Cuộc kháng chiến chống Pháp ở Gia Định và các tỉnh miền Đông Nam Kì từ năm 1859- 1862 Kháng chiến ở Gia Định Kháng chiến lan rộng ra các tỉnh miền Đông Nam kì... Tình hình Việt Nam đến
Trang 1PHẦN 3 LỊCH SỬ VIỆT NAM
(1858- 1918)
CHƯƠNG 1 VIỆT NAM TỪ NĂM 1858 ĐẾN
Trang 2Tình hình Việt Nam đến giữa thế
kỷ XIX (Trước khi bị thực dân
Pháp xâm lược)
Chiến sự Đà Nẵng năm 1858
II Cuộc kháng chiến chống Pháp ở Gia Định và các tỉnh miền Đông Nam Kì từ năm
1859- 1862
Kháng chiến ở Gia Định
Kháng chiến lan rộng ra các tỉnh miền Đông Nam kì Hiệp ước
5-6-1862
Trang 3I LIÊN QUÂN PHÁP- TÂY BAN NHA XÂM LƯỢC VIỆT NAM
CHIẾN SỰ Ở ĐÀ NẴNG NĂM 1858
1 Tình hình Việt Nam đến giữa thế kỷ XIX
(trước khi thực dân Pháp xâm lược)
Nhà Nguyễn được thành lập trong hoàn cảnh lịch sử
như thế nào?
Vua Gia Long (tại vị: 1802- 1819)
Trang 4I LIÊN QUÂN PHÁP- TÂY BAN NHA XÂM LƯỢC VIỆT NAM
CHIẾN SỰ Ở ĐÀ NẴNG NĂM 1858
1 Tình hình Việt Nam đến giữa thế kỷ XIX
(trước khi thực dân Pháp xâm lược)
+ Công thương nghiệp đình đốn (do nhà nước thực hiện chính sách bế quan tỏa cảng)
Quân sự: lạc hậu
yếu kém Đối ngoại sai lầm do thực hiện “chính sách cấm đạo”,
giết những người theo đạo gây bất hòa trong nhân dân, tạo kẽ hở cho
kẻ thù lợi dụng.
Xã hội:
mâu thuẫn giữa địa chủ phong kiến với nông dân diễn ra gay gắt, khởi nghĩa của nông dân chống lại triều đình thường xuyên xảy
ra.
Trang 5I LIÊN QUÂN PHÁP- TÂY BAN NHA XÂM LƯỢC VIỆT NAM
CHIẾN SỰ Ở ĐÀ NẴNG NĂM 1858
1 Tình hình Việt Nam đến giữa thế kỷ XIX
(trước khi thực dân Pháp xâm lược)
- Đất nước bị khủng hoảng suy yếu
- Nước ta đứng trước nguy cơ bị phương Tây xâm lược.
Trang 6I LIÊN QUÂN PHÁP- TÂY BAN NHA XÂM LƯỢC VIỆT NAM
CHIẾN SỰ Ở ĐÀ NẴNG NĂM 1858
2 Thực dân Pháp ráo riết chuẩn bị xâm lược việt Nam (Đọc thêm )
Trang 7I LIÊN QUÂN PHÁP- TÂY BAN NHA XÂM LƯỢC VIỆT NAM
Trang 8Có cảng biển sâu rộng, cho tàu lớn dễ ra vào
Trang 9Chiều ngày 31/8/1858, liên
quân Pháp Tây Ban Nha dàn
trận trước cửa biển Đà Nẵng bán đảo Sơn Trà, mở đầu cuộc Ngày 1/9/1858 Pháp tấn công
xâm lược Việt Nam
Triều đình cử Nguyễn
Tri Phương vào Đà Nẵng
chuẩn bị đối phó
Trang 10Nguyễn Tri Phương tên cũ là Nguyễn Văn Chương, tự Hàm Trinh, hiệu là Đồng Xuyên, sinh ngày 21 tháng 7 năm Canh Thân (1800), quê làng Đường Long (Chí Long),
xã Chánh Lộc, huyện Phong Điền, tỉnh Thừa Thiên
Ông xuất thân trong một gia đình làm ruộng và nghề thợ mộc Nhà nghèo lại không xuất thân từ khoa bảng nhưng nhờ ý chí tự lập ông
