Tuy nhiên, bên cạnh những thành tựu đã đạt được, do nhiều nguyên nhân khác nhau tình hình tội phạm và vi phạm pháp luật của người nước ngoài trên địa bàn các tỉnh miền Trung – Tây Nguyên
Trang 1VIỆN HÀN LÂM KHOA HỌC XÃ HỘI VIỆT NAM
HỌC VIỆN KHOA HỌC XÃ HỘI
ĐỖ ĐÌNH TUẤN
TỘI PHẠM DO NGƯỜI NƯỚC NGOÀI THỰC HIỆN TRÊN ĐỊA BÀN CÁC TỈNH MIỀN TRUNG - TÂY NGUYÊN: TÌNH HÌNH, NGUYÊN NHÂN VÀ ĐIỀU KIỆN, PHÒNG NGỪA
LUẬN VĂN THẠC SĨ LUẬT HỌC
HÀ NỘI, năm 2020
Trang 2VIỆN HÀN LÂM KHOA HỌC XÃ HỘI VIỆT NAM
HỌC VIỆN KHOA HỌC XÃ HỘI
ĐỖ ĐÌNH TUẤN
TỘI PHẠM DO NGƯỜI NƯỚC NGOÀI THỰC HIỆN TRÊN ĐỊA BÀN CÁC TỈNH MIỀN TRUNG - TÂY NGUYÊN: TÌNH HÌNH, NGUYÊN NHÂN VÀ ĐIỀU KIỆN, PHÒNG NGỪA
Chuyên ngành: Tội phạm học và Phòng ngừa tội phạm
Mã số: 838.01.05
LUẬN VĂN THẠC SĨ LUẬT HỌC
NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC:
TS ĐINH THẾ HƯNG
HÀ NỘI, năm 2020
Trang 3LỜI CAM ĐOAN
Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu khoa học của cá nhân tôi Những tài liệu, số liệu sử dụng trong luận văn này được thu thập và phản ánh chính xác theo các hồ sơ, tài liệu của các đơn vị nghiệp vụ của Lực lượng Công an nhân dân, Quân đội nhân dân và Tòa án nhân dân cấp cao tại Đà Nẵng hiện đang quản lý, sử dụng
TÁC GIẢ LUẬN VĂN
Đỗ Đình Tuấn
Trang 4MỤC LỤC
MỞ ĐẦU 1 CHƯƠNG 1 TÌNH HÌNH TỘI PHẠM DO NGƯỜI NƯỚC NGOÀI THỰC HIỆN TRÊN ĐỊA BÀN CÁC TỈNH MIỀN TRUNG - TÂY NGUYÊN TRONG GIAI ĐOẠN 2014 – 2019 6
1.1 Nhận thức chung về NNN phạm tội trên lãnh thổ Việt Nam 6 1.2 Đánh giá về phần ẩn của tình hình tội phạm do NNN thực hiện trên địa bàn các tỉnh miền Trung – Tây Nguyên giai đoạn 2014 - 2019 9 1.3 Đánh giá về phần hiện của tình hình tội phạm do NNN thực hiện trên địa bàn các tỉnh miền Trung – Tây Nguyên giai đoạn 2014 – 2019 16 1.4 Một số vụ án hình sự do người nước ngoài thực hiện tại địa bàn các tỉnh miền Trung – Tây Nguyễn đã được Tòa án nhân dân cấp cao tại Đà Nẵng xét xử phúc thẩm giai đoạn 2015 - 2019 29
CHƯƠNG 2 NGUYÊN NHÂN VÀ ĐIỀU KIỆN CỦA TÌNH HÌNH TỘI PHẠM DO NGƯỜI NƯỚC NGOÀI THỰC HIỆN TRÊN ĐỊA BÀN CÁC TỈNH MIỀN TRUNG – TÂY NGUYÊN TRONG GIAI ĐOẠN 2014 – 2019 40
2.1 Khái niệm về nguyên nhân và điều kiện của tình tội phạm 40 2.2 Nguyên nhân và điều kiện của tình hình tội phạm do NNN thực hiện trên địa bàn các tỉnh miền Trung – Tây Nguyên 40
CHƯƠNG 3 PHÒNG NGỪA TÌNH HÌNH TỘI PHẠM DO NNN THỰC HIỆN TRÊN ĐỊA BÀN CÁC TỈNH MIỀN TRUNG – TÂY NGUYÊN 55
3.1 Dự báo tình hình tội phạm do người nước ngoài thực hiện trên địa bàn các tỉnh miền Trung - Tây nguyên 55 3.2 Một số giải pháp phòng ngừa tội phạm do NNN thực hiện trên địa bàn các tỉnh miền Trung – Tây Nguyên 66
KẾT LUẬN 79 TÀI LIỆU THAM KHẢO
PHỤ LỤC
Trang 5VKSND: Viện kiểm sát nhân dân
CHXHCN:
T T Huế:
Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Thừa Thiên Huế
Trang 6DANH MỤC CÁC BẢNG
Số hiệu
1.1 Bảng thống kê các vụ vi phạm pháp luật hình sự của NNN tại
2.1 Bảng thống kê số lượng nnn tạm trú tại các tỉnh miền Trung –
2.2 Số liệu NNN vi phạm XNC từ 01/01/2014-31/12/2019 44
Trang 7MỞ ĐẦU
1 Tính cấp thiết của đề tài
Trong những năm vừa qua, xuất phát từ chính sách ngoại giao của Đảng và Nhà nước, chủ trương tiếp tục thực hiện đường lối đổi mới, mở cửa, đa phương hóa, đa dạng hóa các quan hệ quốc tế để hội nhập và phát triển, thực hiện quan điểm Việt Nam muốn làm bạn với tất cả các nước trên thê giới nhằm phát triển kinh tế trong thời kỳ công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước, vì mục tiêu dân giàu nước mạnh, xã hội công bằng, dân chủ, văn minh Chúng ta đã thiết lập quan hệ ngoại giao với 187 quốc gia và vùng lãnh thổ, là thành viên của 63 tổ chức quốc tế và có quan hệ ngoại giao với hơn
500 tổ chức phi chính phủ trên thế giới Việc thực hiện chủ trương trên của Đảng đã đạt được nhiều thành tựu, góp phần quan trọng vào sự nghiệp phát triển kinh tế - xã hội, độc lập, chủ quyền, thống nhất và toàn vẹn lãnh thổ của Tổ quốc, an ninh chính trị
và trật tự, an toàn xã hội được giữ vững, vị thế của Việt Nam trên trường quốc tế ngày càng được nâng cao, quan hệ của nước ta với các nước ngày càng được mở rộng Trong bối cảnh đó, lượng người nước ngoài đến Việt Nam để công tác, học tập, lao động, tham quan, du lịch, nghiên cứu thị trường, đầu tư ngày càng đông, với nhều thành phần, thuộc nhiều quốc gia, dân tộc khác nhau trên thế giới Lượng người nước ngoài đông đảo đến Việt Nam cư trú, hoạt động đã tạo điều kiện cho chúng ta mở rộng giao lưu quốc tế, tiếp thu những thành tựu của khoa học kỹ thuật, nguồn vốn, tri thức của nước ngoài để xây dựng và phát triển đất nước Tuy nhiên, bên cạnh những yếu tố tích cực đó, người nước ngoài đến Việt Nam cư trú, hoạt động cũng mang theo những mặt trái, tiêu cực ảnh hưởng đến đời sống văn hóa, xã hội cũng như nảy sinh nhiều hoạt động vi phạm pháp luật, thậm chí tội phạm xâm phạm đến an ninh, trật tự của đất nước Tình hình tội phạm do NNN gây ra tại Việt Nam có nhiều diễn biến phức tạp, nhiều phương thức và thủ đoạn hoạt động mang tính chất tinh vi, xảo quyệt, ngày càng
có xu hướng phát triển cả về tổng số vụ phạm tội và tính chất mức độ nghiêm trọng Trước tình hình đó, công tác đấu tranh phòng chống tội phạm do NNN gây ra tại Việt Nam đã được Đảng, Nhà nước và các cơ quan chức năng đặc biệt quan tâm, chú ý
Địa bàn miền Trung - Tây Nguyên là địa bàn rộng lớn, dân số đông, nhiều thành phần dân tộc, có nhiều địa phương giáp ranh biên giới với Cộng hòa dân chủ nhân dân Lào, có đường bờ biển dài, là đầu mối giao thông vận tải biển và là cửa ngõ giao lưu quốc tế đường bộ, nhiều cửa khẩu Cảng hàng không quốc tế, Cảng biển, nhiều nhà máy
Trang 8xí nghiệp, khu công nghiệp, khu chế xuất, khu kinh tế mở với lượng người nước ngoài đến cư trú và hoạt động ngày càng tăng, chiếm tỉ lệ cao nhất cả nước
Tuy nhiên, bên cạnh những thành tựu đã đạt được, do nhiều nguyên nhân khác nhau tình hình tội phạm và vi phạm pháp luật của người nước ngoài trên địa bàn các tỉnh miền Trung – Tây Nguyên còn diễn biến phức tạp với những phương thức, thủ đoạn mới tinh vi hơn, xảo quyệt hơn
Từ thực trạng NNN phạm tội trên địa bàn, để giảm thiểu tình hình tội phạm, nguyên nhân và điều kiện phát sinh, đòi hỏi phải có nghiên cứu, tổng kết một cách toàn diện, đề ra được các giải pháp khắc phục, hạn chế, nâng cao hiệu quả công tác quản lý, đấu tranh với tội phạm NNN trong thời gian tới Đây chính là lý do học viên
lựa chọn nghiên cứu đề tài: “Tội phạm do người nước ngoài thực hiện trên địa bàn
các tỉnh miền Trung - Tây Nguyên: tình hình, nguyên nhân và điều kiện phòng ngừa” để làm luận văn Thạc sĩ luật học
2 Tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài
Hiện tại, chỉ có một số ít các công trình nghiên cứu liên quan đến tình hình
NNN phạm tội, trong đó có đề tài khoa học cấp Nhà nước: “Những giải pháp nâng
cao hiệu quả quản lý Nhà nước nhằm đảm bảo an ninh trật tự của lực lượng Công an nhân dân trong thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước” của đồng
chí Thiếu tướng, Giáo sư, Tiến sỹ Nguyễn Phùng Hồng, Tổng biên tập tạp chí Khoa học Công an năm 2002, nghiên cứu về công tác quản lý Nhà nước đối với người nước
ngoài cư trú, đi lại, hoạt động trên lãnh thổ Việt Nam; Công trình nghiên cứu: “Công
tác quản lý người nước ngoài nhập, xuất cảnh Việt Nam – Những kiến nghị nhằm đảm bảo an ninh quốc gia” của đồng chí Đại tá, Thạc sỹ Phan Quốc Thái – Phó Cục trưởng
Cục Quản lý Xuất nhập cảnh năm 2000, nghiên cứu về công tác quản lý người nước ngoài xuất nhập cảnh; Luận án Tiến sĩ Luật của đồng chí Nguyễn Quỳnh Anh, cán bộ
Học viện Cảnh sát nhân dân với đề tài: “Áp dụng biện pháp ngăn chặn đối với mgười
nước ngoài trong vụ án hình sự” năm 2017 với mục đích góp phần bổ sung, hoàn
thiện lý luận về áp dụng các biện pháp ngăn chặn đối với NNN trong điều tra vụ án hình sự của cơ quan cảnh sát điều tra, đánh giá đúng thực trạng tội phạm do NNN gây
ra ở Việt Nam và việc áp dụng các biện pháp ngăn chặn, từ đó đề xuất các giải pháp
nâng cao hiệu quả công tác điều tra vụ án hình sự của cơ quan điều tra
Trang 93 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu
3.1 Mục đích nghiên cứu
Trên cơ sở nhận thức lý luận về phòng ngừa tội phạm, phân tích, đánh giá tình hình, nguyên nhân của tình hình hình tội phạm, dự báo tình hình tội phạm do người nước ngoài thực hiện trên địa bàn các tỉnh miền Trung - Tây Nguyên, luận văn đề xuất các giải pháp và luận giải cho tính khả thi của các giải pháp phòng ngừa tội phạm do người nước ngoài thực hiện trên địa bàn các tỉnh miền Trung - Tây Nguyên trong thời gian tới
3.2 Nhiệm vụ nghiên cứu
Để đạt được mục tiêu trên, luận văn sẽ thực hiện các nhiệm vụ sau đây:
- Nghiên cứu tình hình tội phạm do NNN thực hiện trên toàn quốc trong những năm gần đây và trên địa bàn các tỉnh miền Trung – Tây Nguyên trong giai đoạn 2014 – 2019
- Nghiên cứu các nguyên nhân, điều kiện hình thành và đánh giá hiệu quả của các biện pháp phòng ngừa tội phạm do NNN thực hiện trên địa bàn của các chủ thể phòng ngừa tội phạm
- Nghiên cứu các dự báo về tình hình tội phạm của NNN trên địa bàn trong thời gian tới
- Đề xuất những giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả phòng ngừa tội phạm do NNN thực hiện trên địa bàn các tỉnh miền Trung – Tây Nguyên
4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
4.1 Đối tượng nghiên cứu
- Đối tượng nghiên cứu của Đề tài là những vấn đề lý luận về tình hình, nguyên nhân của tình tình hình tội phạm, lý luận về phòng ngừa tội phạm nói chung và phòng ngừa tội phạm do người nước ngoài thực hiện trên địa bàn các tỉnh miền Trung- Tây Nguyên nói riêng
4.2 Phạm vi nghiên cứu
Luận văn được nghiên cứu dưới góc độ Tội phạm học và phòng ngừa tội phạm,
tập trung vào tình hình tội phạm, nguyên nhân của tình hình tội phạm do người nước ngoài ngoài thực hiện trên địa bàn các tỉnh miền Trung – Tây Nguyên
Về thời gian: Từ năm 2014 đến năm 2019
Về địa bàn nghiên cứu: đề tài được nghiên cứu trên phạm vi 12 tỉnh thành thuộc miền Trung - Tây Nguyên
Luận văn không nghiên cứu NNN được hưởng các quyền ưu đãi miễn trừ về ngoại giao, lãnh sự, tổ chức quốc tế trên địa bàn Không nghiên cứu người nước ngoài
Trang 10phạm tội trên tàu bay, tàu thủy mang quốc tịch Việt Nam đang hoạt động ngoài lãnh thổ Việt Nam
5 Cơ sở lý luận và phương pháp nghiên cứu
5.1 Cơ sở lý luận
Đề tài luận văn Thạc sĩ được nghiên cứu trên cơ sở phương pháp luận là chủ nghĩa duy vật biện chứng – duy vật lịch sử, tư tưởng Hồ Chí Minh, chủ trương đường lối của Đảng, chính sách pháp luật của Nhà nước, các quy định của ngành Công an về công tác đấu tranh, phòng chống tội phạm, bảo vệ ANQG Luận văn cũng dựa trên cơ
sở lý luận của tội phạm học và phòng ngừa tội phạm
5.2 Phương pháp nghiên cứu
Luận văn sử dụng phương pháp nghiên cứu của tội phạm học và phòng ngừa tội phạm như: phương pháp phân tích tổng hợp, thống kê, so sánh, tiếp cận hệ thống và phương pháp chuyên gia kết hợp với lý luận về khoa học luật Hình sự, khoa học điều tra hình sự Cụ thể:
- Sử dụng phương pháp thống kê hình sự để nắm các số liệu về tình hình tội phạm do NNN thực hiện ở Việt Nam nói chung và ở địa bàn nghiên cứu nói riêng, kết quả phát hiện, điều tra, xử lý các tội phạm đó, căn cứ trên các báo cáo sơ kết, tổng kết, các báo cáo chuyên đề của lực lượng phòng chống tội phạm trong CAND, lực lượng Quản lý XNC của Công an nhân dân, Quân đội nhân dân
- Sử dụng phương pháp phân tích, tổng hợp, so sánh kết hợp phương pháp thống kê để phân tích, tổng hợp, so sánh số liệu từ các nguồn khác nhau, qua đó đánh giá được thực trạng công tác hồ sơ, ghi chép, thống kê, lưu trữ thông tin, tài liệu của các lực lượng trong đấu tranh, phòng chống tội phạm, thực trạng tình hình tội phạm do NNN thực hiện trên địa bàn nghiên cứu, từ đó đưa ra những nhận xét, đánh giá về công tác kiểm tra, kiểm soát NNN nhập cảnh vào Việt Nam, tình hình công tác ngăn chặn, đấu tranh, xử lý tội phạm do NNN thực hiện
- Sử dụng phương pháp điều tra điển hình, thu thập, nghiên cứu, phân tích hồ sơ
vụ án do NNN gây ra tại địa bàn nghiên cứu từ Tòa án nhân dân cấp cao tại Đà Nẵng, các hồ sơ lưu trữ vụ án tại CQĐT Công an địa phương, Cục điều tra hình sự Bộ Quốc Phòng, hồ sơ vụ việc tại các đơn vị Công an cửa khẩu quốc tế, Biên phòng cửa khẩu quốc tế từ đó khái quát các đặc điểm chung nhất về tội phạm do NNN gây ra, thực trạng điều tra xử lý và chuyển hướng xử lý
- Sử dụng phương pháp tọa đàm, trao đổi, lấy ý kiến chuyên gia để nghiên cứu
Trang 11chuyên sâu, góp phần hoàn thiện luận văn, trao đổi xin ý kiến của người hướng dẫn khoa học, các đồng chí Lãnh đạo, chỉ huy lực lượng Quản lý XNC của Cục Quản lý Xuất nhập cảnh – Bộ Công an (A08), Cục cửa khẩu – Bộ Tư lệnh Bộ đội biên phòng, các điều tra viên có kinh nghiệm của lực lượng phòng chống tội phạm trong Công an, Quân đội, Hải quan
6 Ý nghĩa lý luận và thực tiễn của luận văn
- Đây là công trình đầu tiên ở Việt Nam nghiên cứu về phòng ngừa tội phạm do người nước ngoài thực hiện trên địa bàn các tỉnh miền Trung - Tây Nguyên có ý nghĩa đối với lý luận và thực tiễn như sau:
6.1 Ý nghĩa lý luận
Vận dụng và cụ thể hóa lý luận của tội phạm học và phòng ngừa tội phạm nói chung vào để giải quyết vấn đề phòng ngừa tội phạm của đối tượng cụ thể là người nước ngoài phạm tội trên địa bàn cụ thể là các tỉnh miền Trung- Tây Nguyên Thông qua đó có ý bổ sung, làm phong phong phú cho kho tàng lý luận của tội phạm học và phòng ngừa tội phạm ở Việt Nam
6.2 Ý nghĩa thực tiễn
Thông qua việc vận dụng lý luận của tội phạm học và phòng ngừa tội phạm, luận văn đánh giá tình hình tội phạm, chỉ ra nguyên nhân của tình hình tội phạm do người nước ngoài thực hiện trên địa bàn miền Trung - Tây Nguyên, từ đó đề xuất các giải pháp nhằm hạn chế tình hình tội phạm, các hành vi vi phạm pháp luật hình sự Việt Nam của NNN Với ý nghĩa đó, luận văn cung cấp luận cứ khoa học cho các cơ quan nhà nước có thẩm quyền xây dựng, triển khai các biện pháp phòng ngừa có hiệu quả tính hình tội phạm do người nước ngoài thực hiện trên địa bàn miền Trung- Tây Nguyên nói riêng và cả nước nói chung
7 Cơ cấu của luận văn
Ngoài phần Mở đầu, Kết luận và Danh mục tài liệu tham khảo, đề tài được cấu trúc gồm 03 chương:
Chương 1: Tình hình tội phạm do người nước ngoài thực hiện trên địa bàn các
tỉnh miền Trung - Tây Nguyên trong gian đoạn 2014 – 2019
Chương 2: Nguyên nhân của tình hình tội phạm do người nước ngoài thực hiện
trên địa bàn các tỉnh miền Trung - Tây Nguyên trong gian đoạn 2014 – 2019
Chương 3: Các điều kiện phòng ngừa tình hình tội phạm do người nước ngoài
thực hiện trên địa bàn các tỉnh miền Trung - Tây Nguyên
Trang 12CHƯƠNG 1 TÌNH HÌNH TỘI PHẠM DO NGƯỜI NƯỚC NGOÀI THỰC HIỆN TRÊN
ĐỊA BÀN CÁC TỈNH MIỀN TRUNG - TÂY NGUYÊN
TRONG GIAI ĐOẠN 2014 – 2019
1.1 Nhận thức chung về NNN phạm tội trên lãnh thổ Việt Nam
1.1.1 Khái niệm người nước ngoài
Việc xác định NNN trên thế giới hiện nay thường được phân chia theo hai trường phái: nghĩa rộng và nghĩa hẹp Theo nghĩa rộng, người nước ngoài là tất cả những người không có quốc tịch của nước sở tại Tức là những người đang cư trú tại một quốc gia nhưng mang quốc tịch của một quốc gia khác và những người không có quốc tịch hoặc quốc tịch chưa xác định Khái niệm này được nêu trong pháp luật của nhiều quốc gia như Canada, Ailen, Ba Lan… Theo nghĩa hẹp, NNN là người có quốc tịch của một quốc gia nước ngoài nhưng không phải là công dân của nước sở tại Theo nghĩa này, những người không có quốc tịch hoặc quốc tịch chưa xác định sẽ không thuộc diện người nước ngoài Đồng thời trong những trường hợp người có nhiều quốc tịch, trong đó có quốc tịch nước sở tại thì mặc nhiên được coi là công dân nước sở tại
mà không phải là người nước ngoài Khái niệm này thường được nêu trong pháp luật của các quốc gia thừa nhận chế độ tồn tại song song của hai hay nhiều quốc tịch như Anh, Pháp, Úc, Hoa Kỳ
Còn đối với Việt Nam, từ trước đến nay trong các văn bản pháp luật của Nhà nước cũng tồn tại nhiều thuật ngữ khác nhau dùng để chỉ NNN như: “Người ngoại quốc”, “Ngoại kiều”… Đến năm 1993, Pháp lệnh về việc kết hôn giữa công dân Việt Nam với người nước ngoài đã xác định: “ Người nước ngoài là người không có quốc tịch Việt Nam, có quốc tịch nước ngoài hoặc không có quốc tịch” Từ năm 2000 đến nay, theo Điều 3 Pháp lệnh số 24/1999/PL-UBTVQH10 về Nhập cảnh, xuất cảnh, cư trú của NNN tại Việt Nam được Ủy ban thường vụ Quốc hội khóa 10 thông qua ngày 28/04/2000 (gọi tắt là Pháp lệnh năm 2000) đã xác định: “Người nước ngoài là người không có quốc tịch Việt Nam” Đây là cơ sở pháp lý để xác định NNN của Việt Nam hiện nay, tuy nhiên trên thực tế việc vận dụng cơ sở pháp lý này để xác định vẫn còn gặp nhiều khó khăn, nhất là trường hợp người Việt Nam định cư ở nước ngoài mang quốc tịch nước sở tại nhưng chưa thôi quốc tịch Việt Nam… Mặt khác khi xác định NNN, chúng ta không chỉ căn cứ vào cơ sở pháp lý mà còn phải xem xét, đánh giá một
Trang 13cách cụ thể trong mối quan hệ giữa con người với xã hội cũng như các yếu tố tác động qua lại, nhất là yếu tố cư trú, hoạt động tại Việt Nam…
Luật số 47/2014/QH13 được Quốc hội khóa 13 nước CHXHCN Việt Nam ban
hành ngày 16/06/2014 đã khẳng định: “Người nước ngoài là người mang giấy tờ xác
định quốc tịch nước ngoài và người không quốc tịch nhập cảnh, xuất cảnh, quá cảnh,
cư trú tại Việt Nam”
Theo quy định của luật quốc tế, người nước ngoài được hiểu đó là: Người không mang quốc tịch của quốc gia nơi mà mình sinh sống Nếu theo quy định này chúng ta thấy: một người có thể có một quốc tịch, cũng có thể có hai hay nhiều quốc tịch, và cũng có thể một người không có quốc tịch của một quốc gia nào, họ chỉ trở thành người nước ngoài khi họ hoặc không mang quốc tịch của nước sở tại họ đang sinh sống hoặc họ là người không có quốc tịch Pháp luật của mỗi nước quy định về địa vị pháp lý của người nước ngoài phù hợp với các nguyên tắc cơ bản và những quy phạm của luật quốc tế và những điều ước quốc tế mà nước đó là thành viên, theo quy định của Hiệp định tương trợ tư pháp và pháp lý được ký kết giữa nước đó và các nước thành viên khác
Trong thực tế, NNN đến Việt Nam cư trú, hoạt động với rất nhiều lý do, mục đích khác nhau, thời hạn cư trú của họ có thể ngắn hoặc dài và được hưởng những quyền ưu đãi, miễn trừ khác nhau Để tạo điều kiện thuận lợi cho NNN cư trú, hoạt động tại Việt Nam và công tác quản lý NNN tại Việt Nam, Pháp luật đã quy định có
02 nhóm người như sau:
- Nhóm người thường trú: Là những NNN cư trú không thời hạn tại Việt Nam, gồm người lưu trú, lao động, đầu tư, làm ăn, sinh sống lâu dài ở Việt Nam như: Ngoại kiều, người tị nạn Theo quy định của Pháp luật, họ được Cục Quản lý Xuất nhập cảnh – Bộ Công an cấp thẻ thường trú
- Nhóm người tạm trú: Là NNN cư trú có thời hạn tại Việt Nam Tuy nhiên căn
cứ vào việc được hưởng các quy chế ưu đãi, hạn chế của luật Quốc tế và pháp luật Việt Nam, nhóm người này được phân chia thành hai loại:
+ Nhóm những người được hưởng quy chế ngoại giao và quy chế tương tự, hay còn gọi là những người được hưởng quyền ưu đãi về miễn trừ ngoại giao, lãnh sự, tổ chức quốc tế
+ Nhóm người được hưởng quy chế ưu đãi nhưng không thuộc quy chế ngoại giao, lãnh sự, tổ chức quốc tế như: chuyên gia, lưu học sinh, nhà đầu tư, khách du lịch…
Trang 14Theo quy định, những người thuộc diện này được cơ quan Quản lý Xuất nhập cảnh – Bộ Công an cấp thẻ tạm trú hoặc giấy chứng nhận tạm trú NNN cư trú trên lãnh thổ quốc gia đồng thời chịu sự điều chỉnh của hệ thống pháp luật quốc gia sở tại
và hệ thống pháp luật của quốc gia mà họ mang quốc tịch Trong một số trường hợp, quyền và nghĩa vụ của NNN trên lãnh thổ quốc gia còn được quy định trong các điều ước quốc tế được kí kết giữa các quốc gia hoặc tập quán quốc tế Ở Việt Nam, Hiến pháp năm 2013, Luật Quốc tịch năm 2018 và các văn bản quy phạm pháp luật khác đã được ban hành nhằm điều chỉnh các vấn đề về dân cư Nhà nước ta cũng đã ký nhiều điều ước quốc tế như các Hiệp định lãnh sự, Hiệp định tương trợ tư pháp trong các vụ việc dân sự, hôn nhân gia đình và hình sự, tham gia các Công ước quốc tế về các quyền dân sự và chính trị, Công ước quốc tế về các quyền kinh tế - xã hội và văn hóa năm 1966… góp phần nâng cao hiệu quả của việc điều chỉnh pháp lý về các vấn đề dân cư nói chung và NNN nói riêng
Việc phân chia NNN cư trú theo các nhóm nói trên có ý nghĩa quan trọng trong việc xác định phạm vi, địa bàn cư trú, lĩnh vực hoạt động cũng như công tác phòng ngừa, ngăn chặn, đấu tranh và xử lý tội phạm do NNN thực hiện
1.1.2 Khái niệm về người nước ngoài phạm tội trên lãnh thổ Việt Nam
Hiện nay trong khoa khoa học pháp lý hình sự chưa có khái niệm về người nước ngoài phạm tội trên lãnh thổ Việt Nam Để xác định tội phạm do người nước ngoài thực hiện trên lãnh thổ Việt Nam cần dựa vào quy định của Bộ luật Hình sự
2015 (sửa đổi, bổ sung 2017) Cụ thể là Điều 5 BLHS 2015 về Hiệu lực của BLHS Người nước ngoài phạm tội trên lãnh thổ Việt Nam trước hết phải là người nước ngoài được xác định trên ccơ sở luật quốc tịch Bên cạnh đó, người nước ngoài phạm tội trên lãnh thổ Việt nam còn phải đảm bảo các điều kiện sau:
Thứ nhất, họ phạm một tội được quy định trong BLHS Việt Nam hoặc được
quy định trong luật hình sự quốc tế Điều đó có nghĩa nếu người nước ngoài thực hiện hành vi mà luật hình sự Việt Nam hoặc luật hình sự quốc tế không quy định là tội phạm thì họ không được coi là phạm tội trên lãnh thổ Việt Nam
Thứ hai, họ phạm tội trên lãnh thổ Việt Nam Lãnh thổ Việt Nam theo Bộ luật
Hình sự Việt Nam được hợp thành bởi ba bộ phận:
+ Lãnh thổ có thực: bao gồm vùng đất, vùng nước, vùng trời thuộc chủ quyền của Việt Nam
+ Lãnh thổ mở rộng: Tàu thủy mang cờ hiệu của Việt Nam đang ngoài vùng
