Vị trí của phim X-Quang quy ước trong Chẩn đoán Hình ảnh đương đại

Vị trí của phim X-Quang quy ước trong Chẩn đoán Hình ảnh đương đại Nguyễn Trường Giang Khoa CĐHA | Bệnh viện Trung ương Thái Nguyên BMCĐHA | Đại học Y Dược Thái Nguyên... Thế giới nói

Vị trí của phim X-Quang quy ước

trong

Chẩn đoán Hình ảnh đương đại

Nguyễn Trường Giang

Khoa CĐHA | Bệnh viện Trung ương Thái Nguyên BMCĐHA | Đại học Y Dược Thái Nguyên

Vợ hay mẹ vợ?

Puck, v 78, no 2018 (1915 Nov 6), p 11

• Khám nghiệm cơ bản ở mỗi bệnh nhân đến khám

• Khám sức khỏe trong tuyển dụng, lái xe, đi học…

• Theo dõi sức khỏe định kỳ

• Theo dõi quá trình điều trị

Nếu tổn thương cứ thế này chúng ta không có gì phải bàn

Thế giới nói gì về phim X-Quang thường quy

“Sau nhiều năm thử nghiệm và kiểm tra tôi có thể động viên mình rằng có thể khá chắc chắn

trong phân biệt những tổn thương mờ lan tỏa trên phim phổi quy ước ở hầu hết các bệnh

nhân Nhưng tôi cũng thấy rất khó truyền đạt được cho người khác để làm như vậy Thực tế,

một số đồng nghiệp khá thành công của tôi cũng thường có quan điểm khác hẳn tôi khi phân

tích cùng một phim phổi Thậm chí một số người còn cho rằng hình ảnh tổn thương trên

phim phổi chuẩn không đáng tin cậy đến mức nó nên bị cấm một cách tổng thể”

Ben Felson 1979

Đặt vấn đề

• X-quang quy ước là kỹ thuật được sử dung nhiều nhất trên lâm sàng (de Groot, 2015)

• Kỹ thuật cho phép định hướng chẩn đoán lâm sàng

• X-quang quy ước luôn tiềm ẩn những sai sót chủ quan do con người

• Không phát hiện ra bất thường: thường hay bỏ sót ung thư phổi nguyên phát

• Không phân biệt bất thường là gì: nhầm lẫn giữa các bệnh có đặc điểm hình ảnh giống nhau hay bị chồng lấp

• Các yếu tố về đặc điểm tổn thương:

• Các yếu tố đánh lạc hướng: sự thiên vị (giới, tuổi…), có nhiều tổn thương ở nhiều vị trí khác nhau

• Kiến thức và kinh nghiệm

• Các thông tin về lâm sàng: tiền sử bệnh nhân, gặp và tư vấn bệnh nhân

Có tổn thương mà không thấy trên phim

Có mà không thấy

Có mà không thấy

Có mà không thấy

Cielo 2007, Diagn Interv Radiol; 23:118–126

Có mà không thấy

De Groot, 2015, Seminar in Roentgenology

De Groot, 2015, Seminar in Roentgenology

Có mà không thấy

Cielo 2007, Diagn Interv Radiol; 23:118–126

Có mà không thấy

Có mà không thấy

Có mà không thấy

Thấy mà không rõ tổn thương là gì / ở đâu

Thấy mà không rõ

Thấy mà không rõ

Thấy mà không rõ

Thấy mà không rõ

Thấy mà không rõ

Thấy mà không rõ

Thấy mà không rõ

EAA

Thấy mà không rõ

Thấy mà không rõ

Có thực sự là tổn thương phổi hay không

Thấy rõ mà không có

Thấy rõ mà không có

Thấy rõ mà không có

Search Pubmed:

Low dose CT, lung cancer

screening: 1995 papers

Ta dự định làm gì?

Để hạn chế sai sót trong chẩn đoán

• Dành ít nhất 30 giây để quan sát toàn bộ phim X-quang phổi và chắc chắn tất cả các vùng của phổi đều phải được nhìn tới

• Không được để mắt “nhẩy nhót” trên phim phổi mà cần quan sát trình tự, đối chứng hai bên

• Quan tâm đến những điểm mù trên phim phổi

• Có thể sử dụng những tư thế đặc biệt khác: nghiêng, ưỡn ngực

• Thay đổi cửa sổ, sử dụng hình ảnh dương bản để tự tin hơn trong việc tìm tổn thương

• So sánh với phim cũ

• Khai thác tiền sử bệnh nhân và nắm được tình trạng lâm sàng khi khám bệnh Cielo 2007, Diagn Interv Radiol; 23:118–126

De Groot, 2015, Seminar in Roentgenology

Kết luận

Rốt cuộc, vẫn phải chụp và đọc phim X-Quang phổi:

• Là khám nghiệm đầu tay, cơ bản, chi phí thấp

• Giúp đánh giá và theo dõi tình trạng phổi trong quá trình điều trị

• Đánh giá tốt các tổn thương như:

• Tràn khí khoang màng phổi,

• Sơ bộ đánh giá hình thái tim, trung thất

• Tình trạng ứ khí phế nang,

• Tình trạng cột sống ngực, khung xương sườn

• Vẫn là công cụ phân loại bệnh phổi nghề nghiệp Tuy nhiên cần biết:

• Sai sót trên phim XQ phổi là không thể tránh khỏi

• Không nên kỳ vọng quá lớn vào kết quả bình thường trên phim phổi

• Nên có kế hoạch sàng lọc tổn thương bằng CT liều thấp theo guidlines

• Nên đánh giá đáp ứng điều trị hoặc theo dõi tiến triển bệnh bằng CT

“Good judgements come from experience,

experience come from bad judgements”