đã làm nên công nghiệp lớn
Trang 11HÌNH ẢNH CHIẾN SỰ ĐÀ NẴNG NĂM 1858
Trang 12Nguyễn Tri Phương
Xây phòng
tuyến
Trang 13Mặt trận Cuộc xâm lược
của Pháp Cuộc kháng chiến của triều
đình
Cuộc kháng chiến của nhân dân
Kết quả, ý nghĩa
- Ngày
1/9/1858 Pháp tấn công bán đảo Sơn Trà,
mở đầu cuộc xâm lược Việt Nam
- Triều đình cử Nguyễn Tri Phương vào Đà Nẵng chuẩn bị đối phó
- Nguyễn Tri Phương chỉ huy quân đội phối hợp với nhân dân kháng chiến
- Nhân dân ta sẵn sàng đứng lên chống Pháp xâm lược
- Nhân dân thực hiện theo
kế sách của Nguyễn Tri Phương, làm
“vườn không nhà trống”, gây cho Pháp nhiều khó khắn Khí thế chống Pháp diễn ra trên khắp cả nước
- Sau 5 tháng xâm lược chúng chỉ chiếm được bán đảo Sơn Trà
Kế hoạch đánh nhanh thắng nhanh của Pháp bước đầu bị thất bại
Trang 14II CUỘC KHÁNG CHIẾN CHỐNG PHÁP Ở GIA ĐỊNH VÀ CÁC
TỈNH MIỀN ĐÔNG NAM KỲ TỪ NĂM 1859- 1862
1 Kháng chiến ở Gia Định.
Vì sao sau khi thất bại ở Đà Nẵng, Pháp lại không tấn công ra Bắc Kỳ mà lại đánh
vào Gia Định?
Trang 16Hình ảnh: Nam Kì lục tỉnh
Trang 17Ngày 9/2/1859
17/2/1859 23/02/1861
Hỏi trang dẹp loạn rày đâu vắng,
Nỡ để dân đen mắc nạn này?”
(Nguyễn Đình Chiểu)
Trang 18Trận chiến thành Gia Định
(17/2/1859) Trận đánh Đại đồn Chí Hòa
(24/2/1861)
Trang 19Mặt trận Cuộc xâm lược
của Pháp Cuộc kháng chiến của triều
đình
Cuộc kháng chiến của nhân dân
Kết quả, ý nghĩa
Gia Định 1859
– 1860 - Ngày 9/2/1859, Pháp
chuyển hướng đánh vào Gia Định, đến ngày
17/2/1859 thì chiếm được thành
- Từ năm 1860 Pháp gặp nhiều khó khăn do sa lầy chiến tranh
ở Trung Quốc
và I-ta-li-a
Pháp ngừng
mở các cuộc chiến tranh chỉ
để lại 1000 tên đóng tên 1
tuyến dài 10km
- Quan quân triều đình chống trả yếu
ớt rồi tan rã nhanh chóng
- Triều đình cử Nguyễn Tri Phương vào Gia Định Ông không chủ
động đánh giặc
mà huy động nhân dân xây dựng phòng tuyến Chí Hòa
để chặn bước tiến của Pháp
- Nhân dân chủ động chặn đánh Pháp ngay từ khi chúng kéo vào Gia Định làm chậm bước tiến của giặc
- Dương Bình Tâm lãnh đạo nhân dân chủ động tấn công địch ở đồn Chợ Rẫy (tháng
7/1860) gây cho địch nhiều khó khăn
Kế hoạch “đánh nhanh thắng nhanh” của pháp bị thất bại, phải chuyển sang kế hoạch
“ chinh phục từng gói nhỏ”
Pháp ngừng mở đánh chiếm, phải ở trong tình thế “tiến thoái lưỡng nan”
Trang 20II CUỘC KHÁNG CHIẾN CHỐNG PHÁP Ở GIA ĐỊNH VÀ CÁC
TỈNH MIỀN ĐÔNG NAM KỲ TỪ NĂM 1859- 1862
