Luận văn thạc sĩ xử lý nợ xấu tại ngân hàng nông nghiệp và phát triển nông thôn việt nam chi nhánh huyện đức hòa tỉnh long an

B n cạnh đó, Hassan và cộng sự 2015 xem xét về mốiquan hệ giữa các nhân tố xã hội và các nhân tố nội tại ngân hàng với nợ xấu của 12ngân hàng có t ng tài sản lớn của Pakistan thông qua v

PHẦN MỞ ĐẦU

1 Lý do chọn đề tài

Hệ thống ngân hàng thương mại Việt Nam đã có những đóng góp to lớn vào sựphát triển của nền kinh tế Quá trình hội nhập vào nền kinh tế thế giới đã tạo ra những cơhội cũng như thách thức cho các ngân hàng thương mại Để có thể tồn tại, đứng vững vàphát triển trong bối cảnh cạnh tranh gay gắt thì các ngân hàng thương mại phải khôngngừng nâng cao năng lực cạnh tranh, mở rộng quy mô, chú trọng chất lượng nguồn nhânlực, hiện đại hóa hệ thống công nghệ, quan trọng hơn cả là hạn chế tỷ lệ nợ xấu xuốngmức thấp nhất Trong các hoạt động kinh doanh của m i ngân hàng thì ba m c ti u: n

toàn, sinh lợi và thanh khoản là ba m c ti u có mối quan hệ chặt chẽ với nhau mà quảntrị ngân hàng đặt ra (Nguyễn Văn Tiến, 2010) Trong đó vấn đề kiểm soát tỷ lệ nợ xấu

là vô c ng quan trọng đối với sự tồn tại và phát triển của ngân hàng nói chung và nđịnh kinh tế vĩ mô nói ri ng Nợ xấu là một trong những loại rủi ro đặc th trong hoạtđộng kinh doanh ngân hàng và nhận được sự quan tâm của các nhà hoạch định chínhsách, của các ngân hàng thương mại (NHTM) và các nhà nghi n cứu (Nguyễn ThịHồng Vinh, 2015) Do mối quan hệ kết nối chặt chẽ trong hệ thống ngân hàng với nềnkinh tế n n nếu ngân hàng thương mại có tỷ lệ nợ xấu cao sẽ tác động mạnh đến chínhsách tiền tệ và gây bất n kinh tế vĩ mô và ngân hàng trung ương (NHTW) không cónhững biện pháp h trợ kịp thời, hệ thống ngân hàng sẽ có nguy cơ đối mặt với rủi ro rấtcao (Nguyễn Hữu Nghĩa, 2014) Một số nghi n cứu chỉ ra rằng ngân hàng thương mạigóp phần đẩy mạnh tăng trưởng kinh tế, nên nếu ngân hàng hoạt động kém hiệu quả làmột trở ngại cho phát triển kinh tế (Joseph, 2012) Bên cạnh đó, vấn đề cho vay là hoạtđộng chủ yếu tại các ngân hàng thương mại, với những yếu tố chủ quan cũng nhưkhách quan dẫn đến rủi ro cho các ngân hàng trong việc cho vay là khó tránh khỏi, do

đó nợ xấu là yếu tố tất yếu trong hoạt động ngân hàng

Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Việt Nam ( gribank) với vaitrò là NHTM có tiềm lực tài chính mạnh nhưng cũng không thể tránh khỏi việc phátsinh nợ xấu và những ảnh hưởng mà nợ xấu mang lại Thực tế cho thấy, tình hình nợxấu tại gribank chi nhánh huyện Đức Hòa – Long n thời gian qua vẫn còn nhiều biếnđộng T ng nợ xấu có xu hướng tăng từ 102 tỷ đồng của năm 2012 l n 343 tỷ đồng vàonăm 2018 – tăng gấp 3 lần (trong đó tỷ trọng nợ nhóm 5 chiếm hơn 42%)

Do đó, cần thiết phải có những nghi n cứu về vấn đề này.

Galindo và Tamayo (2000), việc xử lý nợ xấu của các ngân hàng sẽ chiếm từ10% đến 20% t ng GDP của quốc gia Vì thế nghi n cứu về nợ xấu nhằm giảm thiểuchúng là một vấn đề thu hút được nhiều sự quan tâm của các nhà nghi n cứu lẫn cácnhà quản trị ngân hàng và các nhà điều hành chính sách của quốc gia tr n thế giới(Boudriga và các cộng sự, 2009)

Nhiều nghiên cứu trong và ngoài nước đã chỉ ra t n hại của nợ xấu đến hoạtđộng của các NHTM C thể là Berger và Deyoung (1997) chỉ ra rằng nợ xấu gây t nhại đến các hoạt động tài chính của ngân hàng Đào Thị Thanh Bình và Đ Vân nh(2012) chỉ ra rằng các biến kinh tế vĩ mô là không đáng kể về mặt thống k Các yếu tốthuộc nội tại ngân hàng có mối quan hệ với nợ xấu Nguyễn Thị Minh Huệ, (2015) tậptrung phân tích các nhân tố thuộc nội tại ngân hàng tác động đến tỷ lệ nợ xấu của hệthống ngân hàng Việt Nam B n cạnh đó, Hassan và cộng sự (2015) xem xét về mốiquan hệ giữa các nhân tố xã hội và các nhân tố nội tại ngân hàng với nợ xấu của 12ngân hàng có t ng tài sản lớn của Pakistan thông qua việc phát bảng câu hỏi khảo sátđến 150 cán bộ chuy n trách có tối thiểu 05 năm kinh nghiệm làm việc tại các vị trí li nquan hoạt động tín d ng, bằng phương pháp kiểm định độ tin cậy thang đo, phân tíchnhân tố khám phá và hồi quy tuyến tính các yếu tố tác động đến nợ xấu, kết quả nghi ncứu chỉ ra rằng các yếu tố thuộc về ngân hàng như đánh giá tín d ng, giám sát tín d ng

và tăng trưởng tín d ng nhanh chóng có ảnh hưởng đáng kể đến nợ xấu, trong khi lãisuất có ảnh hưởng yếu đến nợ xấu Các yếu tố vĩ mô bao gồm can thiệp chính trị và sựthiếu năng lực của ngân hàng có ảnh hưởng đáng kể đến các khoản nợ xấu

Trong khi đó, sfaw và cộng sự (2017) khảo sát 43 khách hàng vay và 240 cán

bộ chuy n trách ngân hàng thông qua bảng câu hỏi Kết quả chỉ ra có 3 yếu tố ảnhhưởng đến nợ xấu tại ngân hàng Phát Triển Ehiopia đó là, các yếu tố thuộc môi trường

b n ngoài ngân hàng, các yếu tố nội tại ngân hàng và các yếu tố thuộc về khách hàng

Từ các nghiên cứu trong và ngoài nước, tác giả nhận thấy các nghiên cứu về yếu

tố tác động đến nợ xấu tại Việt Nam chỉ tập trung phân tích ảnh hưởng của các yếu tốbên trong của ngân hàng mà chưa đề cập nhiều đến vấn đề xử lý nợ cấu Bên cạnh đó,các nghi n cứu về việc xử lý nợ xấu tại một NHTM c thể thì vẫn còn chưa nhiều, đặcbiệt nghi n cứu xử lý nợ xấu của gribank Chi nhánh huyện Đức Hòa –Long An thì

vẫn chưa được nghi n cứu Đây là khoảng trống nghiên cứu mà tác giả hi vọng sẽ lấpđầy trong nghiên cứu này.

Từ những lý do tr n, tác giả chọn đề tài “xử lý nợ xấu tại ngân hàng nông

nghiệp và phát triển nông thôn Việt Nam - chi nhánh huyện Đức Hòa tỉnh Long An” để làm luận văn thạc sĩ kinh tế nhằm b sung th m những hiểu biết và ứng d ng đối

với việc đưa ra những giải pháp khả thi giúp xử lý nợ xấu tại gribank Chi nhánh huyệnĐức Hòa – Long An

2 Tình hình nghiên cứu liên quan

Nợ xấu, quản lý nợ xấu và xử lý nợ xấu trong bối cảnh tái cấu trúc là một vấn

đề hết sức nhạy cảm Trong giai đoạn nền kinh tế phát triển thì việc xử lý nợ xấu đơnthuần chỉ là nghiệp v của các TCTD áp d ng các biện pháp nh cơ cấu lại thời hạn trả

nợ, trích lập dự phòng rủi ro, bán nợ cho các V MC, xử lý các TSBĐ để thu hồi nợ

Phạm Phú Nhân (2011) thực hiện nghi n cứu nguy n nhân phát sinh rủi ro tín d

ng của ngân hàng thương mại

Với m c đích nghi n cứu khách quan nhận định của cán bộ tín d ng, chuy n

vi n quản lý rủi ro và các cấp quản lý khác tại các NHTM để tìm ra các nhóm nguy nnhân chính dẫn đến rủi ro tín d ng, nghi n cứu đã đề xuất bảng câu hỏi gồm 34 nguy nnhân phát sinh rủi ro tín d ng tại NHTM và gửi đến hơn 200 cán bộ hiện đang công táctại các NHTM tr n toàn quốc để thu thập ý kiến… Nghi n cứu sử d ng kỹ thuật phân tích

độ tin cậy thang đo và hồi quy tuyến tính theo kỹ thuật OLS để đo lượng sự tác động củacác yếu tố đến nợ xấu Nghi n cứu chỉ ra rằng, yếu tố vĩ mô, yếu tố nội tại ngân hàng vàyếu tố thuộc về khách hàng có ảnh hưởng đến nợ xấu của

các NHTM

Nguyễn Thị Kim Thanh (2012) thực hiện nghi n cứu Lựa chọn mô hình xử lý

nợ xấu ở Việt Nam Trong bài viết, tác giả đã đánh giá thực trạng nợ xấu của cácNHTM Việt Nam và một số giải pháp xử lý nợ xấu NHNN đã và đang thực hiện, đồngthời tác giả đã đề xuất một số giải pháp để xử lý nợ xấu của NHTM Việt Nam dựa tr nkinh nghiệm của một số quốc gia tr n thế giới như: chính phủ h trợ nguồn vốn ban đầucho công ty mua bán nợ để xử lý nợ xấu; trao quyền lực rõ ràng cho công ty mua bán

nợ như quyền tịch thu tài sản, quyền khôi ph c lại hoạt động của doanh nghiệp khách

nợ để tối đa hóa giá trị thu hồi nợ xấu; áp d ng các biện pháp xử lý nợ xấu ph

hợp với trình độ phát triển của thị trường tài chính như chuyển nợ xấu thành vốn c phần, chứng khoán hóa nợ xấu, bán nợ xấu trực tiếp cho các nhà đầu tư.

