7.1 Nghiên cứu định tính Qualitative methods research nhằm mô tả bản chất của sự vật, hiện tượng thông tin dưới dạng thang đo danh nghĩa nominal scale không quan tâm đến sự biến thi
Trang 1PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN
CỨU TRONG KINH TẾ
2020
Ph.D Đào Duy Tùng Khoa Quản trị kinh doanh Đại học Tây Đô, Cần Thơ
https://tungdao.net
Trang 2Ph.D Đào Duy Tùng, TayDo Uni
6 Tổng quan tài liệu
7 Khung khái niệm, khung phân tích
8 Đo lường và thang đo
Trang 41 Nghiên cứu định tính, định lượng và phối hợp
2 Khác biệt giữa định tính và định lượng
3 Khung lý thuyết, khung khái niệm và khung phân tích
CẤU TRÚC CHƯƠNG 7
Ph.D Đào Duy Tùng, TayDo Uni
4
Trang 5Ba phương pháp nghiên cứu tổng quát (tiếp cận nghiên cứu)
Định tính (qualitative methods research)
Định lượng (quantitative methods research)
Phối hợp (mixed methods research)
Ph.D Đào Duy Tùng, TayDo Uni
5
Trang 67.1 Nghiên cứu định tính (Qualitative methods research)
nhằm mô tả bản chất của sự vật, hiện tượng
thông tin dưới dạng thang đo danh nghĩa (nominal scale)
không quan tâm đến sự biến thiên của đối tượng nghiên cứu
không nhằm lượng hóa sự biến thiên này
không nhất thiết phải áp dụng các công cụ thống kê
Ph.D Đào Duy Tùng, TayDo Uni
6
Trang 77.1 Nghiên cứu định tính (Qualitative methods research)
Áp dụng khi nào?
Khi cần biết
cái gì xảy ra
xảy ra thường xuyên hay không
như thế nào (quá trình diễn ra) và
tại sao (ý nghĩa)
cần hiểu biết một khái niệm hay hiện tượng
khám phá một vấn đề mới mẻ
7
Trang 87.1 Nghiên cứu định tính (Qualitative methods research)
Phương pháp thu thập dữ liệu
phỏng vấn nhóm (focus group),
phỏng vấn chuyên gia (individual depth interview),
nghiên cứu tình huống (case studies),
lý thuyết nền (grounded theory),
nghiên cứu hành động (action research), và
quan sát (observation)
8
Trang 97.1 Nghiên cứu định tính (Qualitative methods research)
Phương pháp xử lý và phân tích dữ liệu
các kỹ thuật phân tích nội dung (content analysis) đối với
các bản ghi chép
các bản ghi âm, thu hình
các chứng cứ, sự kiện hiện hữu9
Trang 107.1 Nghiên cứu định lượng (Quantitative methods research)
Mục tiêu:
lượng hóa sự biến thiên của đối tượng nghiên cứu
ứng dụng công cụ thống kê
Thu thập thông tin:
Điều tra/khảo sát thống kê
Tổ chức thí nghiệm trong điều kiện có kiểm soát
Xác định mẫu và tổng thể
Nêu rõ chiến lược điều tra, thu thập và phân tích dữ liệu
10
Trang 117.1 Nghiên cứu phối hợp (mixed methods research)
Sử dụng các khía cạnh của cả các phương pháp định lượng lẫn định tính
Hiểu bản chất của sự vật, hiện tượng nghiên cứu
mô tả chi tiết và tổng quát hóa các kết quả