2 Kháng chiến lan rộng ra các tỉnh miền Đông Nam Kỳ Hiệp ước ngày
5/6/1862 (đọc thêm)
12/04/1861
18/12/1861
23/03/1862
Trang 21Cụ Nguyễn Trung Trực tên thật
là Nguyễn Văn Lịch, làm nghề chài lưới Năm 1861, phối hợp vớiTrương Định, ông đã chỉ huy đánh thắng một trận rất lớn trên sông Nhật Tảo (Bến Lức), đốt cháy tàu Étpêrăng (Espérance) (Hy Vọng) của giặc Pháp, giết chết nhiều địch và làm chết đuối nhiều tên khác, khiến Bôna vô cùng hoảng sợ
Nguyễn Trung Trực
(1838- 1868)
“Bao giờ người Tây nhổ hết cỏ nước Nam thì mới hết người Nam
đánh Tây”
Trang 22Mặt trận Cuộc xâm
lược của Pháp Cuộc kháng chiến của triều
đình
Cuộc kháng chiến của nhân dân
Kết quả ý nghĩa.
Miền Đông
Nam Kì
(1861-1862)
Trang 23
CÂU HỎI CỦNG CỐ
1 Pháp chính thức nổ sung xâm lược Việt Nam
vào thời gian nào?
A 29/8/1858
B 1/9/1859
C 1/9/1858
D 31/8/1859
Trang 242 Ai là người chỉ huy chiến sự Đà Nẵng?
a Vũ Duy Ninh
b Trần Hoàn
c Nguyễn Tri Phương
d Vua Tự Đức
Trang 253 Ngày 17/2/1859 diễn ra sự kiện gì?
a Pháp tiến công vào Nam Kỳ
b Pháp tấn công thành Gia Định
c Pháp tấn công đại đồn Chí Hòa.
d Pháp vượt sông Cần Giờ tiến về thành Gia Định
Trang 264 Pháp tấn công đại đồn Chí Hòa vào thời gian nào?
a 1/9/1858
b 23/2/1862
c 23/2/1860
d 23/2/1861
Trang 272 Kháng chiến lan rộng ra các tỉnh miền Đông Nam
Kì Hiệp ước 5-6-1862.
2-1861,Pháp tấn công Đại Đồn Chí Hòa , quân ta
kháng cự quyết liệt nhưng do hỏa lực địch quá mạnh, Nguyễn Tri Phương buộc phải rút lui, Pháp thừa
thắng đánh chiếm Định Tường, Biên hòa, Vĩnh long
Trang 28Nghĩa quân Nguyễn Trung Trực đốt tàu chiến Pháp
(10/12/1861)
Trang 29 Phong trào kháng chiến của nhân dân dâng cao, Pháp đang vô cùng bối rối thì triều Nguyễn đã kí với Pháp hiệp ước Nhâm Tuất ( 5-6-1862)
Nội dung của hiệp ước Nhâm Tuất (5-6-1862)
Về lãnh thổ: Thừa nhận quyền cai trị của Pháp ở Gia Định, Biên Hòa, Định Tường Pháp sẽ trả lại thành
Vĩnh Long cho triều đình khi dân ngừng kháng chiến.
Về thông thương: Mở 3 cửa biển Đà Nẵng, Ba Lạt, Quảng Yên cho Pháp tự do buôn bán
Về chiến phí: bồi thường cho Pháp 280 vạn lạng bạc
Về truyền giáo: Bãi bỏ lệnh cấm đạo, tự do truyền bá đạo Gia Tô
Trang 30Phan Thanh Giản và Lâm Duy Hiệp đại diện cho triều đình Huế ký Hiệp
ước 5/6/1862
Trang 31Phan Thanh Giản và Lâm Duy Hiệp đại diện cho triều
đình Huế ký Hiệp ước 5/6/1862
Trang 32Bạn có nhận xét gì sau khi đọc xong nội dung của bản Hiệp ước
Nhâm Tuất?
