Chỉ thị số 3200/2006/BGDĐT ngày 21/04/2006 hướng dẫn thực hiện việc: "Tăng cường công tác giáo dục bảo vệ môi trường trong trường mầm non giai đoạn 2005- 2010” của Bộ Giáo dục và Đào tạo
Trang 11 Lời giới thiệu
Môi trường bao gồm các yếu tố tự nhiên và vật chất nhân tạo bao quanhcon người Môi trường có tầm quan trọng đặc biệt đối với đời sống con người và
sự phát triển kinh tế văn hoá của đất nước, của nhân loại Và hiện nay môitrường đang bị hủy hoại nghiêm trọng, gây nên sự mất cân bằng sinh thái, sự cạnkiệt các nguồn tài nguyên, ảnh hưởng đến chất lượng cuộc sống Mỗi năm trênthế giới có hơn 22 vạn người chết vì các loại bệnh tật do nguồn nước bị ô nhiễm
và môi trường mất vệ sinh gây ra (Đề tài công nghệ khoa học cấp Bộ, Mã sốB2002-49-08, Vụ giáo viên chủ trì) Một trong những nguyên nhân cơ bản gâynên tình trạng trên là do sự thiếu hiểu biết, thiếu ý thức của con người
Ô nhiễm môi trường là sự làm thay đổi tính chất của môi trường, vi phạmtiêu chuẩn về môi trường (Luật bảo vệ môi trường của Việt Nam, năm 1993).Một trong những nguyên nhân cơ bản gây nên tình trạng trên là do sự thiếu hiểubiết, thiếu ý thức của con người Vì vậy, hiểu biết về môi trường và giáo dục bảo
vệ môi trường trở thành một vấn đề cấp bách mang tính toàn cầu
Môi trường có tầm quan trọng đặc biệt đối với cuộc sống của con người,của mọi sinh vật và sự tồn tại của sự sống trên trái đất Giáo dục bảo vệ môitrường là yêu cầu cấp bách mang tính kinh tế, tính khoa học, tính xã hội sâu sắc
Chỉ thị số 3200/2006/BGDĐT ngày 21/04/2006 hướng dẫn thực hiện việc: "Tăng
cường công tác giáo dục bảo vệ môi trường trong trường mầm non giai đoạn 2005- 2010” của Bộ Giáo dục và Đào tạo, đã khẳng định sự quan tâm của Đảng
và Nhà nước đối với công tác bảo vệ môi trường và giáo dục bảo vệ môi trường.Việc giáo dục ý thức, thái độ, hành vi đúng dắn trong việc bảo vệ môi trườngsống phải bắt đầu từ tuổi mầm non và gắn liền với việc nâng cao kiến thức, thái
độ, thực hành cho các bậc cha mẹ
Dù ở gia đình, trong nhà trường hay ngoài xã hội, việc giáo dục, hướngdẫn trẻ em ý thức bảo vệ môi trường là rất cần thiết, phải dạy cho chúng ngay từthuở ấu thơ Nội dung và các hình thức giáo dục cũng có vai trò quan trọng, nếumuốn có kết quả thực sự, thì hình thức giáo dục cần phải phù hợp với đặc điểmtâm, sinh lý và giai đoạn phát triển của trẻ em Tuy rằng theo kế hoạch của BộGiáo dục và Đào tạo, Dự án "Xây dựng chương trình, giáo trình, bài giảng vềgiáo dục bảo vệ môi trường cho bậc mầm non; đào tạo, bồi dưỡng giáo viênmầm non về giáo dục bảo vệ môi trường" đang được triển khai, nhưng hiện naycũng đã có nhiều tìm tòi và thử nghiệm trong các hoạt động này, nhất là trong hệthống các trường sư phạm nhà trẻ - mẫu giáo
Đối với trẻ em ở lứa tuổi mầm non, giáo dục môi trường không chỉ là donhững yêu cầu bức thiết về môi trường, mà còn xuất phát từ chính nhu cầu pháttriển nhân cách của trẻ Giáo dục môi trường ở đây không phải là giảng dạy, mà làkhích lệ sự hào hứng và tạo điều kiện để trẻ em quan sát và khám phá thế giớixung quanh mình, từ đó bước đầu làm nảy nở trong trẻ thơ tình yêu thiên nhiên vànhững thói quen ban đầu về vệ sinh trong cuộc sống Cô giáo không phải đơn
Trang 2thuần là "người trông trẻ", "giữ cho trẻ không nghịch ngợm", "giữ cho trẻ khỏilàm hỏng đồ chơi" (vì thế mà đã có lúc, có nơi, trẻ em chỉ được ngắm đồ chơi bàytrong tủ, chứ không được chơi), mà là người hướng dẫn để các em tự mình pháthiện và là người làm gương để các em noi theo Việc giáo dục môi trường dựatheo nguyên tắc "Chơi mà học, học mà chơi", dưới nhiều hình thức, như: chơi các
