slide bài giảng tạo giống bằng gây đb CNTB

Quy trình tạo giống bằng tác nhân đột biếnXử lí mẫu vật bằng tác nhân gây đột biến Chọn lọc các thể đột biến có kiểu hình mong muốn Tạo dòng thuần chủng cho thể đột bi

NĂM HỌC: 2016- 2017

KIỂM TRA BÀI CU

Câu hỏi: Ưu thế lai là gì? Đặc điểm của ưu thế lai? Giả

thuyết giải thích ưu thế lai?

Tiết 22: TẠO GIỐNG BẰNG PHƯƠNG PHÁP GÂY ĐỘT BIẾN VÀ CÔNG NGHỆ TẾ BÀO

Quy trình tạo giống bằng tác nhân đột biến

Xử lí mẫu vật bằng tác

nhân gây đột biến

Chọn lọc các thể đột biến

có kiểu hình mong muốn

Tạo dòng thuần chủng cho

thể đột biến được chọn

Nghiên cứu SGK cho biết các bước trong quy trình tạo giống bằng phương pháp gây đột biến?

Trong các bước trên bước nào quan trọng nhất? Để thực hiện bước này cần chú ý điều gì?

Xử lí mẫu vật bằng tác

nhân gây đột biến

Tác nhân

Cường độ

Thời gianQuy trình tạo giống bằng tác nhân đột biến

Vị trí tác động của tác nhân

gây đột biến ở TV

Phương pháp tạo giống bằng gây đột biến thích hợp

với những đối tượng sinh vật nào?

Bưởi (3n) không hạt

THÀNH TỰU TẠO GIỐNG ĐỘT BIẾN

Cam CARA CARA không hạt

(hiện trồng ở Đà lạt) Cam mật (3n) không hạt

Dưa hấu tam bội (3n) không hạt

Dâu tằm tam bội (3n)

Cà chua DT 28: Chọn tạo bằng phương pháp đột biến

thực nghiệm

Ngô DT6: chín sớm, năng suất cao, hàm lượng Pr tăng

1,5%

Giống lỳa thơm đột biến Basmati:

Thời gian sinh trưởng 3 thỏng, hạt dài thon, đẹp, và năng

suất tăng gấp 2 - 2,5 lần so với giống gốc

Giống hoa cúc VCM1 (Cải tiến từ giống gốc là hoa cúc CN43 có hoa màu trắng được nhập nội từ Hà Lan bằng chiếu xạ in vitro)

Nuôi cấy mô ở Viện Di

truyền

Hoa Phong

lan nuôi cấy mô

Công ty cổ phần Giống - Vật

tư công nghệ cao Việt Nam

Nhân giống vô tính một số

giống Lily nhập nội

Chuối nuôi cấy mô trong vườn ươm

Chuối nuôi cấy

mô trồng ngoài

đồng

Dứa

NHÂN GIỐNG VÔ TÍNH “BẰNG PHƯƠNG PHÁP NUÔI CẤY MÔ” Ở CÂY BẠCH ĐÀN 

Cây lai Pomato

72 NST (24+48)

TB lai

72 NST (24+48 ) 2n= 24

Kết quả lai giữa Khoai tây v à Cà chua

do sinh viên Việt Nam tạo ra năm 2010

Kết quả lai giữa Khoai tây v à cà chua

do các nh à làm vườn nước Anh tạo ra năm 2013

1 Cây con

2 Cây con

Hạt phấn

(n) AB

Lưỡng bội hóa

Cây lưỡng bội

(2n) AABB

Cho nhân TB tuyến

vú Cho TBC của trứng

Chuyển nhân TB tuyến vú vào TBC

của trứng

Nuôi cây trong ống nghiệm

Phôi sớm

- Cừu cái Dolly ra đời ( 1996) tại Scotland, gây chấn động to àn

cầu khi trở th à nh con vật được nhân bản đầu tiên

- Dolly đã 3 lần sinh nở với 6 đứa con Lên 5 tuổi, Dolly bị mắc chứng

viêm khớp và trở nên đi lại khó khăn Năm 2003 (7 tuổi) nó đã được tiêm một mũi tiêm gây chết không đau đớn ( cái chết êm ái ) nhằm thoát khỏi bệnh phổi đang trở nên trầm trọng

-Tỷ lệ thất bại của trứng cũng kh á cao v à trong số những phôi thành công thì có rất nhiều phôi bị lỗi, như trường hợp của Dolly đã bị chết sớm

Nguyên nhân do phần mềm gene không được chuyển giao hoàn toàn

hoặc bị hư hỏng trong lúc chuyển

Cừu Dolly

Nhân bản vô tính chó cưng

Tiến hành:

Công ty RNL Bio (Hàn Quốc)

Năm thành công:

2005

Những chú chó này được nhân bản từ

tế bào của một con chó giống

Booger .