- Đây là bản hiệp ước bất bình đẳng, đánh mất mộ chủ quyền độc lập dân tộc, chứng tỏ thái độ hèn nhát, thỏa hiệp của triều đình bước đầu đã đầu hàng bọn thực dân cướp nước, gây bất bình trong nhân dân và các sĩ phu yêu nước.
=> Hậu quả: tạo điều kiện cho thực dân Pháp có cơ hội
để thực hiện dã tâm xâm lược toàn bộ nước ta.
Trang 33III CUỘC KHÁNG CHIẾN CỦA NHÂN DÂN NAM KÌ SAU HIỆP ƯỚC 1862.
1 Kháng chiến lan rộng ra các tỉnh miền Đông Nam
kì Hiệp ước 5-6-1862
Đọc và tìm hiểu sách giáo khoa hoàn thành
bảng dưới đây
Trang 34Mặt trận Pháp Nhân Dân Triều đình
Miền đông
Nam Kì
trước 1862
+23-2-1861 quân Pháp tấn công đánh chiếm Đại đồn Chí Hòa Tiếp đó Pháp đánh chiếm luôn Định Tường
(12-4-1861), Biên Hòa(18-2-1861), Vĩnh Long(23-3-1862)
Kháng chiến của nhân dân phát triển mạnh
mẽ Trận đánh lớn: 12-1861 nghĩa quân Nguyễn Trung Trực đốt cháy tàu trên sông Nhật Tảo
10-Giữa lúc phong trào k/c của nhân dân ngày một dâng cao thì triều đình đã kí với Pháp hiệp ước Nhâm Tuất
Miền Đông
Nam Kì sau
1862
Pháp dừng các cuộc tấn công để tập trung lực lượng bình định miền Tây
Nhân dân vừa tiếp tục chống Pháp vừa chống phong kiến Tiêu biểu:
khởi nghĩa Trương Định
Triều đình ra lệnh giải tán các đội nghĩa binh chống Pháp
Trang 35Nguyễn Trung Trực đốt cháy tàu giặc trên sông Nhật Tảo
Trang 36Trương Định nhận phong soái
Trang 37III CUỘC KHÁNG CHIẾN CỦA NHÂN DÂN NAM KÌ SAU HIỆP ƯỚC 1862.
1 Kháng chiến lan rộng ra các tỉnh miền Đông Nam
kì Hiệp ước 5-6-1862
2 Thực dân Pháp chiếm 3 tỉnh miền Tây Nam Kì
Trang 38• 2 Thực dân Pháp chiếm 3 tỉnh miền Tây Nam Kì
- Ngày 20 -6-1867, Pháp kéo quân đến trước thành
Vĩnh Long ép Phan Thanh Giản nộp thành không điều kiện.
- -Từ ngày 20 đến 24-6 -1867, Pháp đã chiếm gọn 3
tỉnh miền Tây Nam Kì (Vĩnh Long, An Giang, Hà Tiên) mà không tốn một viên đạn.
Trang 393 Nhân dân ba tỉnh miền Tây chống Pháp
-Lúc bấy giờ triều đình lúng túng, bạc nhược nhanh
chóng đầu hàng giặc
- Nhân dân miền Tây anh dũng kháng chiến
- Tiêu biểu là: k/n Trương Quyền, Nguyễn Trung Trực, Nguyễn Hữu Huân
Trang 41Nối nhân vật và sự kiện:
Trương Định
Nguyễn Trị Phương
Nguyễn Trung Trực
Phan Thanh Giản
“ Bao giờ người Tây nhổ hết cỏ nước Nam mới hết người Nam đánh Tây” Giao nộp thành Vĩnh Long cho Pháp
Được phong Bình Tây Đại nguyên soái
Chỉ huy quân triều đình chống Pháp ở
Đà Nẵng.