Nguyễn Đức Tú, (2012) thực hiện nghi n cứu "Quản lý RRTD tại NHTMCPCông thương Việt Nam"

Nghiên cứu đã làm rõ cơ sở lí luận về RRTD của NHTM, sự cần thiết phải quản

lý RRTD, nội dung quản lý RRTD bao gồm: nhận biết RRTD, đo lường RRTD, ứngphó RRTD và kiểm soát RRTD B n cạnh đó, tác giả cũng tìm hiểu kinh nghiệm quản

lý RRTD của các Ngân hàng như: Ngân hàng Phát triển Hàn Quốc, Ngân hàng NovaScotia - Canada, Ngân hàng Citibank của Mỹ, Ngân hàng ING bank của Hà Lan vàNgân hàng KasiKom của Thái Lan Qua tìm hiểu công tác QL RR của các Ngân hàng

tr n, tác giả rút các bài học kinh nghiệm trong công tác quản lý RRTD của NHTMCPViệt Nam

Trong phần tìm hiểu thực tiễn, tác giả đi vào tìm hiểu và đánh giá RRTD tạiNHTMCP Công thương Việt Nam và công tác quản lý RRTD tại Ngân hàng Tác giả

đã đánh giá những kết quả đạt được như chất lượng nợ, cơ cấu nợ, hệ thống khuôn kh ,

cơ chế, hệ thống xếp hạng tín d ng B n cạnh đó, tác giả đánh giá những hạn chế trongcông tác quản lý RRTD của NH như chiến lược RRTD chưa ph hợp, quy trình cấp tín

d ng, hệ thống đo lường tín d ng…và những nguy n nhân của những hạn chế tr n

Đồng thời nghi n cứu cũng trình bày định hướng công tác quản lý RRTD và cácgiải pháp tăng cường quản lý RRTD tại Ngân hàng, đồng thời đề xuất các kiến nghịvới Nhà nước, NHNN và Ủy ban giám sát tài chính quốc gia

Đinh Thị Thanh Vân (2012), thực hiện nghi n cứu Nợ xấu, phân loại nợ, tríchlập dự phòng theo ti u chuẩn Vi t Nam và thông lệ quốc tế

Bài viết giới thiệu những quy định về cách phân loại nợ, trích lập dự phòng rủi

ro trong các t chức tín d ng Việt Nam So sánh với quan điểm về nợ xấu, cách phânloại nợ, trích lập phòng rủi ro của t chức quốc tế: Ủy ban Basel II, IMF và một số quốcgia tr n thế giới, từ đó đưa ra những quan điểm cần lưu ý khi đánh giá vấn đề nợ xấu ởcác ngân hàng thương mại Việt Nam

Trầm Xuân Hương, Nguyễn Hồng Hà, Đ Công Bình (2013) Giải pháp xử lý nợxấu trong hệ thống ngân hàng thương mại Việt Nam

Nghiên cứu thực hiện nhằm m c đích đánh giá thực trạng nợ xấu phát sinh trong

hệ thống ngân hàng thương mại Việt Nam (NHTM) giai đoạn 2009-2012, phân tíchchi tiết nguyên nhân phát sinh nợ xấu tỏng các tập đoàn nhà nước cũng như trong lĩnhvực bất động sản và chứng khoán… Với m c đích làm sáng tỏ mức độ và tính chấtnghiêm trọng của nợ xấu trong hệ thống NHTM, nguyên nhân phát sinh nợ xấu như:

Hệ quả của gói kích cầu, các chính sách nới lỏng tín d ng cũng như công tác quản trịđiều hành hệ thống NHTM được sử d ng trong thời gian qua còn nhiều bất cập Từ đó,

đề xuất hai nhóm giải pháp xử lý nợ xấu từ Chính phủ, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam(NHNN) và bản thân các NHTM phát sinh nợ xấu Đây là tiền đề cơ bản thực hiệnthành công tái cấu trúc hệ thống NHTM

Tô Ngọc Hưng (2014) thực hiện nghi n cứu Thực trạng xử lý nợ xấu của ngànhngân hàng Việt Nam năm 2012-2013 và một số khuyến nghị chính sách

Nghi n cứu đã đề cấp đến thực trạng nợ xấu của hệ thống ngân hàng Việt Namhiện nay, tỷ lệ nợ và vấn đề xử lý nợ xấu, hiệu quả của Công ty quản lý tài sản của các

t chức tín d ng Việt Nam trong vấn đề xử lý nợ xấu Phân tích các biện pháp xử lý nợ xấu được ngành ngân hàng triển khai

Nguyễn Thị Quỳnh Hương (2015) thực hiện nghi n cứu Nâng cao năng lực xử

lý nợ xấu của W MC trong thời gian tới

Bài viết giới thiệu bối cảnh sự ra đời và chức năng của V MC, sau đó đi vào tìmhiểu thực trạng xử lý nợ xấu của V MC trong thời gian qua; cuối c ng bài viết đưa ramột số giải pháp để nâng cao năng lực của V MC dựa tr n đánh giá hoạt động của V

MC trong thời gian qua

L Thị Th y Vân (2017), thực hiện nghi n cứu xử lý nợ xấu tại Việt Nam: Thực trạng và những vấn đề đặt ra

Nghi n cứu đã chỉ ra hoạt động xử lý nợ xấu còn tồn tại một số hạn chế, ảnhhưởng đến quá trình mua và thu hồi nợ, trong đó n i bật là những vấn đề về nguồn lực

xử lý nợ, khuôn kh pháp lý xử lý tài sản đảm bảo li n quan đến nợ xấu và thị trườngmua bán nợ C thể như sau:

(i) Nguồn nhân lực và tài chính của V MC còn hạn chế so với lượng nợ xấu đã mua cần xử lý

(ii) Thị trường mua bán nợ chưa phát triển và thiếu tính cạnh tranh

(iii) Quá trình xử lý tài sản bảo đảm của các khoản nợ xấu của V MC và các TCTD còn tồn tại nhiều vướng mắc pháp lý.

(iv) Thiếu cơ chế trong xử lý tài sản đảm bảo tại các khâu định giá khoản nợ, tàisản đảm bảo và t chức bán đấu giá tài sản; chưa có ti u chí, căn cứ chung để đảm bảogiá nợ xấu được đưa ra là khách quan, minh bạch Cơ chế xử lý lãi/l khi bán nợ xấu,thu hồi và phát mãi tài sản đảm bảo cần phải có những quy định c thể

(v) Sự phối hợp giữa V MC và các TCTD chưa hiệu quả khiến tốc độ xử lý nợcòn chậm trong khi các TCTD không tích cực bán nợ cho V MC

B n cạnh việc chỉ ra các hạn chế về việc xử lý nợ xấu tại Việt Nam hiện nay,nghi n cứu đề xuất các giải pháp nhằm giải quyết vấn đề nay, một số giải pháp đưa ranhư sau:

(i) V MC cần sử d ng nhiều phương pháp khác nhau b n cạnh đấu thầu, thu hồi

nợ như bán lô lớn, bán lẻ hay hợp tác li n doanh để xử lý triệt để khối lượng nợ xấu đãmua.

(ii) Phát triển thị trường mua bán nợ để đẩy nhanh quá trình xử lý nợ xấu

(iii) Hoàn thiện khung kh pháp lý điều tiết tất cả các hoạt động trong xử lý nợ xấu, đảm bảo tính minh bạch, bình đẳng cho các t chức

(iv) Tăng cường nguồn lực tài chính một cách linh hoạt cho ngân hàng và V MC trong quá trình xử lý nợ xấu

Nhìn chung, các nghiên cứu trên đây đã góp phần quan trọng đưa ra những líluận cơ bản về quản lý RRTD trong thời gian qua Tr n cơ sở tính cấp thiết và khoảngtrống nghi n cứu n u tr n, đã có nhiều nghi n cứu li n quan đến các yếu tố ảnh hưởngđến RRTD Song, với tình trạng nghi n cứu chưa đầy đủ, thiếu hệ thống, nhất làchưatìm thấy công trình nào nghi n cứu độc lập nào về: nợ xấu, quản trị rủi ro tín d ng,hay quản lý nợ xấu tại NHNo&PTNT chi nhánh huyện Đức Hòa – Long An

3 Mục tiêu nghiên cứu và câu hỏi nghiên cứu

3.1 Mục tiêu tổng quát

Nghiên cứu các biện pháp xử lý nợ xấu tại gribank chi nhánh huyện Đức Hòa– Long An

3.2 Mục tiêu nghiên cứu cụ thể

Để thực hiện m c tiêu t ng quát, cần thực hiện m c tiêu c thể sau:

Khái quát hóa lý luận về nợ xấu của NHTM và quy trình xử lý nợ xấu của ngân hàng, các chỉ ti u để phân tích xử lý nợ xấu.

Phân tích tình hình nợ xấu và thực trạng công tác xử lý nợ xấu tại gribank chi nhánh huyện Đức Hòa – Long An

Xác định các yếu tố tác động đến hoạt động xử lý nợ xấu tại gribank chi nhánh huyện Đức Hòa - Long An

Đề xuất các gợi ý chính sách nhằm xử lý nợ xấu tại Agribank chi nhánh huyện Đức Hòa - Long An

3.3 Câu hỏi nghiên cứu

Để đạt được những m c tiêu nghiên cứu trên, cần giải quyết một số câu hỏi nghiên cứu sau:

Các chỉ ti u nào d ng để xử lý nợ xấu và quy trình xử lý nợ xấu tại các NHTM? Thực trạng nợ xấu và xử lý nợ xấu tại gribank chi nhánh huyện Đức Hòa -Long An như thế nào?

Các yếu tố nào ảnh hưởng đến việc xử ý nợ xấu tại gribank chi nhánh huyện Đức Hòa - Long An?

Những giải pháp nào giúp nâng xử lý nợ xấu tại Agribank chi nhánh huyện ĐứcHòa - Long An?

4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

4.1 Đối tượng nghiên cứu

Xử lý nợ xấu tại Agribank chi nhánh huyện Đức Hòa - Long An

4.2 Phạm vi nghiên cứu

Phạm vi thời gian nghi n cứu: Từ năm 2015 đến năm 2019

Phạm vi không gian nghi n cứu: Agribank chi nhánh huyện Đức Hòa - LongAn

Phạm vi về nội dung: Chỉ nghi n cứu về xử lý nợ xấu tại Agribank chi nhánh huyện Đức Hòa - Long An

5 Phương pháp nghiên cứu

Để đạt được m c ti u đề ra, luận văn sử d ng những phương pháp chủ yếu là:+ Phương pháp phân tích thống k : Để phân tích tình hình HDTD và quy trìnhquản trị tín d ng tại Agribank chi nhánh huyện Đức Hòa - Long An Số liệu được phân

t một cách t ng hợp và chi tiết qua các giai đoạn, đảm bảo sự so sánh chu i và được biểu diễn, minh họa bằng các sơ đồ, bảng biểu.

+ Phương pháp phân tích hệ thống: Để tiếp cận và phân tích nợ xấu và xử lý nợxấu tại Agribank chi nhánh huyện Đức Hòa - Long An như một hệ thống cũng nhưxem xét nó như một phân hệ trong hệ thống NHTM và đặt nó trong toàn bộ nền kinh tếnước ta

+ Phương pháp chuy n gia: Được sử d ng để t ng quan các công trình nghiêncứu; trong đó, t ng quát hóa và phân tích các ý kiến, rút ra những nhận định cũng như đểkiểm định những đề xuất mới của tác giả Tác giả phân nhóm các ý kiến các quản lý tạiAgribank chi nhánh huyện Đức Hòa để xác định các hạn chế hiện nay về quy trình xử lý

nợ xấu tại chi nhánh

Phương pháp khảo sát: Sử d ng để khảo sát, đánh giá quy trình quản lý nợ xấutại gribank chi nhánh huyện Đức Hòa - Long An

Phương pháp thống kê, mô tả để t ng hợp, phân tích số liệu từ việc khảo sát ýkiến cán bộ tín d ng, các cán bộ phòng thẩm định, phòng tái thẩm, cán bộ phòng kiểmsoát nhằm phân tích thực trạng quy trình xử lý nợ xấu tại Agribank chi nhánh huyệnĐức Hòa - Long An

Phương pháp diễn giải và quy nạp: Được sử d ng để phân tích thực trạng quytrình xử lý nợ xấu tại gribank chi nhánh huyện Đức Hòa - Long An

6 Ý nghĩa khoa học và ý nghĩa thực tiễn

Nghiên cứu b sung, hoàn thiện th m cơ sở lý luận, luận cứ khoa học về các biệnpháp xử lý nợ xấu tại các NHTM Việt Nam

Nghiên cứu sẽ giúp cho các nhà chiến lược, nhà quản trị kinh doanh củaAgribank chi nhánh huyện Đức Hòa - Long An có một cách nhìn t ng thể, toàn diệnhơn về nợ xấu, thực trạng hiện nay về quy trình quản lý nợ xấu tại Agribank chi nhánhhuyện Đức Hòa - Long An Từ đó, có các chính sách, biện pháp hạn chế nợ xấu và xử

lý nợ xấu nhằm tạo sự phát triển bền vững cho chi nhánh Đồng thời xây dựng nhữnggiải pháp c thể để tăng trưởng tín d ng hợp lý phù hợp với đặc điểm hoạt động của chinhánh B n cạnh đó, kết quả nghi n cứu có thể được triển khai và áp d ng rộng rãi vớinhiều chi nhánh khác trong hệ thống gribank

CHƯƠNG 1

CƠ SỞ LÝ THUYẾT VỀ XỬ LÝ NỢ XẤU TẠI CÁC NGÂN HÀNG THƯƠNG

MẠI.

