Vai trò của công đoàn cấp trên cơ sở trong việc xây dựng quan hệ lao động lành mạnh và bảo vệ lợi ích của người lao động tại Công ty TNHH MTV Cao su Bình LongXây dựng quan hệ lao động hài hoà, ổn định và tiến bộ là chủ trương lớn của Đảng và định hướng chiến lược phát triển quan hệ lao động ở Việt Nam, là một trong những nhiệm vụ chủ yếu, trọng tâm của tổ chức công đoàn trong thời gian tới. Trong điều kiện kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa, tổ chức Công đoàn có vai trò điều hoà và ổn định quan hệ lao động xã hội, đây là vai trò không một tổ chức nào khác có thể thay thế. Bởi vì, Công đoàn là đại diện một bên của quan hệ lao động, thiếu Công đoàn không thể tạo thành quan hệ lao động hoàn chỉnh
Trang 1ĐỀ TÀI : Vai trò của công đoàn cấp trên cơ sở trong việc xây dựng quan hệ lao động lành mạnh và bảo vệ lợi ích của người lao động tại Công ty TNHH MTV Cao
su Bình Long
Xây dựng quan hệ lao động hài hoà, ổn định và tiến bộ là chủ trương lớn của Đảng và định hướng chiến lược phát triển quan hệ lao động ở Việt Nam, là một trong những nhiệm vụ chủ yếu, trọng tâm của tổ chức công đoàn trong thời gian tới Trong điều kiện kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa, tổ chức Công đoàn có vai trò điều hoà và
ổn định quan hệ lao động xã hội, đây là vai trò không một tổ chức nào khác có thể thay thế Bởi vì, Công đoàn là đại diện một bên của quan hệ lao động, thiếu Công đoàn không thể tạo thành quan hệ lao động hoàn chỉnh
(Nguyễn Đức Châu – Chủ tịch CĐ ngành Công Thương Hải Phòng)
Công đoàn đã và đang ngày càng khẳng định là chủ thể quan trọng không thể thiếu trong mối quan hệ lao động Chính Công đoàn đã điều chỉnh mối quan hệ giữa các bên, nói riêng với doanh nghiệp, Công đoàn là đại diện cho tiếng nói chung của người lao động và
cả anh em, bạn hữu, đối tác tin cậy của người sử dụng lao động Công đoàn nói chung đang ngày càng khẳng định vị thế của mình khi thực thi sứ mệnh quan trọng đại diện cho giai cấp người lao động, vai trò quan trọng trong việc xây dựng quan hệ lao động lành mạnh và bảo vệ lợi ích của người lao động là trách nhiệm cao quý trong sứ mệnh của Công đoàn Bởi thế, tìm hiểu về vai trò của Công đoàn và cụ thể hơn bài nghiên cứu chọn đối tượng cụ thể là công ty TNHH MTV Cao su Bình Long để làm rõ hơn về vai trò sứ mệnh ấy
1 Khái niệm về vai trò của Công đoàn:
Vai trò của một tổ chức là sự tác động của tổ chức đó đến tiến trình phát triển của lịch sử
và cách mạng, được phản ánh trên các lĩnh vực kinh tế, chính trị, xã hội, văn hoá tư tưởng
mà tổ chức đó tồn tại và phát triển
Ngày trước, trong giai đoạn chủ nghĩa tư bản, Công đoàn có vai trò là trường học đấu tranh giai cấp Khi bước vào thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội, vai trò của Công đoàn được mở rộng hơn Công đoàn là trường học lớn của công nhân, viên chức, lao động Là trường học kinh tế, trường học quản lý, công đoàn giúp cho người công nhân, viên chức
và lao động biết quản lý mà trước mắt là tham gia quản lý sản xuất, quản lý xí nghiệp, quản lý các công việc xã hội
Ngày nay, vai trò của Công đoàn càng trở nên quan trọng, ở vị trí là đại diện cho người lao động, bảo vệ lợi ích cho người lao động mà công đoàn còn đại diện cho họ tham gia