▼ Nếu bạn có 1 con chó có kiểu gen quý hiếm, làm thế nào để bạn có thể tạo ra nhiều con chó

có kiểu gen y hệt con chó của bạn?

Nhân bản chuột chết

Con chuột đã chết được 16

năm

Hậu duệ của con chuột

chết

Người tiến hành:

Nhóm nghiêu cứu của Trung tâm Sinh học phát

triển tại thành phố Kobe (Nhật Bản)

Năm nghiên cứu thành công:

Tháng 11 năm 2008

Nhân bản cá trạch

Người tiến hành: GS.TS Nguyễn Mộng Hùng và nhà khoa học Nga Nikitina.

Lạc đà Injaz

Tiến hành:

Trung tâm nhân giống lạc đà và Viện nghiên cứu thú y trung ương của Các tiểu vương quốc Ảrập Thống nhất nhân bản từ một con lạc đà bị giết lấy thịt năm 2005.Chào đời: 8/4/2009

Chuột nhân bản từ tế

bào lấy từ da (Mỹ) Khỉ nhân bản vô tính (Anh)

Ngựa nhân bản vô tính ở

Ý

Sói nhân bản vô tính

ở Hàn Quốc (2005)

Sao la

Sếu đầu đỏ

Vooc quần đùi

trắng

Quy trình cấy truyền phôi b ò

Câu 1 Trong các bước sau đây:

I Chọn lọc cá thể có kiểu hình mong muốn

II Tạo dòng thuần.

III Xử lí mẫu vật bằng tác nhân đột biến.

Quy trình tạo giống mới bằng phương pháp gây đột biến theo trình tự nào sau đây?

a các tế bào xôma tự do được tách ra từ mô sinh dưỡng

b các tế bào đã được xử lí làm tan màng sinh chất

c các tế bào đã được xử lí làm tan thành tế bào

d các tế bào khác loài đã hoà nhập để trở thành tế bào lai

Câu 2: Trong kĩ thuật lai tế bào, các tế bào trần là:

CỦNG CỐ

Câu 3

Câu 3 Phương pháp nuôi cấy hạt phấn là:

A Cho mọc thành cây đơn bội rồi đa bội hóa cây

lưỡng bội.

B Dùng hóa chất để nuôi cấy tạo cây lưỡng bội.

C Cho những giao tử đơn bội giao phấn tạo cây

lưỡng bội.

D Cho giao tử đơn bội nuôi cấy trong môi trường

đủ chất dinh dưỡng phát triển thành cây lưỡng bội.

CỦNG CỐ

Câu 4 Điều nào sau đây không đúng với nhân bản vô tính ở động vật bằng kỹ thuật chuyển nhân?

A Cần có sự tham gia của nhân tế bào sinh dục.

B ĐV có vú có thể nhân bản từ tế bào xôma.

C Cần có sự tham gia tế bào chất của noãn bào.

D Có thể tạo ra giống ĐV mang gen người.

CỦNG CỐ

a Nuôi cấy hợp tử.

b Kỹ thuật chuyển

c Cấy truyền phôi

d Nhân giống đột biến

Câu 5: Chia cắt một phôi động vật thành nhiều phôi, rồi cấy vào tử cung của các con cái khác nhau từ đó nhanh chóng tạo ra hàng loạt con có kiểu gen giống nhau được gọi là

phương pháp:

CỦNG CỐ

Câu 6

Câu 6 Để tạo ra cơ thể mang bộ nhiễm sắc thể của 2 loài khác nhau mà không qua sinh sản hữu tính người ta sử dụng phương pháp

A đột biến nhân tạo.

B lai tế b à o.

C kĩ thuật di truyền

D chọn lọc c á thể.

1.Trả lời các câu hỏi và bài tập trong SGK

2 Đọc bài 20: TẠO GIỐNG NHỜ CÔNG NGHỆ GEN

Phương pháp Cách tiến hành Kết quả

* Yêu cầu: Nghiên cứu SGK SH 12 trang 80, hoàn thành nội dung PHT sau:

1 Công nghệ tế bào thực vật

Phương

pháp Cách tiến hành (Ứng dụng) Kết quả

Nuôi cấy

mô, tế bào

Lai tế bào

NỘI DUNG PHIẾU HỌC TẬP

- Nuôi cấy mô hay tế bào thực vật trong ống

nghiệm → Tái sinh thành cây.

Phương

pháp Cách tiến hành (Ứng dụng) Kết quả

Nuôi cấy

mô, tế bào

Lai tế bào

NỘI DUNG PHIẾU HỌC TẬP

- Nuôi cấy mô hay tế bào thực vật trong ống

nghiệm → Tái sinh thành cây.