Dùng số liệu, thông tin của mẫu để ước đoán số liệu, thông tin của dân số nghiên cứu
11
Trang 12Ph.D Đào Duy Tùng, TayDo Uni
12
NGHIÊN CỨU ĐỊNH LƯỢNG NGHIÊN CỨU ĐỊNH TÍNH
• Dữ liệu ở dạng các số được đo chính xác
• Có nhiều đối tượng NC
• Quy trình NC chuẩn, và có khả năng tái tạo được
• Sử dụng số liệu thống kê, bảng biểu hay biểu đồ, và xem xét mối quan hệ của chúng với các giả thuyết
• Dữ liệu ở dưới dạng từ ngữ từcác văn bản
• Không có đối tượng NC
• Quy trình NC thay đổi theo tình hình cụ thể, và khả năng tái lặp rất hiếm
• Lọc các chủ đề hay sự khái quát hóa từ chứng cứ và tổchưc dữ liệu để đưa ra một bức tranh thống nhất, gắn kết
7.2 Khác
biệt
Trang 13Ph.D Đào Duy Tùng, TayDo Uni
Nhà nghiên cứu là xúc tác Bị hạn chế, kiểm soát để
tránh thiên lệch
Mục tiêu nghiên cứu
Hiểu sâu sắc, xây dựng lý thuyết
Mô tả hoặc dự báo, xây dựng hoặc kiểm định lý thuyết Chọn mẫu Phi xác suất, có mục đích Xác suất
Trang 14Ph.D Đào Duy Tùng, TayDo Uni
Có thể được điều chỉnh trong quá trình thực hiện nghiên cứu Thường sử dụng phối hợp nhiều phương pháp đồng thời hay theo thứ tự
Không kỳ vọng vào sự nhất quán
Được quyết định trước khi bắt đầu nghiên cứu
Sử dụng một phương pháp thuần túy hay phối hợp nhiều phương pháp
Tiếp cận thời điểm hay lâu dài
Chuẩn bị cho người tham dự
Thường có sự chuẩn bị trước
Không chuẩn bị trước để tránh thiên lệch của người tham dự
Trang 15Ph.D Đào Duy Tùng, TayDo Uni
Mô tả bằng lời nói hay hình ảnh
Phân tích dữ liệu Phân tích con người; chủ
yếu phi-định lượng Nhà nghiên cứu phải nhìn thấy bối cảnh của hiện tượng nghiên cứu – khác biệt giữa thực tế và sự phán xét ít rõ ràng
Phân tích bằng máy tính – Các phương pháp toán và thống kê
là chủ đạo Phân tích có thể diễn ra suốt quá trình nghiên cứu
Duy trì sự khác biệt rõ ràng giữa thực tế và phán xét
Trang 167.3 Khung lý thuyết, khái niệm, phân tích
Khung là một mạng lưới quan hệ giữa các khái niệm hoặc các biến được cho là liên quan tới vấn đề nghiên cứu Mạng lưới này được
hình thành, mô tả và phát triển một cách logic.
Ph.D Đào Duy Tùng, TayDo Uni
16
Lý thuyết
Khái niệm Khái niệm Khái niệm
Số liệu
Mô hình
Trang 177.3 Khung lý thuyết, khái niệm, phân tích
Bước tổng hợp của Tổng quan tài liệu:
Khung lý thuyết (Theoretical framework)
Khung phân tích (analytic framework)
Ph.D Đào Duy Tùng, TayDo Uni
17
Trang 187.3 Khung lý thuyết, khái niệm, phân tích
Tóm lược ngắn gọn các ý tưởng chủ đạo của các lý thuyết mà
ta có thể vận dụng làm nền tảng cho nghiên cứu của mình
Chọn lọc và giữ lại các lý thuyết cần thiết, liên quan trực tiếp để làm nền tảng cho nghiên cứu
Loại bỏ những lý thuyết không liên quan
Vai trò của Khung lý thuyết
Giải quyết vấn đề nghiên cứu.