Trang 2vào quản lý kinh tế, cùng phối hợp và trở thành đối tác tin cậy cho người sử dụng lao động nhằm hướng đến xây dựng quan hệ lao động bền vững, lành mạnh để hướng đến mục tiêu cuối cùng mà cả các bên cùng hướng tới
2 Nội dung vai trò của công đoàn:
Trong lĩnh vực kinh tế: Vai trò của công đoàn là tham gia đổi mới cơ chế quản
lý, củng cố nguyên tắc tập trung dân chủ Một mặt, công đoàn đẩy mạnh hoạt động tại các doanh nghiệp Mặt khác, công đoàn hỗ trợ các thành phần kinh tế phát triển đúng hướng
Trong lĩnh vực chính trị: Là thành viên trong hệ thống chính trị, dưới sự lãnh
đạo của Đảng cộng sản Việt Nam, công đoàn có vai trò xây dựng và nâng cao hiệu quả hoạt động của hệ thống chính trị, củng cố và giữ vững bộ máy nhà nước
Trong lĩnh vực xã hội: Công đoàn tuyên truyền giáo dục người lao động chống
tiêu cực và tệ nạn xã hội, xây dựng phát triển nền văn hoá tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc, nâng cao trình độ văn hoá, chuyên môn, nghiệp vụ, kỹ thuật và tính sáng tạo cho người lao động Công đoàn góp phần củng cố liên minh công - nông
và trí thức xây dựng khối đoàn kết toàn dân Đây là cơ sở xã hội vững chắc, tăng cường sức mạnh của nhà nước
Trong lĩnh vực tư tưởng - văn hoá: Công đoàn phát huy vai trò của mình trong
việc giáo dục công nhân, viên chức, người lao động nâng cao lập trường giai cấp, phát huy những giá trị cao đẹp, truyền thống văn hoá dân tộc và tiếp thu những thành tựu tiên tiến của văn minh nhân loại
Vai trò của công đoàn trong cơ chế ba bên: Với vai trò là người đại diện và bảo
vệ các quyền, lợi ích hợp pháp, chính đáng của người lao động, có trách nhiệm tham gia với Nhà nước phát triển sản xuất, giải quyết việc làm, cải thiện đời sống vật chất, tinh thần cho người lao động
Như vậy, vai trò của Công đoàn có thể đa dạng trên nhiều phương diện và khía cạnh khác nhau, tuy nhiên, trong tình hình hiện nay, hòa chung với xu thế hội nhập, cái nhìn về người lao động trong con mắt doanh nghiệp cũng thay đổi hơn hản Vai trò của Công đoàn mạnh mẽ nhất, quan tâm nhất, đều hướng tới xây dựng mối quan hệ lao động lành mạnh và bảo vệ quyền lợi, lợi ích chính đáng cho người lao động
3 Công đoàn Công ty TNHH MTV Cao su Bình Long
Công ty TNHH MTV Cao su Bình Long là đơn vị trực thuộc Tập đoàn Công nghiệp Cao
su Việt Nam với quy mô quản lý 14.737,22 ha với hơn 6.300 CNVC-LĐ
Trang 3Công đoàn Công ty TNHH MTV Cao su Bình Long là Công đoàn cấp trên cơ sở với tổ chức bao gồm 14 Công đoàn cơ sở trực thuộc; 41 Công đoàn Bộ phận; 220 Tổ Công đoàn với 6.222 đoàn viên Công đoàn
Trong nhiều năm qua với vai trò, chức năng nhiệm vụ của mình, Công đoàn luôn đồng hành cùng với chuyên môn và các tổ chức trong hệ thống chính trị của Công ty đã thực hiện thắng lợi nhiệm vụ sản xuất kinh doanh hàng năm, góp phần xây dựng công ty luôn
ổn định và phát triển; nâng cao năng suất, chất lượng, bảo đảm phát triển bền vững Đặc biệt, đời sống của người lao động không ngừng được cải thiện, nâng cao, duy trì được mối quan hệ lao động ổn định, hài hòa và tiến bộ trong Công ty
4 Vai trò của công đoàn cấp trên cơ sở trong việc xây dựng quan hệ lao động lành mạnh và bảo vệ lợi ích của người lao động tại Công ty TNHH MTV Cao su Bình Long:
* Xây dựng quan hệ lao động lành mạnh:
Quan hệ lao động lành mạnh tại doanh nghiệp, là mối quan hệ lao động đạt được sự hài hòa, ổn định và tiến bộ, nhằm bảo đảm lợi ích người lao động, lợi ích nhà đầu tư và lợi ích của Nhà nước và xã hội, góp phần phát triển kinh tế - xã hội bền vững
Tại công ty TNHH MTV Cao su Bình Long cũng thế, từ ban lãnh đạo cho đến công đoàn đều hướng theo xu hướng quan hệ lao động lành mạnh Công đoàn ra sức điều chỉnh mối quan hệ này trong doanh nghiệp, nhằm xây dựng quan hệ lao động lành mạnh thông qua các yếu tố:
Hài hòa : Công đoàn công ty luôn ra sức thiết lập những cơ chế xử lý đúng đắn mối quan
hệ giữa các bên trong quá trình lao động, bảo đảm sự cân đối về quyền lợi, nghĩa vụ, nhất
là lợi ích kinh tế của các bên phù hợp Đứng ở cương vị là đại diện người lao động và đối tác tin cậy cho người chủ doanh nghiệp, Công đoàn xây dựng quan hệ lao động hài hòa còn thể hiện ở chỗ các bên phải thực hiện đầy đủ quyền và nghĩa vụ của mình theo quy định của pháp luật lao động; cùng nhau giải quyết mâu thuẫn, xung đột thông qua thương lượng, hòa giải để đạt được thỏa thuận tốt nhất giữa các bên
Ổn định : sự chăm lo cho người lao động thông qua quyền và nghĩa vụ của Công đoàn
đó chính là thương thuyết với người sử dụng lao động về các vấn đề việc làm, tiền lương, thu nhập của người lao động ổn định; không có biến động thất thường về sản xuất – kinh doanh, số lượng, cơ cấu lao động của doanh nghiệp; duy trì trạng thái cân bằng về lợi ích, giảm thiểu mâu thuẫn, xung đột và lợi ích
Các bên luôn lựa chọn hợp tác, thương lượng thay cho đấu tranh, đòi hỏi quyền lợi Công đoàn tại công ty chính là người thứ 3 cân bằng và điều tiết mối quan hệ này, đứng
Trang 4ra giải quyết các vấn đề phát sinh giữ người lao động với nhau, hay giữa người lao động
và các vấn đề khác có liên quan đến quyết định của người sử dụng lao động
Tiến bộ trong quan hệ lao động là sự vận động phát triển theo hướng đi lên, không ngừng
cải tiến và hoàn thiện Các bên trong quan hệ lao động luôn mong muốn phối hợp, gắn kết với nhau hơn trong xu thế phát triển của đơn vị, doanh nghiệp Quan hệ lao động chỉ thật sự tiến bộ, lành mạnh khi mục tiêu và lợi ích các bên ngày càng thỏa mãn Công đoàn phải làm cho, giúp cho người sử dụng lao động hiểu được, thấy được và quan tâm hơn đến cuộc sống vật chất, tinh thần của người lao động; xây dựng môi trường làm việc tốt hơn, ứng xử có văn hóa
Ngược lại, Công đoàn phải là người tiên phong về chủ trương đại diện tập thể người lao động và công đoàn sẵn sàng chia sẻ những khó khăn với doanh nghiệp; hướng cho người lao động làm việc với tinh thần trách nhiệm đạt năng suất, chất lượng, hiệu quả ngày càng cao
*Bảo vệ quyền và lợi ích của người lao động:
Có thể nói, trong công tác tham gia quan lý và chăm lo, bảo vệ quyền và lợi ích của người lao động thời gian qua tại Công ty có một bước đổi mới về nội dung và phương thức, đã đa dạng hóa các loại hình tập hợp, từng bước thực hiện được những chức năng
cơ bản của tổ chức
Công đoàn là tham gia quản lý, giáo dục quần chúng chăm lo bảo vệ quyền lợi hợp pháp chính đáng của người lao động, thông qua hoạt động của mình, tổ chức Công đoàn đã tuyên truyền giáo dục thuyết phục cán bộ, công nhân lao động khắc phục khó khăn, nêu cao tinh thần tự lực tự cường, khơi dậy được sức mạnh của đông đảo quần chúng, thông qua việc tham gia nhiều phong trào hành động cách mạng, góp phần hoàn thành nhiệm vụ chính trị liên tục trong những năm qua