Trang 15biển quốc tế, máy bay dân dụng mang cờ hiệu của Việt Nam trên đường bay Tàu chiến, máy bay quân sự của Việt Nam đang ở bất cứ nơi nào
+ Lãnh sự quán, Đại sứ quán của Việt Nam ở nước ngoài
Hành vi được coi là phạm tội xảy ra trên lãnh thổ Việt Nam nếu bắt đầu hoặc kết thúc hoặc diễn ra trọn vẹn trong phạm vi không gian nói trên
Tuy nhiên, đối với đối tượng là người nước ngoài được hưởng các quyền ưu đãi và miễn trừ ngoại giao là trường hợp ngoại lệ được quy định tại Khoản 2 Điều 3 Bộ luật
Hình sự: “Đối với người nước ngoài phạm tội trên lãnh thổ nước Cộng hòa xã hội chủ
nghĩa Việt Nam thuộc đối tượng được hưởng các quyền miễn trừ ngoại giao hoặc quyền
ưu đãi và miễn trừ về lãnh sự theo pháp luật Việt Nam, theo các điều ước quốc tế mà nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam ký kết hoặc tham gia hoặc theo tập quán quốc
tế, thì vấn đề trách nhiệm hình sự của họ được giải quyết bằng con đường ngoại giao”
Như vậy, Bộ luật hình sự có các quy định ngoại lệ đối với các đối tượng được hưởng quyền miễn trừ tư pháp với hai nhóm như sau:
+ Theo pháp luật Việt Nam, theo hiệp định Quốc tế mà Việt Nam tham gia thì những đối tượng được hưởng các đắc quyền ngoại giao là thành viên của đoàn ngoại giao trở lên
+ Theo thông lệ quốc tế thì vợ hoặc chồng hoặc con chưa thành niên của những người kể trên cũng được hưởng quyền miễn trừ tư pháp
Trên thế giới hiện nay còn có quan điểm cho rằng tội phạm người nước bao gồm người nước ngoài phạm tội mà tội đó được quy định trong luật hình sự quốc gia hoặc tội đó được quy định trong luật hình sự quốc tế Trong phạm vi luận văn, cá nhân tôi chỉ nghiên cứu đối tượng nước ngoài phạm tội trên lãnh thổ Việt nam và tội phạm
đó được quy định trong BLHS Việt Nam
Từ phân tích về người nước ngoài và người nước ngoài phạm tội trên lãnh thổ
Việt Nam có thể đưa ra định nghĩa như sau: “Người nước ngoài phạm tội trên lãnh thổ
Việt Nam là công dân, pháp nhân nước ngoài thực hiện hành vi nguy hiểm cho xã hội
bị luật hình sự Việt Nam quy định là tội phạm và tội phạm đó được thực hiện trên lãnh thổ Việt Nam”
1.2 Đánh giá về phần ẩn của tình hình tội phạm do NNN thực hiện trên địa bàn các tỉnh miền Trung – Tây Nguyên giai đoạn 2014 - 2019
1.2.1 Khái niệm tình hình tội phạm ẩn:
Tình hình tội phạm ẩn (tiếng La tinh: Lantens, Latentis là tiềm ẩn, không thấy
Trang 16được) là một bộ phận hiện thực, nhưng tiềm ẩn hoặc không được thống kê của các tội phạm đã thực hiện trên thực tế
Tình hình tội phạm thực tế thông thường cao hơn nhiều lần tình hình tội phạm được hệ thống tư pháp hình sự biết đến, còn tình hình tội phạm được hệ thống tư pháp hình sự biết đến là một bộ phận của tình hình tội phạm đã được đăng ký (thống kê) và xét xử Hệ số chênh lệch giữa tình hình tội phạm đã được thống kê và tình hình tội phạm trên thực tế tạo thành tình hình tội phạm ẩn Ở một số nước, trong đó có Liên bang Nga, tình hình tội phạm ẩn cao hơn nhiều lần so với tình hình tội phạm thống kê
Các loại tội phạm ẩn tồn tại theo cơ chế hình thành như sau:
- Các tội phạm không trình báo: Các loại tội phạm đã được thực hiện, nhưng những người bị hại, người làm chứng, những người có chức vụ, quyền hạn và các công dân khác có mối quan hệ với tội phạm đã được thực hiện, họ là những người chứng kiến (nhân chứng) của các tội phạm đó hoặc họ là những người hiểu biết về các tội phạm đó, nhưng không thông báo điều đó cho các cơ quan bảo vệ pháp luật
- Các tội phạm không được thống kê: Các tội phạm được các cơ quan bảo vệ Pháp luật hiếu biết (có các lý do và các cơ sở đế đăng ký các tội phạm và khởi tố vụ án hình sự), nhưng không được đăng ký và không đuợc điều tra
- Các tội phạm không được xác minh (chứng minh): Các tội phạm đã được trinh báo, đã được đăng ký, đã được điều tra, nhưng vì thái độ thiếu trách nhiệm của các cán
bộ điều tra, truy tố, xét xử, vì trình độ nghề nghiệp yếu kém, nghiệm vụ hình sự sai lầm của họ và các nguyên nhân khác mà không chứng minh đuợc sự kiện hoặc cấu thành tội phạm trong hành vì đã được thực hiện
Thông thường, không thể biết được một cách chính xác các quy mô của tình hình tội phạm ẩn Các quy mô đó được xác định bằng việc áp dụng các phương pháp
xã hội học, thống kê và phân tích khác nhau (phân tích so sánh các chỉ số có mối liên
hệ vói nhau của thống kế hình sự; so sánh các dữ liệu của thống kế hình sụ với số liệu của các vi phạm hành chính và kỷ luật, với số liệu của các cơ sở y tế về sự trợ giúp về
lý do gây ra thương tích hoặc tổn hại cho thân thể với việc thống kê các đơn, thư kiến nghị, khiếu nại, tố cáo đến các cơ quan bảo vệ pháp luật và các cơ quan nhà nước khác; phỏng vấn các công dân, những người bị kết án và những người chấp hành hình phạt trong các trại giam; đánh giá thẩm định của các chuyên gia )
Người ta cho rằng, loại tội phạm nghiêm trọng nhất thì hệ số ẩn của nó thấp nhất Tồn tại sự phụ thuộc như vậy, nhưng sự phụ thuộc đó không phải là tuyệt đối Ví
Trang 17dụ chứng minh cho điều đó có thế là chính các tội phạm nghiêm trọng - các tội cố ý giết người được che đậy bằng các trường hợp bất hạnh, cái chết tự nhiên, sự biến mất không rõ ràng của con người
Theo một số nghiên cứu quốc tế, các tội phạm không trình báo tạo nên gần 50%
và lớn hơn từ tổng số các tội phạm đã thực hiện trên thực tế Ở các nước phát triển theo một số loại tội phạm cụ thể (ví dụ tội hiếp dâm, tội lừa đảo khách hàng, tội trộm cắp tài sản có giá trị không lớn ) phần tội phạm không được trình báo có thể lớn hơn rất nhiều Các tội phạm không trình báo về cơ bản gắn liền với sự thiếu tin tưởng của công dân và nạn nhân của tội phạm đối với các cơ quan bảo vệ pháp luật; sự không tin tưởng vào khả năng làm sáng tỏ tội phạm và bảo vệ người trình báo; với sự không mong muốn liên quan với Công an, Cảnh sát, với nguy cơ bị trả thù từ phía những người phạm tội; với việc không muốn loan truyền sự kiện bị xâm hại (ví dụ: hiếp dâm); với việc ký kết hợp đồng thỏa hiệp với người phạm tội; với việc không hiểu biết rằng họ đa trở thành nạn nhân của tội phạm, và với các nguyên nhân khác
Các tội phạm không được đăng ký mang tính chất phổ biến toàn cầu, nhưng do các nguyên nhân lịch sử và các nguyên nhân khác mà chúng cũng được phổ biến rộng rãi ở Việt Nam Một số loại tội phạm có mức độ không thống kê (đăng ký) rất cao Có nhiều nguyên nhân và lý do của việc thống kê không đầy đủ tình hình tội phạm, đó là:
+ Khả năng kiểm soát yếu kém của Công an và các cơ quan bảo vệ pháp luật khác đối với tình hình tội phạm (trong đó có cả bệnh thành tích)
+ Các cơ quan bảo vệ pháp luật không có khả năng khắc phục sự gia tăng của tình hình tội phạm
+ Các cơ quan bảo vệ pháp luật từ chối làm sáng tỏ các vụ án hình sự phức tạp + Thiếu tính tổng thể (hệ thống) về cán bộ và kỷ luật của hệ thống bảo vệ pháp luật
+ Sự yếu kém trong nghề nghiệp của cán bộ cơ quan bảo vệ pháp luật
+ Tình trạng tham nhũng và lạm quyền phổ biến trong hệ thống tư pháp hình sự
Trang 18Nguyên nói riêng với nhiều lý do và mục đích khác nhau, đa dạng và phong phú, trong
đó đông nhất là vào với mục đích du lịch và người nước ngoài gốc Việt Nam vào với mục đích thăm thân Ngoài ra họ còn đến Việt Nam để làm việc trong các văn phòng đại diện, tiến hành những hoạt động từ thiện, nhân đạo, hoạt động trong các cơ quan thông tấn báo chí, vô tuyên truyền hình, xuất bản, phim ảnh, nghệ thuật, khoa học - kỹ thuật, y tế, giáo dục – đào tạo, dự các hội nghị, hội thảo, tham gia triển lãm, các hoạt động văn hóa thể thao, nhận con nuôi, kết hôn Trong số này đáng chú ý là một bộ phận NNN vào làm việc trong các tổ chức phi chính phủ (Non-Governmental Organizations, gọi tắt là NGOs) nước ngoài tại Việt Nam Trong những năm gần đây, các tổ chức NGOs nước ngoài tại Việt Nam vừa tăng về số lượng, vừa mở rộng địa bàn và phạm vi hoạt động, xâm nhập vào hầu hết các lĩnh vực kinh tế, xã hội, văn hóa của nước ta Theo số liệu của Cục An ninh đối ngoại (A01) - Bộ Công an, trên địa bàn các tỉnh miền Trung – Tây Nguyên giai đoạn 2014 – 2019 đã có hàng ngàn dự
án được triển khai trên nhiều lĩnh vực như y tế, giáo dục, phát triển kinh tế xã hội, tài nguyên – môi trường phần lớn vẫn là các tổ chức NGOs của Mỹ Đây là vấn đề đáng quan tâm đối với công tác bảo vệ ANQG, nhất là an ninh chính trị nội bộ trong tình hình hiện nay, bởi vì các tổ chức này chính là một công cụ quan trọng mà các thế lực thù địch nước ngoài, đặc biệt là Mỹ thường xuyên sử dụng để thực hiện chiến lược
“Diễn biến hòa bình” đối với cách mạng nước ta NNN nhập cảnh Việt Nam với nhiều thành phần, ngày càng phức tạp hơn, đại bộ phận trong số họ có cảm tình với Việt Nam, nhập cảnh, cư trú và hoạt động với mục đích chính đáng, nhưng cũng có một bộ phận bất đồng chính kiến với Đảng, Nhà nước ta Đặc biệt thời gian gần đây, một số đối tượng có tư tưởng, hành động chống đối xin nhập cảnh vào Việt Nam dưới danh nghĩa thành viên của các tổ chức bảo vệ tự do, dân chủ, nhân quyền để thảo luận, hội thảo với các cơ quan, tổ chức trong nước; gặp gỡ, tiếp xúc với các phần tử cơ hội chính trị, thực chất là tìm cách liên kết lực lượng trong ngoài để phá hoại cách mạng nước ta Các cơ quan đặc biệt nước ngoài thường xuyên cài cắm người vào các cơ quan thường trú, lâm thời tại Việt Nam, lợi dụng danh nghĩa công khai của các cơ quan, tổ chức này để tiến hành các hoạt động thu thập tình báo, từng bước chuyển hóa bên trong theo phương thức “Diễn biến hòa bình” đối với nước ta Mục đích của chúng
là xóa bỏ sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam, lật đổ chế độ XHCN ở nước ta, đưa Việt Nam đi theo con đường tư bản chủ nghĩa Hoạt động của chúng nhận được sự chỉ đạo, tiếp sức cả về vật chất và tinh thần của các thế lực thù địch bên ngoài, được
Trang 19che giấu bởi các vỏ bọc công khai và hợp pháp Theo tài liệu của Cục Bảo vệ chính trị nội bộ - Bộ Công an, đến năm 2018, trong số hơn 2000 nhân viên NNN đang làm việc tại các cơ quan thường trú, lâm thời tại Việt Nam như: Đại sứ quán, Tổng lãnh sự quán, Văn phòng Thông tấn, kinh tế, báo chí; Tổ chức kinh tế của các nước; Tổ chức phi chính phủ (NGOs); Tổ chức quốc tế và Liên hợp quốc tại địa bàn các tỉnh miền Trung – Tây Nguyên, ta đã phát hiện gần 100 đối tượng là nhân viên các cơ quan đặc biệt nước ngoài có hoạt động xâm phạm ANQG, trong đó có đối tượng nằm trong các
vụ án do cơ quan An ninh điều tra đang đấu tranh Phương thức, thủ đoạn của các đối tượng này là lợi dụng vị thế của các cơ quan thường trú, lâm thời và các văn phòng đại diện để thâm nhập sâu vào nội bộ ta trên tất cả các lĩnh vực, thực hiện các nhiệm vụ