18
Khung lý thuyết (Theoretical framework)
Trang 197.3 Khung lý thuyết, khái niệm, phân tích
19 Khung lý thuyết (Theoretical framework)
Ví dụ 1 Một minh họa về khung lý thuyết – Áp dụng cho chủ đề nghiên cứu động thái phát triển của chi phí canh tác lúa ở Đồng bằng sông Cửu Long
Lý thuyết Kinh tế hộ nông dân (Theory of farm household economics)
Hộ nông dân (farm household) Nguồn lực sản xuất của hộ nông dân Quá trình ra quyết định của hộ nông dân
Lý thuyết Hành vi thích ứng (Adaptative behavior)
Các yếu tố ảnh hưởng đến quá trình
ra quyết định (không điều chỉnh được, điều chỉnh trong ngắn hạn, điều chỉnh trong dài hạn)
Lý thuyết Kinh tế học sản xuất (Production economics)
Lợi thế nhờ quy mô Thay đổi kỹ thuật Chi phí sản xuất
Trang 207.3 Khung lý thuyết, khái niệm, phân tích
20 Khung lý thuyết (Theoretical framework)
Ví dụ 2 Một minh họa về khung lý thuyết – Áp dụng cho chủ đề nghiên cứu đói nghèo ở hộ gia đình
Lý thuyết về đói nghèo Định nghĩa về bản chất của
đói nghèo
Đo lường đói nghèo
Các nghiên cứu thực nghiệm Các yếu tố ảnh hưởng đến
tình trạng đói nghèo của hộgia đình
Trang 217.3 Khung lý thuyết, khái niệm, phân tích
21 Khung lý thuyết (Theoretical framework)
Trang 227.3 Khung lý thuyết, khái niệm, phân tích
Mô tảcác thành phần (khái niệm) có liên quan và các mối quan hệ tương tác giữa các thành phần này từ Khung lý thuyết (theoretical framework) hoặc trong quá trình Lược khảo tài liệu (Literature review)
Ph.D Đào Duy Tùng, TayDo Uni
22
Khung khái niệm (Conceptual framework)
Trang 237.3 Khung lý thuyết, khái niệm, phân tích
Ph.D Đào Duy Tùng, TayDo Uni
23 Khung khái niệm (Conceptual framework)
Trang 247.3 Khung lý thuyết, khái niệm, phân tích
Ph.D Đào Duy Tùng, TayDo Uni
24 Khung khái niệm (Conceptual framework)
Tình trạng đói nghèo
của hộ
Các đặc trưng nhân khẩu học của hộ Nguồn lực sản xuất của hộ
Nguồn lực tài chính của hộ
Cơ sở hạ tầng kỹ
thuật
Chính sách hỗ trợ của Nhà nước
Trường hợp nghiên cứu các yếu tố tác động đến tình trạng đói nghèo của hộ gia đình
nông thôn
Trang 257.3 Khung lý thuyết, khái niệm, phân tích
Ph.D Đào Duy Tùng, TayDo Uni
25 Khung khái niệm (Conceptual framework)
Source: Ajzen, I (1991) The theory of planned behavior
Organizational Behavior and Human Decision Processes, 50, p 179-211
Trang 267.3 Khung lý thuyết, khái niệm, phân tích
26 Khung khái niệm (Conceptual framework)
The Technology Acceptance Model, version 1 ( Davis 1989 )
Ví dụ 5 Khung khái niệm – Mô hình chấp nhận công nghệ
Trang 277.3 Khung lý thuyết, khái niệm, phân tích
27 Khung khái niệm (Conceptual framework)
Ví dụ 6 Khung khái niệm Giá trị tiêu dùng
Trang 28-7.3 Khung lý thuyết, khái niệm, phân tích
Ph.D Đào Duy Tùng, TayDo Uni
28 Khung khái niệm (Conceptual framework)
Ví dụ 7 Khung khái niệm– Mô hình dự định mua sắm
-MODEL OF PURCHASE INTENTIONS
Trang 297.3 Khung lý thuyết, khái niệm, phân tích
29 Khung khái niệm (Conceptual framework)
Free Product Sample
Brand Awareness
Promotional Activity
Favorable Location Create a Buzz
Encourage customer
Trang 307.3 Khung lý thuyết, khái niệm, phân tích
Ph.D Đào Duy Tùng, TayDo Uni
30 Khung phân tích
Cơ sở lý thuyết Thang đo dự kiến Nghiên cứu sơ bộ
Điều chỉnh thang đo
Thang đo chính thức
Nghiên cứu chính thức
•Phân tích Cronbach alpha
•Phân tích nhân tố EFA
•Phân tích hồi quy Binary Logistic
Đề xuất các giải pháp
Trang 31Kết thúc chương 7
Ph.D Đào Duy Tùng, TayDo Uni
31