Với những kết quả đạt được trong nhiều năm qua, Công ty đều được Tập đoàn công nhận
là đơn vị luôn hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ và Công đoàn Công ty liên tục hàng năm đều được Công đoàn Cao su Việt Nam công nhận là Công đoàn vững mạnh xuất sắc
3 Kết quả Thành tựu thực tế tại công ty:
Để thực hiện tốt vai trò tham gia quản lý trong quá trình thực hiện nhiệm vụ của mình Công đoàn đã chủ động phối hợp với chuyên môn định kỳ hằng năm tổ chức các phong trào "Thi đua lao động giỏi”; “ phong trào phát huy sáng kiến, cải tiến
kỹ thuật, tiết kiệm nâng cao năng suất lao động”, “phong trào luyện tay nghề thi thợ giỏi", các phong trào ngày càng thiết thực,hiệu quả
Trang 5Qua phong trào thi đua, đã nâng cao chất lượng sản phẩm góp phần hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ của Công ty như sản lượng khai thác năm 2012 đạt 119,72%; năm 2013 đạt 112,39%; năng suất bình quân đạt trên 2 tấn/ha; Doanh thu: năm 2012 đạt 1.668,873 tỷ đồng, năm 2013 đạt 1.073,290 tỷ đồng Lợi nhuận năm 2012 đạt 793,152 tỷ đồng, năm
2013 đạt 317,720 tỷ đồng; Nộp ngân sách nhà nước năm 2012 là: 267,444 tỷ đồng, năm
2013 là:127,025 tỷ đồng
Các chỉ tiêu sản xuất kinh doanh đều đạt và vượt kế hoạch Qua đó thu nhập của người lao động luôn được nâng cao năm 2012 đạt: 10.065.680 đồng/người/tháng, năm 2013 đạt: 8.521.384 đồng/người/tháng Hàng năm có trên 90% CNVC-LĐ đạt lao động tiên tiến và nhiều gương điển hình tiên tiến xuất sắc; phong trào phát huy sáng kiến, cải tiến khoa học
kỹ thuật luôn được đông đảo cán bộ CNVC-LĐ hưởng ứng tham gia, trong 02 năm
2012-2013 có 8 sáng kiến cải tiến kỹ thuật trong đó có 02 sáng kiến được tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam công nhận cấp bằng sáng tạo
Công đoàn còn phối hợp với chuyên môn sửa đổi, bổ sung thỏa ước lao động tập thể cho phù hợp với Bộ luật lao động đặc biệt chú trọng những điều khoản có lợi hơn cho người lao động; xây dựng phương án tiền lương hợp lý, bảo đảm công bằng trong thu nhập của người lao động, tham gia các hội đồng nghiệm thu, đánh giá tay nghề kỹ thuật hàng tháng, và tổ chức giám sát việc thanh toán chi trả tiền lương đến tận tay cho công nhân lao động đúng, đủ, kịp thời, để đảm bảo thu nhập được ổn định về tiền lương; tham gia điều chỉnh đơn giá tiền lương, tiền ăn giữa ca và chế độ độc hại cho phù hợp; tham gia vào quá trình tổ chức sắp xếp bố trí phần cây và giao sản lượng hợp lý,v.v
Thực hiện quy chế dân chủ ở cơ sở luôn được tổ chức công đoàn đặc biệt quan tâm, với phương châm “Dân biết, dân bàn, dân làm, dân kiểm tra”, hàng năm 100% các đơn vị cơ
sở đều có tổ chức Hội nghị người lao động; thông qua Hội nghị này đã phát huy được quyền làm chủ trực tiếp của người lao động Người lao động được biết, được bàn bạc, tham gia ý kiến, tham gia đối thoại và được quyết định các vấn đề về nhiệm vụ sản xuất kinh doanh, đời sống, cải thiện điều kiện làm việc, … góp phần xây dựng quan hệ lao động hài hòa, ổn định, tiến bộ
Bên cạnh đó với tinh thần “Tương thân tương ái” Công đoàn Công ty đã phát động lập các quỹ như: “Quỹ giúp nhau phát triển kinh tế”; “Quỹ trợ vốn” “Quỹ vì trẻ thơ”;
Chương trình “Mái ấm Công đoàn” “Quỹ phụ nữ giảm nghèo” “Quỹ xã hội – Từ