mà cơ quan đặc biệt giao cho chúng Đáng chú ý là, trong thời gian gần đây các thế lực thù địch nước ngoài, đặc biệt là Mỹ đã triệt để sử dụng các tổ chức phi chính phủ nước ngoài (NGOs) như là một công cụ để thực hiện kế hoạch “Diễn biến hoà bình” đối với nước ta Hoạt động xâm phạm ANQG của các đối tượng trong các tổ chức phi chính phủ nước ngoài (NGOs) diễn ra trên tất cả cảc lĩnh vực của đời sống xã hội, thâm nhập sâu vào nội bộ các cơ quan nhà nước, các tổ chức chính trị, kinh tế, xã hội, các vùng trọng điểm về an ninh, quốc phòng của đất nước ta Nổi lên trong số này là “Đội Hoà bình” (Peace Corps, gọi tắt là PC), là tổ chức độc lập theo nhánh hành pháp của Chính phủ Mỹ Trước năm 1975, PC đã triển khai hoạt động hầu như khắp các địa phương ở miền Nam Việt Nam dưới tên gọi “Tình nguyện viên quốc tế”, thực chất là phục vụ cho kế hoạch “Bình định nông thôn” của Mỹ Ngụy Sau năm 1975, PC đã nhiều lần xin vào Việt Nam nhưng đều bị ta từ chối Từ năm 2005, để tranh thủ Quốc Hội Mỹ thông qua quy chế thương mại bình thường vĩnh viễn với Việt Nam (PNTR), Chính phủ ta đã đồng ý cho PC vào Việt Nam Mục tiêu chính trị của PC tại Việt Nam được thể hiện qua thư của giáo sư Fullbright, cựu tình nguyện viên của PC, gửi Đại sứ Mỹ tại Hà Nội như sau: “Điều tốt nhất mà PC có thể làm không phải là dạy tiếng Anh hay đưa công nghệ đến giúp người nghèo… mà là thay đổi văn hoá của Việt Nam thông qua giáo dục khoa học, thí nghiệm, đầu tư công nghệ tại các cấp học bằng tiền của Việt Nam; thành lập các tổ chức và các câu lạc bộ trong sinh viên để trao quyền cho
họ, tiếp cận các quyền công dân…” Các tổ chức phản động người Việt trong và ngoài nước thông qua đường xuất nhập cảnh công khai, hợp pháp để liên kết lực lượng, tiến hành các hoạt động xâm phạm ANQG Nổi lên trong số này là tổ chức “Việt Tân” với
ý để thực hiện “cách mạng màu” ở Việt Nam Thông qua đường xuất, nhập cảnh công
Trang 20khai, chúng đã đưa nhiều người vào nước ta để móc nối xây dựng cơ sở, tập hợp lực lượng nhằm hình thành tổ chức chính trị đối lập với Đảng và Nhà nước ta ngay ở trong nước Chúng tìm cách lôi kéo, mua chuộc số sinh viên, học sinh Việt Nam đi du học ở nước ngoài, đưa vào tổ chức, sau đó tung về nước hoạt động Các đối tượng người nước ngoài trong các tổ chức phản động tại Việt Nam đã đưa người trong nước ra nước ngoài tổ chức tập huấn về dân chủ nhằm xây dựng lực lượng nòng cốt cho
“phong trào dân chủ” hoạt động theo phương thức bất bạo động
Tội phạm nước ngoài, nhất là tội phạm có tổ chức xuyên quốc gia thường xuyên lợi dụng đường nhập cảnh công khai hợp pháp để hoạt động xâm phạm TTATXH nước ta Đặc biệt, trong thời gian gần đây, các đối tượng là người nước ngoài sau khi nhập cảnh Việt Nam đã lợi dụng công nghệ cao để thực hiện hành vi lừa đảo trong thực hiện các hợp đồng kinh tế, trong lĩnh vực tài chính, ngân hàng, sử dụng các thiết
bị kỹ thuật cao để trộm cắp cước viễn thông quốc tế… Hầu hết trong các vụ án đều có
sự câu kết chặt chẽ giữa các đối tượng ở trong nước với đối tượng ở nước ngoài để gây
án Tội phạm do NNN thực hiện xâm hại đến trật tự an toàn xã hội cũng vô cùng nguy hiểm, đặc biệt là các đối tượng buôn lậu, vận chuyển ma túy, tổ chức đưa người XNC trái phép, buôn bán phụ nữ, trẻ em Hoạt động lừa đảo của tội phạm là NNN trong lĩnh vực xuất khẩu lao động, du học xảy ra khá phổ biến ở các địa phương trên địa bàn, hầu hết các nạn nhân đều bị mất tiền, tài sản, nhiều khi ra nước ngoài mới biết bị lừa hoặc bị cơ quan di trú các nước bắt giam, trục xuất về nước Nạn nhân của các vụ việc trên thường ở các tỉnh nông thôn các tỉnh khu vực miền Trung – Tây Nguyên như: Quảng Bình, Quảng Trị, Thừa Thiên Huế, Quảng Nam, Quảng Ngãi, Bình Định, Phú Yên, Gia Lai, Kon Tum, Đăk Lăk… có hoàn cảnh kinh tế khó khăn
Trong hoạt động vi phạm pháp luật về XNC của NNN tại địa bàn các tỉnh miền Trung – Tây Nguyên thì nguy hiểm nhất là việc sử dụng hộ chiếu, giấy tờ giả để nhập cảnh, cư trú trái phép và hoạt động nhập cảnh không có giấy tờ tùy thân qua đường biên giới tiểu mạch, sau đó vào nội địa và đi sâu vào các tỉnh, thành phố miền Trung – Tây Nguyên để cư trú trái phép Thực tế cho thấy đây là hoạt động của tội phạm có tổ chức thực hiện, chúng đã áp dụng các thành tựu của khoa học, kỹ thuật cao để làm giả giấy tờ, cho nên trình độ làm giả giấy tờ, tài liệu phục vụ xuất nhập cảnh trái phép rất tinh vi, hiện đại và khó phát hiện Trong khi đó các cơ quan quản lý nhà nước trên lĩnh vực XNC lại thiếu những phương tiện, kinh nghiệm và cơ sở dữ liệu về hộ chiếu của các nước nên các đối tượng thường xuyên sử dụng phương thức này để nhập cảnh vào
Trang 21địa bàn cư trú nhằm trốn tránh pháp luật Việt Nam và tiếp tục hoạt động phạm tội Điển hình là trường hợp 02 công dân Srilanka sử dụng hộ chiếu Ấn Độ và thị thực Hoa
Kỳ giả để xuất nhập cảnh trái phép, trong đó trang nhân thân của hộ chiếu được làm giả bằng kỹ thuật cao, mắt thường không thể phát hiện, thị thực trong 02 hộ chiếu được làm giả bằng phương pháp xóa thông tin trên phôi thật sau đó in đè thông tin của các đương sự lên
Bên cạnh đó, đối với hoạt động nhập cảnh cư trú trái phép của các đối tượng người Bắc Triều Tiên, Trung Quốc, Srilanka, Pakistan cũng tiếp tục tăng lên và diễn biến phức tạp hơn vì hiện nay các tổ chức tội phạm buôn bán người, tổ chức cho NNN xuất cảnh trái phép đang lựa chọn các tỉnh miền Trung – Tây Nguyên làm điểm trung chuyển người từ đây đi nước thứ ba, chúng thường tìm cách cư trú tại những nơi chúng ta buông lỏng quản lý, có nhiều sơ hở và thường xuyên di chuyển để lẩn tránh
sự phát hiện của các cơ quan chức năng, đồng thời lôi kéo công dân Việt Nam tham gia hoạt động trong đường dây này Đặc biệt nguy hiểm còn có tình trạng cơ quan đặc biệt Hàn Quốc còn đứng sau lưng hỗ trợ, chỉ đạo cho người Bắc Triều Tiên nhập cảnh,
cư trú trái phép trên địa bàn, công khai can thiệp để chúng ta cho họ xuất cảnh sang Hàn Quốc gây ảnh hưởng rất lớn đối với công tác xử lý vì liên quan đến nhiều vấn đề
tế nhị, nhạy cảm về chính trị, ngoại giao
Hoạt động buôn lậu quốc tế, chuyển ngân trái phép qua đường hàng không, hoặc các cửa khẩu đường bộ, đường biển cũng xảy ra phổ biến, thường xuyên trong thời gian dài Tuy nhiên chỉ một số trường hợp bị phát hiện, ngăn chặn và xử lý Trên tuyến biên giới có tình trạng NNN lợi dụng địa bàn này để nhập cảnh trái phép vào Việt Nam để đi nước thứ ba, cư trú bất hợp pháp Đáng chú ý là người mang quốc tịch Trung Quốc, Campuchia nhập cảnh và cư trú bất hợp pháp trong thời gian dài mới bị phát hiện, xử lý
- Nguyên nhân của tình trạng trên là do:
+ Phần lớn nạn nhân của các vụ án liên quan đến hành vi lừa đảo, chiếm đoạt tài sản do NNN thực hiện trên địa bàn các tỉnh miền Trung – Tây Nguyên bằng thủ đoạn làm quen, tặng quà qua mạng xã hội Facebook là phụ nữ, là những người có trình
độ nhận thức hạn chế, hám lợi… nên sau khi trở thành nạn nhân của tội phạm thì mang tâm lý e ngại, xấu hổ, không khai báo với cơ quan chức năng, từ đó không có căn cứ
để khởi tố vụ án, khởi tố bị can
+ Các đối tượng NNN thực hiện hành vi phạm tội trên địa bàn các tỉnh miền
Trang 22Trung – Tây Nguyên qua mạng Internet, tội phạm công nghệ cao thường lợi dụng núp bóng các vỏ bọc doanh nhân, các danh nghĩa hợp pháp, sau khi hành vi phạm tội bị phát hiện thì tẩu tán tài sản, tiêu hủy tang vật, rời khỏi nơi cư trú, trốn ra nước ngoài
… dẫn đến việc các cơ quan bảo vệ pháp luật không thể truy tìm được người nước ngoài thực hiện hành vi phạm tội
+ Hành vi sử dụng, làm giả giấy tờ, con dấu, tài liệu của cơ quan nhà nước, làm giả hộ chiếu, thị thực, chứng nhận tạm trú, dấu kiểm chứng xuất nhập cảnh, tổ chức cho người khác xuất nhập cảnh trái phép… của NNN diễn ra thường xuyên, liên tục, bằng nhiều thủ đoạn tinh vi phức tạp nhằm mục đích xuất, nhập cảnh trái phép vào Việt Nam hoặc ở lại Việt Nam bất hợp pháp, nhất là tại địa bàn các Cảng hàng không quốc tế, Cửa khẩu đường bộ, đường biển thuộc các tỉnh, thành phố khu vực miền Trung – Tây Nguyên Tuy nhiên lực lượng Công an cửa khẩu, Biên phòng cửa khẩu chỉ điều tra, xác minh ban đầu rồi thực hiện các biện pháp nghiệp vụ như: xử phạt vi phạm hành chính, đẩy đuổi, trục xuất đối tượng vi phạm, trả người vi phạm về nơi xuất phát… mà không điều tra, xét xử về tội “Xuất, nhập cảnh trái phép” theo Điều 247 Bộ luật hình sự năm
1999, hoặc tội “Tổ chức, cưỡng ép người khác trốn đi nước ngoài hoặc ở lại nước ngoài” và tội “Sửa chữa, sử dụng giấy chứng nhận và tài liệu của cơ quan, tổ chức”, tội
“Làm giả con dấu, tài liệu của cơ quan, tổ chức” theo Điều 275, Điều 266 và Điều 267 của Bộ luật hình sự 1999 cũng góp phần làm gia tăng tình hình tội phạm ẩn Các tội phạm ẩn này chỉ được thống kê trong các hồ sơ vi phạm hành chính, hồ sơ vụ việc, hồ
sơ nghiệp vụ an ninh, hồ sơ nghiệp vụ biên phòng, có đủ cơ sở và các căn cứ để khởi tố
vụ án hình sự nhưng không được đăng ký và không được điều tra
+ Tâm lý sợ bị trả thù, sợ bị liên lụy, gặp phải những rắc rối pháp lý, mất thời gian làm việc với các cơ quan bảo vệ pháp luật khi tham gia làm chứng, làm người có quyền lợi và nghĩa vụ liên quan trong các vụ án hình sự có liên quan đến tội phạm do NNN thực hiện trên địa bàn cũng góp phần làm gia tăng tình hình tội phạm ẩn trên địa
bàn các tỉnh miền Trung – Tây Nguyên
1.3 Đánh giá về phần hiện của tình hình tội phạm do NNN thực hiện trên địa bàn các tỉnh miền Trung – Tây Nguyên giai đoạn 2014 – 2019
1.3.1 Tình hình phạm tội của NNN trên địa bàn nghiên cứu
Theo thống kê của Tòa án nhân dân cấp tỉnh, thành phố các địa phương trong địa bàn khu vực miền Trung – Tây Nguyên, tổng số vụ vi phạm pháp luật hình sự đã được xét xử ngày càng tăng qua các năm:
Trang 23Bảng 1.1 Bảng thống kê các vụ vi phạm pháp luật hình sự của NNN tại Việt Nam
bị xét xử trong cùng giai đoạn trên địa bàn cả nước Theo thống kê cho thấy, có tỷ lệ tăng giảm về số vụ giữa các năm của từng địa phương trong vùng, tuy nhiên tổng số
vụ phạm tội hình sự đều tăng qua các năm, tăng nhanh trong những năm gần đây Từ năm 2014 đến 2019, tổng số vụ án do NNN phạm tội đã tăng 30,4%, từ 28 vụ án lên
92 vụ án đã được điều tra, xét xử
- Cơ cấu tình hình tội phạm do NNN gây ra ở Việt Nam:
+ Cơ cấu và mối tương quan giữa tình hình tội phạm do NNN gây ra với tình hình tội phạm xảy ra ở Việt Nam: Theo số liệu thống kê từ năm 2014 đến 2019, tổng
số vụ NNN phạm tội trên địa bàn các tỉnh miền Trung – Tây Nguyên chiếm 0,23% so với tổng số vụ án hình sự, số đối tượng NNN phạm tội chiếm 0,18% tổng số người
Trang 24phạm tội trên cả nước
+ Cơ cấu theo tội danh: Trong tổng số 321 vụ phạm tội do các đối tượng NNN gây ra thì tội phạm về hình sự chiếm tỉ lệ cao nhất, với khoảng gần 60%, tập trung chủ yếu ở các nhóm tội xâm phạm sở hữu (chiếm khoảng 40%), các tội xâm phạm tính mạng, sức khỏe (chiếm khoảng 5%) Tội phạm về kinh tế chiếm tỉ lệ cao trong đó chủ yếu là tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản và buôn lậu Tội phạm về ma túy chiếm 81 vụ (khoảng 25%) tập trung chủ yếu là tội vận chuyển, mua bán trái phép chất ma túy Tuy nhiên trong thời gian gần đây nổi lên hiện tượng các đối tượng tội phạm NNN đến Việt Nam để sản xuất, chiết xuất các loại ma túy, trong đó phần nhiều là sản xuất ma túy tổng hợp