đồ chơi và trò chơi, nghe kể chuyện và nói cảm nhận của mình, xem hoặc giúp côtrồng và chăm sóc cây cối, tham quan công viên hoặc vườn thú, vệ sinh cá nhân
Nội dung giáo dục bảo vệ môi trường đối với lứa tuổi mầm non được đưa vàochương trình giáo dục mầm non theo hướng tích hợp, lồng ghép nhằm hướng đếnhình thành ở trẻ một số biểu tượng về giá trị của môi trường; sự tác động qua lại củacon người với môi trường, hình thành ở trẻ thái độ và hành vi bảo vệ môi trường
Và như chúng ta đã biết từ thủa xa xưa ông cha đã quan tâm đến vấn đề
môi trường sống, điều này thể hiện rõ qua câu tục ngữ: “Nhà sạch thì mát, bát sạch
ngon cơm” Vâng “Nhà và bát” có sạch hay không là hoàn toàn phụ thuộc vào
ý thức, bàn tay của mỗi thành viên trong ngôi nhà nhỏ nói riêng, ngôi nhà lớncủa nhân loại nói chung Và nếu mỗi con người không có ý thức, không cùngnhau kêu gọi hành động chung tay bảo vệ môi trường, bảo vệ ngôi nhà chung làtrái đất thì chúng ta còn phải hứng chịu những hậu quả, thảm họa khôn lường
do chính con người gây ra; lũ lụt, hạn hán, thiên tai và đặc biệt nó có sự ảnhhưởng nghiêm trọng trực tiếp đến sức khỏe của con người dưới đây là một sốhình ảnh về hậu quả do ô nhiễm môi trường gây ra ở Việt Nam năm 2013:
Bão số 10 gây ngập úng ở Quảng Trị”
Trang 3“Tối 13/9, một vụ sạt lở đất gây hậu quả nghiêm trọng xảy ra tại thôn Sùng Hoảng, xã Phìn Ngan, H.Bát Xát (Lào Cai) Ước tính hàng vạn khối đất đá từ đỉnh cao trong cơn mưa lớn bị sạt xuống và cuốn mất tích hơn 20 người cùng
toàn bộ tài sản, hoa màu của 4 hộ cư ngụ ở đây”.
Ngoài ra ở Việt Nam trong năm 2013 đã phải hứng chịu hiện tượng thờitiết cực đoan nóng, lạnh thất thường và hiện tượng tuyết rơi nhiều ngày ở Sapa,Lào Cai cùng15 cơn bão với cường độ mạnh và diễn biến phức tạp, đặc biệt tìnhtrạng mưa, lũ sau bão đã gây thiệt hại nặng về người và tài sản cho nhiều tỉnh,thành phố Theo báo cáo sơ bộ của các địa phương, thiên tai đã làm 313 ngườichết và mất tích, 1.150 người bị thương; 6,4 nghìn ngôi nhà bị sập, cuốn trôi;trên 692 nghìn ngôi nhà bị ngập nước và hư hỏng; 88.2 km đê, kè và 894 kmđường giao thông cơ giới bị vỡ, sạt lở; gần 8 nghìn cột điện gãy, đổ; hơn 17nghìn ha lúa và hơn 20 nghìn ha hoa màu bị mất trắng; gần 117 ha lúa và hoamàu bị ngập, hư hỏng Các địa phương có người bị chết và mất tích nhiều dothiên tai là Quảng Bình với 46 người, Nghệ An: 29 người, Lào Cai: 23 người,Quảng Ngãi: 22 người, Bình Định: 22 người
Tổng giá trị thiệt hại do thiên tai gây ra trong năm 2013 ước tính gần 30nghìn tỷ đồng, gấp trên 2 lần năm 2012, trong đó Quảng Bình thiệt hại khoảng12,4 nghìn tỷ đồng, chiếm 41,6% tổng giá trị thiệt hại của cả nước Tất cả nhữnghậu quả trên đều do sự thiếu hiểu biết của con người và đây chính là một trongnhững nguyên nhân cơ bản gây ra nên sự ô nhiễm và suy thoái môi trường Vìvậy giáo dục bảo vệ môi trường là một vấn đề cấp bách có tính toàn cầu và làvấn đề có tính xã hội sâu sắc, cần được giáo dục cho con người ngay từ tuổi thơ
Và trên thực tế ở tỉnh Vĩnh Phúc vấn đề về rác thải cũng đang là vấn đềđáng báo động, và dưới đây là một số hình ảnh ô nhiễm môi trường do rác thảicủa người dân ở thôn Yên Lạc- xã Yên Đồng, tỉnh Vĩnh Phúc:
Trang 4Bãi chứa các chất thải sinh hoạt, chất thải nguy hại, phế thải khó phân hủy tráiphép bị đốt cháy tại chỗ (thôn Yên Lạc, xã Đồng Văn, huyện Yên Lạc).