thiện”v.v đặc biệt là “quỹ phụ nữ giảm nghèo” được phát động với mức đóng góp 10.000 đồng/người/năm (quỹ được lập từ năm 2009) Hiện nay số vốn quỹ có được là 1,5
tỷ đồng, đã giúp đỡ cho hơn 565 lượt chị vay vốn, từ nguồn vốn này đã giúp cho các chị phát triển kinh tế gia đình như: chăn nuôi, tăng gia sản xuất nhằm tăng thêm thu nhập
Trang 6từng bước nâng cao đời sống Bên cạnh đó các nguồn quỹ khác cũng đã duy trì hoạt động thường xuyên, có hiệu quả
Hiện tại Công ty không còn hộ nghèo, tỷ lệ hộ khá ngày càng được nâng cao Việc thăm hỏi, hiếu, hỷ, động viên cán bộ CNVC-LĐ và gia đình gặp hoàn cảnh khó khăn đã được Công đoàn Công ty và các Công đoàn cơ sở trực thuộc duy trì thường xuyên, liên
tục.Trong những năm qua Công đoàn Công ty đã chi 890.000.000đồng cho công tác này Công đoàn đã trao tặng 11 căn nhà “Mái ấm Công đoàn” trị giá 330.000.000đồng; ủng hộ các đợt bão lụt, đóng góp xây dựng vào các quỹ "đền ơn đáp nghĩa", "quỹ tình thương", công tác xã hội với tổng số tiền 4,5 tỷ đồng, góp phần tích cực trong việc thực hiện tốt chính sách hậu phương quân đội cũng như chia sẽ gánh nặng đối với đồng bào các vùng
bị thiên tai
Song song đó, Công đoàn cũng đã phối hợp với chuyên môn tổ chức khám sức khỏe định
kỳ cho 12.000 lượt cán bộ CNVC-LĐ đạt tỷ lệ 99%; tổ chức cho CB CNVC-LĐ đi tham quan nghỉ mát trong và ngoài nước với tổng số tiền là: 32 tỷ đồng Các hoạt động văn hóa văn nghệ, thể dục thể thao luôn được công đoàn và chuyên môn quan tâm, hàng năm đều duy trì được phong trào văn hóa văn nghệ, thể dục thể thao nhân kỷ niệm chào mừng các ngày kễ lớn của đất nước và tham gia các hội thi do Tỉnh, Ngành tổ chức đều đạt giải cao Kinh phí chi cho hoạt động này hơn 2 tỷ đồng Công tác nâng cao trình độ học vấn, rèn luyện tay nghề luôn được chú trọng quan tâm, hàng năm Công đoàn luôn phối hợp với chuyên môn mở lớp đào tạo và đào tạo lại tay nghề cho CNVC-LĐ và luôn khuyến khích cán bộ CNVC-LĐ tự học tập trao dồi kinh nghiệm nhằm nâng cao trình độ, tay nghề; qua phong trào học tập này luôn được cán bộ, CNVC-LĐ hưởng ứng tích cực góp phần thực hiện tốt nhiệm vụ được giao
Năm 2015, Công ty TNHH MTV Cao su Bình Long đã nhận giải thưởng Sao vàng đất Việt 2015 nhằm tôn vinh các doanh nghiệp xuất sắc, tiêu biểu trên các lĩnh vực
Trong quá trình thực hiện công tác tham gia quản lý và chăm lo, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp chính đáng của người lao động, Công đoàn công ty đã rút ra được những bài học kinh nghiệm như sau:
Một là, trong mọi hoàn cảnh dù khó khăn hay thuận lợi tổ chức Công đoàn phải luôn phát huy tốt vai trò tham gia quản lý, thông qua đó để thực hiện tốt chức năng bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp chính đáng của người lao động
Hai là, phải thường xuyên sâu sát cơ sở, thực hiện phương châm: “Hướng về cơ sở, hướng về người lao động” nắm bắt tâm tư nguyện vọng, lắng nghe ý kiến của công nhân
Trang 7viên chức nhằm trao đổi kịp thời, giải quyết và phối hợp giải quyết những vấn đề mới nảy sinh liên quan đến nhiệm vụ, lợi ích của công ty và của người lao động
Ba là, phong trào và hoạt động Công đoàn phải luôn bám sát chỉ đạo, hướng dẫn của công đoàn cấp trên, tình hình thực tế nhiệm vụ chính trị, xã hội, sản xuất kinh doanh của công ty, từ đó để lựa chọn, xác định những nội dung, phương pháp hoạt động phù hợp