+ Cơ cấu tội phạm theo địa bàn: Địa bàn xảy ra tội phạm do NNN thực hiện tương đối đa dạng, tuy nhiên thường xuyên sảy ra ở những thành phố lớn, các địa phương có cụm, khu công nghiệp, khu chế xuất, khu kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài, trên địa bàn các tỉnh, thành phố như Đà Nẵng, Khánh Hòa, Quảng Trị… là những địa phương có tình hình NNN cư trú phức tạp, đa dạng về quốc tịch và nghề nghiệp Một số địa phương như Quảng Trị, Quảng Bình có đường biên giới tự nhiên với nước CHDCND Lào, là một trong 3 trung tâm sản xuất ma túy của Tam giác vàng nên hiện tượng NNN buôn bán, vận chuyển, sử dụng trái phép chất ma túy diễn ra thường xuyên
- Về mức độ, tính chất: Do tội phạm NNN gây ra có liên quan và tác động trực tiếp, toàn diện tới chính sách pháp luật, các quy định về quản lý an toàn xã hội, quản lý kinh tế, xã hội và đặc biệt là chính sách đối ngoại Do vậy, tội phạm do NNN thực hiện
đã gây ra hậu quả nghỉêm trọng đến mọi mặt đời sống xã hội Số vụ án do NNN gây ra trên địa bàn các tỉnh miền Trung – Tây Nguyên liên quan đến bạo lực ngày càng có xu hướng gia tăng, tính chất phạm tội ngày càng nghiêm trọng với phương thức thủ đoạn công khai, trắng trợn, thủ đoạn che giấu tội phạm rất tinh vi gây nhiều khó khăn cho cơ quan thi hành pháp luật trong việc điều tra, khám phá Bên cạnh đó, số lượng các vụ án
có sử dụng các phương tiện khoa học kỹ thuật ngày càng nhiều, tập trung chủ yếu ở tội trộm cắp tài sản, lừa đảo chiếm đoạt tài sản, đánh bạc Về tính chất phạm tội, các đối tượng có xu hướng cấu kết chặt chẽ, có tổ chức, hình thành băng, ổ nhóm, nhất là trong các loại tội như buôn bán trái phép các chất ma túy, buôn bán người, trộm cắp, lừa đảo… Nổi lên là trong cộng đồng người nước ngoài có quốc tịch Trung Quốc, Hàn Quốc, Đài Loan tại miền Trung – Tây Nguyên Qua phân tích cho thấy, đối với nhóm tội này, trung bình ở mỗi vụ có khoảng 1,5 đối tượng
Trang 251.3.2 Đặc điểm hình sự của tội phạm do NNN thực hiện trên địa bàn các tỉnh khu vực Miền Trung – Tây Nguyên
* Đặc điểm về đối tượng phạm tội:
- Về quốc tịch của đối tượng phạm tội:
Các đối tượng NNN phạm tội trên địa bàn nghiên cứu đến từ đâu, mang quốc tịch nước nào cũng là vấn đề cần quan tâm để phục vụ công tác điều tra, đảm bảo các yêu cầu chính trị, ngoại giao, đối ngoại của cả vùng Theo thống kê cho thấy đối tượng NNN phạm tội ở nước ta mang nhiều quốc tịch khác nhau, tuy nhiên tập trung chủ yếu vào các đối tượng người Châu Á trong đó đối tượng quốc tịch Trung Quốc chiếm tỉ lệ cao nhất (khoảng 22%), tiếp theo là Lào chiếm 8,6%, Đài Loan chiếm 6,3%, Campuchia chiếm 6%, Hàn Quốc chiếm 4,2%, Iran chiếm 4,8%, tiếp đến là các đối tượng da màu gốc Châu Phi mang quốc tịch các nước như Mỹ, Nigieria
Các đối tượng có quốc tịch các nước Châu Á phần lớn là các nước đã có cơ quan đại diện ngoại giao tại Việt Nam hoặc những nước đã kí kết Hiệp định tương trợ
tư pháp với Việt Nam Vì vậy, để liên hệ xác minh nhân thân, lai lịch của đối tượng và giải quyết các thủ tục pháp lý khi điều tra, áp dụng các biện pháp ngăn chặn sẽ ít phức tạp hơn các đối tượng thuộc các quốc gia khác Đối với các đối tượng có quốc tịch các quốc gia Châu Mỹ hoặc Châu Phi, đặc biệt là những nước chưa có quan hệ ngoại giao với Việt Nam thì thủ tục tiến hành thường phức tạp hơn do tính nhạy cảm trong quan
hệ đối ngoại hoặc do những nước này chưa có cơ quan đại diện ngoại giao tại Việt Nam, chưa ký kết Hiệp định tương trợ tư pháp nên việc liên hệ cơ quan chức năng các nước để xác định nhân thân, lai lịch đối tượng và những thông tin, thủ tục cần thiết hết sức khó khăn
Trên địa bàn các tỉnh miền Trung – Tây Nguyên, các đối tượng phạm tội chủ yếu là người Trung Quốc đại lục, Đài Loan, Hồng Kông, Lào, Campuchia với các nhóm tội xâm phạm sở hữu (Lừa đảo chiếm đoạt tài sản, trộm cướp…), xâm phạm tính mạng, sức khỏe của người khác (Giết người, cố ý gây thương tích…), các tội về quản
lý kinh tế, đánh bạc trái phép qua mạng, trộm cước viễn thông, các tội mua bán trái phép, tàng trữ trái phép và sử dụng trái phép chất ma túy, buôn lậu…
- Đặc điểm về lứa tuổi của các đối tượng NNN phạm tội:
Trong số các đối tượng NNN phạm tội có nhiều lừa tuổi, tuy nhiên chủ yếu tập trung vào những người ở độ tuổi trung niên Qua các số liệu phân tích về độ tuổi cụ thể cho thấy, các đối tượng dưới 25 tuổi chiếm 4,8%, từ 25 đến 35 tuổi chiếm 42%, từ 35
Trang 26tuổi đến 45 tuổi chiếm 47%, độ tuổi trên 45 tuổi chiếm 6,7% Từ đó có thể thấy, số đối tượng NNN phạm tội nhiều nhất tập trung ở độ tuổi từ 35 tuổi đến 45 tuổi, sau đó là các đối tượng ở nhóm độ tuổi 25 đến 35 Không có đối tượng NNN nào phạm tội ở độ tuổi chưa thành niên Thực tiễn cho thấy, ở độ tuổi từ 35 đến 45 tuổi, các đối tượng phạm tội có nhiều kinh nghiệm, kiến thức về cuộc sống, khi thực hiện các hành vi phạm tội thủ đoạn rất tinh vi, xảo quyệt, cá biệt man rợ Nhóm đối tượng từ 25 đến 35 tuổi cũng chiếm tỉ lệ cao, đây là lứa tuổi có sức khỏe tốt, nhanh nhẹn, khi phạm tội thường manh động, liều lĩnh, khó tiết chế cảm xúc Tuy nhiên một số người NNN phạm tội tuy trẻ tuổi nhưng lại có nhiều thủ đoạn, kinh nghiệm trong quá trình thực hiện hành vi phạm tội và che giấu tội phạm Điển hình là vụ án đối tượng quốc tịch Trung Quốc tên Xiao Qui Ping, 27 tuổi giết Bao Dan Ping (30 tuổi, quốc tịch Trung Quốc) tại Tp Đà Nẵng vào ngày 06/02/2019 rồi nhét vào vali để phi tang nhưng không vừa nên đã đưa nạn nhân vào phòng tắm, phân xác nạn nhân thành nhiều mảnh, sau đó chở một phần thi thể nạn nhân vào Tp Hội An để phi tang nhưng không thực hiện được nên chia ra nhiều túi vải, vali để vất xuống song Hàn, mục đích che giấu hành
vi phạm tội man rợ của mình
- Các đặc điểm nghề nghiệp và mục đích nhập cảnh:
Phần lớn các đối tượng NNN phạm tội tại Việt Nam thường là những đối tượng không nghề nghiệp hoặc các ngành nghề phức tạp, nhạy cảm, việc làm không ổn định Thống kê cho thấy có đến gần 60% số lượng các đối tượng phạm tội không có nghề nghiệp, tập trung chủ yếu và số đối tượng mang quốc tịch Đài Loan, Trung Quốc, một
số nước Châu Phi Các đối tượng có việc làm ở nước sở tại chiếm 27,7%, số có việc làm tại Việt Nam chiếm 8,3% Hầu hết các đối tượng phạm tội nhập cảnh Việt Nam với mục đích du lịch do dễ xin thị thực nhập cảnh và không thường xuyên bị kiểm tra, giám sát của cơ quan quản lý nhà nước, tiếp theo là số đối tượng nhập cảnh với mục đích lao động tại Việt Nam Đặc biệt có những đối tượng cố tình nhập cảnh vào Việt Nam để thực hiện hành vi phạm tội, mục đích phạm tội đến cùng Số đối tượng này đã nhiều lần vi phạm pháp luật Việt Nam, đã từng bị đẩy đuổi, trục xuất, đưa vào diện đối tượng “Chú ý nhập” hoặc “Chưa cho nhập”, buộc xuất cảnh nhưng vẫn tìm cách quay trở lại Việt Nam để phạm tội Điển hình là đối tượng Andy Trisaputra quốc tịch Indonexia nhập cảnh vào Việt Nam 03 lần đều với mục đích thực hiện hành vi phạm tội Khi thực hiện hành vi trộm cắp tài sản của công dân Việt Nam thì bị cơ quan chức năng phát hiện, bắt giữ Các đối tượng này hầu hết là đối tượng đã có tiền án, tiền sự
Trang 27hoặc đang bị truy nã về các tội danh khác nhau
* Đặc điểm về phương thức, thủ đoạn hoạt động của tội phạm NNN:
Qua nghiên cứu hồ sơ, tài liệu các vụ án do NNN thực hiện từ hồ sơ lưu trữ của
cơ quan điều tra các địa phương trên địa bàn các tỉnh khu vực miền Trung – Tây Nguyên cho thấy hành vi phạm tội của các đối tượng NNN gây ra nổi lên một số đặc điểm về phương thức, thủ đoạn cơ bản sau:
- Thủ đoạn hoạt động tội phạm hết sức tinh vi, xảo quyệt, có sự chuẩn bị kỹ lưỡng, có sự nghiên cứu đối tượng để thực hiện trót lọt, hiệu quả, an toàn, tránh bị cơ quan chức năng phát hiện
- Hoạt động của các đối tượng sử dụng công nghệ cao, các thiết bị mạng máy tính kỹ thuật, các thành tựu của khoa học công nghệ
- Trong một thời gian ngắn, các đối tượng nhiều lần xuất cảnh, nhập cảnh vào Việt Nam thông qua con đường du lịch, không phù hợp với tính chất của những người
du lịch thông thường Mặc dù các đối tượng trong cùng một ổ nhóm tội phạm, nhưng khi vào Việt Nam lại không lưu trú cùng nhau, mà chia ra các địa điểm khác nhau; điều này là trái với quy luật của những người đi du lịch theo đoàn
- Các đối tượng phạm tội sau khi nhập cảnh vào Việt Nam thực hiện hành vi phạm pháp, số người này thường di chuyển qua lại giữa 3 nước Lào, Campuchia, rồi trở lại Việt Nam để hoạt động phạm tội tiếp
- Hoạt động của một số đối tượng được thực hiện có tổ chức và có sự cấu kết chặt chẽ, giúp sức hỗ trợ giữa các đối tượng NNN và đối tượng người Việt Nam Điển hình một số trường hợp cụ thể:
+ Đối với tội trộm cắp tài sản: Đây là loại tội danh mà NNN gây ra khá phổ biến, chiếm tỉ lệ cao trong tổng số vụ phạm tội, đặc biệt so với các tội trộm cắp tài sản
do các đối tượng là công dân Việt Nam gây ra, thì thủ đoạn của các đối tượng NNN là hết sức tinh vi, lợi dụng phương tiện khoa học kỹ thuật, có nhiều phương thức, thủ đoạn mới Điển hình là thủ đoạn giả vờ đổi tiền, mua hàng rồi thực hiện hành vi trộm cắp, trong đó tập trung chủ yếu vào các đối tượng người gốc Phi Các đối tượng này thường đi theo nhóm từ 2 đến 4 người, khi tiếp xúc với nạn nhân, các đối tượng thường tản ra để phân tán sự chú ý, sau đó nhanh chóng thực hiện hành vi trộm cắp tài sản Các vụ phạm tội thường tập trung vào các cửa hang kinh doanh, có trữ lượng tiền mặt giao dịch nhiều tại thời điểm thực hiện hành vi phạm tội Các đối tượng thường giả vờ đổi tiền hoặc mua hàng có mệnh giá lớn để nạn nhân phải lấy tiền của mình trả
Trang 28lại Khi nạn nhân đang đếm tiền và quan sát đối tượng nên không tập trung, các đối tượng đồng bọn khác sẽ lợi dụng sơ hở để thực hiện hành vi trộm cắp tài sản
+ Thủ đoạn cấu kết với đối tượng người Việt Nam chuyên gây án và tiêu thụ tài sản do trộm cắp mà có, thực hiện hành vi trộm két sắt tại công sở, cơ quan, doanh nghiệp
+ Thủ đoạn thực hiện tội phạm trộm cắp cước viễn thông quốc tế: Các đối tượng sử dụng các thiết bị viễn thông kết nối Internet, dùng kỹ thuật để chuyển các cuộc gọi quốc tế về Việt Nam không qua hệ thống kiểm soát cuớc quốc tế của nhà cung cấp dịch vụ viễn thông, chuyển các cuộc gọi quốc tế chiều về Việt Nam thành các cuộc gọi trong nước để chiếm đoạt tiền cước
Ví dụ: Các đối tượng NNN đã cấu kết với một số đối tượng trong nước đặt các
