Phan tich mot doan trong bai tho dat nuoc nguyen khoa diem

Phan tich mot doan trong bai tho dat nuoc nguyen khoa diem

ĐÈ: Phân tích đoạn thơ sau trong bai tho “Dat Nước”(Nguyễn Khoa Diém)

“Trong anh và em hôm nay

* DÀN BÀI GỢI Ý:

I MO BAI:

- Nguyễn Khoa Điểm là một trong những gương mặt tiêu biểu của thơ ca thời

kháng chiến chống Mĩ Thơ Nguyễn Khoa Điểm giàu chất suy tư, giàu hình ảnh và những liên tưởng phong phú sáng tạo Đất Nước được trích trong đoạn trích trường

ca “Mặt đường khát vọng” tiêu biêu cho vẻ đẹp của Nguyễn Khoa Diém

- Đoạn trích thể hiện cách cảm nhận vừa mới mẻ vừa sâu sắc của nhà thơ Nguyễn Khoa Điềm về Đất Nước, từ đó nêu lên trách nhiệm của mỗi người đối với Đất Nuoc

II THÂN BÀI:

1 Cảm nhận mới mẻ của nhà thơ về Đất Nước: (9 câu đầu)

- Nhà thơ đã lựa chọn một cái nhìn hợp lí, đât nước có mặt trong mỗi con người:

“Trong anh và em hôm nay Déu co mot phan Dat Nước ”

Đất Nước không trừu tượng ở đâu xa xôi mà kết tinh, hoá thân ở ngay trong mỗi một con người, từ hình dáng, màu da giọng nói, cách ăn mặc cho đến những suy nghĩ, tình cảm đều mang đậm màu sắc dân tộc Nói cách khác, mỗi con người Việt Nam đều được thừa hưởng một phân vật chất và tinh thần của đất nước do cha ông truyên lại

- Đất Nước còn là sự hài hoà giữa nhiều mối quan hệ: cá nhân với cá nhân qua hình ảnh “hai đứa cẩm tay” và quan hệ giữa cá nhân với cộng đồng qua hình ảnh “khử chúng ta cẩm tay mọi người ”:

“Khi hai đứa cẩm tay Đất Nước trong chúng ta hài hoà nông thắm

Khi chúng ta cẩm tay mọi người Đất Nước vẹn tròn, to lớn”

Hai mối quan hệ này hài hoà thống nhất với nhau Động từ “cẩm £ay” chỉ hành

động thân thiết, yêu thương, tin cậy Những tính từ “hài hoà, nông thắm, vẹn tròn

to lon” thé hiện su 4m áp thiêng liêng của tình đoàn kết Sự hoà quyện, gan bó giữa cái riêng và cái chung, giữa tình yêu đôi lứa và tình yêu Tổ quốc đã có nhiều nhà thơ đề cập đến:

“Anh yêu em như yêu Đất Nước Vất vả đau thương tươi thắm vô ngắn ”

(Nguyễn Đình Thi)

“Ôi Tổ quốc ta yêu nh máu thịt Như mẹ, như cha, như vợ, như chong

Ôi Tổ quốc nếu cần ta chết

Cho mỗi ngồi nhà, ngọn núi, con sông ”

(Chế Lan Viên)

“Nay yêu quê hương vì trong từng nắm đất

Có một phần xương thịt của em tôi”

(Giang Nam)

- Ba câu thơ tiếp theo thê hiện niềm tin vào tương đất nước:

“Mai nay con ta lon lên Con sé mang Dat Nucc di xa

Đến những tháng ngày mơ mộng”

+ Cái nhìn của nhà thơ hướng về viễn cảnh tươi sáng trong tương lai qua các từ ngữ và hình ảnh “mai này”, “lớn lên”, “đi xa”, “tháng ngày mơ mộng `

+ Hai chữ “Đá Nước ” được việt hoa trong toàn bộ đoạn trích nói chung và đoạn thơ nói riêng như một mĩ tự để thê hiện tình yêu và lòng kính trọng của nhà thơ

dành cho đất nước

2 Đây là những câu thơ có nhiệm vụ thức tỉnh lòng yêu nước của thế hệ thanh niên nói riêng và con người Việt Nam nói chung trong hoàn cảnh chồng MI ác

liệt lúc đó:

m ơi em Đất Nước là máu xương của mình

Phải biết gắn bó và san sẻ Phải biết hoá thân cho dáng hình xứ sở Làm nên Đất Nước muôn đời ” + Ông đã kêu gọi mọi người thực hiện trách nhiệm của mình đối với đất nước bằng giọng điệu tâm tình chứ không phải bằng giọng điệu hô hào, thuyết giảng Cách xưng hô

thân mật “Em ơi em” kết hợp với giọng thơ ngọt ngào của chất trữ tình đã tạo nên khả năng thuyết phục mọi người về mặt li trí lẫn tình cảm

+ Điệp ngữ “phải biết” được lặp lại hai lần nghe như lời nhắn nhủ mọi người mà

cũng là lời tự nhủ đối với bản thân vẻ tinh thần trách nhiệm đối với đất nước

+ Những từ ngữ, hình ảnh như “mưu xương”, “gan bó”, “san sé”, “hoa than” giúp mỗi người nhận ra “Đát Nước là máu xương của mình” nên hi sinh cho đất nước không chỉ là trách nhiệm, nghĩa vụ mà còn là hạnh phúc, là tiếng gọi thiêng liêng của mỗi trái tim Trách nhiệm của tuôi trẻ, của mọi công dân là xây dựng, bảo

vệ đất nước được trường tồn mãi mãi Đó là chân lí vĩnh hằng của dân tộc

+ Đoạn thơ thê hiện được sự phát triển từ nhận thức (“gắn bó”) đến hành động tự

193 «6 nguyện (“san sẻ”, “hoá thân”) của mỗi cá nhân và của cả một thê hệ xả thân vi dat

nước.

II KẾT BÀI:

- Đoạn thơ kết hợp một cách hài hoà yếu tố chính luận và màu sắc trữ tình Đoạn thơ không hiện lên khô khan mà ngọt ngào như lời ru về đất nước

- Đoạn thơ nói riêng và trường ca “Mặt đường khát vọng” nói chung đã góp vào kho tàng văn học dân tộc một khúc ca độc đáo vừa đậm chất hùng ca vừa đậm chất trữ tình về vẻ đẹp của đất nước và con người Việt Nam thời chống Mĩ

- Đoạn thơ cũng gợi lên trong lòng người đọc niềm tự hào và ý thức trách nhiệm lớn lao của mỗi công dân đối với đất nước cả trong thời chiến cũng như thời bình, nhất là trong thời đại mới hôm nay