Hình ảnh người lái đò trên sông: - Hình ảnh người lài đò chính là đối tượng của cái đẹp, lấp lánh ánh sáng của người nghệ sĩ tài hoa.. *.Về hình dáng: - Cái gian nan, khổ cực của nghề
Trang 22 Hình ảnh người lái đò trên
sông:
- Hình ảnh người lài đò chính
là đối tượng của cái đẹp,
lấp lánh ánh sáng của
người nghệ sĩ tài hoa.
Bởi lẽ, ở đây, lái đò - chở
đò là cả một nghệ thuật cao
cường trên sông nước
Nghệ thuật ấy là sự nhập
thân vào cả hai phương
diện tâm hồn và tính cách
của ông lái
Minh họa cho hình ảnh
ông lái đò
Trang 3a Ông lái đò:
* Về lai lịch :
- Ông đò là một ông già 70
tuổi Ông sinh ra và lớn lên
ngay bên bờ sông Đà
- Phần lớn cuộc đời ông dành
cho nghề lái đò dọc trên
sông Đà – một nghề đầy
gia khổ và hiểm nguy
“ Quê ông ở ngay chỗ ngã tư sông
sát tỉnh”.
“ Thời Tây , Tàu
…ông chở đò dọc tải chè mạn , chè cối từ Mường Lay cho đến hết cửa rừng hòa bình…”
Trang 4*.Về hình dáng:
- Cái gian nan, khổ cực của
nghề lái đò như “ chạm
khắc”, làm nên một hình
dáng rất đặc biệt của ông
lái
Chỉ một vài nét, NT đã
tạc nên một bức chân
dung của lái đò không
chỉ hình dáng bề
ngoài mà cả nội tâm,
phong thái của một
người lao động có tâm
hồn
“ Tay ông lêu nghêu như cái sào, chân ông lúc nào cũng như kẹp lấy một cái cuống lái tưởng tượng Giọng ông ào ào như tiếng nước trước mặt gềnh… Nhỡn giới ông vòi vọi ….Cái đầu quắc
thước…đặt trên một thân hình cao to và gọn quánh như chất sừng, chất
mun.”
Trang 5* Tài năng và tâm hồn:
- Trong thời gian hơn chục năm
“trên sông Đà, ông xuôi, ông
ngược hơn một trăm lần…chính
tay ông giữ lái độ sáu chục
lần”…
- Ông am hiểu tường tận về con
sông, về phương tiện đi lại, ông
dùng mắt “ mà nhớ tỉ mỉ như
đóng đanh vào lòng tất cả
những luồng nước của tất cả
những con thác hiểm trở”;
- Ông thuộc dòng sông như thuộc
“ một trường thiên anh hùng
ca…”
từng trải, hiểu biết
và rất thành thạo
trong nghề lài đò.
Trang 6- Bình tĩnh, ung dung đối đầu
với những cơn cuồng bạo của
thác gềnh ( nén đau, giữ mái
chèo, tỉnh táo chỉ huy bạn chèo lần
lượt vượt qua các vòng vây của
thủy trận sông Đà).
- Xử lý các tình huống nguy
hiểm một cách tài tình, linh
hoạt “ nắm chắc binh pháp
của thần sông, thần núi…”.
- Động tác điêu luyện “ cỡi đúng
ngay lên bờm sóng luồng
nước, phóng thẳng thuyền vào
giữa thác…”
mưu trí, dũng cảm; bản lĩnh cao cường
và tài ba.
Trang 7Cảnh vượt thác sông Đà
Trang 8- Ông không thích lái đò trên những khúc
sông bằng phẳng Ông bảo “Chạy thuyền
trên khúc sông không có thác, nó dễ dại
tay dại chân và buồn ngủ”.
- Ông thích chạy đò qua những khúc sông
có nhiều gềnh thác vì ông cảm nhận rằng
“ hết gềnh thác, hình như sông Đà hết
đậm đà với nhà đò”.
-Người lái đò coi việc chiến thắng thủy trận
sông Đà là chiến công mà chỉ là một
chuyện thường, là điều tất nhiên “ đêm
ấy nhà đò đốt lửa trong hang đá, nướng
ống cơm lam và toàn bàn về cá anh vũ
đầm xanh…”
Là một người nghệ sĩ tài hoa, yêu mến và
tự hào với công
Trang 9Hình ảnh minh họa ông lái đò nghỉ ngơi
khi dừng chèo
Trang 10*Tóm lại:
- Ông lái đò là hình ảnh tuyệt đẹp về người lao động
bình thường nhưng tài ba,trí dũng Nhân vật ông lái
được xây dựng trong mối tương quan với hoàn cảnh
( cuộc đối đầu dữ dội với sông Đà) để làm bật nổi phẩm chất và tính cách
- Nét độc đáo là NT đã sử dụng tri thức hội họa , điện
ảnh, võ thuật, quân sự một cách tài hoa – uyên bác để
diễn tả sinh động tài nghệ của nhân vật
Qua đó , nhà văn đã dành cho nhân vật những tình cảm yêu mến và trân trọng, ngợi ca
Trang 11b.Cô lái đò Lai Châu:
- Trên sông Đà, không chỉ có ông lái đò,
mà còn có “cô lái đò dọc đưa gạo
kháng chiến từ Quỳnh Nhai về thác
Bà Hè đổ lên kho quân lương”.
- Qua lời tâm sự của cô…nhà văn giúp
ta cảm nhận được :
+ Tình yêu nương ruộng – bản mường,
yêu bộ đội, yêu kháng chiến của
người dân lao động Tây Bắc
+ Sự gian truân của người lao động trên
sông nước
Vẻ đẹp tâm hồn và tiếng lòng của
một người phụ nữ Tây Bắc dịu hiền Ảnh minh họa cho hình
ảnh cô lái đò
Trang 12+ Cách nhìn và tả cảnh thiên nhiên thật đẹp
( thiên nhiên sông Đà vừa mang một vẻ đẹp dữ dội
“như thiên anh hùng ca”, vừa mang vẻ đẹp trữ tình, thơ mộng…)
Tình yêu thiên nhiên, tâm hồn nhạy cảm, vốn ngôn ngữ cực kỳ phong phú của nhà văn.
-Phong cách nghệ thuật của NT qua bài đoạn
trích:
Trang 13+ Cách nhìn và miêu tả con người lao động của nhà văn chú trong vào vẻ đẹp trí tuệ , tài năng và tâm hồn ( tấm lòng ông lái và cô lái đò thật chân
chất, đôn hậu ).
- Nghệ thuật viết tùy bút của Nguyễn Tuân thật đặc sắc :
+ Lối ví von độc đáo, bất ngờ, chính xác.
+ Chi tiết chân thực và hóm hỉnh.
+Cách viết phóng túng, ngôn ngữ điêu luyện.
+ Sự hiểu biết khoa học cặn kẽ, sức tưởng tượng phong phú, cảm xuc1 sâu lắng Đặc biệt là lòng yêu thương và tự hào về con người và đất nước
Trang 14III.TỔNG KẾT
1.NỘI DUNG:
- Ca ngợi vẻ đẹp vừa kì vĩ, hào hùng vừa trữ tình, thơ mộng của thiên nhiên và con người lao động bình dị ở Tây Bắc
- Qua đó, nhà văn nhiệt tình ca ngợi Tổ quốc, ca ngợi nhân dân, ca ngợi lao động vinh quang
2.NGHỆ THUẬT:
Bút pháp tài hoa: sd ngôn từ, miêu tả TN, con người…