Bãi rác lớn gây ô nhiễm trầm trọng (thôn Yên Lạc, xã Đồng Văn, huyện Yên Lạc)
Con đường dân sinh mới xây dựng này được coi là trục đường ô nhiễm nặng nhất.Hiện nay Huyện Lập Thạch cũng đang gặp rất nhiều khó khăn vướng mắctrong xử lý rác thải Hầu hết rác thải chưa được phân loại trước khi đưa đi xử lý.Phương pháp xử lý cũng chỉ được đốt hoặc chôn lấp Số rác thải trực tiếp đổ ra
Trang 5các khu vực sườn đồi, mương rãnh thoát nước, hoặc những khu đông xa dân cưvẫn còn tồn tại… Huyện cũng đã đầu tư xây dựng mương cứng thoát nước thảinhưng cũng chưa được xử lý triệt để tình trạng ô nhiễm môi trường, phần lớnnước thải sinh hoạt, chăn nuôi, sản xuất tiểu thủ công nghiệp, các làng nghề hiệnvẫn đổ trực tiếp ra môi trường, dân sử dụng nhiều loại thuốc bảo vệ thực vậttrong trồng màu ( Trích “Lập Thạch tăng cường công tác bảo vệ môi trườnggắn với nông thôn mới”- Tác giả bài viết: Nguyễn Văn Mạnh - Phòng Tàinguyên & Môi trường huyện Lập Thạch).
Và cũng ngay ở Đạo Tú- Tam Dương- Vĩnh Phúc nơi tôi sinh sống vấn đề rácthải cũng là vấn đề đáng lo ngại: rác thải sinh hoạt hàng ngày bà con của thôn thìchất hàng bao vứt lên đồi tạo thành bãi rác lớn; Phố bê tông thì có người thu gomxong rác thải chất thành xe và đổ xuống lòng sông Bến Tre mà không phân loại và
xử lý; xác động vật chết, nhất là những đợt có dịch bệnh mọi người cũng đem vứt hết
ra ao, hồ; hay mỗi phiên chợ Đạo Tú họp xong thì đủ loại rác, đặc biệt là túi nilongvứt trắng chợ, và trên cầu gây ô nhiễm môi trường, nguồn nước nặng nề Còn ở xãVân Hội nơi tôi công tác thì vấn đề ô nhiễm môi trường không chỉ có rác thải sinhhoạt hàng ngày mà lượng thuốc bảo vệ thực vật mà nông dân trồng rau màu hàngngày vẫn phun, vẫn tưới thì lại vô cùng nguy hại
Nhận thấy tầm quan trọng của vấn đề nên trường mầm non Vân Hội từkhi thành lập cho đến nay mặc dù đã được quy hoạch khuân viên, hỗ trợ đầu tư
cơ sở vật chất, trang thiết bị phục vụ cho công tác xây dựng và hưởng ứng cuộc
vận động “Xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích cực” Đặc biệt năm
học 2016- 2017 nhà trường đã thực hiện công tác tuyên truyền tới phụ huynhcùng chung tay bảo vệ môi trường và đã chú ý giáo dục trẻ ý thức bảo vệ môitrường ngay từ khi còn ở trường mầm non, song hiệu quả chưa cao
Vấn đề vệ sinh môi trường trong các trường mầm non đã được quan tâm,chú trọng song chưa thực sự đạt hiệu quả cao, và trường mầm non Vân Hội làmột trong những trường như vậy
Xuất phát từ lý luận và thực tiễn trên với trách nhiệm của người quản lý
tôi chọn đề tài “Một số biện pháp chỉ đạo thực hiện tốt công tác vệ sinh môi
trường trong trường mầm non huyện Tam Dương- tỉnh Vĩnh Phúc”
2 Tên sáng kiến: “Một số biện pháp thực hiện tốt công tác vệ sinh môi
trường trong trường mầm non huyện Tam Dương- tỉnh Vĩnh Phúc”.
3 Chủ đầu tư tạo ra sáng kiến: Lại Thị Bích Ngọc;
4 Lĩnh vực áp dụng sáng kiến
Lĩnh vực áp dụng: Quản lý, chỉ đạo trong trường mầm non;
Vấn đề sáng kiến giải quyết: Thực hiện tốt công tác vệ sinh môi trườngtrong trường mầm non