hệ thống thu phát sóng di động kích thước nhỏ, đây là mạng viễn thông quốc tế IP ảo được thiết lập trái phép, bao gồm hệ thống thu phát sóng (VOIP GSM GATEWAY) được kết nối với các máy chủ điều khiển hệ thống đặt tại Hồng Kông (SIM Server), máy chủ lưu giữ liệu SIM ảo (SIMBANK Server) đặt tại Trung Quốc và các hệ thống máy chủ Voice IP (IP Server) đặt tại Mỹ, Hàn Quốc… Phương thức thủ đoạn của các đối tượng này là mua SIM từ Việt Nam, chuyển sang Trung Quốc để nạp vào máy chủ lưu SIM và từ đây đẩy dữ liệu của các SIM điện thoại kích hoạt sẵn tại Việt Nam sang máy chủ điều khiển mạng đặt tại Hồng Kông Hệ thống mạng viễn thông trái phép này
có thể thực hiện đến hàng chục ngàn cuộc gọi quốc tế về Việt Nam Các cuộc gọi quốc
tế xuất phát từ nhiều quốc gia tại Bắc Mỹ, Úc, Châu Âu, Mỹ La tinh, Hàn Quốc, Trung Quốc…nơi những người tại đây có nhu cầu liên lạc với người thân tại Việt Nam thường xuyên và muốn giảm cước điện thoại Theo tính toán sơ bộ, các cuộc gọi này khi thực hiện thành công đã khiến các nhà cung cấp dịch vụ viễn thông trong nước thất thu nhiều tỉ đồng tiền cước điện thoại quốc tế Các hệ thống liên lạc lắp đặt trái phép tại Việt Nam thường được đặt tại một số thành phố lớn như Hà Nội, Đà Nẵng, Tp Hồ Chí Minh, nơi có nhu cầu liên lạc quốc tế từ nước ngoài về nhiều và tập trung
Để tránh bị phát hiện và gây khó khăn cho cơ quan điều tra, máy chủ SIM ở Hồng Kông luôn điều hướng các SIM ảo tại Việt Nam (thực hiện việc chuyển tiếp cuộc gọi tới người nhận) và thay đổi liên tục Điều này khiến các mạng viễn thông rất khó truy tìm vị trí lắp đặt hệ thống liên lạc trái phép, khi số thuê bao chuyển tiếp vừa thực hiện ở Hà Nội, vài phút sau lại thực hiện cuộc gọi ở TP.HCM hoặc Đà Nẵng Chính vì vậy, dù bị phát hiện và theo dõi từ đầu năm 2016, nhưng phải mất rất nhiều
Trang 29thời gian, cơ quan chức năng cùng các chuyên gia công nghệ cao mới xác định chính xác được các điểm thu phát sóng viễn thông trái phép tại Việt Nam Vì các thiết bị phát sóng này rất nhỏ gọn, nên nhóm đối tượng trộm cước có thể lắp đặt bên trong nhà, duy trì nguồn điện 24/7 và có ắc quy dự phòng mất điện Một yếu tố khác khiến công tác điều tra gặp khó khăn là các SIM được nhóm đối tượng sử dụng là SIM kích hoạt sẵn nên thông tin chủ thuê bao không chính xác, do đó không thể truy tìm theo thông tin chủ sở hữu của SIM Để giải quyết vấn đề này, trong tháng 11/2016, Bộ TTT&TT cũng đã phối hợp với cơ quan an ninh để thu hồi hơn 10 triệu SIM kích hoạt sẵn đã chuyển tới các đại lý để bán ra thị trường, từng bước xử lý triệt để vấn đề SIM rác và tin nhắn rác
+ Đối với các vụ lừa đảo, chiếm đoạt tài sản:
Các đối tượng NNN phạm tội thường sử dụng phương thức, thủ đoạn để thực hiện hành vi lừa đảo chiếm đoạt tài sản như sau: các đối tượng núp bóng danh nghĩa công ty nước ngoài dùng các thủ đoạn gian dối, tài sản thế chấp khống, lập dự án ma, hợp đồng kinh tế giả; thủ đoạn lừa đảo vay vốn ảo; thủ đoạn lừa đảo bằng giấy tờ giả; dùng hộ chiếu, giấy tờ giả để rút tiền ngân hàng, làm giả hợp đồng, hóa đơn, chứng từ
để chiếm đoạt thuế, rửa tiền; lừa đảo trong lĩnh vực giáo dục quốc tế, du học tự túc, lĩnh vực xuất khẩu lao động; thủ đoạn “Đô la nhuộm đen, tẩy trả nguyên bằng hóa chất”; thủ đoạn lừa đảo thông qua lợi dụng công nghệ cao, sử dụng mạng Internet, thiết bị số để thực hiện hành vi chiếm đoạt tài sản; thủ đoạn lừa đảo bằng chiêu “trúng số”; thông qua hình thức đánh bạc
+ Thủ đoạn tội phạm giết người: Nguyên nhân dẫn đến hành vi giết người đều xuất phát từ mâu thuẫn với nạn nhân Các đối tượng đều có sự chuẩn bị kỹ lưỡng từ trước và có hành vi phi tang, xóa dấu vết Tuy loại tội phạm này chiếm tỷ lệ không nhiều trong tổng số vụ phạm tội do NNN gây ra nhưng phương thức, thủ đoạn của các đối tượng hết sức manh động, liều lĩnh, côn đồ, thể hiện sự coi thường pháp luật Việt Nam
Ví dụ: Một vụ án giết người đặc biệt nghiêm trọng là vụ án Xiao Gui Ping , 27 tuổi, ngụ tỉnh Quý Châu, Trung Quốc, tạm trú 14 Trương Văn Hiến, Phường Khuê
Mỹ, Quận Ngũ Hành Sơn, Thành phố Đà Nẵng), đã ra tay sát hại nạn nhân Bao Dan Ping (30 tuổi, ngụ Côn Minh, Vân Nam, Trung Quốc), sau đó phân xác, bỏ thi thể vào vali và thả trôi trên sông Hàn để che giấu hành vi phạm tội tàn độc của mình diễn ra vào ngày 07/02/2019 Theo hồ sơ vụ án, sau khi nhập cảnh vào Việt Nam vào tháng
Trang 3012/2019 bằng thị thực du lịch, Xiao Qui Ping đánh bạc ở Crowne Plaza Đà Nẵng và thắng một số tiền Bao Dan Ping (bạn thân của người yêu Xiao Qui Ping) biết vậy nên
có ý định tham gia góp tiền để Xiao Qui Ping đánh bạc, thắng - thua chia đều Ngày 26/12/2019, Xiao Qui Ping đánh bạc thắng 34.000 USD nên chia cho Bao Dan Ping 17.000 USD Sau đó Bao Dan Ping đưa Xiao Qui Ping 61.000 USD để tiếp tục đánh bạc và bị thua hết tiền Theo thỏa thuận của 2 bên, mỗi bên chịu một nửa số tiền thua Tuy nhiên, Bao Dan Ping không chấp nhận cùng chịu thua 30.500 USD nên yêu cầu thanh toán tiền Khoảng 16h30 ngày 06/02/2020, Bao Dan Ping đến đường Trương Văn Hiến, quận Ngũ Hành Sơn để đòi lại 61.000 USD và xảy ra mâu thuẫn Xiao Qui Ping đã dùng 1 sợi dây thừng siết cổ, giết Bao Dan Ping, sau đó dùng dao phân xác và
bỏ một phần vào vali, phần còn lại bỏ vào thùng rác trong phòng Để phi tang xác chết, đến tối Xiao Qui Ping sử dụng xe máy chở một phần thi thể đi vào hướng Hội An để phi tang nhưng bất thành Sau đó, y mang thi thể ra sông Hàn để phi tang
Cũng tại Tp Đà Nẵng, năm 2015 cũng từng xảy ra một vụ án nghiêm trọng giữa người Trung Quốc với người Trung Quốc Ngày 26/11/2015, Feng Long Xuân (Phùng Long Xuân, biệt danh A Lãng, 31 tuổi) dùng súng bắn chết Li Muzi (31 tuổi, cùng quốc tịch Trung Quốc) ngay khi ông Li dắt xe máy ra khỏi nhà vợ trên đường Nguyễn Duy Hiệu (P.An Hải Bắc, Q.Sơn Trà) Trước đó, A Lãng sang Việt Nam làm xây dựng, cưới vợ ở quận Bắc Từ Liêm (Hà Nội) và kinh doanh Sim điện thoại trên mạng Cửa hàng trên mạng của A Lãng bị Li Muzi nói xấu nên mạng Taobao đóng cửa, khiến A Lãng tồn hàng, nợ chồng chất, thêm lúc vợ mang thai nên hận thù Li Muzi Tháng 11/2015, A Lãng đặt mua khẩu súng giá 1.500 USD qua mạng, nhận súng tại Thái Lan rồi vượt biên Campuchia vào cửa khẩu Mộc Bài (Tây Ninh), tìm ra
Đà Nẵng gây án, xong trốn về đường cũ sang Campuchia Ngày 24/3/2017, TAND thành phố Đà Nẵng tuyên phạt A Lãng tù chung thân về tội giết người và sử dụng trái phép vũ khí quân dụng
+ Thủ đoạn cấu kết với các đối tượng trong nước để thành lập công ty, văn phòng đại diện thực hiện hành vi buôn lậu
+ Phương thức thủ đoạn của tội phạm về ma túy:
Phương thức, thủ đoạn phạm tội về ma túy của các đối tượng NNN ngày càng tinh vi, xảo quyệt và manh động, các đối tượng luôn thay đổi phương thức, thủ đoạn
để tránh sự kiểm soát của các cơ quan chức năng tại các sân bay, cửa khẩu Các đối tượng NNN cấu kết với các đối tượng trong nước hình thành đường dây vận chuyển
Trang 31ma túy Các đối tượng chủ mưu, cầm đầu thường không trực tiếp lộ diện mà thường thuê, lôi kéo vận chuyển Các đối tượng vận chuyển ma túy qua đường hàng không, đường biển, đường tiểu ngạch Ma túy chủ yếu là heroin, ma túy tổng hợp và thuốc phiện Đặc biệt gần đây, đã phát hiện ra nhiều loại ma túy dạng mới, cực kỳ nguy hiểm Nguồn ma túy vẫn chủ yếu từ nước ngoài được mua bán, vận chuyển về Việt Nam tiêu thụ, hoặc tiếp tục vận chuyển đi nước thứ ba qua các tuyến biên giới đường
bộ, và một phần qua tuyến đường hàng không, đường biển
Tuyến biên giới Việt Nam - Lào, Việt Nam - Campuchia, tình trạng mua bán, vận chuyển trái phép ma túy tăng mạnh, nhất là ma túy tổng hợp Các lực lượng chức năng đã phát hiện, bắt giữ nhiều vụ mua bán, vận chuyển ma túy trái phép với số lượng rất lớn Sở dĩ có tình trạng như vậy do đây là tuyến chịu tác động trực tiếp của tình hình sản xuất, mua bán trái phép ma túy từ khu vực "Tam giác vàng" Những năm gần đây, tình hình sản xuất, buôn bán, vận chuyển ma tuý tại khu vực “Tam giác vàng” diễn biến rất phức tạp Theo đánh giá của các cơ quan chức năng, năm 2018 hoạt động sản xuất ma tuý tại khu vực này ước tính khoảng 500 tấn hêrôin; 03 tỷ viên ma tuý tổng hợp và 250 tấn ma tuý tổng hợp dạng đá Lượng ma tuý khổng lồ này sau sản xuất được mua bán, vận chuyển, tiêu thụ tại một số quốc gia trong khối ASEAN, Trung Quốc, hoặc xuất bán đi bất kỳ nơi nào có nhu cầu trên toàn thế giới… Ma tuý được mua bán, vận chuyển từ “Tam giác vàng” vào nước ta chủ yếu qua hướng tuyến: Tây Bắc (Ðiện Biên, Sơn La); Miền Trung - Tây Nguyên (Nghệ An, Hà Tĩnh, Quảng Trị, Kon Tum) Trong 2 năm (2017 - 2018), các cơ quan chức năng đã đấu tranh trấn
áp hiệu quả tội phạm ma túy trên tuyến biên giới Việt Nam - Lào khu vực Sơn La, Điện Biên nên tội phạm ma túy đã và đang chuyển hướng, tăng cường hoạt động tại địa bàn giáp ranh khu vực biên giới Nghệ An, Hà Tĩnh, Quảng Bình, Quảng Trị và thâm nhập sau vào địa bàn các tỉnh miền Trung – Tây Nguyên Tội phạm vận chuyển
ma túy từ khu vực “Tam giác vàng” qua các tỉnh Luông Nậm Thà, U Ðôm Xay, Bo Kẹo, Phoong Sa Ly, Luông Pra Băng (CHDCND Lào) vào các tỉnh miền Trung – Tây Nguyên chủ yếu là người quốc tịch Lào, những đối tượng này thường là người dân khu vực biên giới, có sức khỏe, thông thạo địa hình, bất chấp quy định của pháp luật Việt Nam sẵn sàng tham gia vận chuyển, buốn bán trái phép chất ma tuý
Xuất hiện tình trạng các đối tượng người nước ngoài, chủ yếu là người Đài Loan, Trung Quốc lợi dụng chính sách mở cửa, hội nhập, chính sách thuận lợi của nhà nước đối với thủ tục hải quan và những kẽ hở trong công tác quản lý xuất nhập cảnh,
Trang 32xuất nhập khẩu với danh nghĩa là du lịch, thăm thân, đầu tư kinh doanh, móc nối với các đối tượng trong nước thành lập các doanh nghiệp, công ty "bình phong" sản xuất kinh doanh, xuất nhập khẩu, thuê kho, xưởng để ngụy trang mua bán, vận chuyển trái phép ma túy với số lượng rất lớn
Tháng 8/2019, Cục CSĐT tội phạm về ma túy đã chủ trì phối hợp với các đơn
vị nghiệp vụ của Bộ Công an, Công an các địa phương: Kon Tum, Bình Định, Ninh Thuận… và Đoàn 3, Cục Phòng, chống ma túy và tội phạm, Bộ Tư lệnh Bộ đội Biên phòng; Vụ Kiểm sát điều tra án ma túy - Viện KSND tối cao đấu tranh thành công chuyên án, bắt 07 đối tượng quốc tịch Trung Quốc đang có hành vi sản xuất trái phép chất ma túy Trong hai ngày 06-07/8/2019, lực lượng chức năng đã tiến hành kiểm tra, khám xét là khu nhà xưởng của Công ty Xuất Nhập khẩu Đồng An Viên, có địa chỉ ở
Tổ dân số 3B, Khu làng nghề, thị trấn Đắk Hà, huyện Đắk Hà, tỉnh Kon Tum Tại đây, lực lượng chức năng đã bắt quả tang một nhóm khoảng 07 người Trung Quốc đang có hành vi sản xuất trái phép chất ma túy, thu giữ 140 lít dung dịch ma túy đá dạng sệt, khoảng 13 tấn hóa chất, tiền chất phục vụ sản xuất chất ma túy cùng khoảng 20 tấn máy móc, thiết bị, dụng cụ dùng để sản xuất ma túy Với lượng hóa chất và tiền chất này, các đối tượng sẽ cho ra khoảng 01 tấn ma túy tổng hợp dạng đá, sau khi sản xuất
số lượng ma túy, các đối tượng sẽ chuyển ma túy sang Campuchia rồi tìm cách đưa sang nước thứ 3 tiêu thụ
Bên cạnh đó, các đối tượng NNN còn tàng trữ để sử dụng, mua bán trái phép
ma túy tại các nhà hàng, khách sạn, vũ trường, quán bar, các tụ điểm tập trung người