1.1 Cơ sở lý luận về nợ xấu

Có rất nhiều quan điểm khác nhau về nợ xấu Quan điểm về nợ xấu khác nhau ởcác quốc gia và trong một nền kinh tế dưới góc nhìn của các chủ thể khác nhau thìquan điểm về nợ xấu cũng có sự khác biệt

1.1.1 Khái niệm về nợ xấu và thành phần của nợ xấu

1.1.1.1 Quan điểm của ngân hàng trung ương Châu Âu (ECB)[1]

* Xét theo khía cạnh Nợ xấu là những khoản cho vay không có khả năng thuhồi như:

(i) Những khoản nợ đã hết hiệu lực hoặc những khoản nợ không có căn cứ đòibồi thường từ người mắc nợ

(ii) Người mắc nợ trốn hoặc bị mất tích, không còn tài sản để thanh toán nợ.(iii) Những khoản nợ mà ngân hàng không thể liên lạc được với người mắc nợhoặc không thể tìm được người mắc nợ

(iv) Những khoản nợ mà khách nợ chấm dứt hoạt động kinh doanh, thanh lý tài sản, hoặc kinh doanh bị thua l và tài sản còn lại không đủ để trả nợ

* Xét theo khía cạnh Nợ xấu là những khoản cho vay có thể không thanh toánđầy đủ cho Ngân hàng

Đây là những khoản nợ không có tài sản thế chấp hoặc tài sản đưa ra để thếchấp không đủ để trả nợ Điều đó đồng nghĩa với việc ngân hàng không thể thu hồi đầy

đủ món nợ vì người mắc nợ rất khó kiếm được lợi nhuận từ công việc kinh doanh hoặcngười mắc nợ không liên lạc với ngân hàng để thanh toán hoặc hoàn cảnh chỉ rõ rằngphần lớn tiền nợ sẽ không thể thu hồi được Những khoản nợ loại này gồm có:

(i) Những khoản nợ mà người mắc nợ đồng ý thanh toán trong quá khứ, nhưngphần còn lại không thể được đền bù, hoặc những khoản nợ trong đó tài sản đượcchuyển để thanh toán nhưng giá trị còn lại không đủ trang trải toàn bộ nợ

(ii) Những khoản nợ mà người mắc nợ khó có thể trả nợ và yêu cầu gia hạn nợ nhưng không đền b được nợ trong thời gian thoả thuận

[1] Truy cập tại http://www.ecb.int/home/html/index.en.html

(iii) Những khoản nợ mà tài sản thế chấp không đủ để trả nợ hoặc tài sản thếchấp ở Ngân hàng không được chấp thuận về mặt pháp lý dẫn đến người mắc nợkhông thể trả nợ Ngân hàng đầy đủ.

(iv) Những khoản nợ mà Tòa án tuyên bố người mắc nợ phá sản nhưng phần bồi hoàn ít hơn dư nợ

1.1.1.2 Quan điểm của Quỹ tiền tệ quốc tế (IMF)

Định nghĩa về nợ xấu đã được IMF (2004) đưa ra như sau: Một khoản cho vayđược coi là không sinh lời (nợ xấu) khi tiền thanh toán lãi và/hoặc tiền gốc đã quá hạn

từ 90 ngày trở lên, hoặc các khoản thanh toán lãi đến 90 ngày hoặc hơn đã được tái cơcấu hay gia hạn nợ, hoặc các khoản thanh toán dưới 90 ngày nhưng có các nguy nnhân nghi ngờ việc trả nợ sẽ được thực hiện đầy đủ"

1.1.1.3 Quan điểm của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam (SBV)

Theo như quyết định số 493/2005 của thống đốc NHNN ngày 22/4/2005 về việcphân loại nợ, trích lập và sử d ng dự phòng để xử lý rủi ro tín d ng trong hoạt độngngân hàng của t chức tín d ng thì nợ xấu được định nghĩa như sau: Nợ xấu là nhữngkhoản nợ được phân loại vào nhóm 3 (Nợ dưới tiêu chuẩn), nhóm 4 (Nợ nghi ngờ) vànhóm 5 (Nợ có khả năng mất vốn) Như vậy, nợ xấu theo định nghĩa của Việt Namcũng được xác định dựa theo 2 yếu tố: (i) đã quá hạn trên 90 ngày hoặc (ii) khả năngtrả nợ đáng lo ngại

Dựa tr n các khái niệm tr n về nợ xấu, tác giả cho rằng Nợ xấu (NPL) được xem

là các khoản cho vay đã quá hạn trả nợ gốc và lãi 90 ngày trở lên và có dấu hiệu nghingờ về khả năng trả nợ của người đi vay

1.1.1.4 Thành phần của nợ xấu

Việc phân loại nợ không có tiêu chuẩn kế toán thống nhất và thành phần nợ xấukhông giống nhau ở các quốc gia Việc thường xuyên xem xét và phân loại nợ giúp cácngân hàng có thể kiểm soát chất lượng danh m c cho vay và có biện pháp ứng phó kịpthời với những vấn đề phát sinh trong chất lượng tín d ng Theo hệ thống phân loại nợcủa Mỹ và Ngân hàng thanh toán quốc tế (BIS) thì nợ xấu bao gồm 3 nhóm: nợ dướitiêu chuẩn, nợ nghi ngờ và nợ mất vốn

Theo nghiên cứu của nhóm Ngân hàng Châu Âu về nợ xấu ở Trung, Đông vàĐông Nam Châu Âu năm 2012 thì thành phần nợ xấu của các quốc gia không hoàn

toàn giống nhau Các quốc gia có cách phân chia các thành phần nợ xấu có khác biệtnhư Bulgaria, Kosovo gồm 2 thành phần là nợ không thể hoàn trả và nợ mất vốn, còn

đa số các quốc gia khác như Bosnia, Mongtenegro bao gồm 3 thành phần là nợ dướichuẩn, nợ nghi ngờ và nợ mất vốn Hai quốc gia Estonia, Hungari không có phân loại

nợ rõ ràng chỉ xác định thành phần nợ xấu là các khoản nợ không thể hoàn trả vượtquá 90 ngày Tuy nhiên, nếu xét theo định lượng thì có sự tương đồng giữa các quốcgia – nợ xấu là các khoản nợ vượt quá 90 ngày

Bảng 1.1 Thành phần nợ xấu tại một số quốc giaQuốc gia/ T chức

Phân loại nợ Thành phần Nợ xấutài chính

Ngân hàng thanh 5 nhóm: Nợ ti u chuẩn, nợ chú ý, Nợ dưới ti u chuẩn, nợ nghi ngờ

nợ dưới ti u chuẩn, nợ nghi ngờ và

nợ mất vốn

5 nhóm: Nợ ti u chuẩn, nợ chú ý

Nợ dưới ti u chuẩn, nợ nghi ngờ

Mỹ đặc biệt, nợ dưới ti u chuẩn, nợ

và nợ mất vốnnghi ngờ và nợ mất vốn

5 nhóm: Nợ ti u chuẩn, nợ chú ý Các khoản nợ không thể thu hồi

quá 90 ngày sau kỳ hạn đáo hạnđặc biệt, nợ dưới ti u chuẩn, nợ

Kosovo 4 nhóm: Nợ ti u chuẩn, nợ chú ý, Nợ nghi ngờ và nợ mất vốn

5 nhóm: Nợ đủ ti u chuẩn, nợ cần 3 nhóm cuối: Nợ dưới ti u

(Nguồn: Tác giả tổng hợp từ Ngân hàng Châu Âu và NHNN)

Với những quan điểm tr n thì theo tác giả, nợ xấu được nhận biết dựa vào ti uchí định lượng và ti u chí định tính Ti u chí định lượng: Bất kỳ khoản vay nào quá hạnhơn 90 ngày được coi là nợ xấu Ti u chí định tính: Một khoản vay được xem là nợ xấunếu như có lý do để nghi ngờ về khả năng trả nợ của khách hàng.

Thông tư 02/2013/TT-NHNN ban hành ngày 21/01/2013 về phân loại, mứctrích, phương pháp trích lập dự phòng rủi ro và việc sử d ng dự phòng để xử lý rủi rotín d ng trong hoạt động ngân hàng thì nợ xấu được xác định dựa trên cả yếu tố thờihạn nợ và khả năng thu hồi

* Nợ nhóm 3 (nợ dưới tiêu chuẩn): Gồm các khoản nợ quá hạn từ 91 ngày đến

180 ngày; Nợ gia hạn nợ lần đầu; Các khoản nợ được miễn hoặc giảm lãi do khách

hàng không đủ khả năng trả lãi đầy đủ theo hợp đồng tín d ng Nợ xấu thuộc các nhómnày được coi là các khoản nợ có khả năng thu hồi cao nhất Ngân hàng sẽ trích lập một

tỷ lệ dự phòng rủi ro cho nợ xấu nhóm này là 20% dư nợ của nhóm

* Nợ nhóm 4 (nợ nghi ngờ) gồm: Các khoản nợ quá hạn từ 181 ngày đến 360ngày Nợ cơ cấu lại thời hạn trả nợ lần đầu quá hạn dưới 90 ngày theo thời hạn trả nợđược cơ cấu lại lần đầu Các khoản nợ cơ cấu lại thời hạn trả nợ lần hai Nợ xấu thuộccác nhóm này được đánh giá là có khả năng thu hồi thấp hơn so với các khoản nợnhóm 3 Các khoản nợ này được xếp vào những khoản nợ mà Ngân hàng có nghi ngờ

về khả năng trả nợ Tỷ lệ trích lập dự phòng rủi ro cho nợ nhóm này là 50% t ng dư nợcủa nhóm

* Nợ nhóm 5 (nợ có khả năng mất vốn) gồm: Các khoản nợ quá hạn trên 360ngày Nợ cơ cấu lại thời hạn trả nợ lần đầu quá hạn từ 90 ngày trở lên theo thời hạn trả

nợ được cơ cấu lại lần đầu Nợ cơ cấu lại thời hạn trả nợ lần thứ hai quá hạn theo thờihạn trả nợ được cơ cấu lại lần thứ hai Nợ cơ cấu lại thời hạn trả nợ lần thứ ba trở lên,

kể cả chưa bị quá hạn hoặc đã quá hạn Khả năng thu hồi nợ nhóm này là thấp nhất,gần như bằng 0 Do vậy tỉ lệ trích dự phòng rủi ro tương ứng là 100% t ng dư nợ củanhóm Còn riêng các khoản nợ khoanh chờ chính phủ xử lý thì được trích lập dựphòng c thể theo khả năng tài chính của các t chức tín d ng

1.1.2 Phân loại nợ xấu và trích lập dự phòng nợ xấu.

Phân loại nợ xấu được hiểu là quá trình các ngân hàng xem xét các danh m ccho vay và đưa khoản vay vào các nhóm khác nhau dựa tr n rủi ro và điểm tương đồng

của khoản vay Việc thường xuy n xem xét và phân loại nợ giúp các ngân hàng có thểkiểm soát chất lượng danh m c cho vay và trong trường hợp cần thiết, sẽ có các biệnpháp xử lý các vấn đề phát sinh trong chất lượng tín d ng các danh m c cho vay Thôngthường, các ngân hàng sử d ng hệ thống phân loại nội bộ, hệ thống phân loại quy địnhbởi các nhà giám sát y u cầu được sử d ng chủ yếu ph c v m c ti u báo cáo, so sánh vàgiám sát.

Tr n phương diện kế toán, các khoản vay n n được ghi nhận là có thể bị giảmgiá trị và việc lập dự phòng là cần thiết nếu ngân hàng không thể thu hồi được cả gốc

và lãi trong thời hạn hợp đồng Trích lập dự phòng rủi ro tín d ng là phương pháp cácngân hàng sử d ng để ghi nhận t n thất so với giá trị ghi nhận ban đầu của khoản vay.Các nhà quản lý ngân hàng sẽ đánh giá được rủi ro tín d ng trong danh m c cho vaydựa tr n các thông tin sử d ng để phân tích Chính vì vậy trích lập dự phòng rủi ro tín

d ng là quá trình chủ yếu dựa vào cảm quan và có thể được các ngân hàng sử d ng với

m c đích làm giảm các khoản lợi nhuận ngân hàng Khi chi phí dự phòng rủi ro đượctính trừ thuế, việc giảm lợi nhuận có thể làm cho ngân hàng giảm bớt nghĩa v về thuếcủa mình Mặt khác, một số ngân hàng không muốn trích lập dự phòng rủi ro tín d ngquá lớn vì ảnh hưởng ti u cực l n lợi nhuận của ngân hàng và c tức của c đông

Việc phân loại và lập dự phòng gây nhiều khó khăn cả về mặt lý thuyết và thực

tế và các quốc gia có lựa chọn rất đa dạng cho hệ thống phân loại và lập dự phòng.Mặc d có những điểm tương đồng, nhưng vẫn chưa có quy định và ti u chuẩn quốc tếthống nhất được thừa nhận Ví d như thuật ngữ dự phòng chung và dự phòng c thể xuấthiện trong khuôn kh pháp lý ở nhiều quốc gia, nhưng định nghĩa và cách sử

d ng rất khác nhau ở từng quốc gia Kết quả của sự khác biệt này làm cho các chỉ số tài chính ở các quốc gia khác nhau rất khó để so sánh chính xác

Quá trình phân loại và trích lập dự phòng là vấn đề đánh giá chủ quan, do đókết quả đánh giá có thể rất khác nhau giữa những người đánh giá như quản lý ngânhàng, kiểm toán b n ngoài, thanh tra ngân hàng và ở các quốc gia Th m vào đó, cơ sở

hạ tầng pháp lý ở từng quốc gia ảnh hưởng tới việc thực hiện các điều khoản của hợpđồng Ở các quốc gia có cơ sở hạ tầng pháp lý chuẩn hoá có xu hướng đưa các khoảnvay vào diện quá hạn nhanh hơn, ngay sau khi người vay không trả được một khoản

thanh toán Ở các quốc gia cơ sở hạ tầng chưa hoàn chỉnh, thời gian giữa việc chưathanh toán và thay đ i phân loại khoản vay có thể dài hơn.