*Bốn là, trong quá trình tham gia quản lý, cán bộ công đoàn và tổ chức công đoàn các cấp cần phải xác định vai trò, vị trí, quyền hạn và trách nhiệm của mình trong từng nội dung, tình huống diễn biến thực tế và hoàn cảnh điều kiện cụ thể trong mỗi vấn đề được tham gia đều phải hướng đến mục tiêu: “Vì sự phát triển của công ty; vì quyền và lợi ích hợp pháp chính đáng của người lao động ; xây dựng mối quan hệ lao động hài hòa, ổn định và tiến bộ trong công ty”
Trong nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa hiện nay, để khẳng định mình thì tổ chức Công đoàn với chức năng nhiệm vụ đã được pháp luật quy định, việc xây dựng mối quan hệ lao động hài hòa, ổn định và tiến bộ là một trong những nhiệm vụ trọng tâm, có ý nghĩa to lớn, nhằm hứng các hoạt động của Công đoàn về cơ sở, góp phần phát triển doanh nghiệp, đảm bảo quyền và lợi ích người lao động, ổn định xã hội, góp phần vào quá trình phát triển của đất nước, vì cuộc sống tốt đẹp hơn của người lao động
4 Thảo luận:
Khoản 2 Điều 7 Bộ luật Lao động năm 2012 quy định : “ Công đoàn , tổ chức đại diện người lao động tham gia cùng cơ quan nhà nước hỗ trợ xây dựng quan hệ lao động hài hòa, ổn định và tiến bộ; giám sát việc thi hành các quy định của pháp luật lao động và bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của người lao động, người sử dụng lao động”.
Vai trò của công đoàn cơ sở trong quan hệ lao động tại đơn vị, doanh nghiệp được quy
định tại khoản 1 Điều 188 Bộ luật Lao động năm 2012 như sau : “Công đoàn cơ sở thực hiện vai trò đại diện, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp, chính đáng của đoàn viên công đoàn, người lao động; tham gia, thương lượng , ký kết và giám sát việc thực hiện thỏa ước lao động tập thể, thang lương, bảng lương, định mức lao động, quy chế trả lương, quy chế thưởng, nội quy lao động, quy chế dân chủ ở doanh nghiệp, cơ quan, tổ chức; tham gia, hỗ trợ giải quyết tranh chấp lao động; đối thoại, hợp tác với người sử dụng lao động xây dựng quan hệ lao động hài hòa, ổn định, tiến bộ tại doanh nghiệp, cơ quan , tổ chức”.
Như vậy, nhìn chung về những kết quả mà Công đoàn Công ty TNHH MTV Cao su Bình Long đạt được đều đã đảm bảo cơ bản theo quy định của pháp luật Công đoàn Công ty TNHH MTV Cao su Bình Long cũng đã thực hiện tốt các nhiệm vụ của công đoàn cơ sở
Trang 8trong quan hệ lao động là xây dựng quan hệ lao động lành mạnh và bảo vệ quyền lợi hợp pháp của người lao động
Tuy nhiên, bên cạnh những thành tựu đạt được, Công đoàn Công ty TNHH MTV Cao su Bình Long vẫn còn mắc phải nhiều nhược điểm, hoặc chưa thực hiện hết và phát huy hết vai trò và thực hiện nhiệm vụ của công đoàn cấp trên cơ sở
Do đó, Công đoàn công ty cần phải ra sức thực hiện và hoàn thiện các nhiệm vụ của công đoàn cơ sở dưới đây:
- Tuyên truyền, phổ biến pháp luật, chế độ, chính sách liên quan đến quyền lợi, nghĩa vụ của người lao động; nội quy, quy chế của doanh nghiệp và nhiệm vụ của công đoàn cơ
sở Chủ động đề xuất với người sử dụng lao động về nội dung và các biện pháp xây dựng quan hệ lao động trong doanh nghiệp hài hòa, ổn định và tiến bộ
