slide bài giảng THANH TIẾT 86,87 đây THÔN vĩ dạ

Hàn Mặc Tử Sao anh không về chơi thôn Vĩ?. - Câu hỏi tu từ: “Ai biết tình ai có đậm đà?”  Mang chút hoài nghi mà chan chứa niềm thiết tha với cuộc đời và con người của một hồn thơ cô

Hàn Mặc Tử

« Trời hỡi!Nhờ ai cho khỏi đói Gió trăng có sẵn làm sao ăn?

Làm sao giết được người trong mộng

Để trả thù duyên kiếp phũ phàng?»

V Ộ I V À N G

M Ớ I N H Ấ T

D Ợ N D Ợ N

G I A N G

1 Tên một bài thơ mới thể hiện quan niệm sống tích cực

2 Trong Thơ mới, Xuân Diệu được coi là nhà thơ …

4 Tiếng nào không biến âm trong nhan đề Tràng giang ?

3 Điền từ còn thiếu : Lòng quê … …vời con nước

(Hàn Mặc Tử)

Tiết 85-86: Đọc văn

Mục tiêu bài học

1.Bài học trang bị cho các em kiến thức:

- Cảm nhận được tình yêu đời, lòng ham sống mãnh liệt mà đầy uẩn khúc của HMT

- Nhận ra được dạng liên kết vừa đứt đoạn vừa nhất quán chặt ché của mạch thơ

- Chỉ ra được lối tạo hình giản dị mà tài hoa của thi phẩm.

2 Bài học trang bị cho các em kĩ năng

cảm thụ phân tích thơ trữ tình, thơ mới

3 Bài học giúp các em hình thành thái độ:

Cảm thông với nhà thơ, sống có khát vọng ngay cả trong lúc bi đát nhất.

4 bài học giúp các em hình thành các năng lực:

- Năng lực thu thập thông tin liên quan đến thơ Hàn Mặc Tử trước cách mạng.

- Năng lực đọc – hiểu các tác phẩm trong phong trào thơ Mới.

- Năng lực trình bày suy nghĩ, cảm nhận của cá nhân về thơ lãng mạn 1930-1945.

- Năng lực hợp tác khi trao đổi, thảo luận về giá trị tư tưởng và nghệ thuật của bài thơ.

- Năng lực phân tích, so sánh đặc điểm phong cách thơ Hàn Mặc Tử với các nhà thơ Mới khác.

- Năng lực tạo lập văn bản nghị luận văn học.

 Ông là một trong những nhà thơ có sức

sáng tạo mạnh mẽ nhất phong trào Thơ

Mới.

a Cuộc đời:

Những hình ảnh cuộc đời và sự nghiệp

sáng tác của Hàn Mặc Tử

HOÀNG CÚC

MỘNG CẦM MAI ĐÌNH

NGỌC SƯƠNGTHƯƠNG THƯƠNG

Nơi ở của nhà thơ Hàn Mặc Tử khi bị bệnh và mất.

Chiếc giường thi sĩ đã nằm vật vã với những cơn đau, làm thơ và trút hơi thở cuối cùng ngày 11-11-1940 (tuổi 28).

Đường lên mộ Hàn Mặc Tử được cải táng trên đồi Ghềnh Ráng

(nay là Đồi Thi Nhân) - Quy Nhơn

ĐÀI TƯỞNG NIỆM HÀN MẶC TỬ Ở KHU MỘ

CŨ

MỘ HÀN MẶC TỬ

b Sự nghiệp sáng tác:

Hãy kể tên các tác phẩm chính của Hàn Mặc

Tử?

+ Vừa quằn quại, đau đớn.

+ Vừa hồn nhiên, trong trẻo.

+ Vừa hiện thực, lãng mạn lại vừa siêu thực.

I Tìm hiểu chung

2 Tác phẩm

b Hoàn cảnh sáng tác:

Vào năm 1938, lấy cảm

hứng từ mối tình với cô gái

I Tìm hiểu chung

2 Tác phẩm

Bài thơ là những bức tranh kỉ niệm đẹp và thơ

mộng về thôn Vĩ Dạ hàm ẩn một mối tình kín đáo,

trong sáng và ý nhị.

c Mạch cảm xúc:

Bất định phi lô gic ở bề mặt, thực, mộng đan xen

đó chính là đặc trưng của lối thơ điên Khổ 1

là vườn đẹp, khổ 2 là trăng đẹp, khổ 3 là người đẹp

II Đọc hiểu văn bản

Yêu cầu đọc với giọng nhẹ nhàng, da

diết, khắc khoải

Mơ khách đường xa, khách đường xa 

Áo em trắng quá nhìn không ra

Ở đây sương khói mờ nhân ảnh 

Ai biết tình ai có đậm đà?