Cách tiếp cận và tính toán tài sản đảm bảo khi phân loại các khoản vay và quyếtđịnh trích lập dự phòng cũng khác nhau Các quốc gia không có sự thống nhất khi địnhgiá tài sản đảm bảo - Hội đồng Ti u chuẩn Kế toán quốc tế (International ccountingstandards Board) có đưa ra các quy định về định giá tài sản và công bố thông tin,nhưng cũng chưa có hướng dẫn c thể về trích lập dự phòng

- Uỷ ban Basel cố gắng đưa ra những hướng dẫn, nguy n tắc quan trọng nhằm m

c ti u hướng tới sự thống nhất trong phân loại các khoản nợ và trích lập dự phòng rủi ro tín

d ng ở các quốc gia, nhưng báo cáo không đưa ra một hệ thống phân loại nợ thống nhấthay các quy trình chuẩn hoá để đánh giá rủi ro tín d ng Th m vào đó, một số khái niệm cóthể dẫn đến một số cách hiểu khác nhau

- Laurin và công sự (2002) chỉ ra việc phân loại nợ khó có ti u chuẩn kế toánthống nhất Việc tiếp cận phân loại nợ được coi như trách nhiệm của người quản lý hoặcchỉ là vấn đề báo cáo giám sát

Bảng 1.2 Phân loại nợ và trích lập dự phòng của một số nước tr n thế giới

c thể

(70%), H (100%)

Argentina 5 Dự phòng Tỷ lệ dự phòng cho 5 nhóm lần lượt là 1%,

chung và dự 3%, 12%, 25%, 50%

phòng c thể

Úc 5 Không đưa ra quy định c thể về lập dự phòngTrung 5 Dự phòng Chia c thể làm 2 loại có bảo đảm hoặc khôngQuốc chung và dự có bảo đảm, có tỷ lệ dự phòng khác nhau và

phòng c thể linh hoạt

Ấn Độ 4 Dự phòng Chia c thể làm 2 loại có bảo đảm hoặc không

chung và dự có bảo đảm có tỷ lệ dự phòng khác nhau vàphòng c thể linh hoạt

Singapore 5 Dự phòng Tỷ lệ trích lập dự phòng cho 3 nhóm cuối tối

c thể thiểu lần lượt là 10%, 50%, 100%

Nguồn: Laurin và cộng sự (2002).Trong các nước G10, Mỹ và có thể cả Đức đã sử d ng cách tiếp cận phân loại

nợ rõ ràng Ở một số quốc gia không có cơ chế quản lý chi tiết, các nhà quản lý ngânhàng thường có trách nhiệm phát triển các quy định và quy trình phân loại nợ nội bộ.Một quan điểm chung ở những quốc gia này là vai trò của b n ngoài như giám sát ngânhàng hoặc kiểm toán b n ngoài chỉ là giới hạn ở việc đưa ra ý kiến xem xét các quyđịnh đã đầy đủ và có được thực hiện ph hợp và thống nhất hay chưa mà thôi Tại

nh các nhà giám sát ngân hàng không y u cầu các ngân hàng áp d ng một loại hìnhphân loại nợ c thể nào Tuy nhi n, các giám sát ngân hàng trông đợi rằng ngân hàng sẽ

có quy trình quản lý rủi ro tín d ng ph hợp, bao gồm cả việc đánh giá khoản vay vàđược cập nhật thường xuy n Ở Hà Lan, không có quy định về phân loại nợ, cho phépcác nhà quản lý ngân hàng tự phân loại và được xem xét định kỳ bởi giám sát ngânhàng Pháp quy định một hệ thống các y u cầu tối thiểu để các khoản vay được phânloại là có dấu hiệu xấu đi nhưng không có chi tiết hướng dẫn c thể về phân loại Cáchtiếp cận tương tự cũng xuất hiện ở Italia, ở đây thì 5 loại nợ được đưa ra Nhưng chỉ cóhướng dẫn chung chung về việc thực hiện phân loại

1.1.3 Chỉ tiêu đo lường nợ xấu của các ngân hàng thương mại

T ng số nợ xấu là chỉ ti u phản ánh chung giá trị tuyệt đối của toàn bộ khoản nợxấu của ngân hàng Chỉ ti u này chưa cho biết trong t ng số dư nợ đó, nợ không có khảnăng thu hồi là bao nhi u và nợ có khả năng thu hồi là bao nhi u Do đó nó chưa phản ánhchính xác số nợ vay không có khả năng thu hồi của ngân hàng

Tỷ lệ giá trị các khoản nợ xấu tr n t ng dư nợ: Chỉ ti u này phản ánh mức độ

rủi ro trong tín d ng ngân hàng Cho biết cứ 100 đồng cho vay thì có bao nhi u đồng nợxấu Tỷ lệ này càng cao thì khả năng thu hồi nợ của ngân hàng càng thấp Nếu tỷ lệnày lớn hơn 7% thì ngân hàng bị coi là có chất lượng tín d ng kém (Nguyễn Văn Tiến,2010).

Tỷ lệ dự phòng rủi ro tr n t ng nợ xấu: Chỉ ti u này cho biết 100 đồng nợ xấu thìđược đảm bảo bằng bao nhi u đồng quỹ dự phòng Chỉ ti u này càng cao thì khả năng bđắp rủi ro của ngân hàng càng cao và ngược lại

Tỷ lệ nợ xấu = Dƣ nợ xấu (nợ từ nhóm 3 đến nhóm 5)/ Tổng dƣ nợ cho vay

Tỷ trọng nợ xấu tr n t ng dư nợ cho vay: Nợ xấu (hay nợ có vấn đề, nợ khônglành mạnh, nợ khó đòi, nợ không thể đòi…) là khoản nợ mang các đặc trưng: Kháchhàng đã không thực hiện nghĩa v trả nợ với ngân hàng khi các cam kết này đã hết hạn.Tình hình tài chính của khách hàng đang và có chiều hướng xấu dẫn đến khả năngngân hàng không thu hồi được cả vốn lẫn lãi Tài sản bảo đảm (thế chấp, cầm cố, bảolãnh) được đánh giá là giá trị phát mãi không đủ trang trải nợ gốc và lãi

1.1.4 Các nhân tố tác động đến nợ xấu

Phân tích nguy n nhân nợ xấu là một trong những điểm quan trọng cần phải làm

để từ đó đưa ra được chiến lược cũng như phương pháp quản lý và xử lý ph hợp, khảthi và có hiệu quả Hoạt động ngân hàng là hoạt động của các t chức tài chính trunggian, do vậy hoạt động của NHTM ph thuộc vào rất nhiều yếu tố: môi trường pháp lý,môi trường kinh tế cũng như môi trường thi n nhi n, tình hình sản xuất kinh doanh củakhách hàng, đạo đức khách hàng và các yếu tố thuộc về chính bản thân ngân hàng…Theo đó, các yếu tố này cũng là một phần nguy n nhân dẫn đến nợ xấu (Đào ThịThanh Bình và Đ Vân nh (2012), Nguyễn Thị Minh Huệ (2015) chỉ ra rằng có nhữngnguy n nhân dẫn đến nợ xấu như sau:

1.1.4.1 Nhóm yếu tố b n ngoài ngân hàng (yếu tố vĩ mô)

Môi trường thi n nhi n: Thi n tai, bão l t, hoả hoạn, mất m a, dịch bệnh Đây lànhững nguy n nhân khách quan do sự biến đ i của môi trường thi n nhi n đã gây ra sựhoạt động thất bại của khách hàng vay, nhất là các khoản cho vay nông nghiệp, dẫnđến nợ xấu phát sinh Nguy n nhân này nằm ngoài tầm kiểm soát của cả NHTM và cáckhách hàng vay Đây là nguy n nhân gây ra rủi ro không thể tránh được

Môi trường kinh tế: Với tư cách là trung gian tài chính, rủi ro trong hoạt động

của các NHTM chịu ảnh hưởng trực tiếp bởi trình độ phát triển của nền kinh tế Nếumôi trường kinh tế chưa thực sự phát triển, cạnh tranh tr n thị trường chưa thực sự bìnhđẳng, tốc độ cũng như trình độ phát triển chưa cao sẽ dẫn đến việc các cá nhân và

t chức cũng như các doanh nghiệp không có tiềm lực tài chính đủ mạnh Mặt khác,với sự thay đ i li n t c trong các chính sách kinh tế vĩ mô như sự thay đ i về cơ chế lãisuất, tỷ giá… chính sách xuất nhập khẩu, hàng ti u d ng… thay đ i quy hoạch xây dựng

hạ tầng, thay đ i cơ chế tài chính, cơ chế sử d ng đất đai… cũng ảnh hưởng trực tiếp đếnhoạt động của các cá nhân, t chức, doanh nghiệp, khiến các đối tượng này rơi vào thế bịđộng, do đó nó gián tiếp ảnh hưởng đến chất lượng nợ của các đối tượng này tại NHTM

Môi trường pháp lý là t chức tài chính trung gian, các NHTM chịu sự chi phốihành lang pháp lý của các cá nhân, t chức, doanh nghiệp vay vốn cũng như các hànhlang pháp lý li n quan đến hoạt động tín d ng ngân hàng Môi trường pháp lý cho hoạtđộng ngân hàng chưa đầy đủ là nguy n nhân quan trọng góp phần gây ra nợ xấu Sựbất cập và chồng chéo của các luật sẽ khiến cơ quan hữu quan lúng túng trong việc xử

lý tranh chấp về tài sản đảm bảo, các quy định về kế toán kiểm toán chưa đủ sức mạnhthực hiện sẽ khiến số liệu không đủ cơ sở vững chắc để thẩm định cho vay

Tín d ng do sự chỉ định của Chính phủ: Sự can thiệp của chính phủ vào việc chovay của ngân hàng có thể diễn ra trước hoặc sau khi giao dịch đã hoàn tất Các ngânhàng quốc doanh vẫn có nghĩa v thực hiện các khoản cho vay chính sách, theo chươngtrình phát triển của chính phủ hoặc vì lý do chính trị Ngoài ra, chính phủ còn can thiệpvào thị trường tín d ng sau khi cho vay bằng cách ra tay cứu các DNNN

hoặc ngân hàng quốc doanh có vấn đề Sự cứu giúp của chính phủ có thể ở dưới nhiềudạng như tái cơ cấu DNNN thua l , nhận các khoản nợ xấu, và cố ý trì hoãn việc đóngcửa các t chức tài chính mất khả năng thanh toán Một trong những ví d điển hình củaviệc cứu vớt các ngân hàng quốc doanh là việc tái cấp vốn để che giấu quy mô nợ xấucủa các ngân hàng này trong khi con số tuyệt đối về nợ xấu vẫn không thay đ i Hoặcviệc thành lập và cấp vốn cho công ty quản lý tài sản ( MC) nhà nước để xử lý nợ xấucủa các ngân hàng thương mại quốc doanh Chính thông lệ cứu vớt như vậy đã làmgiảm tính hiệu quả ở các ngân hàng, khuyến khích theo đu i các dự án cho vay đầy rủi

ro Và đây chính là lí do khiến các ngân hàng quốc doanh trở n n thích cho

vay các DNNN hơn vì mọi rủi ro hầu như đã được chính phủ bảo lãnh.