5 Ngày sáng kiến được áp dụng lần đầu: từ tháng 02/2016- 2/2017.
6 Mô tả bản chất của sáng kiến
Trang 66.1 Về nội dung của sáng kiến
6.1.1 Cơ sở lý luận của vấn đề chỉ đạo vệ sinh môi trường trong trường mầm non
Đảng Cộng sản Việt Nam và Nhà nước Việt Nam đặt vị trí quan trọng củacông tác bảo vệ môi trường trong hoạt động phát triển kinh tế xã hội Quan điểmnày được thể hiện rõ trong Nghị quyết số 41/NQ-TW ngày 15/11/2004 của BộChính trị Ban chấp hành Trung ương Đảng CSVN về bảo vệ môi trường trong thời
kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước: "Bảo vệ môi trường là quyềnlợi và nghĩa vụ của mọi tổ chức, mọi gia đình và của mỗi người" Quyết định số256/2003/QĐ- TTg, ngày 2/12/2003 của Thủ tướng Chính phủ về việc phê duyệtChiến lược Bảo vệ môi trường quốc gia đến năm 2010 và định hướng đến năm
2020 cũng nhấn mạnh: "Bảo vệ môi trường là nhiệm vụ của toàn xã hội, củacác cấp, các ngành, các tổ chức, cộng đồng và của mọi người dân"
Ngoài ra công tác bảo vệ môi trường nói chung và công tác giáo dục, đàotạo và nâng cao nhận thức về môi trường nói riêng còn được Đảng, Nhà nước taquan tâm từ nhiều năm nay và đã có những chủ trương, giải phápgiải quyết cácvấn đề môi trường trong thời kỳ công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước Điềunày đã được thể hiện rất rõ trong nhiều văn bản quy phạm pháp luật của Việt Nam:
Theo Nghị định số 35/HĐBT ngày 28/01/1992 về công tác quản lýkhoa học và công nghệ, các tổ chức xã hội - nghề nghiệp ngày càng phát triển.Hiện nay, có hàng trăm đơn vị hội viên thuộc Liên hiệp Các hội Khoa học và Kỹthuật Việt Nam và nhiều các trung tâm hoạt động trong lĩnh vực khoa học vàcông nghệ tại các tỉnh và thành phố Các hội này nói chung không có hệ thốngtới cơ sở, mà thường là tập hợp các nhà chuyên môn trong một lĩnh vực nhấtđịnh để tiến hành các hoạt động nghiên cứu khoa học, phát triển công nghệ, tưvấn đào tạo và chuyển giao công nghệ Cho đến nay, các hội đã đóng góp ý kiếnxây dựng các chính sách, luật pháp về bảo vệ môi trường, như Luật Bảo vệ môitrường, Kế hoạch hành động đa dạng sinh học, Chiến lược Bảo vệ môitrường quốc gia, Đối với một số dự án quan trọng, như Dự án xây dựng Nhàmáy Thủy điện Sơn La, các hội đã được yêu cầu nghiên cứu đóng góp ý kiếncho báo cáo nghiên cứu khả thi của công trình này, trong đó có phần về đánh giátác động môi trường Nhiều điều kiến nghị đã được các cơ quan có thẩm quyềnxem xét và chấp nhận
Chỉ thị 36- CT/TW của Bộ Chính trị ngày 25/6/1998 về “Tăng cườngcông tác bảo vệ môi trường trong thời kỳ công nghiệp hóa, hiện đại hóa đấtnước” đã chỉ rõ: “Bảo vệ môi trường là một vấn đề sống còn của đất nước, củanhân loại; là nhiệm vụ có tính xã hội sâu sắc, gắn liền với cuộc đấu tranh xoá đóigiảm nghèo ở mỗi nước, với cuộc đấu tranh vì hoà bình và tiến bộ xã hội trênphạm vi toàn thế giới” Chỉ thị đã đưa ra 8 biện pháp lớn về bảo vệ môitrường,trong đó biện pháp đầu tiên là: “Thường xuyên giáo dục, tuyên truyền,xây dựng thói quen, nếp sống và các phong trào quần chúng bảo vệ môi trường”
Trang 7Nghị quyết số 41-NQ/TW ngày 15/11/2004 của Bộ Chính trị về bảo vệmôi trường trong thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước.Biện pháp đầu tiên được nêu ra là: “Đẩy mạnh công tác tuyên truyền, giáo dụcnâng cao nhận thức và trách nhiệm bảo vệ môi trường”.
Quyết định số 1363/QĐ-TTg ngày 17/10/2001 của Thủ tướng Chính phủ
về việc phê duyệt đề án “Đưa các nội dung bảo vệ môi trường vào hệ thống giáodục quốc dân”
Quyết định số 256/2003/QĐ-TTg ngày 02/12/2003 của Thủ tướng Chínhphủ về “Chiến lược bảo vệ môi trường quốc gia đến năm 2010 và định hướng đến năm 2020”