Gió theo lối gió, mây đường mây Dòng nước buồn thiu, hoa bắp lay Thuyền ai đậu bến sông trăng đó 

Có chở trăng về kịp tối nay?

Hàn Mặc Tử

Sao anh không về chơi thôn Vĩ? 

Nhìn nắng hàng cau nắng mới lên 

Vườn ai mướt quá xanh như ngọc 

Lá trúc che ngang mặt chữ điền. 

II Đọc hiểu văn bản

1 Cảnh Vĩ Dạ lúc bình minh (khổ 1)

“ Sao anh không về chơi thôn Vĩ? Nhìn nắng hàng cau, nắng mới lên Vườn ai mướt quá xanh như ngọc

Lá trúc che ngang mặt chữ điền”

II Đọc hiểu văn bản

- Câu hỏi tu từ: “Sao anh không về chơi thôn Vĩ? ”

II Đọc hiểu văn bản

1 Cảnh Vĩ Dạ lúc bình minh (khổ 1)

“ Sao anh không về chơi thôn Vĩ?”

 Là lời hờn trách nhẹ nhàng, lời mời mọc thiết tha

của cô gái Huế.

 Là lời tác giả tự trách, tự giãi bày nỗi nhớ mong, ước ao

về lại thôn Vĩ Thi sĩ dùng từ về chơi bởi thôn Vĩ là nơi mình từng gắn bó, nơi có người mình thương gần gũi

thân thiết thế mà không thể về nên càng khắc khoải nhớ mong.

II Đọc hiểu văn bản

1 Cảnh Vĩ Dạ lúc bình minh (khổ 1)

Cảnh thôn Vĩ hiện ra với những hình ảnh đặc trưng nào trong 3 câu thơ tiếp? Vườn ai ở đây chỉ ai? Biện pháp nghệ thuật nào được

sử dung trong ba câu thơ?

II Đọc hiểu văn bản

1 Cảnh Vĩ Dạ lúc bình minh (khổ 1)

- “nắng hàng cau”: Cái đẹp hài hòa của màu nắng

vàng

vàng với hàng cau xanh tươi.

- “nắng mới lên”: Trong trẻo tinh khôi.

- “mướt”: tươi tốt, láng bóng, đầy sức sống.

- Vườn ai: Vườn của cô gái Huế.

- Nghệ thuật : Phép điệp, ẩn dụ, so sánh đã biểu hiện tâm hồn ngây ngất của thi sĩ trước trước vẻ đẹp Vĩ Dạ.

Một thiên nhiên đẹp đầy sức sống

 Cảnh vật thơ mộng, tươi đẹp, tràn đầy sức sống.

Lá trúc Theo em “mặt chữ điền” là gương che ngang/ mặt chữ điền

mặt như thế nào? “Lá trúc” gợi lên hình ảnh ra sao? “Che ngang”

thể hiện nét đẹp gì của người con gái?Từ đó nhận xét chung về con

người Huế?

 Bức tranh thiên nhiên và con người hài hoà trong vẻ đẹp dịu dàng, kín đáo → tình yêu đời, khát sống, hướng về cái trong trẻo, thánh thiện

2 Cảnh thôn Vĩ đêm trăng (khổ 2 )

Gió/ theo lối gió, mây /đường mây Dòng nước/buồn thiu/ hoa bắp lay

- Mây – gió: vận động trái chiều -> chia lìa, xa cách

- Nhân hóa: dòng sông lặng lẽ buồn thiu

- Cây cỏ lay động rất nhẹ -> không gian vắng lặng, u buồn

 thiên nhiên đẹp nhưng lạnh lẽo, trống vắng

 Dự cảm nỗi buồn cô đơn; sự thờ ơ, xa cách.

Hãy nhận xét bức tranh thiên nhiên xứ Huế ở 2 câu thơ đầu của khổ thứ 2?

“Thuyền ai đậu bến sông trăng đó

Có chở trăng về kịp tối nay?”

+ Thuyền ai: phiếm chỉ

- Không gian mờ ảo đầy

ánh trăng: bến trăng,

sông trăng, thuyền chở

và thực.

 ẩn chứa một nỗi mong chờ

tha thiết, nỗi phấp phỏng hoài

nghi.

Huế và dòng Hương Giang về đêm hiện lên như thế nào trong trí tưởng tượng của thi nhân?

3 Người xưa nơi Vĩ Dạ(khổ 3)

- Mơ : là mộng, là ảo

- Điệp ngữ: khách đường xa:  Hình ảnh người xưa xa vời

mơ ảo vào khói sương.

