TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU VÀ CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ XÂY DỰNG CHIẾN LƢỢC KINH DOANH CỦA DOANH NGHIỆP
Tổng quan tình hình nghiên cứu
Chiến lược kinh doanh ngày càng trở nên quan trọng đối với sự thành công của doanh nghiệp, đóng vai trò quyết định trong việc xác định thành bại Do đó, nhiều nghiên cứu đã được thực hiện để hiểu rõ hơn về chiến lược kinh doanh.
- Lưu Vĩnh Hảo (2011) về “ Xây dựng chiến lược kinh doanh của Công ty
Luận văn thạc sỹ kinh tế chuyên ngành quản trị kinh doanh "Cổ phần Đông Hải Bến Tre giai đoạn 2011-2020" tập trung vào việc xây dựng chiến lược kinh doanh cho Công ty cổ phần Đông Hải Tác giả kết hợp kiến thức lý thuyết với thực tiễn hoạt động của công ty để đề xuất các giải pháp phù hợp, nhằm đáp ứng hiệu quả cho chiến lược phát triển trong giai đoạn này.
Nguyễn Thị Tuyết Nhung (2013) trong luận văn thạc sĩ kinh tế chuyên ngành quản trị kinh doanh đã nghiên cứu “Xây dựng chiến lược kinh doanh tại công ty cổ phần Sơn tổng hợp Hà Nội giai đoạn 2013-2017” Luận văn tập trung vào việc phân tích môi trường kinh doanh và thực trạng của công ty Sơn tổng hợp Hà Nội nhằm xây dựng chiến lược kinh doanh hiệu quả Chiến lược này không chỉ định hướng mà còn đưa ra các phương án cụ thể để đạt được mục tiêu mong muốn Thông qua các phương pháp thống kê phân tích và phân tích tổng hợp, tác giả đánh giá tình hình thực tế của doanh nghiệp xuất khẩu, từ đó xác định các yếu tố môi trường và cơ hội để đề ra chiến lược kinh doanh phù hợp dựa trên lý thuyết và cơ sở lý luận.
Nguyễn Bá Cường (2011) trong luận văn thạc sĩ chuyên ngành quản trị kinh doanh đã nghiên cứu “Xây dựng chiến lược kinh doanh của công ty cổ phần Sữa Việt Nam Vinamilk giai đoạn 2011-2016” Nghiên cứu này đánh giá toàn diện thực trạng sản xuất kinh doanh của Vinamilk, xác định những lợi thế, điểm yếu, cơ hội và thách thức mà công ty đối mặt Từ đó, tác giả đã phát triển chiến lược kinh doanh cho công ty đến năm 2016, áp dụng kiến thức học được vào thực tiễn nhằm tối ưu hóa hiệu quả xây dựng chiến lược.
- Nguyễn Thị Hoài (2014) “ Xây dựng chiến lược kinh doanh của Tổng công ty xây dựng Trường Sơn đến năm 2020 ” – là nghiên cứu đăng đăng trên
Tạp chí Tài chính số 3 – 2014 nghiên cứu Tổng Công ty xây dựng Trường Sơn (Binh đoàn 12 - Bộ Quốc phòng), đơn vị kế thừa truyền thống bộ đội Trường Sơn, được thành lập vào ngày 19/5/1989 Là doanh nghiệp Nhà nước lớn trong ngành Xây dựng, công ty này chịu ảnh hưởng của cơ chế kế hoạch hóa tập trung và tính mệnh lệnh quan liêu Sự phụ thuộc vào hỗ trợ từ Nhà nước và Bộ Quốc phòng đã dẫn đến việc thiếu linh hoạt trong xây dựng chiến lược kinh doanh và định hướng phát triển, gây khó khăn trong việc giải quyết việc làm, đặc biệt sau khi hoàn thành các công trình lớn.