1.1.4.2 Nhóm yếu tố b n trong ngân hàng

Chính sách tín d ng Một chính sách tín d ng không đầy đủ, không đồng bộ vàthống nhất sẽ dẫn tới việc cấp tín d ng không đúng đối tượng, tiềm ẩn nguy cơ rủi rocho ngân hàng Mặt khác để thu hút khách hàng và chiếm lĩnh thị phần, nhiều NHTM

đã bỏ qua một số bước trong quy trình tín d ng, cơ chế cho vay được đơn giản hóa, tự

ý hạ thấp ti u chuẩn đánh giá khách hàng

Nhiệm v hoạt động kiểm tra, kiểm soát là nhằm phát hiện sớm các bất thường,

từ đó kiến nghị các biện pháp phòng ngừa và giảm thiểu rủi ro xảy ra Tuy nhi n, nếuhoạt động này quá yếu, lỏng lẻo, mang tính hình thức và không thực chất thì khả năngphát sinh nợ xấu là điều không thể tránh khỏi Tr n thực tế, không phải trường hợp nàocán bộ tín d ng cũng kiểm tra sau cho vay đúng quy định n n các dấu hiệu bất thườngtrong hoạt động của khách hàng thường không được phát hiện sớm để có những biệnpháp xử ký kịp thời, chỉ khi khách hàng không trả được nợ thì ngân hàng mới pháthiện ra Khi đó, nợ xấu đã phát sinh và khả năng thu hồi sẽ phức tạp hơn

Chất lượng cán bộ ngân hàng: Cán bộ tín d ng là người trực tiếp giao dịch vớikhách hàng, nắm bắt đặc điểm cũng như chất lượng khách hàng, khoản vay Điều nàyđòi hỏi cán bộ tín d ng phải có kiến thức, kinh nghiệm làm việc cũng như khả năngphân tích, dự báo Một bộ phân cán bộ tín d ng trình độ yếu kém không đánh giáđược hết các khả năng rủi ro li n quan đến khoản vay sẽ dần đến quyết định cho vaysai lầm và nguy cơ phát sinh nợ xấu rất cao

Đạo đức của cán bộ ngân hàng: Nhân vi n có đạo đức tốt sẽ chấp hành tốt cácquy định của phát luật và của ngân hàng trong hoạt động tín d ng, không để phát sinh

nợ xấu Nhưng một khi cán bộ ngân hàng suy giảm phẩm chất đạo đức, không tuân thủđúng quy định, quy trình tín d ng, cấu kết với khách hàng để che dấu sự thật hoặc cố ýlàm sai lệch các thông tin thẩm định nhằm tr c lợi bất chính cho bản thân, đặc biệttrong trường hợp hoạt động cho vay giữa các ngân hàng và các doanh nghiệp có quan

hệ với nhau càng tiềm ẩn nguy cơ nợ xấu

Một số cán bộ của hệ thống NHTM sa sút về phẩm chất, đạo đức nghề nghiệp,thiếu vững vàng do đó đã lợi d ng công việc được giao để móc nối với con nợ, lợi d ng

kẽ hở của luật pháp để làm giàu bất hợp pháp, gây thiệt hại về tài sản và tiền vốn

Đây là rủi ro về đạo đức của cán bộ ngân hàng.

Ngoài ra, năng lực quản trị điều hành của Ban lãnh đạo ngân hàng không tốtnhư: (1) Buông lỏng quản lý, khoán trắng mọi việc cho cán bộ tín d ng, (2) Việc quản

lý con người chưa đúng mức cũng như các hoạt động khác trong quản lý ngân hàngdẫn đến những sai lầm trong các quyết định cho vay, đưa đến chất lượng tín d ng kémkéo dài Ngoài ra, vấn đề rủi ro đạo đức cũng xảy ra khi lãnh đạo ngân hàng có quan

hệ lợi ích với khách hàng

1.1.4.3 Nhóm yếu tố thuộc về doanh nghiệp

Nguy n nhân chủ quan này được giải thích là do sự yếu kém trong hoạt độngkinh doanh của doanh nghiệp Năng lực tài chính của các t chức, doanh nghiệp khôngcao, hoạt động chủ yếu bằng vốn vay n n tiềm ẩn rủi ro và ảnh hưởng trực tiếp đếnhiệu quả kinh doanh của doanh nghiệp Mặt khác, năng lực điều hành, quản lý kinhdoanh của chủ doanh nghiệp, các cá nhân vay vốn yếu kém cũng dẫn đến hoạt độngkinh doanh kém hiệu quả Điều này làm mất khả năng thanh khoản của doanh nghiệp

và làm doanh nghiệp không trả được các khoản nợ vay (Nguyễn Thị Minh Huệ 2015)

Ngoài ra, khách hàng gặp phải những rủi ro trong kinh doanh, c thể như doanhnghiệp vay vốn gặp khó khăn tr n thị trường đầu vào do sự khan hiếm nguy n vật liệu,hoặc sự biến động của giá vàng thế giới, giá dầu mỏ, giá một số ngoại tệ mạnh, giámột số vật tư chủ yếu… khiến giá cả nguy n vật liệu tăng đột biến và làm giá sản phẩmdoanh nghiệp tăng theo Điều này sẽ làm giảm khả năng cạnh tranh của sản phẩmdoanh nghiệp tr n thị trường dẫn đến sự suy giảm nhu cầu tr n thị trường đầu ra Doanhnghiệp rơi vào tình trạng tồn kho sản phẩm, kinh doanh thua l , đình đốn…và điều nàycũng làm mất khả năng thanh toán đối với các khoản vay của ngân hàng

B n cạnh đó, đạo đức khách hàng cũng là một trong những nguy n nhân khiếnngân hàng mất vốn khi cho các khách hàng này vay (Nguyễn Thị Hồng Vinh 2015).Điển hình cho trường hợp này là một số doanh nghiệp cố ý thông báo số liệu tài chínhcủa doanh nghiệp không chính xác, gây sai lệch trong việc thẩm định và cấp tín d ng

đã dẫn đến khó khăn trong việc thu hồi nợ ngân hàng (rủi ro do sự lựa chọn đốinghịch) hoặc bản thân doanh nghiệp thiếu ý thức trong vấn đề sử d ng vốn vay và trả

nợ, không lo lắng, không quan tâm đến món nợ đối với ngân hàng mặc d khả năng tàichính của doanh nghiệp có Môt số doanh nghiệp thì lại có tư tưởng lợi d ng kẽ hở của

pháp luật để tính toán, ch p giựt, lừa đảo, móc ngoặc, sử d ng vốn sai m c đích kiếm

lời, vay không có ý định trả nợ (rủi ro đạo đức)

Nguyên nhân khách quan

- Môi trường thi n nhi n

- Môi trường kinh tế

- Sự chỉ định của chính phủ

Nguyên nhân chủ quan từ

- Rủi ro trong kinh doanh

Nợ xấu là kết quả của mối quan hệ tín d ng không hoàn hảo gây n n sự đ vỡ

lòng tin Nợ xấu luôn song hành c ng hoạt động tín d ng theo mối quan hệ giữa lợi

nhuận và rủi ro Vì vậy khi đưa ra một món cho vay thì ngân hàng đã phải xác định

nguy cơ phát sinh nợ xấu Vấn đề ở ch cần xác định xem tỷ lệ nợ xấu thế nào là ph

hợp, tỷ lệ nào là cao và bắt đầu ảnh hưởng xấu đến hoạt động của NHTM Theo chuẩn

mực quốc tế hiện nay thì tỷ lệ nợ xấu có thể chấp nhận được là dưới 5% Y u cầu về tỷ

lệ nợ xấu được đưa ra vì khi nợ xấu ở mức độ cao sẽ gây n n những hậu quả nghi m

trọng đối với NHTM và nếu xảy ra ở tr n diện rộng có thể dẫn đến khủng hoảng cho

nền kinh tế

Nợ xấu có những tác động chính ảnh hưởng trực tiếp tới nền kinh tế và làm ảnh

hưởng đến hoạt động của các NHTM như sau:

* Đối với các Ngân hàng thương mại:

- Giảm lợi nhuận của ngân hàng: Nợ xấu làm cho doanh thu thấp dẫn đến tình

trạng thua l Hơn nữa kể cả trường hợp không l thì do nợ xấu phát sinh, các khoản

chi phí cũng tăng l n đáng kể: nó bao gồm chi phí trả lãi tiền gửi, chi phí quản lý nợxấu, chi phí trích lập DPRR và các chi phí khác li n quan Việc gia tăng các khoản chiphí khiến cho lợi nhuận còn lại cũng trở n n thấp hơn so với dự tính ban đầu.

- Ảnh hưởng đến khả năng thanh toán của ngân hàng: Do không thu hồi đượccác khoản cho vay, nợ xấu làm chậm quá trình luân chuyển vốn của ngân hàng Trongkhi đó ngân hàng vẫn phải có trách nhiệm thanh toán cho những khoản tiền gửi, điềunày sẽ khiến ngân hàng phải đối mặt với nguy cơ mất khả năng thanh toán Vơi tỷ lệ

nợ xấu ở mức cao còn có thể dẫn đến sự phá sản của các NHTM

- Giảm uy tín của ngân hàng: Khi một ngân hàng có mức độ rủi ro của các tàisản có cao thì ngân hàng đó thường đứng trước nguy cơ mất uy tín của mình tr n thịtrường Không một ai muốn gửi tiền vào một ngân hàng mà ngân hàng đó có tỷ lệ nợ quáhạn, nợ xấu vượt quá mức cho phép, có chất lượng tín d ng không tốt và gây ra nhiều vthất thoát lớn Thông tin về việc một ngân hàng có mức độ rủi ro cao thường được báochí n u l n và lan truyền trong dân chúng, điều này sẽ khiến cho uy tín của ngân hàng tr nthị trường bị giảm mạnh gây n n sự bất lợi trong hoạt động cạnh tranh với các ngân hàngkhác

* Đối với nền kinh tế:

Đối với nền kinh tế, tác động của nợ xấu là tác động gián tiếp thông qua mốiquan hệ hữu cơ: Ngân hàng- khách hàng- nền kinh tế Theo đó, nợ xấu làm ảnh hưởngtới hoạt động kinh doanh ngân hàng cũng sẽ ảnh hưởng đến sự phát triển nền kinh tế

Nợ xấu phát sinh sẽ làm hạn chế khả năng khai thác đáp ứng vốn, khả năng cung ứngcác dịch v ngân hàng cho nền kinh tế Mặt khác, nợ xấu phát sinh do khách hàng,doanh nghiệp sản xuất kinh doanh kém hiệu quả sẽ tác động đến toàn bộ nền kinh tế,ảnh hưởng đến sự tăng trưởng và phát triển nền kinh tế do vốn ứ đọng, sản xuất kinhdoanh đình trệ

1.2 Cơ sở lý luận về xử lý nợ xấu.

1.2.1 Khái niệm xử lý nợ xấu.

Hiện nay, pháp luật của ta chưa có khái niệm về Xử lý nợ xấu của TCTD màchỉ đưa ra các quy định để TCTD làm căn cứ xử lý các khoản nợ xấu bằng việc sử

d ng các biện pháp, công c bao gồm: Xử lý TSBĐ, mua - bán nợ, b đắp bằng quỹ dựphòng và xử lý rủi ro tín d ng, sử d ng giải pháp pháp lý để đòi nợ (khởi kiện), xử

lý trách nhiệm đối với cán bộ để xảy ra nợ xấu, nhằm thu hồi tối đa các khoản nợxấu B n cạnh đó, việc xử lý nợ xấu của TCTD được Chính phủ xử lý gắn liền với táicấu trúc, tái cơ cấu hệ thống các TCTD bằng các giải pháp vĩ mô như h trợ thanhkhoản; kiểm soát đặc biệt, sáp nhập hoặc mua lại các TCTD yếu kém,

Phạm Quốc Khánh (2013) cho răng Xử lý nợ xấu chính là việc ngân hàng thựchiện các biện pháp đối với các khoản nợ xấu của khách hàng để thu hồi nợ Từ đó chothấy đặc điểm của xử lý nợ xấu là:

- Xử lý nợ xấu nhằm thu hồi khoản nợ của Ngân hàng thương mại đã cho kháchhàng vay khi khách hàng vi phạm nghĩa v trả nợ

- Thời điểm xử lý nợ xấu sẽ phát sinh khi có sự vi phạm nghĩa v

- Việc xử lý nợ xấu dựa tr n nguy n tắc: thỏa thuận, công khai, khách quan, kịp thời, tôn trọng và bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của các b n

1.2.2 Mục tiêu của xử lý nợ xấu

- Góp phần xử lý nợ xấu của các t chức tín d ng về mức an toàn; th m khả năngtái tạo vốn cho ngân hàng để thúc đẩy nguồn cho vay đối với nền kinh tế; góp phần giảmlãi suất cho vay

- Xử lý nợ xấu nhằm thu hồi khoản nợ của Ngân hàng thương mại để từ đó giúpngân hang có sự phát triển bền vững