Quyết định số 153/2004/QĐ-TTg ngày 17/8/2004 của Thủ tướng Chính phủ ban hành “Định hướng chiến lược phát triển bền vững của Việt Nam”(Chương trình nghị sự 21 của Việt Nam)
Luật Bảo vệ môi trường số 52/2005/QH11 ngày 29/11/2005 của Quốc hộiNước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam Trong đó, Điều 5 và Điều 6 đề cậpđến chính sách của Nhà nước về bảo vệ môi trường và những hoạt động đượckhuyến khích, trong đó có công tác tuyên truyền, giáo dục Riêng Chương XI,Điều 107 Giáo dục về môi trường và đào tạo nguồn nhân lực bảo vệ môitrường, quy định rõ:
1) Công dân Việt Nam được giáo dục toàn diện về môi trường nhằm nângcao hiểu biết và ý thức bảo vệ môi trường
2) Giáo dục về môi trường là một nội dung của chương trình chính khoácủa các cấp học phổ thông
3) Nhà nước ưu tiên đào tạo nguồn nhân lực bảo vệ môi trường, khuyếnkhích mọi tổ chức, cá nhân tham gia đào tạo nguồn nhân lực bảo vệ môi trường
4) Bộ Giáo dục và Đào tạo chủ trì phối hợp với Bộ Tài nguyên và Môitrường chỉ đạo, hướng dẫn xây dựng và thực hiện chương trình giáo dục về môitrường và đào tạo nguồn nhân lực bảo vệ môi trường
Chỉ thị số 02/2005/CT-BGD&ĐT ngày 31/01/2005 của Bộ trưởng BộGiáo dục và Đào tạo về việc tăng cường công tác giáo dục bảo vệ môi trường
Chỉ thị số 40/2008/CT-BGD&ĐT ngày 22/07/2008 của Bộ trưởng BộGiáo dục và Đào tạo về việc phát động phong trào thi đua “Xây dựng trường họcthân thiện, học sinh tích cực” trong các trường phổ thông giai đoạn 2008-2013
Tuy nhiên, công tác giáo dục bảo vệ môi trường trong thời gian qua chưalàm cho mọi người hiểu biết sâu sắc, đầy đủ về chủ trương, chính sách của Đảng
và pháp luật của Nhà nước về bảo vệ môi trường, cũng như các kiến thức về môitrường để tự giác thực hiện Việc giáo dục bảo vệ môi trường chưa được triểnkhai một cách thống nhất và rộng khắp trong cả nước đã đề ra nhiệm vụ cho cáccác cơ sở giáo dục mầm non tham gia vào công tác giáo dục bảo vệ môi trường
từ đó trẻ hiểu biết về môi trường, giúp trẻ có hành vi, thái độ ứng xử phù hợp
Trang 8với môi trường để gìn giữ bảo vệ môi trường, biết sống hòa nhập với môi trườngnhằm đảm bảo phát triển lành mạnh Trẻ biết môi trường xung quanh trẻ baogồm những gì? Trẻ biết phân biệt được môi trường xung quanh trẻ, những việclàm tốt – xấu đối với môi trường và làm gì để bảo vệ môi trường? Hay cũng cóthể giáo dục trẻ cách chăm sóc giữ gìn sức khỏe cho bản thân trẻ, biết chăm sóc
và bảo vệ cây cối, bảo vệ con vật nơi mình ở Biết về một số ngành nghề, vănhóa, phong tục tập quán của địa phương, xây dựng cho trẻ niềm tự hào và ý thứcgìn giữ bảo tồn văn hoá dân tộc
6.1.2 Thực trạng của vấn đề nghiên cứu tại trường MN Vân Tam Dương- Vĩnh Phúc
Hội-6.1.2.1 Thuận lợi
a Về cơ sở vật chất, trang thiết bị phục vụ chuyên đề
Đầu năm học 2016- 2017 nhà trường có 2 khu đều đặt tại thôn Vân Giữa(Khu lẻ và khu trung tâm)
Khu trung tâm được xây dựng kiên cố với 7 phòng học, 1 phòng HĐAN,
1 phòng Hiệu trưởng, 1 phòng Phó hiệu trưởng, 1 văn phòng, 3 nhà vệ sinh(trong đó 1cho nam, 2 cho nữ) Khu lẻ (học nhờ trung tâm văn hóa xã) với 4 lớphọc Tổng số trẻ của nhà trường là 442, số lớp là 13 (2 nhà trẻ; 11 mẫu giáo)
Nhà trường có khuân viên, tường bao quanh, sân được lát gạch, quy hoạchtrồng các loại cây xanh tạo bóng mát, cây hoa
Được sự quan tâm của các cấp cũng như nhà trường tự trang bị các đồdùng vệ sinh tối thiểu cho các lớp: chổi chít, chổi cọ, chổi lau, nước lau sàn và
ca, cốc, khăn mặt cho trẻ
Nhà trường có 1 giếng khơi, 1 giếng khoan với nguồn nước đều được qua
bể lọc sạch, đảm bảo vệ sinh
b Đối với đội ngũ cán bộ quản lý, giáo viên và nhân viên
Năm học 2016- 2017 nhà trường có tổng số: 30 đ/c (Ban giám hiệu: 03,
giáo viên: 25, nhân viên: 2);
Trang 9Luôn cố gắng, nỗ lực hết mình vì sự nghiệp “trồng người” đã lựa chọn.