sử dụng trái phép chất ma túy…
Ví dụ: Ngày 05/02/2020, Công an Phường Thạch Thang, Quận Hải Châu, Tp
Đà Nẵng đã tạm giữ 01 người nước ngoài có tên Michael Toshio (28 tuổi) quốc tịch
Mỹ đến Đà Nẵng để du lịch và lưu trú tại 1 khách sạn trên đường Đống Đa, sau khi sử dụng ma túy tại phòng ở, người này không làm chủ được hành vi nên đã xông thẳng vào quầy lễ tân lấy hết số tiền trong quầy Công an thành phố Đà Nẵng đã kiểm tra ma túy đối với nam du khách trên, xử lý vi phạm hành chính về hành vi sử dụng trái phép chất ma túy và buộc xuất cảnh khỏi Việt Nam
+ Thủ đoạn đối phó khi bị bắt giữ:
Khi các đối tượng NNN phạm tội bị bắt giữ, lợi dụng sự bất đồng ngôn ngữ, chúng cố tình không khai báo hoặc khai báo quanh co, nhỏ giọt, khai báo bằng ngôn ngữ bản địa, ngoại ngữ “hiếm”, rất ít người có khả năng phiên dịch (như Nigieria,
Trang 33Ghana, Kenya, Congo, Pakistan, Iran… để đối phó việc CQĐT phát hiện thêm đồng bọn, thu thập thêm tài liệu, chứng cứ về hành vi phạm tội của đối tượng
Nhiều vụ án do người nước ngoài, các tổ chức tội phạm ở nước ngoài điều hành, thực hiện hành vi phạm tội chiếm đoạt tài sản với giá trị đặc biệt lớn liên quan việc sử dụng công nghệ cao, lừa đảo qua điện thoại, thuê người Việt Nam mở tài khoản ATM tại các ngân hàng và giao thẻ này cho các đối tượng sử dụng vào việc chuyển tiền, rút tiền chiếm đoạt Một số đối tượng còn mạo danh cán bộ của cơ quan Công an, Viện kiểm sát, Tòa án… gọi điện thoại cho người bị hại để đe dọa tài sản mà
họ đang có liên quan rửa tiền, mua bán ma túy, buôn lậu… đề nghị chuyển tiền vào các tài khoản ATM do đối tượng chỉ định để cơ quan chức năng kiểm tra, nếu không liên quan sẽ trả lại Ngay sau khi người bị hại chuyển tiền vào tài khoản, các đối tượng lừa đảo rút hết tiền hoặc chuyển ngay qua một tài khoản khác để đối tượng chủ mưu, cầm đầu rút tiền tại nước ngoài…do vậy không đủ căn cứ để điều tra, khởi tố, xét xử
- Thủ đoạn các đối tượng NNN phạm tội rất nghiêm trọng hoặc đặc biệt nghiêm trọng tại nước sở tại sau đó trốn sang địa bàn các tỉnh miền Trung – Tây Nguyên thực hiện tội phạm nghiêm trọng hoặc ít nghiêm trọng để trốn tránh xử lý trách nhiệm hình
sự nước sở tại Số NNN là đối tượng phạm tội hình sự, kinh tế đang bị các nước hoặc Interpol truy nã trốn sang Việt Nam, di chuyển về địa bàn các tỉnh miền Trung – Tây Nguyên để ẩn nấp và tìm cách thay tên đổi họ để cư trú bất hợp pháp Điển hình là trường hợp đối tượng Xu Fa Gen (sinh năm 1978, quốc tịch Trung Quốc), là đối tượng đang trốn lệnh truy nã của Công an Trung Quốc vì phạm tội “Thu hút trái phép người dân đầu tư” đã bỏ trốn khỏi Trung Quốc, nhâp cảnh Việt Nam ngày 14/10/2019 thì bị Công an Việt Nam phát hiện, bắt giữ
1.3.3 Đặc điểm về động cơ, mục đích phạm tội
Trong số các vụ án thuộc phạm vi khảo sát của đề tài nghiên cứu thì hầu hết các hành vi phạm tội đều xuất phát từ động cơ, mục đích kinh tế hoặc liên quan đến kinh
tế như: mua bán, vận chuyển trái phép các chất ma túy, buôn lậu, sử dụng thẻ tín dụng giả, tiêu thụ tiền (USD) giả, lừa đảo chiếm đoạt tài sản, trộm cắp cước viễn thông quốc tế Bên cạnh đó, có một số vụ án động cơ mục đích xuất phát từ thù tức, cá nhân dẫn đến hành vì giết người, cố ý gây thương tích, hiếp dâm…
1.3.4 Đặc điểm về địa bàn hoạt động phạm tội
Hoạt động phạm tội do NNN gây ra chủ yếu vẫn diễn ra ở địa bàn trung tâm của các thành phố lớn hoặc ở những nơi có đông NNN đang cư trú, làm ăn sinh sống
Trang 34như Tp Đà Nẵng, Quảng Trị, Khánh Hòa… Ngoài ra đã xuất hiện một số địa bàn mới
mà tình hình tội phạm hình sự do NNN gây ra có những diễn biến phức tạp như các tỉnh trong khu vực có đường biên giới đất liền, đường bờ biển Các tỉnh biên giới thường là địa bàn hoạt động của các đối tượng buôn người, buôn bán trái phép chất ma túy, buôn lậu, đánh bạc… với sự cấu kết chặt chẽ của các đối tượng NNN và các đối tượng người Việt Nam để thực hiện hành vi phạm tội Tại trung tâm các thành phố lớn như Đà Nẵng, Nha Trang thường xảy ra các hoạt động phạm tội trộm cắp, lừa đảo, tổ chức đánh bạc… do các đối tượng NNN núp bóng danh nghĩa khác nhau hoặc thông qua các đối tượng người Việt Nam tổ chức hoạt động phạm tội
Thời gian gần đây, ở nhiều địa phương trong khu vực miền Trung – Tây Nguyên, đặc biệt tại các tỉnh, thành phố có ngành du lịch phát triển như Quảng Trị,
Tp Đà Nẵng, Quảng Nam hay Khánh Hòa tình trạng người nước ngoài phạm tội diễn biến khá phức tạp Hầu hết đối tượng phạm tội đều nhập cảnh vào Việt Nam bằng visa du lịch, nhưng thực chất nhằm mục đích thực hiện các hoạt động tội phạm, vi phạm pháp luật Những năm trước đây, các hành vi phạm pháp của những đối tượng ngoại quốc thường liên quan đến trộm cắp, mua bán trái phép chất ma túy, lừa đảo qua điện thoại Tuy nhiên gần đây, loại hình phạm tội đã trở nên đa dạng và tinh vi hơn như thao túng chứng khoán Năm 2018, Công an quận Ngũ Hành Sơn (TP Đà Nẵng) phát hiện 34 người Trung Quốc nhập cảnh với mục đích du lịch, nhưng thuê trọn khách sạn Chula trên đường Võ Nguyên Giáp – Phường Mỹ An để thực hiện các hoạt động thao túng chứng khoán tại Trung Quốc Tang vật thu giữ tại hiện trường gồm nhiều laptop, điện thoại di động kết nối truy cập vào các trang web ở Trung Quốc
để thực hiện hành vi thao túng chứng khoán Điều đáng nói, trước kia các đối tượng phạm tội thường thuê nguyên cả một khách sạn rồi đóng cửa để thực hiện các hành vi phạm tội Trong vụ án này, để qua mặt cơ quan chức năng, các đối tượng vẫn thuê lễ tân, nhân viên bảo vệ khách sạn, tạo vỏ bọc hoạt động kinh doanh lưu trú bình thường Nhưng khi có khách đến hỏi thì lễ tân đều trả lời là hết phòng Trước đó, lực lượng công an TP Đà Nẵng đã đồng loạt kiểm tra 6 địa điểm, phát hiện 35 người Trung Quốc sử dụng mạng internet để lừa đảo, tổ chức đánh bạc
Tình trạng người nước ngoài phạm tội còn xuất hiện tại các trung tâm du lịch khác, trong đó có Khánh Hòa Du lịch địa phương này phát triển đã kéo theo tình trạng người nước ngoài cư trú, lao động bất hợp pháp; phạm tội nguy hiểm, ảnh hưởng an ninh trật tự ở địa phương Trong đó, nổi lên là tình trạng sử dụng mạng internet để tổ
Trang 35chức đánh bạc xuyên quốc gia Đơn cử như vụ việc Công an Khánh Hòa phối hợp với
cơ quan chức năng kiểm tra hành chính 03 nhà nghỉ ở Tp Nha Trang, phát hiện và bắt giữ 24 người, trong đó có 22 người Trung Quốc sử dụng mạng internet để đánh bạc xuyên quốc gia Những năm qua, một số loại tội phạm có liên quan đến người nước ngoài trên địa bàn TP Đà Nẵng có chiều hướng gia tăng và diễn biến phức tạp Một số
vụ bọn tội phạm là người nước ngoài tổ chức nhóm từ 02 đến 04 đối tượng, đóng giả người mua hàng, lợi dụng ngôn ngữ bất đồng để trộm cắp tiền, hoặc giả vờ đổi tiền, khi nạn nhân mất cảnh giác thì ra tay hành động Điển hình như vụ việc Zhou Long Xing (1958, trú Hồ Nam, Trung Quốc), tạm trú khách sạn trên đường Yên Bái, Tp Đà Nẵng thuê xe máy BKS 43H-2617 đến cửa hàng bán gas và bếp gas của anh Phan Bửu trên đường Ngô Quyền hỏi mua bộ xoong nồi giá 770.000 đồng Sau khi nhận tờ 100 USD của Zhou Long Xing, theo mệnh giá thời điểm đó, anh Bửu trả lại cho Xing 800.000 đồng Tuy nhiên, sau khi nhận tiền thừa, Xing không đi ngay mà tiếp tục yêu cầu đổi tiền và đã chiếm đoạt của anh Bửu 01 triệu đồng Cũng trong thời gian này, một nhóm 03 người nước ngoài mang quốc tịch Peru, thường hoạt động phạm tội tại các khách sạn bằng việc lợi dụng sơ hở của khách đang lưu trú tại các khách sạn xuống ăn sáng, uống cà phê để lấy cắp tài sản Có vụ việc 02 người Trung Quốc đến Siêu thị điện thoại trên đường Hoàng Diệu, Tp Đà Nẵng mua 01 điện thoại di động Nokia trị giá 2.400.000 đồng, lợi dụng lúc nhân viên bán hàng mất cảnh giác, 2 đối tượng đã lấy trộm điện thoại rồi bỏ trốn Gần đây nhất xảy ra tình trạng có một nhóm người nước ngoài thường thuê ô tô đi khắp các tỉnh, thành phố trên địa bàn các tỉnh miền Trung – Tây Nguyên để thực hiện lừa đảo, chiếm đoạt tiền
1.4 Một số vụ án hình sự do người nước ngoài thực hiện tại địa bàn các tỉnh miền Trung – Tây Nguyễn đã được Tòa án nhân dân cấp cao tại Đà Nẵng xét xử phúc thẩm giai đoạn 2015 - 2019
Theo thống kê từ năm 2014 đến năm 2019, Tòa án nhân dân cấp cao tại Tp Đà Nẵng đã thụ lý, giải quyết xét xử phúc thẩm 1.830 vụ án hình sự với 3.521 bị cáo trong
đó có 12 vụ án xét xử phúc thẩm với 13 bị cáo là người nước ngoài phạm tội trên địa
bàn các tỉnh miền Trung – Tây Nguyên
* Năm 2015:
- Ngày 05/08/2015, tại trụ sở tòa án nhân dân tỉnh Kon Tum, Tòa án nhân dân cấp cao tại Đà Nẵng đã xét xử phúc thẩm vụ án hình sự thụ lý số 156/2015/HSPT ngày 18/06/ 2015 đối với bị cáo Khăm Xỷ (tên gọi khác: A Leo) sinh năm 1989 tại tỉnh
Trang 36Attapư, Lào; trú tại bản Đôn Kheng, xã Nặm Pạ, huyện Xản Xay, tỉnh Attapư, Lào về tội mua bán trái phép chất ma túy Theo cáo trạng của VKSND tỉnh Kon Tum, lúc 15h30 ngày 29/06/2014, Trạm kiểm soát biên phòng – Đồn biên phòng cửa khẩu quốc
tế Bờ Y, huyện Ngọc Hồi, tỉnh Kom Tum tiến hành kiểm tra hành chính đối tượng Khăm Xỷ đang điều khiển xe mô tô biển kiểm soát Lào số 6317 đi từ hướng Lào về Việt Nam và phát hiện trong túi quần phải của đối tượng có một gói lynon màu trắng bên trong có 06 túi lynon màu xanh chưa 1.507 viên màu xanh ký hiệu WY Đồn biên phòng cửa khẩu quốc tế Bờ Y đã tiến hành lập biên bản bắt người phạm tội quả tang đối với Khăm Xỷ Tại kết luận giám định số 38/KLGĐ ngày 01/07/2014 của Phòng kỹ thuật hình sự - Công an tỉnh Kon Tum xác định: Toàn bộ 1.507 viên nén hình tròn là chất ma túy, có chứa thành phần Methamphetamine, có trọng lượng 138,3476 gam Kết luận giám định sooa 131/C54(P7) ngày 02/02/2015 của Viện khoa học hình sự - Tổng cục cảnh sát đã xác định: Hàm lượng Methamphetamine trong các viên nén thu giữ được từ người của Khăm Xỷ là 12,3% Tại bản án hình sự sơ thẩm số 14/2015/HSST ngày 08/05/2015, Toàn án nhân dân tỉnh Kon Tum đã quyết định bị cáo Khăm Xỷ phạm tội “Mua bán trái phép chất ma túy” và bị xử phạt 10 năm tù Tòa
án nhân dân cấp cao tại Đà Nẵng đã quyết định không chấp nhận kháng nghị của Viện trưởng VKSND tỉnh Kon Tum và kháng cáo của bị cáo, giữ nguyên quyết định bản án
sơ thẩm
* Năm 2017:
- Ngày 24/04/2017, Tòa án nhân dân cấp cao tại Đà Nẵng đã ra quyết định đình chỉ xét xử phúc thẩm bản án hình sự sơ thẩm số 04/2017/HSST ngày 23/01/2017 của Tòa án nhân dân tỉnh Khánh Hòa xét xử bị cáo Wong Guo Lian phạm tội “Tàng trữ, lưu hành tiền giả” theo khoản 3, Điều 180 Bộ luật hình sự do người kháng cáo đã rút toàn bộ đơn kháng cáo và quyết định bản án hình sự sơ thẩm số 04/2017/HSST ngày 23/01/2017 của Tòa án nhân dân tỉnh Khánh Hòa có hiệu lực pháp luật
- Ngày 31/07/2017, tại trụ sở tòa án nhân dân cấp cao tại Đà Nẵng, Tòa án nhân dân cấp cao tại Đà Nẵng đã xét xử phúc thẩm công khai vụ án hình sự thụ lý số 173/2017/TLPT-HS ngày 28/04/2017 đối với bị cáo Feng Long Chun về tội “Giết người” và “Sử dụng trái phép vũ khí quân dụng” Bị cáo Feng Long Chun (Phùng Long Xuân, A Lãng) sinh ngày 26/04/1988, đăng ký nhân khẩu thường trú tại: Phòng