Trước sự cạnh tranh ngày càng gia tăng từ các đối thủ, Ban lãnh đạo Tổng Công ty Xây dựng Trường Sơn nhận thức rõ vai trò quan trọng của việc xây dựng chiến lược kinh doanh như một "kim chỉ nam" cho sự phát triển Hiện tại, Tổng Công ty đang tập trung vào việc lập kế hoạch dài hạn và kế hoạch hàng năm, trong đó kế hoạch dài hạn thường kéo dài từ 5 đến 10 năm, còn kế hoạch ngắn hạn được coi là sự điều chỉnh cần thiết cho từng năm.
Dựa trên các công trình đã được liệt kê, luận văn thạc sĩ của học viên áp dụng các phương pháp tương tự như các đề tài trước, bao gồm phương pháp thống kê.
Bài viết này trình bày bảy phương pháp phân tích, bao gồm phương pháp so sánh, tổng hợp và chuyên gia, nhằm đánh giá môi trường bên ngoài và bên trong ảnh hưởng đến chiến lược kinh doanh Tôi đã sử dụng các ma trận EFE, IEE và IE để tổng hợp thông tin và áp dụng công cụ SWOT và QSPM để hình thành và lựa chọn chiến lược cho Công ty TNHH Thương mại và Phát triển Công nghệ Khai Quốc, một doanh nghiệp chuyên cung cấp thiết bị trình chiếu với những đặc thù riêng biệt.
Cơ sở lý luận xây dựng chiến lƣợc kinh doanh
1.2.1 Khái niệm, đặc trưng của chiến lược kinh doanh trong doanh nghiệp
1.2.1.1 Khái niệm về chiến lược kinh doanh
Chiến lược, có nguồn gốc từ lĩnh vực quân sự, là phương pháp để đạt được mục tiêu cụ thể thông qua các chương trình và kế hoạch hành động Khác với chiến thuật, chiến lược liên quan đến việc liên kết các trận đánh nhằm đạt được mục tiêu quân sự cuối cùng Trong bối cảnh tổ chức và doanh nghiệp, chiến lược định hướng lớn và tạo ra kết quả bền vững ở những lĩnh vực quan trọng Để đạt được điều này, cần có sự nhất quán và tập trung, vì nguồn lực là có hạn Do đó, chiến lược thể hiện sự ưu tiên, và nếu thực hiện tất cả những điều "quan trọng" mà không có sự chọn lọc, thì không thể gọi đó là chiến lược đúng nghĩa.
Chiến lược được hiểu như một "bức tranh lớn" tổng thể, trong đó các thành phần kết hợp lại tạo ra giá trị tổng hợp vượt trội hơn so với giá trị của từng thành phần riêng lẻ.
Xây dựng tiềm lực thành công là mục tiêu chính của chiến lược, thể hiện rằng thành công không phải là điều chắc chắn mà chỉ là khả năng cao hơn để đạt được Tiềm lực thành công không chỉ bao gồm các nguồn lực vật chất mà còn liên quan đến các yếu tố ý thức như kiến thức, văn minh, văn hóa chung và sự đoàn kết hướng về một mục đích chung.
Chiến lược kinh doanh của doanh nghiệp là mô hình hoạt động chính, phản ánh cương lĩnh và phương thức sử dụng nguồn lực, đồng thời là cơ sở để giải quyết mọi vấn đề phát sinh trong quá trình hoạt động.
Chiến lược kinh doanh phản ánh giá trị và tinh thần của doanh nghiệp, đồng thời thể hiện sự đánh giá của lãnh đạo về hoàn cảnh và điều kiện của doanh nghiệp Để xây dựng chiến lược kinh doanh hiệu quả, lãnh đạo cần đánh giá chính xác các yếu tố này; nếu không, chiến lược sẽ dẫn đến sai lầm.
Chiến lược kinh doanh là sự sáng tạo trong quản lý, giúp doanh nghiệp xây dựng một hệ thống quản lý hiệu quả và cạnh tranh dựa trên mục tiêu cụ thể Nếu chỉ bắt chước doanh nghiệp khác, doanh nghiệp sẽ không thể phát triển Việc xây dựng chiến lược kinh doanh cần dựa trên tình hình thực tế của từng doanh nghiệp, vì ngay cả khi hai doanh nghiệp có sản phẩm và quy mô giống nhau, chiến lược của họ vẫn phải khác biệt do điều kiện chủ quan khác nhau Hơn nữa, sự sáng tạo trong quản lý cần phải kết hợp với sự sáng tạo trong tổ chức và kỹ thuật để phát huy hiệu quả của chiến lược kinh doanh.