Chính bởi điều này mà công tác tạo một môi trường sạch đẹp, an toàn và thânthiện và giáo dục trẻ có ý thức bảo vệ môi trường đã được quan tâm
50% giáo viên ủng hộ việc nghiên cứu đề tài
c Đối với cha mẹ trẻ
Một số cha mẹ đã chú trọng, quan tâm đến việc học của con em mình vàthường xuyên phối kết hợp với giáo viên cùng chăm sóc, giáo dục trẻ
Về cơ sở vật chất, trang thiết bị phục vụ chyên đề
Số trẻ trên lớp quá đông, diện tích phòng nhóm chật hẹp: 2 lớp 4 tuổi họcchung trong 1 phòng và phòng học này học nhờ phòng hoạt động âm nhạc, với
số trẻ 2 lớp chung một phòng lên tới 53 trẻ trong căn phòng rộng 45m2, với hệthống tủ giá ọp ẹp, sập xệ, cùng chăn, gối, đệm xếp ngổn ngang trong lớp (vìtrường không có kho chung, các lớp không có kho riêng và cũng không có hệthống tủ đựng chăn chiếu, nếu lớp nào có thì đền đã hỏng, không sử dụngđược) khiến lớp đã chật càng thêm chật, bừa bộn và có mùi hôi khai, đặc biệt lànhững hôm nắng nóng Hiên sảnh, hành lang chỉ rộng 1,2m2 nhưng bày ngổnngang đủ thứ: bàn, ghế, phản, tủ, giá khăn, giá cốc, giá dép và cả dép đặc biệtlớp 4TB và 4TC học chung một lớp, số trẻ đông lại chưa có giá dép với 53 đôidày dép xếp ngổn ngang từ ngoài hiên vào trong lớp, với nền lớp bẩn, két bẩn do
bã kẹo cao su, đất nặn dính két bẩn từ lâu; hiên, trần, quạt, cửa bụi bám, mạngnhện chăng tất cả tạo nên một khung cảnh bừa bộn, ngổn ngang, mất vệ sinh,mất mỹ quan sư phạm và kém thân thiện
Sân trường đã được quy hoạch, tuy nhiên trong quá trình sự dụng gạch bị bong,
vỡ rất nhiều và rong rêu trông mất mỹ quan và gây ô nhiễm môi trường (do bụi)
Chưa có nhà vệ sinh riêng cho nam, nữ trong mỗi lớp học Nhà vệ sinhdùng chung với hệ thống đường ống không đảm bảo do quá tải nên thườngxuyên xảy ra tình trạng tắc ngẽn bốc mùi
Nhà trường có 2 giếng khơi, 1 giếng khoan tuy nhiên về mùa khô vẫnchưa đủ nước cho cô và trẻ thực hiện công tác vệ sinh, sinh hoạt
Trang 10Nhà trường chưa có hố xử lý rác và hiện tại khi tôi về là một bãi rác lớn ở phía sau lớp học, bãi rác này chỉ được xử lý qua loa và tích tụ 4 năm tạo một bãirác lớn rất bẩn.
Xung quanh trường là đồng ruộng, buổi tối thắp điện nên thu hút rất nhiềucôn trùng: muỗi, ruồi, nhện, chuột bọ gây mất vệ sinh vì chúng trăng tơ, bámbẩn trên trần, tường, làm tổ trong phòng
Chưa có đầy đủ trang thiết bị phục vụ cho chuyên đề: Thùng rác to ở sântrường, tranh ảnh tuyên truyền
Nhà bếp chưa có bàn sơ chế, sân giếng mấp mô do hệ thống đường ống không khoa học rêu xanh quanh khu vực sân giếng rất mất vệ sinh
Bố trí hệ thống nhà bếp bừa bộn, không tuân thủ bếp 1 chiều luộm thuộm,bừa bãi
Hệ thống bảng biểu cũ, rách gây mất mỹ quan
Chưa có hệ thống vòi rửa tay cho trẻ
Đối với giáo viên
Một số giáo viên mới ra trường nên kinh nghiệm tổ chức tiết dạy có giáodục vệ sinh môi trường và kiến thức dạy trẻ vệ sinh môi trường còn hạn chế
50% giáo viên (Trường MN Vân Hội- Tam Dương cho rằng đề tài khôngphù hợp và khó khăn trong quá trình thực hiện
Giáo viên đứng lớp, giáo viên cấp dưỡng chưa có giải pháp phân loại rácthải một cách khoa học, bố trí đồ dùng chưa thật gọn gàng, sạch sẽ
Công tác vệ sinh lớp, trường học cũng như cho trẻ vệ sinh chưa thực hiệnthường xuyên và nghiêm túc, vẫn còn làm chống chế
Đa số giáo viên chưa quan tâm, chú trọng đến công tác đảm bảo vệ sinh phòng nhóm, cũng như công tác phối kết hợp, tuyên truyền tới phụ huynh cùnggiáo dục trẻ ý thức đảm bảo vệ sinh môi trường
1 Đối với cha mẹ trẻ
Đa số cha mẹ trẻ trong lớp làm nghề nông nên việc quan tâm dạy dỗ con
em chưa được chú trọng Bên cạnh đó với tâm lý con còn nhỏ chưa cần phải họcnên ít quan tâm đến việc phối kết hợp với giáo viên cũng như ủng hộ, đầu tư cơ
sở vật chất, trang thiết bị phục vụ chuyên đề nhằm thực hiện tốt mục tiêu giáodục cho con em mình
Đã quan tâm đến giáo dục vệ sinh môi trường cho con em, nhưng chưakhoa học, chưa phù hợp Các bậc phụ huynh hầu hết vẫn không hiểu được thế
nào là “rác hữu cơ, rác vô cơ”; thế nào là “Trường học thân thiện” và thế nào là
“học sinh tích cực” chính vì vậy chưa hợp tác, phối kết hợp với phụ huynh
giáo dục vệ sinh môi trường cho trẻ Hay có phối hợp thì kết quả chưa cao, điềunày thể hiện rõ ở tỷ lệ trẻ biết giữ gìn vệ sinh cá nhân, giữ gìn vệ sinh môitrường, chăm sóc cây cối còn chưa cao
Trang 11Đa số phụ huynh chưa nhận thức được tầm quan trọng của vấn đề vệ sinhmôi trường.