- Xử lý nợ xấu nhằm phân b lại nguồn vốn cho doanh nghiệp, từ đó thúc đẩy sự phát triển của các doanh nghiệp và góp phần làm tăng trưởng kinh tế bền vững

1.2.3 Nguyên tắc của việc xử lý nợ xấu.

Điều 3, Nghị quyết số: 42/2017/QH14, nghị quyết Về thí điểm xử lý nợ xấu củacác t chức tín d ng quy định nguy n tác xử lý nợ xấu như sau

- Bảo đảm công khai, minh bạch, bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp, chính đángcủa t chức tín d ng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài, t chức mua bán, xử lý nợ xấu

và cơ quan, t chức, cá nhân có li n quan

- Ph hợp với cơ chế thị trường tr n nguy n tắc thận trọng, bảo đảm quyền lợicủa người gửi tiền và giữ vững sự n định, an toàn hệ thống

- Không sử d ng ngân sách nhà nước để xử lý nợ xấu

- Cơ quan, t chức, cá nhân có hành vi vi phạm pháp luật để xảy ra nợ xấu vàtrong quá trình xử lý nợ xấu phải chịu trách nhiệm theo quy định của pháp luật

1.2.4 Quy trình xử lý nợ xấu tại các ngân hàng thương mại.

Xử lý nợ xấu được coi là phần trung tâm trong hoạt động quản lý nợ xấu Việc

xử lý nợ xấu thường được các NHTM t chức theo sơ đồ sau:

Nếu thành công

Chuyển bộ phận tín d ng theo

dõi bình thường

Nếu không

Dùng các biện pháp

xử lý nợ xấu

Nếu không thành công

Hình 1.2 Ngăn ngừa và xử lý nợ xấu

Nguồn: Cosin D.H Pirotte, 2001, “Advanced credit risk analysis”

Khi một khoản nợ đã được xác định là nợ xấu, ngay lập tức được chuyển sang

bộ phận xử lý nợ xấu Tại thời điểm này, tài liệu về nợ phải được hoàn thiện với nhữngchứng cứ về tình trạng và nguy n nhân xuống hạng của nợ xấu Các ngân hàng có thể

sử d ng những cách sau để xử lý nợ xấu:

* Quy trách nhiệm đòi nợ đối với nhân viên tín dụng

Đối với những khoản nợ có nguy n nhân chủ quan từ nhân vi n tín d ng, ngânhàng ki n quyết sử d ng biện pháp quy trách nhiệm đòi nợ cho người đó Trong trườnghợp không thể đòi nợ được, người làm sai sẽ phải bồi thường cho ngân hàng và cònnhận th m các hình thức kỷ luật khác Với những trường hợp gây hậu quả nghi mtrọng, ngân hàng có thể áp d ng biện pháp mạnh hơn như đu i việc, kiện ra toà… đây làbiện pháp vừa có tính hiệu quả cao trong việc thu nợ, vừa có tác d ng giáo d c đối vớicán bộ, nhân vi n ngân hàng

Nếu các khoản nợ không phải do nhân vi n tín d ng làm sai, các ngân hàng cũng

có thể áp d ng biện pháp gắn việc đòi nợ với nhiệm v của cán bộ tín d ng nhằm nângcao hiệu quả thu hồi nợ Ngoài ra, các ngân hàng có thể xây dựng cơ chế thưởng phạttrong việc thu hồi nợ nhằm phát huy động lực sáng tạo của những người có tráchnhiệm

Biện pháp này được áp d ng với những khoản nợ xấu có khả năng thu hồi Ngânhàng xem xét khả năng hồi ph c của khách hàng, sau đó sẽ tiến hành thương lượng vớikhách hàng về giải pháp thực thi cũng như y u cầu cam kết của khách hàng Tr n cơ sở

đó, ngân hàng có thể áp d ng các phương án sau:

- Gia hạn nợ: đây là phương án có lợi cho cả khách hàng và ngân hàng Kháchhàng có thể tránh được áp lực trả nợ để tiếp t c kinh doanh còn ngân hàng thì giảm được

nợ quá hạn Tuy nhi n biện pháp này bị giới hạn bởi thời hạn được phép cho vay củangân hàng

- Điều chỉnh kì hạn nợ thông qua việc hoãn (hoặc/ và) giảm khối lượng nợ gốc phải thanh toán của kì hạn nợ, nhưng không được giảm t ng số nợ phải trả

- Ngân hàng có thể xem xét cấp th m tín d ng giúp khách hàng vượt qua khó khănđồng thời tạo khả năng thu hồi được khoản nợ trước đây không phải là biện pháp

tối ưu vì nó mang tính mạo hiểm cao Chuyển các khoản nợ xấu thành vốn c phần vớicác doanh nghiệp c phần Ngân hàng áp d ng biện pháp này khi các khách hàng gặp rủi

ro trong kinh doanh do nguy n nhân khách quan song có triển vọng ph c hồi Trongthực tế, các ngân hàng hay sử d ng biện pháp này đối với những doanh nghiệp tạm thời

sa sút, gặp tai nạn đột xuất không nghi m trọng trong kinh doanh hoặc đối

với các khách hàng có nợ lớn mà vẫn còn cơ hội hồi ph c.

Khi các khoản nợ xấu không thể cơ cấu lại nợ, khách hàng chây ỳ không chịutrả nợ hoặc không có khả năng trả nợ được nữa, ngân hàng sẽ tiến hành thanh lý tài sảnđảm bảo (TSĐB) Để h trợ cho việc thực hiện hợp đồng, ngân hàng thường y u cầukhách hàng cam kết thế chấp, cầm cố hay bảo lãnh của b n thứ ba Ngân hàng bánTSĐB tr n thị trường, hoặc qua trung tâm dịch v bán đấu giá tài sản hay bán cho công

ty mua bán nợ

Bán nợ là việc NHTM chuyển giao quyền chủ nợ đối với các khoản nợ hiệnđang còn dư nợ hoặc đang theo dõi ngoại bảng tại ngân hàng cho t chức hoặc cá nhântrong và ngoài nước có nhu cầu mua nợ Việc chuyển giao khoản nợ được tiến hànhđồng thời với việc chuyển giao các nghĩa v của b n nợ và các b n có li n quan Mộtkhoản nợ có thể được bán toàn phần hoặc toàn bộ, bán cho nhiều b n mua nợ và có thểđược mua bán nhiều lần Phương thức bán nợ có thể được thực hiện thông qua đấu giácác khoản nợ theo quy định về đấu giá tài sản hoặc thông qua đàm phán trực tiếp giữa

b n bán và b n mua hoặc thông qua môi giới Giá mua bán nợ có thể do các b n thỏathuận trực tiếp hoặc thông qua môi giới hoặc giá cao nhất trong trường hợp khoản nợđược bán theo phương thức đấu giá

Biện pháp này được ngân hàng sử d ng nhằm tận thu nợ xấu, khắc ph c và xử lýđược nợ tồn đọng, làm trong sạch, lành mạnh bảng cân đối kế toán, đảm bảo ngânhàng hoạt động an toàn, hiệu quả và phát triển bền vững Thông thường, các khoảnmua bán nợ hiện nay của các NHTM là các khoản nợ xấu, nợ tồn đọng đã lâu, khó xử

lý bằng các biện pháp thông thường trong khi các biện pháp khác ngân hàng không có

đủ năng lực tài chính hoặc hành lang pháp lý để thực hiện Ngân hàng đánh giá biệnpháp bán toàn bộ khoản nợ là biện pháp hiệu quả nhất giúp ngân hàng nhanh chóngthu được tiền về để thực hiện quay vòng vốn, mặt khác nhằm giảm nợ xấu, cơ cấu lạidanh m c tín d ng, giảm chi phí quản lý các khoản nợ xấu này

Khi bán các khoản nợ xấu, ngân hàng thường chấp nhận bán thấp hơn mệnh giá

để thu hồi vốn nhanh và tránh ảnh hưởng tới những khoản nợ còn lại để thực hiện cóhiệu quả biện pháp này cần sự phát triển hơn nữa thị trường mua bán nợ và NHTW

cũng cần có những quy định và hướng dẫn c thể hơn nữa để các NHTM có hành lang pháp lý trong việc thực hiện.

Trong hoạt động mua bán nợ, các ngân hàng thường thành lập một t chức cótính chuy n môn hoá cao gọi là công ty quản lý nợ và khai thác tài sản ( MC) Công tynày sẽ tiếp nhận các khoản nợ và thực hiện việc mua bán tiếp theo Ngoài ra, các ngânhàng còn có thể bán nợ qua công ty mua bán nợ của chính phủ, hoặc hiện nay, còn cómột kỹ thuật mới đang được áp d ng rộng rãi tr n thế giới là chứng khoán hoá cáckhoản nợ Chứng khoán hoá là chuyển đ i một tập hợp có chọn lọc các khoản vay cóthế chấp của ngân hàng mà trước đó không có thị trường thứ cấp để giao dịch thànhcác chứng khoán khả mại, có thể bán tr n thị trường thứ cấp Ngân hàng có thể d ng kỹthuật này để xử lý các khoản nợ xấu của mình nhưng cần có sự phát triển mạnh của thịtrường chứng khoán c ng giao dịch mua bán nợ

Khi các biện pháp thu hồi khác không có hiệu quả, ngân hàng có thể d ng nguồnquỹ DPRR tài sản đề b đắp thiệt hại của khoản nợ xấu Do tính chủ động cao n n biệnpháp này thường được các NHTM vận d ng tối đa nhằm xử lý nợ nhanh chóng Nhưngthực chất của biện pháp này là d ng nội lực của ngân hàng để khắc ph c gánh nặng nợxấu n n sẽ ảnh hưởng đến kết quả kinh doanh của ngân hàng Việc sử d ng quá nhiềugiải pháp này làm giảm thu nhập của ngân hàng trong khi vốn cho vay vẫn không thuhồi được Vì vậy, ngân hàng n n chú trọng vào các biện pháp thu nợ có tính triệt đểhơn

Biện pháp kiện khách hàng ra toà để đòi nợ được ngân hàng lựa chọn khi cácbiện pháp tr n không khả thi Ngân hàng có thể nhờ toà án can thiệp buộc khách hàngtrả nợ, chuyển giao TSĐB tiền vay hoặc nếu khách hàng là doanh nghiệp không trảđược nợ thì ngân hàng với tư cách là chủ nợ có thể làm đơn xin toà mở thủ t c tuy n bốphá sản theo luật phá sản Tr n thực tế, việc phải sử d ng đến giải pháp này thườngkhông đem lại hiệu quả cao cho việc đòi nợ của ngân hàng vì thủ t c rắc rối, kháchhàng thường là không còn khả năng trả nợ, TSĐB có tranh chấp về pháp lý hoặckhông đủ giá trị b đắp cho khoản vay…

Đối với các khoản nợ xấu phát sinh do các khoản vay theo chính sách của Chínhphủ, các NHTM phải trông chờ vào nguồn b đắp từ NSNN Thực chất các khoản vaytheo chính sách có thể coi như khoản vay có bảo lãnh của người thứ ba là chính phủ.

Do vậy, khi NHTM không thể thu hồi nợ được từ khách hàng vay thuộc đối tượng nàythì chính phủ phải đứng ra giải quyết cho ngân hàng Chính phủ cũng có thể sử d ngvốn ngân sách mua toàn bộ số nợ khó đòi của NHTM để xử lý dần trong một số năm,nhằm giải thoát cho các NHTM không bị sa lầy vào khủng hoảng nợ xấu, giúp cácngân hàng tập trung vào hoạt động kinh doanh Biện pháp này có hạn chế là không thể

áp d ng thường xuy n vì vốn ngân sách có hạn, việc xử lý một khối lượng lớn nợ xấu

sẽ rất tốn kém làm giảm ngân sách đầu tư cho các lĩnh vực khác, gây ảnh hưởng tớitoàn bộ nền kinh tế

1.2.5 Biện pháp xử lý nợ xấu

Thực tế, việc xử lý nợ xấu là một công việc thường xuy n và có một m c đíchduy nhất sẽ là: thu hồi tối đa số tiền cho vay Thông thường, khi xử lý nợ xấu thường

có các phương pháp cơ bản và các ngân hàng đang thực hiện

1.2.5.1 Phát mại tài sản đảm bảo để thu hồi vốn.

Đây là phương án khả dĩ nhất, nhanh nhất và truyền thống nhất trong cácphương án Việc phát mại tài sản thường đem về cho ngân hàng sự đảm bảo thu hồivốn vì giá trị tài sản đảm bảo thường được định giá thấp hơn giá trị thực Tuy nhi n,cái khó hiện nay của các ngân hàng là rất nhiều tài sản đảm bảo là bất động sản, n ntrong bối cảnh thị trường bất động sản đóng băng hiện nay thì việc xử lý nợ sẽ khókhăn hơn Hiện tại, các Ngân hàng đã thành lập Công ty Quản lý nợ và khai thác tàisản ( MC) trực thuộc thì nhiệm v xử lý các tài sản đảm bảo thường giao cho MC, đặcbiệt là lĩnh vực bất động sản vì luật không cho phép ngân hàng tham gia thị trường bấtđộng sản

1.2.5.2 Tái cơ cấu nợ và hỗ trợ khách hàng để có thể trả nợ.

Đây là biện pháp xử lý tài nợ xấu không mới, nhưng đang được áp d ng ngàycàng nhiều hơn Cách xử lý nợ xấu này ph hợp nhiều hơn với các doanh nghiệp Bảnthân ngân hàng khi cho vay cần phải kiểm soát được m c đích và quá trình sử d ng vốnvay của khách hàng Khi có dấu hiệu không trả được nợ, họ có đủ tư cách để y u cầudoanh nghiệp tái cấu trúc, đồng thời áp d ng nhiều biện pháp h trợ để doanh

nghiệp không bị đẩy vào bước đường phá sản, xuất hiện th m cơ hội doanh nghiệp làmmới mình, có khả năng trả nợ trong tương lai.