Chiến lược kinh doanh là kế hoạch hành động thiết yếu của doanh nghiệp, tuy nhiên, việc thực hiện chiến lược lại quan trọng hơn Để triển khai chiến lược thành công, toàn bộ nhân viên cần hiểu rõ chiến lược đó và chuyển nó thành kế hoạch hàng năm cũng như kế hoạch cụ thể cho từng bộ phận, đảm bảo các hoạt động có tính khả thi.
Chiến lược kinh doanh phản ánh vị thế cạnh tranh của doanh nghiệp và cần phải được xây dựng dựa trên việc phân tích hoàn cảnh khách quan, từ đó xác định các cơ hội và thách thức Doanh nghiệp cũng cần nghiên cứu các điều kiện chủ quan để nhận diện điểm mạnh và điểm yếu của mình Một chiến lược kinh doanh hiệu quả sẽ kết hợp những cơ hội từ hoàn cảnh khách quan với điểm mạnh của doanh nghiệp, đồng thời đưa ra giải pháp khắc phục các thách thức và điểm yếu Tóm lại, chiến lược kinh doanh là những kế hoạch và hành động được thực hiện để đạt được mục tiêu của tổ chức.
1.2.1.2 Đặc trưng của chiến lược kinh doanh
Mặc dù có nhiều quan niệm và cách tiếp cận khác nhau về chiến lược, nhưng các đặc trưng cơ bản của chiến lược kinh doanh thường được hiểu một cách thống nhất Những đặc trưng này là nền tảng quan trọng trong việc xây dựng và phát triển chiến lược hiệu quả.
Chiến lược kinh doanh xác định mục tiêu và phương hướng cần đạt được trong thời gian nhất định, được áp dụng vào mọi lĩnh vực quản trị của doanh nghiệp Tính định hướng của chiến lược giúp doanh nghiệp phát triển bền vững và liên tục, ngay cả trong môi trường kinh doanh không ngừng thay đổi.
- Chiến lược kinh doanh chỉ phác thảo những phương hướng hoạt động của doanh nghiệp trong dài hạn, khung hoạt động của doanh nghiệp trong tương lai
Mục tiêu chiến lược trong kinh doanh cần phải kết hợp với mục tiêu kinh tế, đồng thời xem xét tính hợp lý và điều chỉnh phù hợp với môi trường kinh doanh Điều này nhằm đảm bảo hiệu quả hoạt động và khắc phục sự sai lệch do tính định hướng của chiến lược gây ra.
Chiến lược kinh doanh được hình thành dựa trên các lợi thế cạnh tranh của doanh nghiệp, nhằm tối ưu hóa việc huy động và kết hợp hiệu quả các nguồn lực như nhân lực, tài sản hữu hình và vô hình Mục tiêu là phát huy những lợi thế sẵn có, nắm bắt cơ hội và tạo ra ưu thế trong môi trường cạnh tranh hiện tại và tương lai.
Chiến lược kinh doanh là một quá trình liên tục bao gồm xây dựng, tổ chức thực hiện, đánh giá, kiểm tra và điều chỉnh để đạt được hiệu quả tối ưu.
Chiến lược kinh doanh tập trung vào tư tưởng tiến công để giành chiến thắng trong cạnh tranh Nó được xây dựng và thực hiện dựa trên việc phát hiện và tận dụng các cơ hội kinh doanh cùng với lợi thế so sánh của doanh nghiệp, nhằm đạt được hiệu quả kinh doanh tối ưu.
Tất cả các quyết định chiến lược quan trọng trong quá trình xây dựng và điều chỉnh tổ chức đều được tập trung vào nhóm quản trị viên cấp cao Việc này nhằm đảm bảo tính chính xác của các quyết định dài hạn và duy trì sự bí mật thông tin trong môi trường cạnh tranh.
1.2.2 Vai trò của chiến lược kinh doanh