Một vài cha mẹ trẻ chưa chú trọng đến công tác phối kết hợp với giáoviên như: quá nuông chiều trẻ nên thường cho trẻ đi học muộn, hoặc nghỉ học
Một số phụ huynh ý thức chưa cao trong việc giữ gìn vệ sinh môi trườngchung, cũng như giáo dục trẻ ý thức vệ sinh môi trường: đưa con đi học sau khi chocon ăn quà xong thì vứt ngay rác ra sân trường, hay còn cho con tè bậy ngay ởkhuân viên nhà trường; đi xe máy vào đến trong sân trường, ngay cửa lớp của con,điều này làm ô nhiễm môi trường công cộng trường học: Khói bụi, tiếng ồn
Đối với trẻ của trường MN Vân Hội- Tam Dương
Năm học 2016- 2017 trường MN Vân Hội- Tam Dương có 16 nhóm lớp(2 nhà trẻ, 11 mẫu giáo) với tổng số 442 trẻ (49 trẻ nhà trẻ, 393 trẻ mẫu giáo)
Hầu hết trẻ được đến trường đúng độ tuổi tuy nhiên hiểu biết về môitrường và vệ sinh môi trường của trẻ còn rất nhiều hạn chế, bất cập cụ thể:
Có nhiều trẻ chưa qua nhà trẻ và mẫu giáo 3 tuổi nên chưa có nền nếp,cũng như nhận thức về chuyên đề còn nhiều hạn chế
Đa số trẻ chưa có hiểu biết nhiều về vấn đề vệ sinh môi trường, cũng nhưnhững hành động tích cực với môi trường là như thế nào Trẻ tiếp thu bài học cótích hợp chuyên đề vệ sinh môi trường một cách thụ động, không có hứng thú,chưa tích cực tham gia hoạt động, nên việc cảm thụ chuyên đề còn nhiều hạn chế Bên cạnh đó một số trẻ còn nhút nhát, còn một số trẻ lại hiếu động, không tập trung vào hoạt động
Qua nghiên cứu, tìm hiểu thực trạng tôi đã tiến hành khảo sát trẻ đầu năm
và thu được kết quả sau:
* Về kết quả khảo sát nhận thức, hành động của trẻ về chuyên đề đầu năm
Không la hét to PB được HĐ đúng sai với môi trường
11
2 76 94
11 0
11
3 98 92 98 105 23
11
1 83
10 9
11 7
13
3 80
10 4
13 1
12
7 80
10 6
12 9
12 7
10 0
10 5
Biết lợi ích của nắng, gió và không khí
Biết tiết kiệm nước khi sử dụng
Nhắc nhở người lớn tiết kiệm điện
Trang 123 81 98
15 3
11
0 83 99
15 1
10
9 82
10 1
15 7
10
2 85
10 2
* Qua khảo sát ban đầu tôi thấy
Về chất lượng đội ngũ giáo viên cho thấy nhận thức về chuyên đề vẫncòn mơ màng khi lồng luồn giáo dục vệ sinh môi trường vào các tiết học, cáchoạt động, và lóng ngóng khi tổ chức cho trẻ thực hiện thao tác: nhổ cỏ, bắt sâucho cây, cách chăm sóc động vật Công tác vệ sinh môi trường trong, ngoài lớpcòn chưa sạch, đẹp…
Qua kết quả khảo sát thực trạng của nhà trường, bản thân tôi rất trăn trởlàm thế nào để nâng cao về nhận thức, hành động về việc bảo vệ môi trườngtrong nhà trường, từ đó tôi đưa ra một số biện pháp chỉ đạo vệ sinh môi trường
Trước thực trạng đó, công tác xây dựng và bồi dưỡng kiến thức về vệsinh môi trường cho đội ngũ giáo viên của trường mầm non Vân Hội là côngviệc rất cần thiết và cấp bách
6.2 Về khả năng áp dụng của sáng kiến
Đứng trước thực trạng chung, tôi thấy cần có những biện pháp để nângcao chất lượng đảm bảo vệ sinh môi trường ở trường mầm non nói chung,trường mầm non Vân Hội nói riêng trước hết cần đưa ra những giải phápchỉ đạo
về vấn đề vệ sinh môi trường khâu quan trọng nhất trong quá trình chăm sóc sứckhoẻ trẻ một cách khoa học, chặt chẽ, thường xuyên, hiệu quả về một số vấn đề sau:
Nâng cao kiến thức về vệ sinh môi trường cho tập thể cán bộ giáo viên,nhân viên trong nhà trường
Nâng cao kiến thức về phân loại rác, đặc biệt rác hữu cơ, rác vô cơ
Tìm các giải phápnâng cao chất lượng vệ sinh môi trường để phòng tránhbệnh tật