- Đại diện cho tập thể người lao động tham gia trực tiếp trong quan hệ hai bên tại doanh nghiệp; xây dựng, thương lượng, ký kết thỏa ước lao động tập thể có chất lượng và giám sát việc thực hiện; phối hợp với người sử dụng lao động mở đại hội công nhân, viên chức, hội nghị người lao động, thực hiện quy chế dân chủ, xây dựng và ký kết quy chế phối hợp hoạt động; hướng dẫn người lao động giao kết hợp đồng lao động đúng pháp luật, có lợi cho người lao động
- Giám sát việc thực hiện chế độ, chính sách pháp luật có liên quan đến quyền, nghĩa vụ người lao động và công đoàn, tham gia các hội đồng của doanh nghiệp theo quy định của pháp luật và điều lệ doanh nghiệp để bảo vệ người lao động; kiểm tra, giám sát việc thực hiện nội quy, quy chế có liên quan đến quyền, lợi ích của người lao động
- Tập hợp yêu cầu, nguyện vọng hợp pháp, chính đáng của người lao động; cung cấp thông tin và tổ chức đối thoại giữa người lao động và người sử dụng lao động; tham gia thương lượng với người sử dụng lao động trong việc giải quyết các vấn đề bức xúc của người lao động; đại diện cho tập thể người lao động tham gia hội đồng hòa giải lao động tại cơ sở, giải quyết các tranh chấp lao động, thực hiện các quyền của công đoàn cơ sở, tổ chức và lãnh đạo đình công theo quy định pháp luật
- Vận động người sử dụng lao động và cộng tác với họ thực hiện tốt chính sách, pháp luật của Nhà nước, áp dụng các tiêu chuẩn lao động quốc tế; xây dựng bộ quy tắc ứng xử trong doanh nghiệp nhằm cụ thể hóa các nội dung quan hệ lao động phù hợp với pháp luật Việt Nam, công ước, thông lệ quốc tế và điều kiện sản xuất – kinh doanh của doanh nghiệp, yêu cầu của phía đối tác và nguyện vọng của người lao động
- Phối hợp với quản lý doanh nghiệp vận động người lao động tích cực thực hiện tốt nhiệm vụ của mình, góp phần đưa doanh nghiệp phát triển, nâng cao thu nhập Cùng với công đoàn cấp trên cơ sở vận động doanh nghiệp và lực lượng xã hội chăm lo đời sống vật chất, tinh thần cho người lao động và gia đình họ
Trang 9- Định kỳ kiểm tra đánh giá, lập báo cáo gửi lên công đoàn cấp trên cơ sở về tình hình quan hệ lao động, thông qua đó, kiến nghị, đề xuất những giải pháp và yêu cầu hỗ trợ, giúp đỡ nhằm thúc đẩy việc xây dựng quan hệ lao động tại đơn vị, doanh nghiệp
5 Kết luận và khuyến nghị
Thứ nhất: công đoàn có chức năng bảo vệ lợi ích của người lao động Công đoàn tham gia cùng chính quyền tìm việc làm và tạo điều kiện làm việc cho công nhân lao động, công đoàn tham gia vào việc ký kết hợp đồng lao động của công nhân lao động, ký thoả ước lao động tập thể, giải quyết tranh chấp lao động
Công đoàn tham gia trong lĩnh vực tiền lương, tiền thưởng, nhà ở, quản lý và sử dụng quỹ phúc lợi tập thể, bảo hiểm xã hội, bảo hộ lao động, kinh tế, gia đình, giải quyết khiếu tố, phát huy dân chủ, bình đẳng công bằng xã hội, phát triển các hoạt động văn hoá, văn nghệ, thể dục thể thao, du lịch, tham quan nghỉ mát
Thứ hai, công đoàn có chức năng tham gia quản lý Công đoàn tổ chức phong trào thi đua lao động sản xuất trong công nhân lao động, vận động tổ chức công nhân lao động tham gia việc xây dựng và thực hiện kế hoạch sản xuất kinh doanh, tham gia quản lý lao động, giải quyết lao động dôi dư, tham gia quản lý tiền lương, tiền thưởng của công nhân lao động, tham gia trong việc quản lý vật tư, kỹ thuật, tài chính nhằm giảm mức tiêu hao trên một đơn vị sản phẩm, tham gia xây dựng và thực hiện chế độ chính sách liên quan đến người lao động, tham gia xây dựng và thực hiện cơ chế quản lý kinh tế mới
