Tổng quan …

Bảng 4: Thành phần người được phỏng vấn

Người phun thuốc nhà và thuê

Kết quả…

1 Tổng quan …

Tình hình ngộ độc thuốc BVTV

Trong 100 người được phỏng vấn có 7% (7 người) là người đã từng bị lậm thuốc (ngộ độc) lúc

phun xịt, trong quá khứ

Kết quả…

1 Tổng quan …

Bảng 6: Qui mô ruộng đất của những hộ điều tra

Số lượng đất sở hữu (ha)

Kết quả…

Huyện Châu Thành

 97 đại lý thuốc BVTV

 60 công ty có bán sản phẩm

 Khoảng 1.000 tên thương mại thuốc BVTV (theo danh mục kê khai từ đại lý)

Người nông dân sử dụng phổ biến trong khu vực điều tra

 65 gốc thuốc



2 Thuốc BVTV huyện Châu Thành và vùng điều tra

STT Loại thuốc Số lượng sản phẩm Trung bình

STT Hoạt động Số lần thực hiện Tỷ lệ (%)/Hộ điều tra

5 Diệt côn trùng truyền bệnh 2.0 - 1.0

Bảng 11: Các hoạt động nơi làm việc và ở nhà

Kết quả…

4 Các hoạt động của nông dân khi sử dụng thuốc BVTV

Hộ điều tra

4 Người thân (vợ) giặt 25 31.25

6 Sử dụng nguồn nước nhiễm bẩm để tắm giặt sau khi phun 38 47.5

8 Ăn ngay sau khi phun thuốc BVTV 2 2.5

9 Hàng xóm sử dụng thuốc BVTV 29 36.25

10 Chính phủ phun thuốc diệt côn trùng ở địa phương 5 6.25

Bảng 12: Cách ứng dụng và xử lý thuốc BVTV của nông hộ

Kết quả…

4 Các hoạt động của nông dân …

Bảng 14: Cách lựa chọn một loại thuốc BVTV

Đề nghị của những người xung quanh 36 20.34

Nguồn thông tin khi sử dụng thuốc BVTV

Kết quả…

100% có đọc hướng dẫn khi sử dụng, trong đó:

6 Cách sử dụng …

Hướng phun thuốc trên đồng ruộng

Kết quả…

6 Cách sử dụng …

Hình 3: Tỷ lệ các hướng phun thuốc BVTV

của người dân

Tiếp xúc với thuốc

Kết quả…

6 Cách sử dụng …

Hình 5: Tỷ lệ sử dụng đồ bảo hộ lao động của nông dân

Kết quả…

7 Sử dụng bảo hộ lao động

Bảng 17: Các cách xử lý các chai lọ đựng thuốc BVTV thừa

9 Sức khỏe và sinh hoạt

Bảng 18: Các cảm giác của người đi phun thuốc BVTV

Kết quả…

9 Sức khỏe và sinh hoạt

 21% người nông dân chú ý chăm sóc sức khỏe

 85% ít đi đến bác sĩ khám bệnh

 15% có đi đến bác sĩ hay bệnh viện

 có 95% người đi khám không liên quan đến việc sử dụng thuốc BVTV

 84.2% đi khám bệnh ở các bệnh viện tuyến huyện, tỉnh hoặc tại TP.HCM

 10.4% cho là các triệu chứng sức khỏe có liên quan đến việc sử dụng thuốc BVTV

Kết quả…

9 Sức khỏe và sinh hoạt

Sử dụng nguồn nước uống

Kết quả…

10 Đại lý thuốc BVTV

Loại cửa hàng: đại lý cấp 1 và cấp 2 của nhiều công ty thuốc BVTV

 Đối tác: là đại lý của nhiều công ty (>10 công ty)

 Khách hàng: là những người nông dân trồng lúa

 Vị trí: cạnh khu đân cư, chợ, sông để tiện đường vận chuyển

 Sản phẩm bán: trong danh mục thuốc BVTV

 Tập huấn: được cấp GPKD, và tập huấn từ >3 ngày/năm

 Dụng cụ bảo hộ: rất ít hoặc không có bán

 Chăm sóc sứa khỏe: Có 3/10 đại lý không đi khám bệnh định kỳ và hội chứng cholinesterase.

Kết luận và đề nghị

 Thói quen sử dụng thuốc BVTV hình thành cách đây hơn 30 năm

 Từ khâu diệt cỏ, làm đất đến tiêu diệt sâu bệnh để bảo vệ năng suất cây trồng trước thu hoạch đều có thể sử dụng thuốc BVTV hoặc hóa chất nông nghiệp

 Với 2.224 sản phẩm, 720 hoạt chất và 254 công ty tham gia sản xuất, phân phối sản phẩm ở Việt nam

 Châu Thành: có 60 công ty phân phối hàng và 97 đại lý

 Số lần sử dụng và nồng độ xử lý của các loại thuốc trên dịch hại ngày càng tăng

 (1) Hiễm họa về môi trường, ô nhiễm nguồn nước, đa dạng sinh học về động vật ngày càng giảm, chất độc hóa học sẽ đi vào chuổi thức ăn của con người và sẽ là nguyên nhân gây ra các căn bệnh hiễm nghèo trong tương lai

 (2) Côn trùng gây hại thường có vòng đời ngắn, khi gây áp lực về hóa học lên chúng, chúng sẽ sản sinh ra những nòi mới (new biotype) có khả năng kháng lại loại hoạt chất đó

Kết luận …

Hành động của chúng ta

 Cần tác động vào nhận thức

 Người sản xuất: cần loại bỏ các hóa chất độc hại

 Người sản xuất nông nghiệp: thay đổi thói quen phụ thuộc vào thuốc BVTV vì môi trường và sức khỏe

 Nghiên cứu và phát triển giải pháp thay thế từ những kiến thức đúc kết được: IPM, 3 giảm – 3 tăng, 1 phải – 5 giảm, kích kháng, cây lúa khỏe, giải pháp né rầy,…

Kết luận …

Cộng đồng hãy cùng hành động vì chúng ta và vì tương

lai con cháu của chùng ta!

Xin chân thành cảm ơn!