Để thực hiện tốt vấn đề trên tôi đã thực hiện nhiều biện pháp, xong ở sángkiến này tôi xin đưa ra một số biện pháp tiêu biểu sau:
6.2.1 Biện pháp thứ nhất: Xây dựng kế hoạch xây dựng môi trường thiên nhiên phong phú và thành lập ban chỉ đạo vệ sinh môi trường đồng thời chú trọng công tác vệ sinh môi trường trường, lớp và bếp ăn
Xác định vấn đề vệ sinh môi trường là vô cùng quan trọng và để môitrường của trường, lớp luôn sạch, đẹp ngay cần nghiên cứu và lên kế hoạch cụthể theo từng tháng về việc vệ sinh môi trường, thành lập ban chỉ đạo vệ sinhmôi trường Ban chỉ đạo có nhiệm vụ kiểm tra thường xuyên, kiểm tra định kỳ
có báo trước hoặc đột xuất về vấn đề vệ sinh môi trường của các nhóm lớp và có
Trang 13cho điểm cụ thể Lấy đây là căn cứ xét xếp loại cuối tháng, và cũng là căn cứ xétthi đua cuối năm của giáo viên Ban chỉ đạo thực hiện theo đúng chức năng,nhiệm vụ của mình góp phần xây dựng trường học xanh, sạch, đẹp, an toàn vàthân thiện với trẻ
Để môi trường xanh- sạch- đẹp cần phối kết hợp với Hội trưởng hội phụhuynh vận động phụ huynh đóng góp xây hố rác trong trường để có thể xử lý rácvào mỗi ngày, và có kế hoạch trực tiếp chỉ đạo nhà bếp, các nhóm lớp phân loạirác thải: hữu cơ, vô cơ, rác tái chế để không bị ô nhiễm môi trường Khôngnhững vậy tôi đã giao trách nhiệm cho 1phó hiệu trưởng trách môi trường cùng Banchỉ đạo vệ sinh môi trường quy hoạch, đổ đất mới vào các bồn hoa, cây cảnh, cải tạo,trồng mới những cây đã cằn Ban chỉ đạo đã thực hiện và làm tốt công tác quy hoạchcây vườn trường, tạo môi trường sạch, đẹp Sau đó bàn giao cho các nhóm lớpchịu trách nhiệm chăm sóc bồn hoa, cây cảnh mà lớp mình được phân công
Các nhóm lớp thực hiện công tác vệ sinh trường, lớp theo đúng lịch củaBan chỉ đạo vệ sinh môi trường Hàng ngày quét rọn sân trường, lau chùi lớphọc, giặt khăn mặt, rửa cốc uống nước của trẻ sạch sẽ, đốt rác cuối ngày Cuốituần lau chùi giá góc; quét mạng nhện trần, hiên nhà; cắt tỉa bồn hoa, cây cảnh;lật, quét phản…
Nhà bếp hàng ngày, lau chùi, vệ sinh sạch sẽ, thực hiện đúng quy trìnhbếp một chiều, phân loại và xử lý rác thải vào cuối ngày, tuyệt đối không tồn rácthải đến hôm sau
Để thức ăn luôn đảm bảo vệ sinh, môi trường bếp ngăn nắp tôi còn chosắp xếp lại toàn bộ hệ thống đồ dùng, trang thiết bị trong bếp, 1 cách khoa học,gọn gàng, phù hợp và thuận tiện Không nghững vậy tôi cho sửa lại toàn bộ hệthống sân giếng, lắp lại hệ thống đường ống cho ngầm dưới…
Ban chỉ đạo vệ sinh môi trường có kế hoạch chỉ đạo giáo viên tiết kiệmtrong tiêu dùng:
+ Làm đồ dùng đồ chơi từ nguyên vật liệu phế thải sẵn có: Chai, lọ, dây thừng…+ Có thùng, hộp để bảo quả đồ dùng, đồ chơi sau khi sử dụng
+ Thực hiện tiết kiệm năng lượng điện, nước
Tôi đã cho đặt thùng rác có nắp đậy ở nhiều nơi, đặt những nơi thuận tiện
để trẻ, phụ huynh bỏ rác vào thùng Và giáo viên phải đổ rác, rửa sạch hàngngày Bên cạnh đó Ban chỉ đạo vệ sinh môi trường còn chỉ đạo các nhóm lớpxây dựng nếp sống lành mạnh cho trẻ: Có đủ nước sạch cho trẻ sử dụng, rèn chotrẻ thói quen đi vệ sinh đúng nơi quy định, đúng nhà vệ sinh cho trẻ nam, nữ vàyêu cầu giáo viên nghiêm túc thực hiện lịch trực nhà vệ sinh để nhà vệ sinh luônsạch sẽ không có mùi hôi, khai, không trơn trượt
Ban chỉ đạo vệ sinh môi trường yêu cầu 100% các nhóm lớp phải có gócthiên nhiên và xây dựng một cách phong phú, sạch đẹp để trẻ được làm thínghiệm gieo trồng, chăm sóc cây, làm thí nghiệm chăm sóc cây…