112, nhà số 7, đường Đình Hồng, quận Nam Giang, Tp Nam Ninh, tỉnh Quảng Tây, Trung Quốc, chỗ ở: P301, nhà 96, ngõ 323, đường Xuân Đỉnh, phường Xuân Đỉnh,
Trang 37quận Bắc Từ Liêm, Tp Hà Nội Theo cáo trạng của VKSND thành phố Đà Nẵng và bản án hình sự sơ thẩm của Tòa án nhân dân Tp Đà Nẵng, do mâu thuẫn trong việc cạnh tranh buôn bán sim điện thoại di động trên mạng Internet (website Taobao) nên Feng Long Chun muốn trả thù Li Muzi (quốc tịch Trung Quốc) nên khoảng đầu tháng 11/2015, Feng Long Chun từ Trung Quốc đi Thái Lan và mua 01 khẩu súng ngắn của
02 người đàn ông tại Bangkok với giá 1.500 USD thông qua một website bán vũ khí trên mạng Sau khi mua súng, Feng Long Chun đi sang Campuchia rồi nhập cảnh Việt Nam qua cửa khẩu Mộc Bài, Tây Ninh, tiếp đó đối tượng bắt xe khách về Quảng Nam tìm mua 01 chiếc xe máy cũ BKS 92L9 - 0594 và chạy đến khu vực nhà nạn nhân để tìm hiểu địa bàn Đến 05h30’ ngày 26/11/2015, Feng Long Chun điều khiển xe máy đến quán bánh bèo tại địa chỉ K184/26 đường Nguyễn Duy Hiệu, gần nhà nạn nhân, đợi cho đến khoảng 07h30’ cùng ngày thì Li MuZi dắt xe máy từ trong nhà ra khỏi cổng, đối tượng lấy súng từ túi xách ra và lên đạn, đi về phía Li MuZi, chĩa súng sát vào vùng ngực bụng phía bên trái và nổ súng khiến nạn nhân gục ngã xuống đất và chết Sau đó Feng Long Chun quay lại quán bánh bèo lấy túi xách, xe máy rời khỏi hiện trường, đến khu vực cầu Trần Thị Lý thì vất súng xuống sông Hàn, bỏ lại xe máy tại kiệt K32 Núi Thành, Tp Đà Nẵng và đón xe thồ đi Tp Tam Kỳ vào Tp Hồ Chí Minh Sau đó Feng Long Chun tiếp tục đón xe khách đi Tây Ninh rồi qua Campuchia lẩn trốn Ngày 25/12/2015 cơ quan CSĐT Công an Tp Đà Nẵng ra quyết định khởi tố
bị can và truy nã đối với Feng Long Chun về hành vi giết người, đến ngày 27/12/2015, đối tượng ra đầu thú và khai nhận toàn bộ hành vi phạm tội của mình Bị cáo Feng Long Chun bị tuyên phạt tù chung thân về tội “Giết người” và 02 năm tù về tội “Sử dụng trái phép vũ khí quân dụng”, tổng hợp hình phạt bị cáo Feng Long Chun phải chấp hành là Tù chung thân
- Ngày 31/07/2017, tại trụ sở tòa án nhân dân cấp cao tại Đà Nẵng, Tòa án nhân dân cấp cao tại Đà Nẵng đã xét xử phúc thẩm công khai vụ án hình sự thụ lý số 208/2017/HSPT ngày 20/06/2017 đối với bị cáo Han Yanjun về tội “ Sử dụng mạng máy tính, mạng viễn thông, mạng Internet hoặc thiết bị số thực hiện hành vi chiếm đoạt tài sản” do có kháng cáo của bị cáo đối với Bản án hình sự sơ thẩm số 22/2017/HSST ngày 10/05/2017 của Tòa án nhân dân Tp Đà Nẵng Bị cáo Han Yanjun sinh ngày 01/03/1989, quốc tịch Trung Quốc, hộ khẩu thường trú và chỗ ở 09-
005 thôn Hào Bình, huyện Lâm, tỉnh Sơn Tây, Trung Quốc, nghề nghiệp là nhân viên Công ty hữu hạn dịch vụ du lịch Thái Phong Quý Châu, Trung Quốc, số hộ chiếu
Trang 38E77098262 cấp ngày 11/03/2016 tại CHND Trung Hoa Đầu năm 2015, Hao Yanjun gặp một người phụ nữ Thái Lan (không rõ nhân thân, lai lịch) và được người này đề nghị hợp tác làm du lịch và đề nghị Hao Yanjun thu thập số tài khoản ngân hàng của
du khách, sau đó người này đưa cho Hao Yanjun 01 laptop có chứa phần mềm đọc và ghi thẻ visa, 01 thiết bị đọc và ghi thẻ visa, 01 thẻ MasterCard số 5577 5528 0772
4432 và bày cho Hao Yanjun cách thức sử dụng các thiết bị trên để làm giả thẻ visa nhằm chiếm đoạt tiền của chủ thẻ Tháng 11/2015, Hao Yanjun quen biết Ping Sanshi
là giám đốc Công ty hữu hạn dịch vụ du lịch Thái Phong Quý Châu và được nhận vào làm việc tại công ty này Từ tháng 01/2015, công ty này ký kết thỏa thuận hợp tác với công ty TNHH MTV Kỳ Nghỉ Đà Nẵng về việc đưa khách du lịch Trung Quốc sang Việt Nam du lịch, và tính đến tháng 01/2016, Công ty của Hao Yanjun còn nợ Công ty TNHH MTV Kỳ Nghỉ Đà Nẵng số tiền 510.000 nhân dân tệ Khi biết Hao Yanjun có khả năng làm giả thẻ visa, Ping Sanshi đã rủ Hao Yanjun đến Việt Nam để thực hiện hành vi làm giả thẻ visa nhằm chiếm đoạt tiền của chủ thẻ để trả nợ cho Công ty TNHH MTV Kỳ Nghỉ Đà Nẵng Hai bên thỏa thuận Ping Sanshi sẽ lo toàn bộ chi phí
đi lại, ăn ở cho Hao Yanjun Số tiền chiếm đoạt được sẽ chuyển 50% cho người phụ
nữ Thái Lan, số còn lại Hao Yanjun được hưởng 10%, 40% còn lại Ping Sanshi dùng vào việc trả nợ Ngày 03/4/2016, Ping Sanshi và Hao Yanjun đến Đà Nẵng và được ông Nguyễn Văn Hùng (Giám đốc Công ty TNHH MTV Kỳ Nghỉ Đà Nẵng) đón về lưu trú tại khách sạn Sea Phoenix tại phường Khuê Mỹ, quận Ngũ Hành Sơn, thành phố Đà Nẵng Khoảng từ 14h14’ đến 15h00’ ngày 04/4/2016, Hao Yanjun và Ping Sanshi đến Phòng kế toản Công ty TNHH MTV Kỳ Nghỉ Đà Nẵng yêu cầu được sử dụng máy EDC để quẹt thẻ tín dụng trả nợ cho Công ty Tại đây, Hao Yanjun liên hệ với người phụ nữ Thái Lan để được cung cấp thông tin về số thẻ, password Sau khi nhận được thông tin số thẻ và password, Hao Yanjun sử dụng thiết bị làm giả thẻ để 29 lần in thẻ Visa giả Hao Yanjun thực hiện 29 giao dịch quẹt thẻ qua máy EDC Vietcombank đặt tại đây nhằm chiếm đoạt số tiền 469.926.880đ Tuy nhiên, trong số
29 lần giao dịch chỉ có 15 lần thực hiện thành công với tổng số tiền chiếm đoạt được là 225.070.000đ, riêng 14 giao dịch không thành công do Hao Yanjun không biết chính xác định mức được cấp của chủ thẻ là bao nhiêu nên rút quá số tiền hoặc chủ thẻ đã có báo cáo mất thẻ do vậy giao dịch không được chấp nhận thanh toán Quá trình Hao Yanjun và Ping Sanshi đang thực hiện hành vi phạm tội thì Ngân hàng Vietconnbank chi nhánh Đà Nẵng phát hiện các giao dịch đáng ngờ nên báo Công an đến làm việc và
Trang 39thu giữ toàn bộ các thiết bị làm thẻ visa giả Hội đồng xét xử phúc thẩm đã chấp nhận kháng cáo xin giảm nhẹ hình phạt của bị cáo Han Yanjun, tuyên phạt bị cáo 08 năm tù
về tội “ Sử dụng mạng máy tính, mạng viễn thông, mạng Internet hoặc thiết bị số thực hiện hành vi chiếm đoạt tài sản”
- Ngày 09/08/2017, tại trụ sở tòa án nhân dân tỉnh Thừa Thiên Huế, Tòa án nhân dân cấp cao tại Đà Nẵng đã xét xử phúc thẩm công khai vụ án hình sự thụ lý số 194/2017/TLPT-HS ngày 29/05/2017 đối với bị cáo Yuan Jia Qin về tội “Cố ý gây thương tích” do có kháng cáo của bị cáo và người bị hại đối với bản án sơ thẩm số 12/2017/1-18-ST ngày 20/4/2017 của Tòa án nhân dân tỉnh Thừa Thiên Huế Yuan Jia Qin (Doãn Gia Cần), quốc tịch Trung Quốc, sinh ngày 20/8/1960, tại nước Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa Nơi ĐKNKTT: số 67 tổ 04, thôn Vương Long, đường Vương Tập, khu Tân Châu, thành phố Vũ Hán, tỉnh Hồ Bắc, nước Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa Tạm trú: Công ty TNHH Hello Quốc tế Việt Nam ở Khu Công nghiệp Phú Bài, thị
xã Hương Thủy, tỉnh Thừa Thiên Huế Nghề nghiệp: Nguyên ủy viên Hội đồng quản trị Công ty TNHH Hello Quốc tế Việt Nam Hộ chiếu số: G51642927 cấp tại CHND Trung Hoa cấp ngày 01/06/2011 Đầu năm 2016, Yuan Jia Qin gặp gỡ chị Lương Thị Vân và nảy sinh quan hệ tình cảm Tháng 05/2016, Qin nhiều lần tìm gặp chị Vân để nói chuyện nhưng chị Vân lánh mặt không tiếp xúc nữa Khoảng 12 giờ ngày 09/06/2016, Qin cùng Liu Meng, Li Ou Zhang, Hồ Viết Quốc Anh và Nguyễn Quang Nhật là những người cùng làm tại Công ty TNHH Hello Quốc tế Việt Nam đi ăn trưa tại một quán ở phường Phú Bài, thị xã Hương Thủy, tỉnh Thừa Thiên Huế cho đến khoảng 14h00’ thì mọi người đi về Trên đường về, Qin thấy chị Vân đang ngồi với anh Võ Tài trong quán cà phê “Sky” ở số 05 đường Thuận Hóa, phường Phú Bài (quán do chị Vân làm chủ) Do nhiều lần tìm không gặp được chị Vân nên Qin rủ anh Meng vào quán cà phê “Sky” để uống cà phê, còn Qin gặp chị Vân để nói chuyện Qin và Meng đi vào cửa hướng bên hông trái của quản rôi ngồi cạnh bàn của chị Vân và anh Tài đang ngồi, Qin gọi chị Vân qua bàn mình ngồi để nói chuyện nhưng chị Vân không đồng ý mà đứng dậy nhờ anh Tài chở đi mua dây rắc cắm loa Anh Tài đi ra trước lấy xe mô tô, còn chị Vân đi vào quầy tính tiền lấy áo khoác chống nắng và mũ bảo hiểm rồi đi ra ngoài theo hướng cửa hông Qin nghĩ chị Vân cố tính lảng tránh mình nên đi theo chị Vân để hỏi rõ chuyện Trong quá trình nói chuyện, hai bên nảy sinh mâu thuẫn, xô xát Yuan Jia Qin đã dùng hung khí gây thương tích cho chị Lương Thị Vân, tỷ lệ tổn thương được giám định theo Bản kết luận giám định pháp y về thương tổn cơ thể số 183-16/TgT ngày 10/06/2016
Trang 40của Trung tâm giám định pháp y tỉnh Thừa Thiên Huế là 09% Tòa án nhân dân cấp cao tại Đà Nẵng đã tuyên phạt bị cáo Yuan Jia Qin phạm tội “Cố ý gây thương tích”, phạt 06 tháng cải tạo không giam giữ
* Năm 2018:
- Ngày 25/12/2017, tại trụ sở Tòa án nhân dân tỉnh Gia Lai, Tòa án nhân dân cấp cao tại Đà Nẵng đã xét xử phúc thẩm vụ án hình sự thụ lý số 53/2017/HSPT ngày 27/10/2017 đối với 02 bị cáo Ăn Bu Thi và Cháp Sa Miên về tội “Mua bán trái phép chất ma túy” do có kháng cáo của các bị cáo đối với bản án hình sự sơ thẩm số 57/2017/HS-ST ngày 07/09/2017 của Tòa án nhân dân tỉnh Gia Lai
1 Ăn Bun Thi (Tên gọi khác: Nhây), sinh ngày 09/4/1977 tại tỉnh An Giang, Việt Nam Nơi ĐKHKTT và chỗ ở: Thôn Bưng Con Seng 2, phường Labanseak, thành phố Ban Lung, tỉnh Ratanakiri, Campuchia Nghề nghiệp: Bộ đội Vương quốc Campuchia Trình độ văn hóa: Lớp 7 Quốc tịch: Campuchia Dân tộc: Khơ mer
2 Cháp Sa Miên, sinh ngày 02|3/1988 tại tỉnh Ratanakiri, Campuchia Nơi ĐKHKTT và chỗ ở: Thôn Ôra Miết, phường Labanseak, thành phố Ban Lung, tỉnh Ratanakiri, Campuchia Nghề nghiệp: Công an Vương quốc Campuchia Rình độ văn hóa: Lớp 7 Quốc tịch: Campuchia Dân tộc: Khơ mer
Ăn Bun Thi và Cháp Sa Miên quen biết một người đàn ông tên Tùng sống ở khu vực làng Bi, xã Ia Dom, huyện Đức Cơ, tỉnh Gia Lai, Việt Nam có nhu cầu mua
01 kg ma túy đá và 200 viên thuốc lắc Hai đối tượng trên đã tìm mua ma túy tại thành phố Ban Lung, tỉnh Ratanakiri, Lào và vận chuyển về nhà của Ăn Bun Thi tại xã Pó Nầy, huyện Ôyađao, tỉnh Ratanakiri cất giấu, đến 09h ngày 15/10/2016 mang vào đất Việt Nam thuộc thôn cửa khẩu xã Ia Dom, huyện Đức cơ, Gia Lai giao cho Tùng tiêu thụ thì bị Bộ đội biên phòng Việt Nam phát hiện, bắt giữ cùng 01 gói ma túy đá có trọng lượng 988,9993 gam Methamphetamine Hội đồng xét xử phúc thẩm Tòa án nhân dân cấp cao tại Đà Nẵng đã quyết định không chấp nhận kháng cáo của các bị cáo tại bản án hình sự sơ thẩm số 57/2017/HS-ST ngày 07/09/2017 của Tòa án nhân dân tỉnh Gia Lai, xử phạt hai bị cáo Ăn Bun Thi và Cháp Sa Miên tù chung thân về tội
“Mua bán trái phép chất ma túy”
- Ngày 12/03/2018, tại trụ sở Tòa án nhân dân cấp cao tại Đà Nẵng, Tòa án nhân dân cấp cao tại Đà Nẵng đã xét xử phúc thẩm vụ án hình sự thụ lý số 70/2017/HS-PT ngày 06/11/2017 đối với bị cáo Wang Qing Jian về tội “Trộm cắp tài sản” do có kháng cáo của các bị cáo đối với bản án hình sự sơ thẩm số 57/2017/HS-ST