- Câu hỏi tu từ: “Ai biết tình

ai có đậm đà?”

 Mang chút hoài nghi mà chan

chứa niềm thiết tha với cuộc

đời và con người của một hồn thơ cô đơn

 Sự trống vắng trong một tâm hồn rất sợ cô đơn, nhưng lại đang rơi vào một tình thế rất

cô đơn.

III Tổng kết

1 Nội dung:

2 Nghệ thuật:

- Trí tưởng tượng phong phú.

- Nghệ thuật so sánh, nhân hóa; thủ pháp lấy động tả

tĩnh, sử dụng câu hỏi tu từ…

- Hình ảnh sáng tạo, có sự hòa quyện giữa thực và ảo.

Bức tranh phong cảnh Vĩ Dạ và lòng yêu đời, ham sống mãnh liệt mà đầy uẩn khúc của nhà thơ.

Đọc đoạn thơ và trả lời các câu hỏi:

“Sao anh không về chơi thôn Vĩ?

Nhìn nắng hàng cau nắng mới lên

Vườn ai mướt quá xanh như ngọc

Lá trúc che ngang mặt chữ điền.”

? Tâm trạng của Hàn Mặc Tử trong khổ thơ, qua tâm trạng của thi sĩ anh (chị) nhận được bài học gì cho bản thân?

Tâm trạng: Ngỡ ngàng, say đắm, hi vọng về tình yêu, hạnh phúc

 Bài học: con người cần phải giàu niềm tin vào cuộc đời, giàu nghị lực sống.

Đọc văn bản sau và trả lời câu hỏi :

Mơ khách đường xa khách đường xa,

Áo em trắng qúa nhìn không ra;

Ở đây sương khói mờ nhân ảnh

Ai biết tình ai có đậm đà?

1/ Nêu nội dung chính của đoạn thơ trên?

2/Xác định phép điệp trong câu thơ:Mơ khách đường xa khách đường xa.

Nêu hiệu quả nghệ thuật của việc sử dụng phép điệp đó ? 3/ Câu thơ Ai biết tình ai có đậm đà? đạt hiệu quả nghệ thuật như thế nào trong việc thể hiện tâm trạng của nhà thơ ?

1/ Nội dung chính của đoạn thơ: Đoạn thơ thể hiện nỗi nhớ hình ảnh người thiếu nữ Huế và sự tuyệt vọng của thi nhân.

2/ Phép điệp trong câu thơ: điệp ngữ khách đường xa hai lần

Hiệu quả nghệ thuật: nhấn mạnh thêm nỗi xót xa, như lời thầm tâm

sự của nhà thơ với chính mình Trước lời mời của cô gái thôn Vĩ (Sao anh không về chơi thôn Vĩ), có lẽ nhà thơ chỉ là người khách quá xa xôi, hơn thế, chỉ là người khách trong mơ mà thôi Có nhiều nguyên nhân dẫn đến sự suy tư ấy, nhưng ở đây chủ yếu là mặc cảm về tình người.

3/ Câu thơ Ai biết tình ai có đậm đà? đạt hiệu quả nghệ thuật: nhà thơ

đã sử dụng rất tài tình đại từ phiếm chỉ ai để mở ra hai ý nghĩa của câu thơ: nhà thơ làm sao mà biết được tình người xứ Huế có đậm đà không, hay cũng mờ ảo, dễ có chóng tan như sương khói kia; tuy vậy, người xứ Huế có biết chăng tình cảm của nhà thơ với cảnh Huế, người Huế hết sức thắm thiết, đậm đà? Dù hiểu theo nghĩa nào thì câu thơ cũng chỉ làm tăng nỗi cô đơn, trống vắng trong một tâm hồn tha thiết yêu thương con người và cuộc đời.

- Điền vào sơ đồ khuyết.

- Nhóm: 4-5 HS

- Thời gian: 5’

Đây thôn Vĩ Dạ

Thế giới: thực

nhớ, hân hoan

buồn, cô đơn

hoài nghi, trông chờ trong

vô vọng

k1

k2

k3

HƯỚNG DẪN HỌC BÀI Ở NHÀ

1 Viết bài nghị luận ngắn: Niềm yêu đời của Hàn Mặc Tử trong khổ thơ này đem đến cho em thông điệp gì trong cuộc sống?

2 Vẽ bức tranh thôn Vĩ từ gợi ý của bài thơ ( khuyến

khích các bạn có khiếu vẽ)!

The End!

Cảm ơn vì đã lắng nghe!