Ngoài ra, việc biến các khoản nợ thành một phần góp vốn của chủ nợ ở cácdoanh nghiệp cũng đã được áp d ng khá nhiều Điều quan trọng nhất của biện pháp này

là ngân hàng phải nắm được phương án trả nợ cam kết, cũng như các dự định tiến hànhcủa khách hàng để từ đó kiểm soát được tình hình, tránh nợ xấu th m,cung cấp các tưvấn tài chính, thậm chí là h trợ khi cần thiết

Thực tế, T ng công ty mua bán nợ và tài sản tồn đọng của Bộ Tài chính (D TC)

đã có những hoạt động xử lý thành công khi xử lý các khoản nợ tồn đọng cho các công

ty theo hình thức này Tuy nhi n, nhược điểm rất lớn của hình thức này chính là thờigian xử lý một món nợ tương đối lâu, n n rất khó để đáp ứng khối lượng nợ xấu hiệntại của ngân hàng thương mại

Hiện nay, một ý kiến đang gây bất ngờ rất lớn là việc bán các khoản nợ có tàisản đảm bảo cho D TC Tuy nhi n, bản chất việc xử lý nợ có tài sản đảm bảo thườngngân hàng tự xử lý được, không phải bán đi Còn biện pháp tái cơ cấu nợ, chuyển nợthành vốn góp thì sức lực của ngân hàng Việt Nam không đủ, thì có thể bán sangDATC

1.2.5.3 Trích lập quỹ dự phòng rủi ro.

Thực hiện đúng quy định hoạt động của luật t chức tín d ng là việc sử d ng quỹ

dự phòng trước đó đã trích lập để trang trải các khỏan nợ không thu hồi được Cácngân hàng cần trích lập dự phòng đầy đủ theo đúng thông tư mới ban hành của NHNN

về việc y u cầu các ngân hàng phải chi nhiều hơn vào trích lập dự phòng từ tháng6/2013

Các khoản nợ dạng không tài sản đảm bảo, không có khả năng tái cơ cấu để trả

nợ được và gần như không thể áp d ng các biện pháp thu hồi nợ nào cả Những khoản

nợ này thường đã rơi vào nợ nhóm 5 - nợ có nguy cơ mất vốn theo phân loại củaNHNN

Bản thân các ngân hàng đã phải trích lập 100% dự phòng rủi ro cho các khoản

nợ này, rồi tách từ bảng cân đối nội bảng sang ngoại bảng để theo dõi ri ng nhằm thuhồi triệt để Tuy nhi n, việc nợ đã rơi vào nhóm 5, đã xuất sang ngoại bảng thì theo dõithường cũng không có biện pháp gì thu hồi nợ triệt để và ngân hàng đã bỏ tiền túi của

mình ra từ lợi nhuận để b đắp Và sau 5 năm kể từ ngày xử lý rủi ro thì NHTM đượcphép xuất toán các khoản này khỏi ngoại bảng nếu doanh nghiệp phá sản giải thể, hoặc

cá nhân thì chết, mất tích

1.2.5.4 Cơ cấu nợ: Trong trường hợp nợ xấu là khách quan, và trong tương lai

b n vay có khả năng trả được nợ Giải pháp cơ cấu nợ ph hợp với tình hình hoạt độngcủa b n vay, tạo điều kiện cho b n vay khôi ph c hoạt động để có dòng tiền trả nợ chongân hàng.Trong điều kiện khác có thể tiếp t c h trợ th m vốn để b n vay xoay vòngnhanh hơn, nắm bắt cơ hội tốt hơn để trả nợ nhanh cho ngân hàng

Việc cơ cấu luôn dựa tr n tìm năng các doanh nghiệp là tốt, tính khả thi các dự

án, phương án kinh doanh trong thời gián tới, các khó khăn của doanh nghiệp chỉ làkhách quan và tạm thời, những doanh nghiệp hoạt động lâu năm, có ảnh hưởng lớnđến nhiều b n hoặc có sự y u cầu h trợ của chính phủ từ những ngành nghề trọng yếu,đặc th của địa phương, quốc gia…

1.3 Kinh nghiệm xử lý nợ xấu và bài học kinh nghiệm các ngân hàng thương mại 1.3.1 Kinh nghiệm xử lý nợ xấu tại các ngân hàng thương mại.

1.3.1.1 Ngân hàng thương mại cổ phần đầu tư và phát triển Việt Nam.

BIDV xác định biện pháp XLNX đối với từng khách hàng phải được thực hiệnkhẩn trương, đồng bộ, ph hợp với từng đối tượng khách hàng, xây dựng biện pháp thu

nợ xấu c thể của từng đơn vị Giao chỉ ti u thu nợ xấu cho các thành vi n của Ban lãnhđạo Chi nhánh, từng phòng, từng t , từng cán bộ tín d ng theo thời gian c thể (tháng,quý, năm) C thể:

- Chủ động tăng mức trích lập dự phòng các khoản nợ xấu, chấp nhận giảm lợi nhuận trước mắt để tăng khả năng tự chủ tài chính

- Thực hiện cơ cấu lại nợ đối với những khách hàng có khả năng ph c hồi vàphát triển n định lâu dài nhưng gặp khó khăn tạm thời Bám sát khách hàng, đặc biệt làcác đơn vị đã cơ cấu để đôn đốc thu nợ nhằm giảm dần nợ xấu

- Phối hợp tìm biện pháp tháo gỡ để khách hàng khắc ph c khó khăn và ph chồi Tìm biện pháp động vi n khuyến khích khách hàng tích cực phối hợp giải quyết nợxấu Thực hiện chính sách khen thưởng thu hồi và XLNX hiệu quả, đem lại lợi ích

cho BIDV

- Thu hồi và tích cực xử lý tài sản đảm bảo để thu nợ thông qua các giải pháp c thể cho từng đơn vị có nợ nhóm 2, nợ xấu và nợ đã xử lý rủi ro.

- Bán nợ cho V MC, Công ty TNHH Mua bán nợ Việt Nam (D TC) và c ng phối hợp nghi n cứu phương án thu hồi nợ xấu hiệu quả

- Ngoài ra, để hạn chế nợ xấu tiếp t c phát sinh, BIDV thông qua các biện pháp:Đánh giá lại chất lượng và khả năng thu hồi của các khoản nợ để có biện pháp xử lý thíchhợp, thực hiện cơ cấu lại nợ đối với các doanh nghiệp (DN) gặp khó khăn tạm thời nhưng

có khả năng ph c hồi trong tương lại; Tăng cường và nâng cao chất lượng công tác kiểmtra, đánh giá hiệu quả sản xuất kinh doanh, tình hình tài chính, sử d ng vốn vay của kháchhàng để kịp thời thu hồi nợ

1.3.1.2 Ngân hàng thương mại c phần ngoại thương Việt Nam

Bảng 1.1 Các nhóm nợ xấu của Vietcombank

Đơn vị: Tỷ đồngNăm 2015 Năm 2016 Năm 2017 Năm 2018 Năm 2019Chỉ tiêu Số

cơ sở) tại Chi nhánh do Giám đốc Chi nhánh làm Chủ tịch Hội đồng XLRR Trungương chịu trách nhiệm xem xét ph duyệt việc phân loại nợ, trích lập và sử d ng dựphòng để xử lý rủi ro trong toàn hệ thống Vietcombank

Sau khi nghiên cứu về thực trạng diễn biến nợ xấu cũng như các phương pháp quản lý nợ xấu của các NHTM khác, tác giả đưa ra một số định hướng như sau:

- Cần sớm thiết lập hệ thống phân loại tín d ng trong quá trình hướng tới lượnghóa RRTD, nhằm nâng cao khả năng quản lý RRTD, tập trung xử lý có hiệu quả cáckhoản nợ xấu đồng thời với việc tập trung ngăn chặn và phòng ngừa các khoản nợ xấuphát sinh trong tương lai Việc xử lý nợ xấu cần có lộ trình c thể và phải tuân thủ thời hạn đã đề ra

- Thực hiện tái cơ cấu hệ thống ngân hàng theo các đề án đã được chính phủphê duyệt, phù hợp cam kết với các t chức tài chính quốc tế nhằm tạo ra các ngân hàng

có quy mô lớn, hoạt động an toàn, hiệu quả, và có đủ sức cạnh tranh trên thị trườngtrong nước cũng như ngoài nước C thể:

+ Cơ cấu lại t chức: Tách hoàn toàn các hoạt động cho vay theo chính sáchhoặc dưới dạng chỉ định ra khỏi hoạt động kinh doanh thương mại của các NHTM đểcác ngân hàng thực hiện tốt chức năng kinh doanh theo nguy n tắc thị trường

+ Cơ cấu lại tài chính: Tăng dần quy mô vốn chủ sở hữu và xử lý dứt điểm nợtồn đọng của các NHTM nhằm lành mạnh hóa tài chính, nâng cao khả năng cạnh tranh

và khả năng chống chịu rủi ro Đối với các NHTM NN, cần tiếp t c b sung quy mô vốnchủ sở hữu nhằm đạt được tỷ lệ an toàn vốn tối thiểu theo Hiệp ước Basel II Đối vớicác NHTM c phần, cần tăng vốn chủ sở hữu thông qua hoạt động sáp nhập, hợp nhất,phát hành b sung c phiếu Đối với những NHTM c phần hoạt động quá yếu kém,không thể tăng vốn chủ sở hữu và không khắc ph c được những yếu kém về tài chínhthì có thể bị thu hồi giấy phép hoạt động

- Từng NHTM phải xây dựng và thực hiện chiến lược kinh doanh mới, nhất làchú trọng việc mở rộng quy mô hoạt động, hiện đại hóa công nghệ ngân hàng Xây dựngchiến lược phát triển công nghệ ngân hàng, nhất là hệ thống thông tin quản lý cho toàn

bộ hệ thống ngân hàng, ph c v công tác điều hành kinh doanh, kiểm soát, quản lý nguồnvốn, tài sản, quản lý rủi ro, quản lý công nợ và công tác kế toán, hệ

thống thanh toán liên ngân hàng, hệ thống giao dịch điện tử và giám sát từ xa Ngoài

ra, các NHTM cũng cần chú trọng tới hoạt động Marketing, đa dạng hóa và nâng caotiện ích các sản phẩm Cung ứng dịch v ngân hàng hiện đại dựa trên công nghệ kỹthuật tiên tiến; cải cách bộ máy quản lý và điều hành theo tư duy kinh doanh mới Bên

cạnh đó, nhà nước cần giảm dần sự bảo hộ cho các NHTM trong nước, đặc biệt vềhoạt động tín d ng và cơ chế tái cấp vốn nhằm tăng cường quyền tự chủ và tự chịutrách nhiệm của NHTM trong kinh doanh, áp d ng đầy đủ hơn các quy chế và chuẩnmực quốc tế về an toàn trong lĩnh vực tài chính - ngân hàng.