Thứ ba, công đoàn có chức năng giáo dục
Chức năng giáo dục làm cho người lao động nhận thức đầy đủ về lợi ích cá nhân gắn liền với kết quả sản xuất kinh doanh của đơn vị Từ đó củng cố kỷ luật lao động, xây dựng ý thức tự giác, tự nguyện trong lao động, công tác
Nhiệm vụ của công đoàn Trong giai đoạn hiện nay, công đoàn có những nhiệm vụ sau:
- Đại diện cho người lao động tham gia với cơ quan Nhà nước xây dựng và thực hiện các chương trình kinh tế xã hội, các chính sách, các cơ chế quản lý kinh tế, các chủ trương chính sách có liên quan đến quyền lợi và trách nhiệm của người lao động
- Tập hợp, giáo dục và tuyên truyền pháp luật để người lao động hiểu rõ quyền và nghĩa vụ của mình, của các cơ quan và các tổ chức
Trang 10- Thực hiện các quyền đã được pháp luật ghi nhận một cách có hiệu quả để bảo vệ và chăm lo đến lợi ích và đời sống của người lao động
2.5 VAI TRÕ CỦA CÔNG ĐOÀN TRONG VIỆC TỔ CHỨC NÂNG CAO ĐỜI SỐNG VẬT CHẤT TINH THẦN CHO NGƯỜI LAO ĐỘNG
Vấn đề nâng cao đời sống vật chất, tinh thần cho người lao động là trách nhiệm của các cấp công đoàn Công đoàn cơ sở với tư cách là đại diện trực tiếp nhất của người lao động, bàn bạc với người sử dụng lao động xây dựng kế hoạch phát triển sản xuất kinh doanh, đảm bảo việc làm tiền lương cho người lao động
Tại một số doanh nghiệp, Công đoàn đã có nhiều hành động, việc làm nhằm cải thiện và nâng cao đời sống vật chất, tinh thần cho người lao động Tuy nhiên, những hoạt động đó chưa nhiều, đời sống công nhân lao động còn gặp nhiều khó khăn, thường xuyên phải tăng ca nhưng thu nhập vẫn thấp, lại phải thuê nhà ở, chi phí cho cuộc sống không đủ, đời sống tinh thần chưa được cải thiện Rõ ràng, đời sống của công nhân lao động trong các doanh nghiệp hiện nay gặp rất nhiều khó khăn Tổ chức công đoàn cần phải có các hoạt động cụ thể để góp phần giảm bớt những khó khăn cho người lao động Trên thực tế cho thấy khi công đoàn cơ sở ở các doanh nghiệp biết quan tâm đến lợi ích của cơ sở, vì quyền lợi của người lao động thì tiền lương và thu nhập của người lao động được cải thiện rõ rệt Các hoạt động của công đoàn đã hướng đến người lao động, nâng cao đời sống vật chất, tinh thần cho người lao động, giúp họ vượt qua khó khăn trong cuộc sống NHẬN XÉT VỀ VAI TRÕ CỦA CÔNG ĐOÀN TRONG VIỆC BẢO VỆ QUYỀN LỢI NGƯỜI LAO ĐỘNG TẠI DOANH NGHIỆP
Do có quyền lợi gắn liền với doanh nghiệp lại chưa được đào tạo bài bản về chuyên ngành, thiếu kiến thức hiểu biết pháp luật nên khả năng đấu tranh, bảo vệ lợi ích của người lao động của cán bộ công đoàn hạn chế
Thứ hai, về tài chính của công đoàn: công đoàn không có nguồn tài chính ổn định và vững mạnh, hoạt động công đoàn trong các doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài phụ thuộc chủ yếu vào các doanh nghiệp đó
Thứ ba, về việc phối hợp với người sử dụng lao động thảo luận các vấn đề về quan hệ lao động: Trong các doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài nhìn chung chưa xây dựng
và thực hiện được cơ chế phối hợp giữa ban chấp hành công đoàn cơ sở với đại diện người sử dụng lao động; Bản thân cán bộ công đoàn cũng là người làm công, hưởng lương từ chủ doanh nghiệp nên vị thế trên thực tế của cán bộ công đoàn không thể bình đẳng với chủ doanh nghiệp trong việc thảo luận các vấn đề về quan hệ lao động