- Tạo quần thể cây trồng đồng nhất về kiểu gen - Nhân giống nhanh,

số lượng lớn.

Phương

pháp Cách tiến hành (Ứng dụng) Kết quả

Nuôi cấy

mô, tế bào

Lai tế bào

NỘI DUNG PHIẾU HỌC TẬP

- Nuôi cấy mô hay tế bào thực vật trong ống nghiệm

→ Tái sinh thành cây.

- Loại bỏ thành tế bào của

các tế bào lai khác loài → Tế bào trần.

- Dung hợp hai tế bào trần

số lượng lớn.

Phương

pháp Cách tiến hành (Ứng dụng) Kết quả

Nuôi cấy

mô, tế bào

Lai tế bào

NỘI DUNG PHIẾU HỌC TẬP

- Nuôi cấy mô hay tế bào thực vật trong ống nghiệm

→ Tái sinh thành cây.

- Loại bỏ thành tế bào của

các tế bào lai khác loài → Tế bào trần.

- Dung hợp hai tế bào trần

→ tế bào lai

- Nuôi tế bào lai → Cây lai khác loài

- Tạo cây lai khác

loài, ( không qua lai hữu tính).

- Tạo quần thể cây trồng đồng nhất về kiểu gen - Nhân giống nhanh,

số lượng lớn.

Phương

pháp Cách tiến hành (Ứng dụng) Kết quả

Nuôi cấy

mô, tế bào

Lai tế bào

NỘI DUNG PHIẾU HỌC TẬP

- Nuôi cấy mô hay tế bào thực vật trong ống

nghiệm → Tái sinh thành cây.

- Nuôi cấy hạt phấn hoặc noãn trong ống nghiệm → Cây đơn bội.

- Tế bào đơn bội (n) lưỡng

- Loại bỏ thành tế bào của

các tế bào lai khác loài → Tế bào trần.

- Dung hợp hai tế bào trần

→ tế bào lai

- Nuôi tế bào lai → Cây lai khác loài

- Tạo cây lai khác

loài, ( không qua lai hữu tính).

- Tạo quần thể cây trồng đồng nhất về kiểu gen - Nhân giống nhanh,

số lượng lớn.

Phương

pháp Cách tiến hành (Ứng dụng) Kết quả

Nuôi cấy

mô, tế bào

Lai tế bào

NỘI DUNG PHIẾU HỌC TẬP

- Nuôi cấy mô hay tế bào thực vật trong ống

nghiệm → Tái sinh thành cây.

- Nuôi cấy hạt phấn hoặc noãn trong ống nghiệm → Cây đơn bội.

- Tế bào đơn bội (n) lưỡng

- Tạo các cây lưỡng bội đồng hợp về tất cả các gen → Tính trạng ổn định.

- Loại bỏ thành tế bào của

các tế bào lai khác loài → Tế bào trần.

- Dung hợp hai tế bào trần

→ tế bào lai

- Nuôi tế bào lai → Cây lai khác loài

- Tạo cây lai khác

loài, ( không qua lai hữu tính).

- Tạo quần thể cây trồng đồng nhất về kiểu gen - Nhân giống nhanh,

số lượng lớn.

* Yêu cầu: Nghiên cứu SGK SH 12 trang 80, 81 hoàn thành nội dung PHT sau:

2 Công nghệ tế bào động vật

NỘI DUNG PHIẾU HỌC TẬP

1 Tách nhân tế bào của động vật cần nhân bản Tách tế bào trứng và loại bỏ nhân.

2 Cho nhân tế bào cần nhân bản vào tế bào trứng đã mất nhân ->Phôi 3 Chuyển phôi vào tử cung của con cái khác cho mang thai, sinh đẻ bình thường.

- Nhân bản nhiều loài động vật (đặc biệt là động vật biến đổi gen).

NỘI DUNG PHIẾU HỌC TẬP

1 Tách nhân tế bào của động vật cần nhân bản Tách tế bào trứng và loại bỏ nhân.

2 Cho nhân vào tế bào trứng đã bị lấy mất nhân.

3 Nuôi tế bào này trong ống nghiệm → phôi.

4 Chuyển phôi vào tử cung của con cái cho mang thai, sinh đẻ bình thường.

- Nhân bản động vật (đặc biệt là động vật biến đổi gen).

- Lấy phôi từ động vật cho ->

tách thành nhiều phôi → cấy các phôi này vào động vật nhận để mang thai v à sinh đẻ bình thường.

- Tạo nhiều con vật kiểu gen giống nhau trong thời gian ngắn.