- Qua kinh nghiệm của một số quốc gia, có thể thấy giải pháp xử lý nợ xấu, nợtồn đọng nói chung đều thông qua một t chức trung gian đó là các công ty quản lý khaithác tài sản thuộc ngân hàng, công ty mua bán nợ hoặc cơ quan xử lý nợ trực thuộcchính phủ Tùy theo thực tế của m i nước mà t chức trung gian này có cách thức vàquy mô hoạt động khác nhau, nhưng tất cả đều có nhiệm v chung là mua lại các khoản

nợ đang bị tồn đọng của ngân hàng để xử lý, bán ra thu hồi vốn về Và điều quan trọngnhất là phải làm sao để các t chức này hoạt động có hiệu quả, giảm thiểu

t n thất để đưa các NHTM trở lại hoạt động bình thường, có khả năng sinh lời và hoạtđộng có hiệu quả nhất

- Xây dựng các quy chế quản lý và hoạt động phù hợp với chuẩn mực quốc tếnhư quản trị trị rủi ro, quản trị tài sản nợ, tài sản có, trích lập dự phòng, quản trị vốn,kiểm tra, kiểm toán nội bộ; xây dựng quy trình tín d ng hiện đại và s tay tín d ng theochuẩn mực quốc tế; Xây dựng hệ thống kế toán và thiết lập các chỉ tiêu, báo cáo tàichính phù hợp với các chuẩn mực kế toán quốc tế; xây dựng và hoàn thiện hệ thốngchỉ ti u đánh giá mức độ an toàn và hiệu quả kinh doanh ngân hàng phù hợp với chuẩnmực quốc tế và thực tiễn Việt Nam

- Nâng cao chất lượng đội ngũ nhân vi n ngân hàng, đào tạo và đào tạo lại cán

bộ thực hiện tốt các nghiệp v của ngân hàng hiện đại; tiêu chuẩn hóa đội ngũ cán bộlàm công tác hội nhập quốc tế, nhất là những cán bộ trực tiếp tham gia vào quá trìnhđàm phán, ký kết hợp đồng quốc tế, cán bộ thanh tra giám sát, cán bộ sử d ng và vậnhành công nghệ mới

- Đảm bảo sự bình đẳng, an toàn cho mọi t chức cung ứng dịch v ngân hàng vàtài chính trên lãnh th Việt Nam, gây sức ép phải đ i mới và tăng hiệu quả hoạt động lêncác NHTM Việt Nam như nâng cao chất lượng dịch v , giảm chi phí Đồng thời phải đ

i mới cơ cấu t chức, nhiệm v , chức năng của hệ thống NHNN nhằm nâng cao vai trò

và hiệu quả điều hành vĩ mô của NHNN, nhất là trong việc thiết lập,

điều hành chính sách tiền tệ quốc gia và trong việc quản lý, giám sát hoạt động của cáctrung gian tài chính.

- Đối với m i một quốc gia trong công tác quản lý nợ xấu thì sự h trợ của chínhphủ và các ban ngành chức năng là điều cần thiết hơn bao giờ hết Chính phủ đóng vaitrò chỉ đạo và định hướng thống nhất cho các NHTM trong quá trình thực hiện quản lý

nợ xấu Chính phủ có thể ban hành các văn bản, quy định tạo ra hành lang pháp lý phùhợp cũng như h trợ giải quyết kịp thời các khó khăn, vướng mắc nằm ngoài tầm kiểmsoát, điều tiết xử lý của NHTM

- Tăng cường hợp tác quốc tế, tích cực tham gia các chương trình và thể chếhợp tác, giám sát, trao đ i thông tin với các khối liên kết kinh tế khu vực và quốc tế,tranh thủ tối đa sự h trợ của các t chức tài chính quốc tế, phát triển mối quan hệ hợp tácsong phương, đa phương, chú trọng công tác hội nhập kinh tế quốc tế và khu vực

1.3.3 Bài học kinh nghiệm cho Agribank chi nhánh huyện Đức Hòa – Long An.

Thứ nhất, lựa chọn mô hình xử lý nợ xấu ph hợp với đặc điểm c thể của từngngân hàng Trong việc xử lý nợ xấu quá hạn, hầu hết các ngân hàng thương mại nóichung đều lựa chọn mô hình xử lý nợ tập trung Mô hình QLNX tập trung có nhiều ưuđiểm hơn mô hình quản lý phân tán khi mô hình quản lý phân tán chưa có sự tách biệtgiữa ba chức năng (quản lý rủi ro, kinh doanh và tác nghiệp); hoạt động tín d ng vàQLNX được thực hiện độc lập giữa các chi nhánh, mặc d mô hình này gọn nhẹ, đơngiản, nhưng thiếu tính chuy n môn hóa, các chính sách không theo sát với tình hìnhthực tế của ngân hàng Việc lựa chọn mô hình quản lý nợ nào phải ph hợp với m i điềukiện của ngân hàng, nhưng khuyến nghị n n xử lý nợ theo hướng tập trung

Thứ hai, chọn lựa hoạt động quan trọng trong quy trình QLNX Trong mọitrường hợp thì phòng bệnh hơn chữa bệnh , vì thế cần tập trung nhiều vào hoạt độngnhận biết nợ xấu trước khi nợ xấu xảy ra hay nói cách khác các ngân hàng phải xâydựng được hệ thống cảnh báo sớm đối với các khoản vay có vấn đề Để làm được điềunày, ngân hàng phải thực hiện giám sát chặt chẽ với khách hàng vay vốn, y u cầu gửibáo cáo thường xuy n và kiểm soát dòng tiền ra vào của các khách hàng vay vốn

Thứ ba, nguy n nhân của nợ xấu một phần lớn do chất lượng thẩm định cho vaychưa đảm bảo, hệ thống quản trị RRTD chưa đáp ứng, kiểm soát thiếu chặt chẽ, việc

đánh giá xếp hạng tín d ng chưa ph hợp theo đối tượng khách hàng Vì vậy, ngân hàngluôn cảnh giác với những hạn chế các nguy n nhân này.

Thứ tư, nâng cao hiệu quả công tác kiểm toán nội bộ; phát triển và quản lý cóhiệu quả đội ngũ cán bộ ngân hàng, đặc biệt là nâng cao năng lực đánh giá, thẩm địnhtín d ng và đạo đức nghề nghiệp của cán bộ ngân hàng, luôn là yếu tố quan trọng đểhạn chế và quản lý tốt nợ xấu

Thứ năm, cần minh bạch nợ xấu và tuân thủ các ti u chuẩn xác định nợ xấu.Hiện chi nhánh chưa tuân thủ triệt để ti u chuẩn phân loại nợ xấu, chưa minh bạch về

nợ xấu, tỷ lệ báo cáo nợ xấu nhỏ hơn rất nhiều so với Kiểm toán từ hội sở gribank

Vì vậy, nợ xấu phải được ghi nhận đầy đủ và kịp thời, phải được phân loại chính xác,

từ đó xác định biện pháp và m c đích quản lý và xử lý nợ xấu ph hợp

Thứ sáu, tăng cường công tác thanh tra, giám sát: Hệ thống thanh tra, giám sát

nợ xấu chưa được thường xuy n, chưa sâu, rộng đối với các dự án có số vốn lớn và rấtphức tạp, môi trường hoạt động có áp d ng công nghệ thông tin cao nhưng trang bịkiến thức và công nghệ cho đội ngũ thanh tra, giám sát thực hiện nhiệm v còn chưa phhợp, chưa đáp ứng được y u cầu Do đó, để ngăn chặn tình trạng nợ xấu phát sinh cầntăng cường công tác thanh tra, giám sát

TÓM TẮT CHƯƠNG 1

Chương này, tác giả đã trình bày cơ sở lý luận về nợ xấu, xử lý nợ xấu của cácNHTM, b n cạnh đó tác giả trình bày tầm quan trọng của việc xử lý nợ xấu và chỉ rõcác yếu tố tác động đến xử lý nợ xấu c ng quy trình xử lý nợ xấu của các NHTM hiệnnay Đồng thời, tác giả trình bày kinh nghiệm xử lý nợ xấu của các NHTM, qua đó rút

ra các kinh nghiệm xử lý nợ xấu tại gribank chi nhánh huyện Đức Hòa – Long An

CHƯƠNG 2 THỰC TRẠNG HOẠT ĐỘNG XỬ LÝ NỢ XẤU TẠI AGRIBANK

CHI NHÁNH HUYỆN ĐỨC HÒA – LONG AN.

2.1 TỔNG QUAN AGRIBANK CHI NHÁNH HUYỆN ĐỨC HÒA – LONG AN 2.1.1 Tổng quan về Agribank chi nhánh huyện Đức Hòa – Long An.

Agribank chi nhánh khu vực Đức Hòa là doanh nghiệp 100% vốn chủ sở hữuNhà nước

Ngành nghề kinh doanh: Tiền tệ và hoạt động ngân hàng

Ban Giám đốc chi nhánh hiện tại là 2 người, gồm 1 Giám đốc và 1 Phó Giámđốc T ng số lao động đến 31/12/2019: 36 người, trong đó:

Hợp đồng không xác định thời hạn: 30

Hợp đồng có thời hạn từ 12 tháng đến dưới 36 tháng: 6

Trình độ chuy n môn: Tr n Đại học: 4 CB chiếm 11,11%; Đại học: 28 CB

chiếm 77,78%; Cao đẳng: 4 CB chiếm 11,11%

Định kỳ 06 tháng, chi nhánh tiến hành công tác đánh giá cán bộ

Chi nhánh được xây dựng khang trang, sạch đẹp Hệ thống máy vi tính đượctrang bị đến tất cả các bộ phận trong đơn vị, vừa ph c v đón tiếp khách hàng, vừa giảiquyết công việc nội bộ Trang thiết bị làm việc đầy đủ, tiện nghi và hiện đại, môitrường làm việc thuận tiện, thân thiện Nói chung cơ sở vật chất của gribank chi nhánhkhu vực Đức Hòa Long n đáp ứng tốt y u cầu của khách hàng, góp phần nâng cao vịthế và uy tín của ngân hàng

gribank chi nhánh Đức Hòa có các lĩnh vực hoạt động chính như sau:

(i) Huy động vốn

Thực hiện huy động vốn từ các t chức kinh tế, cá nhân với nhiều kỳ hạn

Nhận thu đ i, mua bán ngoại tệ theo quy định của ngành

Huy động vốn thông qua thanh toán liên ngân hàng

Tiếp nhận nghiệp v tài trợ, ủy thác và các nguồn vốn khác của các t chức, cá nhân trong và ngoài nước để đầu tư cho các công trình phát triển kinh tế - xã hội

(ii) Các hoạt động cho vay

Thực hiện các nghiệp v cho vay ngắn hạn, trung hạn và dài hạn đối với các thành phần kinh tế trên tất cả các lĩnh vực

Thực hiện cho vay ngắn hạn ph c v sản xuất kinh doanh, dịch v với nhiềuloại khách hàng, cho vay tiêu dùng

Cho vay trung và dài hạn để ph c v nhu cầu đầu tư xây dựng, mua sắm thiết

bị, đ i mới công nghệ

Cho vay đầu tư phát triển nông nghiệp và nông thôn

Chiết khấu thương phiếu, trái phiếu và giấy tờ có giá

Thực hiện tín d ng để bảo lãnh nhập khẩu máy móc, vật tư thiết bị, cho vay tài trợ xuất nhập khẩu

(iii) Dịch v thanh toán: Chuyển tiền nhanh bằng hình thức chuyển tiền điện tử;Thực hiện nghiệp v kinh doanh ngoại tệ, chi trả kiều hối; Thực hiện dịch v cầm đồ

và các dịch v ngân quỹ; Thực hiện các nghiệp v bảo lãnh thanh toán trong nước vàquốc tế; Thực hiện các nghiệp v thanh toán xuất nhập khẩu

2.1.2 Tổng quan tình hình hoạt động kinh doanh tại Agribank chi nhánh huyện Đức Hòa – Long An.

2.1.2.1 Hoạt động huy động vốn

Tính đến thời điểm 31/12/2019 chi nhánh đã có t ng nguồn vốn huy động tại địaphương là 1.199 tỉ đồng, so với năm 2018 tăng 78 tỉ (+6,96%), so với năm 2017 tăng

216 tỉ (+35,79%) Trên huyện Đức Hòa có 4 t chức tín d ng, chi nhánh NHTM loại I

và 1 Quĩ tín d ng nhân dân cơ sở c ng hoạt động, nhưng thị phần về nguồn vốn của Chinhánh vẫn được giữ vững, chiếm 26,3% toàn địa bàn

Hình 2.1: Thị phần nguồn vốn các NHTM đến 31/12/2019 (Đơn vị %)

Nguồn: Số liệu t ng hợp NHNN Đức Hòa